d'a Un. 4 benne,

ys i Mi PAR HR i EN; RES

lì

Ma (à

mu nh \ jo i it

=: S25

PRES

SEE

EES

= FS

SiS

RUE DI À

RAT AU n ARE

ja ate iss HE

1) Mi pu, Ed HA

garni VITI dino ea ir n la HIHI

Aa MN

Ut VU ani

Vit Sang

RE RUN nil i A

i ie ai"

An MAN Mu NT cont vas

len jai avy!

IRE EROS SAND ir nu

qu i

yee

SHE QU

AU MEME

HO Fa nat mi

U IH Ri ERN Gy

att titi A Ut dA i

CARLA: STOER

N Hi Ni HER B

x a Hs

Pati

it, jut

Fig Sl DE

wils

En ae

IE y

Di o

“x

dr MITA ai

it)

ANT ETEUT

te ihe hi

Ne N

OPEN HAUTE Ki a

bye pia 119804) 4:

VE gek HRE

fiat) Or A ies (509, i zi We

FAT

vuurde DANS

Chi (hs

i ran AAN A) TONER HRE Mi ij ae oz | ae ao

H bales Hay i A i GALLA A

Ma Ir

7 Jah, JAN i À I nio i Bin mi N

ER AGIATA 2 ji EN f nO DO; aa ah ia

i Kin vab ae i ; Ki eraan Peed te le

bag a i di PEN, è RIGORE y ij

sier, À

Erw;

ur ji ite jus fh fi

LU È È Uy

Hh NS i 4

Î x

de oy

Bi i OR M

a NU GA ES hj |

that 14 Q Il

( non

Van

QUI

VONTI 5

gnl

# 1

A xi i

Pi T

y | CHI

) NI i

{ i fe )

ll ile

Ü ap Il

Y , |

sil Tag N i i

TN 1)

f i

; A À 1% À À

i y |

Y n L yh \

Ù MO È x

N ne atd, | |

Ty lede /

\ Lul

j i N

| nm

N È

i CaS

rhe If

i dl

LUI

Fr!

î |

ADITO

: A

me | i

Pon Koi D

pr A UTET a

DI Ni i

0. Wi

u di;

me i

doi MOTO

n) x SEN ri Au NE

M i i dI Te ue u AU |

f AA

AUTRE ae A ui

NES

di po LE Ri

LIAN be)

MEN ua Di; DE

nT | un 5

EL eco me AR ON

du pre ee m Li # N TR Miro ial LAST

A wu.) tai si an “A (VER VIT,

i à tar api vi i Hi MATE ’

Alk CORE "In Ne Pia: È di;

i; sa ui;

ih B

KI I PN Li

7 Far ta MANIE vo IRA n Dur

Mi Hi Mi

| ai DI ok POT A DR:

Bun,

hd KD à N

Di x

Waly

È "A i A i È u

iy Mi UN ur N ti hi io i Hy k Ni ta su Ù i li ve

Nu: or Pri di > Ly wit vo) ca Di Î $ pipi: ni he Lu À Di

N dui ee) ne EN Ms N 4 Le

ho RER: di SRI 1

4 (i. i k A | un! i Mil: à n i in i

È AL va n ¥

a i Ae vn Di iy os

TE ER es LN

An na OÙ à

a po PACS EON Le un i ON ' à d

Li Pin ea RA Dì nl

i ‘ NO : Deine Pele De LI PIRO x |

Me NETTE ‘4 di i ni Ijs ni ki hi Di) ci 0) Due i %

ME ae aoe an !

k u

în LT SR) Idi AU

VALIDO OAN EE ie o

MEI TR (ube) UT)

4 DR sit ie as nie À x

it U OU erin tn? HUMAN

N ei x Bi. È

y a | Ù Ht LN ap RAY DRM EE Mio i ALE pai

Var Nhe fe A a hes i Ta LAPS 7 ? Ra run Fun U 7 i A

BUN ie HA: wg di Le Nn Uno aa ne SUA ; ti (e + LER | Da > int ae M

MA je Bare aol TEE An PES MATO) # Dr NE | Nahe al

| LA | NPA ON NA NE. TOI

té? rie m Kae à nt hgh) PN ally SLR di: to ARTI ior | Le nie HEE en pt

| Wy, Bh" ry fr Inne 7 1117, e A £ Mi yyy Sie poy ay: wie i MERE ‚dl

RER 7 Mo CU KE A | TL di 4 tit Wy iy if DAI: 3 i Ki JR AVE NA n u N un

ica A apr} | an : R a) A VIRA TT sh ld Fo AN UNE sui hi,

u di i di FR LA Ae LEAR Le Dai ie il NE Lj, N + ì I i En Ps Moi | ie |

f il Ku

ln! Nr ee O

IRR Nn

ni? i a i) {| vee 1 RN) va KANN | wa |

i Mo NES

LONG A ES

vi ira nn ae

Br | ans AV AN | A

NRE an n En ng zie DT A

: î | 5 ik n il na ate fp i | I i : Mi SA ie fi ni NU Fa ;

y var og SA D u A NI UT hi Ta

Lars i QUE er fo CIC ‘ BATEN OR

an . ic PAN A CIANO {ib J u iv BI de

N Lo Kel: u à x di da ne RE i î db ir N ey ra (A

‘TL i RE blt fuite OS

| NI vo yh DENT Ge LA Un N 4 i RACE C ‘Vwi

u kaf ni | VU MAL CR DAR hi nu Na SAN ite oe Ù

ae eat D La = A tti UTILE du a wi Di Au 2 tn MEN ro |

| n it i at CIO a | a CR UAN QE vo Mi vi IR BR, 7 BIN no 4 ur

ni vo 2 AO ! i ct AR ir NE

en. | le NANTES spa Lr on Ro KR Di

NUS: A DANZANO] Matino Ma

A Lia i y) la i " hehe, dii : vi AY vee ae er i OO

è. ni : u + oe vu A res De) AA A Bn

€ r A ni u Ni ui u AN (Qu an aa Mig di Ei

#1 Red pj ieee Tal a ee Br

IT. o (i RENE u.

È LS In È 7 hy IN È (es MY CARE

"tom 4 PIÙ Mi. ! x 4 x ‘ay 4 x n : Ber) NL nr nr à iu | ie ee Nus

ve PAST LD po | ah vee Le a hg En

<i | u A út | USE ‘ya LI nu) DA a I 10 aby viag La NA Di

«e 0 1404 nit | AU 4 | Kan ‘ent ta REN

A PU a UN ei Ta ki LUN

u ANUS i

ge u Ne ik: ij ai wl 1 4

nu il

È) pri PE di NI

si; No à Fi owls a ni È ve i ig La oe Du i on

LL x Î i e

Ni A. " ni i Hol My gg ay m A an Ai

I: Bu \ di i

| CE Ce u A Li sè nre Ek 4 ad

Er yy ih un, LA HAL a

di nd tek i

pik:

” pa x WU na Mok vs oN | yy Ù ira

“AT DH \ Su N i he

4 ae in uo AE Di it AS i ti

Ù OR 1 si È A I

È ; MO ti BN M ate we i Mara À ni ja

dan ua

Duras

ni,

s je VAL

NAN us

n PINO AT use

(VOI Mt cea: aa Na Re; Ak

HA bisi HEN ni a ak i "UG nn

Mito; ta pei Peke à D

ea. ey an us exe APE La Si (MANS Ne,

ORE ul ape so, (a ia dii

h Ù a IB Sa) echt i ER Ki oh na it

a ON Gyo VE EG MA A

TIJDSCHRIFT VOOR ENTOMOLOGIE.

UITGEGEVEN DOOR

DE NEDERLANDSCHE ENTOMOLOGISCHE VEREENIGING,

ONDER REDACTIE VAN

Pror, J. VAN DER HOEVEN,

De. 8. C. SNELLEN VAN VOLLENHOVEN

DET AW HERKLOES.

ZESDE DEEL.

LEIDEN,

E. J. BRILL.

1863.

OVER EEN KLEIN HEMIPTERUM,

DAT OP DE BLADEN VAN VERSCHILLENDE SOORTEN

VAN ACER GEVONDEN WORDT;

DOOR

J. VAN DER HOEVEN.

De Heer CLARK, Hoogleeraar in de ontleedkunde te Cam-

bridge, zond mij in 1860 eene photographie, naar een, onder

het mikroskoop gebragt, insekt vervaardigd, dat door hem op

Acer campestre (the Maple-tree) gevonden was, als eene

zonderlinge soort van Aphis. Im Julij 1861 zond hij mij eenige

bladen van den boom, waarop dergelijke insekten leefden,

welke bladen mij echter natuurlijk verdroogd in den brief toe-

kwamen. Ik kon niet te min daarop de insekten nog vinden,

hoezeer reeds dood, en ze onder het mikroskoop onderzoeken.

Op twee boomen van Acer campestre in den Hortus botani-

cus der Hoogeschool zocht ik vervolgens dezelfde diertjes niet te

vergeefs, en vond ze later ook op Acer pseudoplatanus (den

Eschdoorn), zoowel in den Hortus, als op het plantsoen ron-

dom Leiden en in eenen tuin te Rotterdam. Ik ben overtuigd,

dat elk, die er naar zoekt, ze vinden zal.

Het diertje is vooral aan de onderzijde (doch ook wel aan

de bovenzijde) der bladen gehecht, in de groeven, die langs de

nerven van het blad loopen. Het is '/, tot 7/,, millimeter

groot, en, behalve door zijne kleinheid, is het ook door de groene

kleur moeijelijk dadelijk te vinden. Heeft men het evenwel

eenmaal leeren kennen, dan kunnen myopische oogen, zoo als

de mijne en die van mijnen ouden Vriend CLark, ze ligtelijk

ontdekken, waar ze aanwezig zijn.

Ik heb van dit insekt onder een mikroskoop van NACHET met

eene nagenoeg 150-malige lineaire vergrooting eene teekening

ontworpen, welke hier nevens gaat. (Zie Plaat I).

Het geen het meest in ’t oog loopt, zijn de bladvormige

plaatjes, die, 22 in getal, de randen van het lijf omzoomen.

Zij vertoonen aderen , welke zich gaffelvormig (dichotomisch) split-

sen, en zijn kleurloos, doorschijnend. Vier dergelijke blaadjes

staan aan den voorrand van den kop en twee kleinere aan weêrs-

zijde bij den knobbel, die het grondstuk der sprieten uitmaakt.

De tibiae der twee voorste paren van pooten dragen eveneens

bladvormige aanhangsels, die echter veel kleiner en lancetvor-

mig of langwerpig eirond zijn. De #ibiae van het derde paar

pooten dragen in de plaats daarvan vrij lange haren.

De sprieten, die dik zijn, en meer dan !/, van de lengte des

ligchaams hebben, bestaan uit vijf geledingen. Het laatste lid

echter, dat geringd is, kon wel als uit meerdere geledingen

bestaande (7 of 8) beschouwd worden. Dat laatste deel loopt

spits toe, en draagt aan de punt twee zeer korte haakjes,

De kop is groot en van achteren breeder. De zamengestelde

oogen staan digt by den buitenrand van den kop, onmiddellijk

achter den oorsprong der sprieten.

Aan de pooten vertoont de /arsus slechts een enkel lid.

De pooten zijn breed, en aan het tweede paar is de verbinding

van de ¢¢b¢a met het femur merkwaardig, door de kleine vlakte

van aanraking en het naar voren geplaatst zijn van de fibia.

Het is als ware die éébia ontwricht.

Op het achterlijf ziet men figuren, die regelmatige zeshoekige

vakken insluiten. Men zou zich bedriegen, als men dit voor

inwendige, door de huid heénschijnende, organen hield. Het

zijn verdeelingen der huid zelve. Zij worden duidelijker zigt-

baar, als men het dier tusschen twee glasplaatjes heeft zamen-

gedrukt, waardoor het barst, en zijnen inhoud uitdrijft , zoo dat

de ledige huid overblijft.

Dat het insekt wel tot de Hemiptera homoptera behoort,

maar met de Aphiden toch kwalijk vereenigd kan worden, is

dunkt mij duidelijk. Behoort het tot de Coccinen? Niets zal

mij aangenamer zijn dan daarover de meening te vernemen van

elk, die in dergelijke onderwerpen belang stelt.

In eenen tuin te Rotterdam, vond ik in Augustus 1861 met

dit insekt op de bladen van een’ dusgenoemden bonten Esch

een ander diertje, dat mij eveneens onbekend was. Ik heb het

later in den Hortus botanicus op Acer pseudoplatanus her-

haalde malen weêr gevonden, maar tot nog toe nooit op Acer

campestre.

De insekten van deze soort vertoonen zich in hoopjes by

eén, steeds aan de onderzijde van het het blad. (Zie onder-

staande figuur a). Zulk een hoopje heeft het voorkomen van

eene kleine verzameling geel-groene insekten-eijeren. Het in-

sekt zelve heb ik onder eene minder sterke vergrooting dan

het vorige in omtrek afgeteekend. Beide afteekeningen (zie

Plaat I en de figuur op de volgende bladzijde) toonen genoeg-

zaam aan, hoe groot de overeenkomst tusschen deze twee in-

sekten is. De plaatjes of vliezige schijfjes zijn hier echter

door lange haren vervangen. Aan het achtereinde van het

4 *

achterlijf ziet men twee séig-

4 gg mata (van de buikvlakte) door-

2 B\ >> dc asi) Wes

EN was 7 an schijnen: zij zijn door een oran-

GI i PA je-kleurig pigment omgeven. lets

lager schijnen er nog twee an-

dere te zijn (op den voorlaat-

sten ring van het achterlijf).

Niet volkomen zeker hiervan zijn-

de, heb ik ze in mine tee-

kening niet afgebeeld.

In het eerst vermelde insekt heb ik geene stigmata kunnen

ontdekken. Ik vermoedde aanvankelijk, dat de blaadjes uitge-

spreide tracheën konden zijn, luchtkieuwen, niet ongelijk aan

de bladvormige kieuwen bij maskers van in ’t water levende in-

sekten, b. v. van Zphemera. Ik heb echter die meening op-

gegeven. De blaadjes van het eene insekt beantwoorden dunkt

mij aan de haren van het tweede. De haren zijn als versmalde

blaadjes te beschouwen, de blaadjes kan men als vlak uitge-

breide haren aanmerken, De nerven in die blaadjes vertoonen

geene gelijkvormigheid met takjes van tracheën.

Het tweede insekt, hoezeer zoo ver ik weet nog niet afge-

beeld, is echter reeds vroeger gezien. REAUMUR maakt daar-

van melding in zijne bekende Mémoires pour servir à U His-

toire des Insectes (Tom. III, 1737, p. 292, 293); hij vond

die soort op Acer pseudoplatanus en beschrijft die als »jeu-

nes pucerons très-plats qui sont tous st immobiles qu'on

les prendrott pour des oeufs qui ont été deposés avec or-

dre par quelque insecte.” Zijne afbeelding, Pl. 22, fig. 6,

7, laat daaromtrent geen twijfel over. Ook hetgeen hi zegt,

dat zij in een kring geschaard zijn, met de koppen naar elk-

ander gekeerd, vind ik bewaarheid, doch niet zoo, dat de ge-

heele troep, wanneer er velen bijeen zijn, op die wijze geplaatst

is, terwijl zij dan dikwerf in kleine groepjes, elk afzonderlijk

zoo gerangschikt, verdeeld zijn ; doch in minder talrijke groep-

jes zag ik ze altijd op die wijze bijeen geplaatst, en vond er een-

maal vier, die door deze schikking aan eene corclla cruciata

deden denken. Wanneer ik zeg , dat dit insekt nog niet afgebeeld

is, schijnt dit in tegenspraak met de aanhaling der figuren van

Réaumur, doch deze figuren hebben alleen op de plaatsing der

opééngehoopte insekten betrekking; het insekt, dat Réaumur

vergroot afbeeldt (fig. 10), is geheel verschillend van het door

mij waargenomen en in mijne figuur afgebeeld voorwerp ;

Réaumur teekent daar eenen vorm van ApAds af, die naar

deze figuur niet gelijkt.

J. H. KarrerBacH heeft eene vergissing begaan, toen hij

in zijne Monographie der Familien der Pflanzenläuse,

Aachen 1843, 8°. p. 39 bij Aphis Ribis de bedoelde“ figuren

Pl. 22, fig. 7—10 van RÉAUMUR aanhaalde. Linnaeus citeert

deze figuren bij Aphis dceris. De engelsche entomoloog

F. Waker, die zich veel met Aphiden heeft bezig gehouden,

vermeldt den vorm, dien wij waarnamen, als levend-barende

zomergeneratie, die zelve uit levend-barende gevleugelde Aphi-

den voorkomt, van de bedoelde soort (Aphis Aceris, second

form of the viviparous wingless female); Annals and Ma-

gazine of natural History, Second Series, Vol. I, 1848,

pe 450.

In September en October begonnen zij zich op de bladen

te verspreiden, en waren nu grooter geworden. Later heb ik

ze niet waargenomen.

Het eerste insekt nam ik waar tot in het laatst van October

1861, zonder dat het in grootte of gedaante eenige verandering

ondergaan had, altijd gehecht aan de bladen, meest digt tegen

de nerven van het blad of in de hoeken tusschen dezen en de

bladschijf. Wat er verder van wordt, weet ik niet; voortge-

zette waarneming zal daaromtrent misschien later opheldering

geven.

In de veronderstelling, dat het geslacht nieuw was, had ik

aan dit diertje den naam van Periphyllus Clarkit willen ge-

ven, naar den geleerden Professor van Cambridge, die mi

het eerst daarmede had bekend gemaakt. Ik ontving echter

van hem berigt, dat deze insekten-soort reeds onder een ande-

ren naam vermeld was, en dit deed mij deze mijne mededee-

ling, die ik reeds in het najaar van 1861 voor het Tydschrift

voor Entomologie in gereedheid had gebragt, nog eenigen tijd

terug houden, tot ik het boekwerk bekomen had, waarin die

naam voorkwam. Eerst in ’t begin van 1862 ontving ik het

bedoelde werk, waarvan de titel is » Zhe Microscope: being

a popular Description of the most instructive and beau-

tiful Objeets for Exhibition, by L. Lane Crank, London

1858. Hier vond ik indedaad het insekt vermeld onder den

naam van Chelymorpha phyllophora *). Later zag ik uit eenen

brief vn Prof. CLark uit Cambridge van 15 Junij |. 1., dat in

de Æntomological Transactions, new series, Vol. II, p. 78

een kort berigt over dit insekt voorkomt. Daar deze 7ransac-

tions niet op de Akademische Bibliotheek voorhanden zijn, en ik

ze zelve niet bezit, was het mij aangenaam dat de aanteekening

daarbij was overgeschreven ?). Daaruit blijkt, dat de naam

Phyllophorus, uit dezelfde oorzaak uitgedacht als mijne bena-

ming Periphyllus, vroeger aan dit dier gegeven was, die ech-

ter waarschijnlijk verworpen werd, omdat Hope reeds in 1842

dien naam aan een geslacht van Coleoptera gegeven had, ter-

wijl Phyllophora daarenboven drie malen als geslachtsnaam

1) Al wat er van gezegd wordt bestaat uit de volgende weinige regels

» Chelymorpha phyllophora, or the turtle-shaped leafbearer. This most cu-

rious insect is the pupa [?]of Chelymorpha, an insect discovered by the Rev.

J. Tuornton, on the leaves of the Mapple (Acer campestris); it is anter-

mediate between the Aphis and the Coccus. The singular leaf-like appen-

dages round the body and attached to the legs require a half-inch object

glass.”

2) A paper by the Rev. J. TuoRNToN, on the pupa of an insect (allied to

Cionops), with leafiike appendages, which had been proposed to be named

Phyllopherus testudinatus, was read at the Microscopie Society on the

28th. of January 1852, in which the writer considers that it is the pupa

of an undescribed species of Aphis, forming a new species if not a new

genus, It is found in its different states [?] on the leaves of the Acer

campestris,

at en u

a N

Par

il kon

LE EAN À A a en HAT

dal © a , : [1 a Bia OUT Do. È

la MiA ari > aie

(A u Ù

: Le

ER Wee

‘ie aaa)

NUDO

= ih

sd di

t IT

"da Mm 7 ali,

we: CI MEET 4 x i

: cata), ory u

NN, A LN ie A

Pot

fab voi N aa Sa or,

ar du da a

7 Br. sgh eut wy PA Leto

6 u 7 Lal LE a pie hi DE QU Di AS A Ha 2 qi

| Roger AE iR I pn A M n Va 4: ni ti ht bo en Lt "i n

HEN rs oi LPS TES ar: | NEIN URL

ve i iy et CRI ina hr x Lie sis A cino

Bor im ade dl el À sui ino La Pa de i A (SNO

yi Re: tie : a Br ui STAN NEO OPUS

Né Et oe D OM e |

I Re, si jolt er 2 MR IN Où ß

(AE ay oat Nd ni hi

i n ‘co # La ni Je LL ur ITA ro

bad id Le À ER 7 ” De ue a 2 Mata,

£ AY ni «i IN 4 DD) re av JR ina

N % ar ed i De sel

| es tan rs sli i x ne D A ur PON ”

gli

; Lu ty snodi 4) FR qu Ri up En ‘a |

Calo WN it hi UV iD pate D | 7 | a DI

n n ET ANS ne l u Re? Thu A uu i | un

= ail Ih as u NER FAN CU A a a na iba Le du i Qu & 4 n A 7 u bio Er

ML RE A TA u Bir ip ee at TS 7

LOLLI Pr a doken u a Ws a Li 7 pr LT

yg N akio)

Di n | = | in

Po Su PA ne pia in LRU EN ad OA ME Ki ar Met hin Ò +h oe et

I î A IR een L x i, si | NN

Vil "I, ae i Li hi i ni ER Wi LR SEM LR 1 if D en ha si iy Mu na

u B LAN a i % sacd AIT PT ht ne u ah Min Ul Sant M 4 x à

ok he Are Re bag de 104 Rij EV Ti a m. un ea mae

Magie aus BUN N dt gh? Paris Br print MAN

rs U Len Jd ve i Ri fy

a Et à ir ‘ey ua f | ro

ui; ii: rid dat. yi i se Rie

RM DA bi me ne DE vi a mee or I ti

UT Me Hu fh ava ag Gy 4,1

j EN Ms. RE à 0 7 |

UE “i ise ra ‘lig Med si pad bad rn if dii DI. CR b Pa à PA

| Mis” Ne Ba id, div sa ar Ê n “api DI ARR By LÉ ni ale I

ee E

| Lo È pal EN.

Be. VER

+ ice | wid Re in nie RUE A

NES 7 en LA MO / de ine ve i n: a n di Ha Ld a lu % È Ù

Mi 2. ae i à RE de ni HALL, per à DI un Le i ĳ if D VA sa De: a or

DU L'un Ho u ia: a

| » mn. a DI . Es Pe PIN Pr, AS

a aie oo ae ia im Aar hal ‘dl di ay

* si + lui ai

i i u

1 eco al ate nih

iy di Bit) ae a De - ren .

L M N . Mill È Ù TND Bia BE X A HN

OPUS RER SU ah ol SE

w nd ry . DENSI dr IP lot Tu CPR

De ı

EN di

| = 3

= ©

Dos

—

nel

voorkomt, namelijk onder de Schaaldieren, onder de Regtvleu-

gelige en onder de Tweevleugelige Insekten. Geen der bin-

nen- of buitenlandsche Entomologen, aan welke ik het diertje

vertoonde, hadden er ooit eene afbeelding van gezien. Ik mag

derhalve vertrouwen, dat mijne voorloopige en onvolledige be-

schrijving en mijne afbeelding eene kleine bijdrage voor de uit-

breiding der Entomologie zullen opleveren.

Den naam Chelymorpha kon ik echter niet behouden, daar

die reeds in 1834 door CHEVROLAT aan een geslacht van Cole-

optera gegeven was. Ik moest dus wel tot den naam van Pe-

riphyllus terugkeeren, maar kon, daar Prof. CLARK te Cam-

bridge haar niet het eerst ontdekt had, de soort, zoo als hij

althans meende, niet wel naar hem benoemen. Om deze re-

denen, en om de eerste benaming eenigermate in ’t geheugen

terug te roepen, stel ik thans voor haar Periphyllus Testudo

te noemen.

Verklaring van Plaat I.

Fig. 1. Periphyllus Testudo.

» 2. Zuiger (Rostrum).

» 3. Poot van het derde paar, regterzijde.

Al deze figuren zijn ongeveer 150 malen vergroot.

EENIGE ENTOMOLOGISCHE AANTEEKENINGEN

DOOR

H. WEYENBERGH Jr.

Uit het verslag der vergadering van de Nederlandsche ento-

mologische Vereeniging van 4 Augustus 1860, p. 20, meen ik

te moeten opmaken, dat Sfaphylinus hirtus niet zeer alge-

meen is; daarom wenschte ik ten eerste mede te deelen, dat

den 8" Mei 1860 een mannelijk exemplaar, des namiddags

bij het kerkhof op het duin bij Overveen in den zonneschijn —

vliegende, door ons gevangen is.

Ook is te Haarlem in eenen stadstuin in Julij 1859 een wijfje

van Acrydium migralorium gevangen.

Verleden jaar is door ons eene eigenaardigheid van Locusta

viridisstma opgemerkt. Wij hadden namelijk een exemplaar

dezer soort levend in eene doos gedaan, die door een glas ge-

dekt was. Nadat het dier eenige vergeefsche pogingen aange

wend had om van onder tegen dit deksel te loopen, zagen wij

het eindelijk hierin slagen en wel doordien het zijne tarsen

beurtelings met eenig vocht uit den bek bestreek en deze dan als

zuigers zamentrok , zoodat het insect aan het glas bleef hangen.

Omtrent Pieris Daplidice heb ik aangeteekend, dat ik ze

vijfmaal hier in de omstreken heb gevangen, en wel in 1858

2 d'in den Haarlemmer-hout en drie (2 d' en 1 9) in Aug.

op de duinen tusschen Bloemendaal en Overveen in 1860.

Verder is door ons gevangen:

1 exempl. van Colias Edusa var. Helice in den Haarlemmer-

hout tegen eene schutting zittende op een voormiddag in Mei 1858.

1 d' van Procris Globulariae in Junij 1861, ’s voormiddags

in den zonneschijn tusschen hakhout vliegende, in den Aére-hout.

” HA en DE

Fa. ne ae

1.27 a

sa sd

il ne

u | KS AE NT 11

N È j |

Pi Da er wer Sat

A NEE

Lu u «y hal: BN i

. dn Dada je es a an 2

i = LT

|) evn MI {N PR

vr N Nr om 4 Lol ne Asi o Ni Mo a fn: LA mn

MA,

k Al

aah 1e ra

CPE W anh "iL

a Bi: N ae

+ ANNEE

MI a iy i

Ù R Be 14 DI mn

NR m N o

dat LE han lp ze

i on Ù 1 ae iy Du ae

Pe LA id ini ‘un va BR

Pie aie

PE EN

vi ds

ij i

i n |

LES ALL RN " Hs mye EN

UE CETO] WU 4 bi N | 2 ive ‘i ri 0} Ai

pu: Da au PR! EN i ani di AS i 1 ue DA me KA I ity N he ; gute De

Berk, vc ‘a ME i Ba. wu pa | | ‘tn a we { dii ae n Hin LA He i ni

Me. Pr N DR + SONT | TEE

i If KN A of aie | Br yu SI

aa Mt Do nde u DEE ae fe

, j D 27, I mete

‘sh ee

(lg: |

“ NI My, i ur

Te À A2

SEG \ A ee

2) + tarata rt =

la } ilipend® (AE

Pygaera Bucephala, IM

Jaarlijks eenige exemplaren van Wudarta mundana in het

huisje van eene vinkenbaan achter de hofstede Elswout en in het

Bloemendaalsche bosch (ook rupsen), in 1860 één 2 op den

Singel te Haarlem. De rupsen leven op het mos (Lichen), dat

de daken van de gemelde huisjes bedekt, zijn ongeveer 1 Ned.

duim lang, ruig en met geel geteekend; ééne, den 10% Junij

aldaar gevondene, vervelde den 15° voor de laatste maal , werd

den 25% een wit doorschijnend popje, dat den 4°" Julij don-

kerder werd en den 6° een wijfjesvlinder opleverde. Het popje

lag geheel los op het mos.

1 £ van 4retia Urticae in Junij 1860 even buiten de stad ;

het legde eijeren, die echter niet uitkwamen.

1 exemplaar van Thyatyra Batis, den 29°" Mei 1861 in

den Haarlemmer-hout des avonds, tusschen hakhout vliegende, en

in Augustus en September daaraanvolgende , ongeveer ter zelf-

der plaatse, nagenoeg 50 rupsen op de boschbramen en 1 nog

in October op frambozen. Te gelijk met deze rupsen en onder

elkander verspreid vonden wij een zestigtal rupsen van 7%ya-

tyra derasa. Allen zijn goed verpopt in September en October.

6 exempl. van Plusta Jota in Junij 1861, en wel drie ’savonds

aan den duinkant te Overveen op bloemen vliegende, twee des

daags op bloemen zittende (1 bij Schoten en 1 bij Vogelenzang)

en eene in de stad ’s avonds om het licht in eene kamer vliegende.

1 exempl. van Catocala Fraxini tegen eene schutting even

buiten de stad in September 1857; en 1 Z van de var. van

Ennomos prunaria, afgebeeld bij Esper V, Tab. XVIII,

fig. 1, 15 Junij 1861 tegen een muur in Haarlem. (Zoo ik

meen tot nog toe niet, als hier te lande gevangen, vermeld).

Ten slotte een woord bij de afbeelding van de var. van Zy-

gaena Filipendulae PI. II, fig. A. Zij is in Julij 1861 ge-

vangen in het duin achter Overveen, pas uitgekomen tegen eenen

grashalm zittende onder anderen van hare soort. De grondkleur

van den linker bovenvleugel is glanzig violet blaauw ende linker

ondervleugel vleeschkleuris met donkerder rood gewricht. De

rester boven- en ondervleugel zijn als gewoonlijk.

OVER DE INLANDSCHE SOORTEN

VAN HET GESLACHT DELPHAX FABR.

DOOR

S. C. SNELLEN VAN VOLLENHOVEN.

In de tweede naamlijst van /nlandsche Hemiptera, door

de Heeren Mr. H. W. de Graaf en G. A. Six met mij bijeen-

gebragt, en uitgegeven in de beide voorgaande jaargangen van

dit tijdschrift, worden (Deel V, bl. 77) slechts 6 soorten van

het geslacht Delphax opgeteld; in eene daarbij gevoegde noot

leest men overigens, dat wij behalve deze zes nog een zevental

andere soorten als inlandsch kenden en ons onthielden van naam-

geving en beschrijving, aangezien het mogelijk was dat zij reeds

door Boheman beschreven waren.

Het ontvangen en naslaan van het Ofversigt af Kongl.

Vetenshaps-Akademiens Förhandlingar, Elfte ärgängen 1854

(Stockholm), waarin een opstel van Dr. Carl Stal over De/phax

aangetroffen wordt, heeft dit vermoeden grootendeels bevestigd.

Van de zeven nog niet gedetermineerde soorten vond ik dat er

4 door Boheman beschreven waren, terwijl een door Stäl be-

schreven was; de exemplaren der beide overigen hadden door

beschimmeling te veel geleden, dan dat zij duidelijk herkenbaar

en voor beschrijving geschikt konden geacht worden ; daarente-

gen gelukte het mij op de excursie naar Staalduin, den 6%

Juli} 1862, nog eene voor onze Fauna nieuwe soort in drie

exemplaren te bemagtigen.

Als aanvulling der genoemde naamlijst laat ik hiernevens de

opgave der zes soorten met korte beschrijving ook van de an-

deren volgen.

1. D. limbata F. Voorhoofd met één kiel in het midden,

gelijk al de volgende soorten, behalven N°. 12, Zeer licht bruin-

achtig geel met lichtbruine bovenlip; de lange voorvleugels wit

met eenige zwarte stipjes op de aderen, zwarte randader en ge-

bogen zwarte lijn over de vleugelhelft; het achterlijf zwartach-

tig J' of bruin 2; de pooten roestkleurig. — Bij Utrecht, Six.

2. D. pellucida F. Zwartachtig met vuilgele voorhoofds-

kielen , pooten en achterrand van het borststuk ; de lange voor-

vleugels rookkleurig doorschijnend, met donkerder, gekorrelde

aderen. — By Utrecht, Six. Bij Bennebroek, v. V.

5. D. dispar Zett. (moet zijn Fall). Vuilzwart met den

achterrand van het borststuk vuilwit en de lange voorvleugels

doorschijnend — of wel vuilgeel; steeds met den voorrand der

voorvleugels tot over de helft helder wit. — Bij Voorschoten,

Leyden en Brummen, v. V. By den Haag, v. d. W. By

Utr:, Sien

4. D. guttata Germ. Geelachtig wit, met eene vlek op de

wangen, de zijden van den thorax en eene onder den voorrand

loopende streep der voorvleugels donkerder bruin. — Bij Drie-

bergen, Six.

5. D. striatella Fall. Lichtbruin; de kielen van het voor-

hoofd wit met zwarte zoomen; de of zeer lange, of bijzonder

korte voorvleugels doorschijnend wit met eene zwarte streep over

den naad ; het achterlijf zwartgevlekt. — Op Staalduin drie ex., v. V.

6. D. hemiptera Germ. Zwartachtig { of geelachtig wit

g, met het voorhoofd en de bovenlip zwart, het borststuk aan

de basis overdwars wit gestreept; de voorvleugels (meest korter

dan het achterlijf) rookkleurig met gekorrelde aderen ; de poo-

ten lichtgeel, bij het 4 iets donkerder, met zwarte uiteinden

der tarsen. — Op de Gliphoeve, v. V.

7. D. pallens Stal. Geelachtig lichtbruin met witte kielen

op voorhoofd en bovenlip, alsmede drie witte kielen overlangs

op het borststuk; de lange voorvleugels wit, doorschijnend ;

de pooten lichtgeel of wit, met zwarte klaauwtjes, — Te Was-

senaar en bij Staalduin in July, v. V.

8. D. elegantula Boh. Zwartachtig d', vuil roodachtig geel

9, met witte, zwart omzoomde voorhoofdskielen ; het voor-borst-

stuk bij den man wit; de korte vleugels wit, doorschijnend ;

het achterlijf zwart met eene streep op den rug en vlekken aan

den anus rood of roodbruin; de pooten roodachtig geel met

zwarte uiteinden der tarsen. — In Julij bij Scheveningen vrij

gemeen.

9. D. obscurella Boh. Donker- of lichtbruin ; het voorhoofd

zwart, met roodachtig gele kielen; de voorvleugels zoo lang als

het achterlijf { of veel korter 2 met zeer dikke en gekorrelde

aderen ; de pooten lichtbruin. — Utrecht, Six.

10. D. discolor Boh. Zwartachtig bruin, met vuilwitte

voorhoofdskielen ; de achterranden van het voor- en midden-

borststuk vuilwit; de zeer korte voorvleugels bruin met witte

‘randen; de pooten lichtbruin. — Bij den Haag, v. V.

11. D. notula Germ. Voorhoofd en bovenlip zwartachtig

met witte kielen, schedel roodachtig geel; borststuk bruin met

drie geelachtige langskielen; de zeer lange voorvleugels door-

schijnend wit, met uiterst fijne zwarte stipjes op de aderen en

een bruin streepje langs den naad; het achterlijf bruin, de poo-

ten geelachtig wit, met zwarte uiteinden der tarsen. — By

Utrecht, Six.

12. D. moesta Boh. Het voorhoofd met twee langskielen

over het midden, dus 4 in het geheel; donkerbruin {' of licht-

bruin $; voor- en middenborststuk lichtbruin met witten zoom;

de voorvleugels of veel langer dan het achterlijf en dan vuil

wit, of wel zeer kort en dan bruin met witten achterrand ; de

pooten lichtbruin. — Bij Utrecht, Six; in Junij op de Glip-

hoeve, v. V.

MEDEDEELING.

— —

Van de »Schriften der Königlichen physikalisch-ökonomi-

schen Gesellschaft zu Königsberg” zijn mij door eene vriend-

schappelijke toezending van een der redacteuren of medewerkers

in handen gekomen de twee eerste afleveringen van den twee-

den jaargang 1861. Den onbekenden gever wenschte ik gaarne

mijnen dank te betuigen.

Daar deze Schriften niet in vele onzer Nederlandsche bi-

bliotheken zullen voorhanden zijn, is het mij hoogst waarschijn-

lijk voorgekomen dat ik wel eenigen der leden van onze Ver-

eeniging dienst zoude doen met eene inhoudsopgaaf der beide

afleveringen in ons Tijdschrift mede te deelen.

De eerste aflevering behelst de volgende stukken en opgaven.

1°. Die Hymenopteren der Provinz Preussen, von

G. Briscuxe, Lehrer in Danzig.

Deze opstelling vangt aan met de Ichneumoniden , welke naar

de werken van Wesmael, Gravenhorst en Ratzeburg gerang-

schikt zijn, en bevat eigenlijk slechts het geslacht Zchneumon,

verdeeld in de verschillende subgenera, door genoemde schrij-

vers en voornamelijk door Wesmael ingevoerd. Het aantal der

vermelde soorten wordt niet nader opgegeven, doch, is zeer

aanmerkelijk, ’t geen ook reeds daaruit kan blijken dat dit op-

stel 37 bladzijden in 4° beslaat, Voor de synonymie schijnt

het mij toe zeer belangrijk te zijn; hier en daar vindt men op-

gaaf der insecten, waarin enkele soorten als parasiten gehuis-

vest hebben.

2°. Bericht über die Versammlung von Freunden der

Flora Preussens in Königsberg, am 22 Mai 1861. Von

Dr. Med. C. J. von KLINGGRäFr,

3°. Hine kanadische Pappel vom Blitz getroffen, von

RoBERT Caspary.

4°. Orobanche Cirsii oleracei, von ROBERT CASPARY; met i

eene plaat.

5°. Nuphar luteum L. var. rubropetalum, von ROBERT

CasPARY; met eene plaat.

6°. Fergrünungen der Blithe des weissen Klee's, von

demselben; met platen.

7°. Preussens Molluskenfauna, von Dr. A. HenscuE.

58 soorten op het land, 47 in zoet water, 6 in zeewater.

Daarop volgt cene naamlijst der leden van het Genootschap ,

op 1° Julij 1861 opgemaakt, en een Bericht über die in den

Sitzungen der hin. physik.-ökon. Gesellschaft zu Königs-

berg gehaltenen Vorträge im Jahre 1861, waaronder wij

opmerken dat Prof. Körmeke eene mededeeling deed over den

snuitkever, die schadelijk is voor de groote boonen, Vicia

Faba L.

De tweede aflevering bevat de volgende stukken:

1°. Die Hymenopteren der Provinz Preussen, von

G. BrIscHKE. (Erste Fortsetzung).

Men zoude verwachten dat hier de overige geslachten uit de

familie der Ichneumoniden zouden behandeld worden, doch men

vindt zich in die verwachting bedrogen ; de schrijver schijnt om

ons onbekende redenen verkieslijk gevonden te hebben om in

dit eerste vervolg tot andere familien over te gaan. Wij vin-

den er vooreerst eene optelling der Sphegidae naar de werken

van Dahlbom, Wesmael en Schenck. Prof. v. Siebold had in

1839 98 soorten als bewoners der provincie Pruissen opgegeven;

door verbeterde synonymie wordt dit getal op 87 gereduceerd ;

daarentegen telt Brischke nog 69 andere soorten op, zoo dat

het geheele getal Sphegidae 146 bedraagt. Dan volgt de op-

gaaf der Sapygidae 3 sp.; der Scoliadae, 4 soorten; der Mu-

tillidae 6 soorten, waarvan een in de bestemming onzeker ;

der Chrysidae, 29 soorten, terwijl v. Siebold er slechts 13

heeft bekend gemaakt; der /espidae, 11 soorten, waarvan

eene door Prof. Schenck uit Nassau als nieuw voor de Euro-

peesche fauna beschreven; der Eumenidae, 24 soorten (waar-

van evenwel misschien eenigen als verscheidenheden weder zul-

len moeten uitvallen); der Formicariae, naar Förster , Schenck

en Mayr, 35 soorten (Prof. v. Siebold had eene opgaaf gedaan

van 13 soorten; daarvan heeft Brischke 4 niet teruggevonden ;

daarentegen heeft hij de lijst met 22 andere soorten vermeerderd).

2°. Ueber die Verbreitung einiger Holzpflanzen in der

Provinz Preussen, von Dr. Med. C. J. von KLINGGRäFF auf

Paleschken.

5%. Ueber Bildung und Entstehung von Humus und

Festlegung des fliessenden Dunensandes durch Stereonema

Chthonoblastus Al. Br., van Dr. Med. Krınsmann.

4°, Hiniges zur Kenntniss der Todtenbestattung bet den

heidnischen Preussen, von W. HENSCHE, met eene plaat.

Daarop volgt de voortzetting der Sitzungsberichte. In de

Vergadering van den 4° October deelde de Heer Elditt waar-

nemingen mede omtrent den larventoestand van Microdon mu-

tabilis en omtrent het voorkomen van Âaemonia Hqutsete

in Pruissen. De larven van Microdon mutabilis werd het

eerst beschreven door Senator von Heyden in de Zsis voor 1825

(Heft If, bl. 1247). Von Heyden meende echter toen dat zijn

»sonderbar gestaltetes Thierchen’ een weekdier was. In het

volgende jaar beschreef de Heer von Spix in N°, 295 van het

tijdschrift Hesperus onder den naam van Scutelligera Amer-

landia dezelfde larve — en zoo bleef het masker eener vlieg

als type van twee geslachten uit de klasse der Weekdieren in

het systeem opgeteekend staan tot in het jaar 1832, toen eene

mededeeling in de Göttingische Gelehrten-Anzeigen berigite, dat

zekere student von Schlotthauber uit voorwerpen van het vreemde

dier van Spix Microdons had opgekweekt. In 1839 deelde

daarop de Heer von Schlotthauber de geheele metamorphose in

de bijeenkomst van natuuronderzoekers te Pyrmont mede, welke

mededeeling evenwel nimmer in druk het licht heeft gezien.

Zonder deze waarnemingen te kennen had de Heer Elditt zelf

Microdon mutabilis uit de pop opgekweekt en de pop ana-

tomisch onderzocht. Later gelukte het hem ook de larve te

vinden, zoodat hij nu spoedig in staat zou zijn de geheele le-

vensgeschiedenis en beschrijving der toestanden van deze merk-

waardige vlieg door den druk bekend te maken.

Wat omtrent Haemonia Equiseti werd medegedeeld was

eigenlijk slechts de opgave eener nieuwe vindplaats.

Het laatste blad der 2° afl. behelst eene optelling der tot op

den 1° January 1862 door ruilhandel verkregen boekwerken.

STM.

VES LIE G

VAN DE

ACHTTIENDE ALGEMEENE VERGADERING DER NEDERLANDSCHE

ENTOMOLOGISCHE VEREENIGING ,

GEHOUDEN

TE ’SGRAVENHAGE, DEN 5den JULIJ 1862,

Tegenwoordig zijn de Heeren:

Dr. S. C. Snellen van Vollenhoven, President,

Dr. M. C. Verloren, Vice-President,

Mr. H. W. de Graaf, Secretaris,

N. H. de Graaf, Conservator en

van de leden de Heeren: Dr. Rombouts, Hartogh Heys van de

Lier, Maitland, Piaget, J. Backer, Snellen, J. Backer Jr.,

van der Wulp, Kinker, Grebner, Lodeesen en de Joncheere.

Dr. Verloren rigt een woord van welkomst tot de vergade-

ring en deelt mede, dat Prof. Cl. Mulder, aan wien ten -vori-

gen jare de leiding dezer vergadering was opgedragen en die

zich daartoe aanvankelijk bereid had verklaard, door het doen

eener buitenlandsche reis verhinderd werd het presidium waar

te nemen. Ofschoon het Bestuur overtuigd was, dat de ver-

hindering van Prof. Mulder een groote teleurstelling zou zijn

voor de leden, had het echter gemeend geene vrijheid te heb-

ben van den voor deze vergadering bepaalden tijd af te wijken

en had daarom, vermits de wet in het zich voordoende geval

niet had voorzien, besloten, door het lot te laten aanwijzen,

wie uit het Bestuur als voorzitter zou optreden. Het lot had

Dr. Verloren als zoodanig aangewezen, doch daar de mogelijk-

heid bleef bestaan, dat de vergadering de leiding harer werk-

zaamheden liever aan een ander lid zag opgedragen, verzoekt de

Heer Verloren dat zij daarover haar gevoelen zal te kennen geven.

De vergadering vereenigt zich bij acclamatie met den maat-

regel door het Bestuur genomen en Dr. Verloren verklaart zich

alsnu bereid de leiding der vergadering voort te zetten en

ontvouwt de redenen, die belet hebben, dat de vergadering

niet te Rotterdam heeft kunnen gehouden worden, zoodat het

Bestuur ’s Gravenhage had aangewezen, omdat deze stad, na

Rotterdam, de meeste stemmen op zich vereenigd had.

Naar aanleiding van het gesprokene leest de Heer H. W. de

Graaf een’ brief voor, dien hij van Prof. Mulder ontvangen had

en waarin deze zijn leedwezen betuigt, dat hij de bijeenkomst

der vereeniging niet kon bijwonen.

De notulen der vorige vergadering worden goedgekeurd.

Dr. Snellen van Vollenhoven brengt als Voorzitter van het

Bestuur het volgende verslag uit:

Mijne Heeren, zeer geachte Medeleden!

» Art. 16 van onze wetten legt mij de verpligting op om

jaarlijks, wanneer de tijdkring sedert de vorige algemeene ver-

gadering weder tot zijn uitgangspunt teruggekeerd is, U den

toestand onzer entomologische Vereeniging te schetsen. Voor-

zeker eene aangename en streelende taak, wanneer die toestand

geene reden tot bezwaren of bekommering oplevert. Met U,

H. M. mag ik mij ten sterkste verheugen dat dit op heden in

waarheid het geval is en de toestand onzer zoo hoog gewaar-

deerde instelling alle redenen van tevredenheid aanbiedt.

Met een dankbaar gevoel hebben wij vooreerst te vermelden

dat de dood uit ons midden geene offers heeft geeischt en wij

allen zijn gespaard gebleven en in staat de krachten van onzen

geest aan de uitbreiding der entomologische wetenschap te wij-

den. Slechts een onzer leden, de Heer Albert Mos Jr. is, door

opzegging van zijn lidmaatschap, vrijwillig uit onzen kring ge-

treden. Welke de redenen zijn, die hem tot dit besluit ge-

noopt hebben, is mij onbekend gebleven; laat ons hopen dat

deze redenen van tijdelijken aard zijn en hij later nog eenmaal

weder tot ons genootschap toetrede. Het strekt mij daarente-

gen tot groot genoegen te kunnen mededeelen , dat als leden aan

onze vereeniging zich aangesloten hebben de Heeren W. Baron

Lewe van Middelstum, te Beek bij Nijmegen woonachtig, en de

Heer F. ter Meer, te Haarlem.

Aan de in het vorige jaar benoemde eereleden is door den

Secretaris van hunne benoeming kennis gegeven. Met uitzon-

dering van den Heer Ludeking, hebben al de benoemden op

dien brief geantwoord en hunnen dank betuigd, waarop hun

het diploma van eerelid is toegezonden. Dat de Heer Lude-

king uit Nederlandsch Oost-Imdie onzen brief nog niet beant-

woord heeft, zal waarschijnlijk wel aan zijne verplaatsing van

Sumatra naar de Molukken geweten moeten worden.

De bijzonder gunstige toestand onzer kas, zal U, M. H, uit

de rekening en verantwoording van onzen Secretaris blijken.

In het vorige jaar heeft de Heer van der Wulp ons medege~

deeld dat wijlen ons medelid van Eyndhoven onze instelling

met eene som van f 300 had beschonken, welke volgens het

bepaald door hem uitgedrukte verlangen strekken moesten of tot

een’ aanvang der uitgave van eene Nederlandsche entomologi-

sche Fauna of tot vermeerdering der bibliotheek. Het bestuur

heeft op twee vergaderingen beraadslaagd over de beste keus

tusschen deze twee gegevens en is tot de conclusie gekomen,

dat wel het uitgeven der Fauna, als een in Art. 2 van onze

wetten opgenomen middel ter bereiking van het hoofddoel on-

zer Vereeniging (aan welke zaak echter nog slechts buiten de

Vereeniging werkelijkheid was gegeven) de voorkeur verdiende

boven het vermeerderen der boekerij, maar dat op dezen oogen-

blik nog geen afgerond en afgewerkt stuk ter opening van die

Fauna voor handen lag en het bestuur heeft alzoo voorloopig

besloten gemelde som te capitaliseren. Het bestuur wenscht in-

tusschen ten sterkste spoedig door den ijver der leden in staat

te worden gesteld om die gelden volgens het verlangen van den

waardigen overledene te besteden.

Heeft onze bibliotheek van die zijde geene vermeerdering ont-

vangen, zij werd toch door merkelijke aanwinsten verrijkt, zoo-

wel door den ruil van haar tijdschrift, als door geschenken en

aankoop. Onze geachte Conservator zal U daarvan de lijsten

ter tafel leggen. Ook dient hierbij te worden vermeld dat door

de voorzigtige zorgen van onzen Conservator de boekerij dit jaar

tegen brandschade verzekerd is.

In het vorige jaar mogt ik het vermoeden uitdrukken dat

waarschijnlijk de verzameling onzer vereeniging wel in het ge-

bouw van ’s Rijks museum voor natuurlijke historie te Leyden

zou kunnen worden overgebragt. De aftreding van het toen-

malige ministerie en de ten gevolge daarvan eerst. kortelings

geleden geschiede aanneming van het budget over 1862 hebben

het uitstellen van eenige noodzakelijke verbouwingen in de zalen

van dat Museum ten gevolge gehad, welk uitstellen aanleiding

heeft gegeven tot het besluit van het bestuur om de verza-

meling nog dezen zomer te laten ter plaatse, waar zij zich nu

zoo lang heeft bevonden. Zij zal nu echter in de maand Sep-

tember naar ’sRijks museum worden overgebragt. Aan alle

leden wordt alsnu nadrukkelijk het aanzoek herhaald om hunne

bijdragen voor die verzameling, zoo mogelijk met opgave van

vindplaats en rangtijd aan den Conservator te doen toekomen.

De verzameling zelve bevindt zich in vrij goeden staat, doch

heeft in den laatsten tijd weinig vermeerdering mogen erlangen.

Het tijdschrift is als naar gewoonte voortgezet; in het afge-

loopen maatschappelijke jaar zagen 5 afl. van het 5° deel het

licht; de zesde aflevering is gedrukt en de uitgever wacht

slechts op het kleuren der platen om haar het licht te doen

zien. Voor een volgend zesde deel zijn reeds weder twee kleine

bijdragen aan de commissie van redactie toegezonden,

Ik meen alzoo, M. H. alle punten uiteengezet te hebben,

welke dienen moesten om U eene getrouwe afschaduwing te

geven van den toestand onzer Vereeniging op dit tegenwoordige

oogenblik,”

Het voorstel om de schenking van den Heer van Eyndhoven

te capitaliseren, geeft de vergadering aanleiding om te bepalen,

dat de gelden zullen worden belegd in de Nationale Hypotheek-

bank te Amsterdam.

Uit het verslag van den Conservator blijkt, dat de collectie

in voldoenden staat verkeert en dat de leden voortdurend veel

gebruik maken van de bibliotheek.

De Heer F. ter Meer uit Haarlem, die zich onlangs aan de

Vereeniging heeft aangesloten, treedt de vergadering binnen en

wordt door den voorzitter verwelkomd , waarop de Heer ter Meer

antwoordt, en zich in de welwillendheid zijner medeleden aan-

beveelt.

Dr. Snellen van Vollenhoven deelt mede, dat hij een’ brief

van den Heer van Hasselt heeft ontvangen, waarin deze, tot

zijne spijt door werkzaamheden in Utrecht teruggehouden, de

groeten aan zijne medeleden verzoekt en den Conservator uit-

noodigt, hem in het vervolg al die tijdschriften ter lezing te

willen toezenden, waarin over Arachniden gehandeld wordt.

Dr. Rombouts geeft voor de verzameling een fraai exemplaar

van Zedra aurita ten geschenke, door hem in zijn’ tuin te

Amsterdam gevangen.

De Heer Snellen heeft een brief gekregen van Julius Lederer

te Weenen, waarin deze zich bereid verklaart, het door hem

uitgegeven wordende Wiener Entomologische Monatschrift

tegen het tijdschrift der Vereeniging te ruilen. Tot dien ruil

wordt besloten, op voorwaarden nader door het Bestuur te be-

palen.

De Heer Lodeesen geeft namens zijnen vriend Tengbergen te

kennen, dat deze tot zijn leedwezen door ongesteldheid verhin-

derd is, om zich naar de vergadering te begeven en zich,

door zijnen ziekelijken toestand, genoodzaakt heeft gezien, zijn

ontslag als ambtenaar bij de posterijen te vragen, zoodat hij

verzoekt voortaan niet meer als zoodanig getituleerd te worden.

Verder deelt de Heer Lodeesen mede, dat zijn vriend, dit jaar,

Pieris Crataegi in menigte bij Nymegen had zien vliegen.

Op voorstel van den Conservator keurt de vergadering goed,

voorloopig geene aankoopen van eenig belang voorde bibliotheek

te doen, maar alleen de tijdschriften te completeren.

De Secretaris doet verslag van den staat der kas.

De ontvangsten over het afgeloopen jaar hebben

bedragen. sere tele lette Ae MEER 2.762078,

Deut carens „Mans Moe seen a ST ei alt ee

Zoodat de rekening sluit met een batig slot van f 529,16°.

Waarbij evenwel moet worden opgemerkt, dat de rekening

van den Heer Brill, groot f 317,— nog van dit saldo moet be-

taald worden; hetgeen tot dus ver niet heeft kunnen geschie-

den, omdat het geheele V° deel van het Tijdschrift, waarop

de rekening betrekking heeft, nog niet in ’t licht is verschenen ;

erwijl evenmin de rekening van den Heer Sepp ad f 37,— is

voldaan, omdat daarop voorkomen de complete jaargangen der

loopende tijdschriften van dit jaar, waarvan verschillende afle-

veringen nog het licht moeten zien.

Nog deelt de Secretaris mede, dat de Heeren de Rooy van

der Does en Brak, niettegenstaande herhaalde aanmaning, na-

latig zijn gebleven in de betaling hunner contributie, en dus

op grond van art. 39 der wet geacht moeten worden van het

lidmaatschap te hebben afgezien.

De Heeren Lodeesen en Snellen worden benoemd, ingevolge

art. 25 der wet, om de rekening en verantwoording van den

Secretaris na te zien.

In de beraadslaging wordt gebragt het voorstel van het Bestuur,

onder de punten van beschrijving opgenomen, en strekkende om

in art. 35 voor »Julij of Augustus” in de plaats te stellen ween der

zomer-maanden”’ en in art. 42 voor »1° Julij” te lezen »1° Mei.”

Met algemeene stemmen wordt tot de voorgestelde verandering

besloten, zoodat art. 35 voortaan luiden zal:

Jaarlijks zal, in eene der zomermaanden, eene bijeenkomst

der leden plaats hebben enz.

En art. 42.

Voorslagen tot het veranderen der wetten zullen den Secre-

taris voor 1° Mei schriftelijk worden medegedeeld enz.

Met 10 tegen 6 stemmen (een lid blijft buiten stemming)

wordt besloten, om al de tot hiertoe plaats gehad hebbende wets-

veranderingen op een afzonderlijk blad te laten drukken en te

gelijk met het verslag aan de leden toe te zenden.

De Heer Dr. M. C. Verloren als Vice-President, volgens art.

13, aftredende, wordt met 11 van de 17 stemmen herkozen.

De Heeren Lodeesen en Maitland kregen ieder 2 en de Heeren

van der Wulp en Mr. Verloren ieder 1 stem.

Ter voldoening aan art. 55, draagt het Bestuur twee dub-

beltallen voor, opdat uit ieder een lid worde gekozen voor de

redactie van het tijdschrift.

Eerste dubbeltal: de Heeren Prof. J. van der Hoeven en Mr.

H. W. de Graaf.

Tweede dubbeltal: de Heeren Dr. J. A. Herklots en Mr.

J. H. Albarda.

Van de 17 uitgebragte stemmen erlangt

PrabiuJovanider: Hoeven 5... ent sont 9.

Me NAME de Graal, ciare lane jets cs 8.

De Jn AmHerkilots.s fe ac MIRE sit 11.

Mets Albarda. ayia. habia en Bande: #07

Zoodat de Heeren van der Hoeven en Herklots als leden der

redactie van het tijdschrift herkozen zijn.

Met 10 stemmen wordt besloten, dat de negentiende alge-

meene vergadering zal gehouden worden te Leiden. Vier leden

stemden voor Delft en drie voor Utrecht.

De leiding dier algemeene vergadering wordt door de leden

opgedragen aan het lid Prof, J. van der Hoeven.

De Voorzitter gaat alsnu over tot het verkoopen van de in

de bibliotheek voorhanden duplicaat-werken, vermeld in den

oproepingsbrief ter vergadering.

De Heer Hartogh Heys van de Lier wordt als hoogste bieder

kooper van

Stainton’s Natural History of the Tineina, VI dn., voor f 34.—

Berliner Entomol. Zeitschr., Jahrg. I tot en met V,

met Beiheft van den Jahrg. 1861, voor. . . . . . . . » 20.—

Entomol. Zeitung, herausgegeb. von dem Entom.

Vereine zu Stettin, Jahrg. 1858 en 1859, voor. . . . » 4.—

Nadat de vergadering gedurende eenigen tijd geschorst was,

wordt, na de heropening, door de Heeren Lodeesen en Snellen

verklaard, dat zij de rekening en verantwoording van den Se-

cretaris nagezien, met de bescheiden vergeleken , conform be-

vonden en goedgekeurd hadden. De Voorzitter brengt hen

daarom den dank der vergadering toe.

Men gaat vervolgens over tot de wetenschappelijke mededee-

lingen.

De Heer Snellen van Vollenhoven liet eerst twee inlandsche

voorwerpen van Stenopleryx Hirundinis L. bezigtigen en

meldde daarbij, speciaal ten voordeele der Heeren Dipterologen

dat hij meende spoedig in de gelegenheid te zullen zijn, die

parasitische vliegen in menigte te verkrijgen, daar op ’s Rijks

museum tegenwoordig vele vogelnesten en daaronder die van

Cypselus apus werden aangebragt, in welke nesten men de

poppen van genoemde vliegen aantreft.

Ten andere vertoonde hij den leden het vreemde vrouwelijke

voorwerp van Cémbex variabilis Klug, waarover reeds op eene

vorige vergadering spraak was geweest. Dit voorwerp is, in

plaats van bont gekleurd, geheel violet-zwart met oranje sprie-

ten, zoo als de bekende kleur is van het mannetje van /a-

riabilis, altijd volgens Dr. Klug, welk mannetje vroeger door

Linnaeus en Fabricius als afzonderlijke soort, met den naam

van #emorala bestempeld was. Het ter tafel gebragte voor-

werp, dat volgens de uitstekende legboor of zaag, stellig vrou-

welijk was, had geene verdikte dijen; het kwam daarom den

Spreker waarschijnlijk voor dat eenige naauw verwante species

allen blaauwzwarte mannetjes zouden hebben, en daaronder twee

of drie species bontgekleurde wijfjes, en eene soort wijfjes, vol-

komen gekleurd als het mannetje. De Heer Maitland meende

dat hier hetzelfde plaats plaats zou grijpen wat men bij som-

mige vlinderssoorten, met name bi} Papilio Polytes en Pam-

mon ziet, dat namelijk het { constant eene kleur heeft en de

wijfjes in kleur verschillen. Spreker gaf de mogelijkheid daar-

van toe, doch veronderstelde dat het bij dezen Cimbex toch wel

niet het geval zou zijn en dat de eveneens gekleurde mannetjes,

wanneer men die uit verschillende larven had opgekweekt, wel

afwijkingen in vorm of punctuatie zouden opleveren.

Ten derde bragt Spreker ter tafel een cocon van de gewone

Willigen-hout-rups (Cossus ligniperda L.) en zeide dat deze rups,

gevonden door iemand, die niet wist dat hij gewoon was in

hout intespinnen, in een fleschje met aarde bewaard was. Het

dier, uit zijne gevangenis niet kunnende ontsnappen, maakte

van den nood eene deugd, wijzigde zijn instinct en spon zich

een cocon uit spinsel, aan de buitenzijde vermengd met aarde,

doch dat aan de binnnenzijde geheel uit zijdeachtig vilt bestond.

Spreker noemde dit een voorbeeld te meer tot de wijzigingen

van het instinct, waarvan Prof. Harting in zijne » Bouwkunst

> er zoo velen vermeld had.

der Dieren ’

Daarna uitte zich Spreker in dezer voege:

»In het vorige jaar had een mijner kinderen een aantal Wa-

pendrager-rupsen (Pygaera Bucephala L.) bij elkander aangetrof-

fen, waarvan de meesten gelukkig verpopten en in de maand

Mei gave vlinders leverden. Een dezer vlinders, een mannetje,

had ik voor eenige dagen opgestoken op een stukje kurk voor

mij staan, toen het openen en sluiten der kleppen aan zijn ach-

terlijf mijne bijzondere attentie trok. Wanneer het achterlijf

zich zoude openen, weken eerst verschillende bosjes haren of

schubbetjes uit elkander, daarna twee of drie hoornplaatjes of

kleppen en eindelijk zag men in de geopende achterlijfsholte

een mechanismus, dat zeer zonderling was en mij scheen uit te

noodigen om den vorm en de structuur eenigzins nader te on-

derzoeken.

Ik begon met het dier met de loupe te beschouwen en daar

het achterlijf weder tot rust gebragt was, troffen de sprieten

meer bijzonder mijne aandacht. Het was mij, als zag ik uiterst

kleine glazen plaatjes ter wederzijde aan de spriet gehecht.

Nimmer had ik zoodanige sprieten bij eenigen vlinder meer ge-

zien en het kwam mij zeer vreemd voor, dat ik, die reeds

zoovele Bucephala’s in handen gehad had, dien buitengewonen

vorm nooit te voren had waargenomen , maar even vreemd scheen

het mij toe, dat geen schrijver mijne aandacht daarop geves-

tigd had. Bij het naslaan van eenige werken zag ik ondertus-

schen, dat ik mij daarin zeer bedrogen had, en dat o. a. de

naauwkeurige De Geer het kenmerkend maaksel dezer sprieten

reeds voorlang beschreven heeft. Daar zijne platen evenwel

niet tot de fraaisten behooren, dacht ik dat eene naauwkeuriger

afteekening wel hare verdiensten kon hebben; en daar de Geer

zijne voorwerpen alleen met de loupe had onderzocht, besloot

ik de mijne met eene zwakke vergrooting door het microscoop

te beschouwen.

Fig. 1 PI. 2 stelt de spriet voor, door eene goede loupe gezien ;

wat men aan beide zijden der schaft waarneemt, schijnen glazen

plaatjes te zijn; doch bij meerdere vergrooting blijkt het dat

deze optische illusie door de plaatsing en de kleur van borstel-

achtige haren wordt te weeg gebragt.

Fig. 2 en 3, PI. 2 stelt een gedeelte der spriet voor, gezien

door een ongeveer 50-maal vergrootend microscoop-stelsel ; 2 is de

onder- en 3 de bovenzijde. Deze laatste schijnt glad, doch is

met langwerpige schubbetjes bezet, die als dakpannen op elk-

ander liggen, terwijl de onderzijde met half rondloopende knob-

beltjes bezet is, op welke vrij lange, bruingouden borstelharen

staan, wier toppen naar elkander toe gekeerd zijn. Het zijn

deze haren, wier plaatsing en kleur het gezegde zinsbedrog ver-

oorzaken. Deze borstelharen zijn evenwel niet langs de geheele

lengte van den spriet te zien. De geheele spriet bestaat uit 39

leedjes, van welke het elfde van de spits af het eerste is, waarop

men de haren kan waarnemen; zij zijn daar echter nog klein,

doeh worden reeds op het 12° ietwat grooter en zoo vervolgens.

Bij Fig. 4 PI. 2 is de spits van de spriet afgebeeld; men ziet daar

dat de bovenzijde met langwerpige schubbetjes bedekt is en telt

aan de onderzijde vier met korte haartjes begroeide leedjes, van

welke het tweede dubbel zoo groot is als de anderen; de overige

leedjes van den spriet zijn allen regelmatig.

Bij vergelijking met de zeer na verwante soort Bucephaloi-

des uit het zuidoosten van Europa is mij gebleken, dat de al-

gemeene gedaante der mannelijke sprieten bij die soort volko-

men dezelfde is, doch dat de haarbundeltjes bij Bucephaloides

betrekkelijk ietwat langer zijn,

Nadat ik mij nu weder tot het achterlijf gewend had, zag

ik dit eenige malen achter elkander gapen en zijne inwendige

deelen bewegen, zonder dat hunne structuur mij duidelijk werd

en ik besloot derhalve het achterlijf gedeeltelijk van zijne schub-

betjes te ontdoen. Inmiddels kwam mij voor den geest dat de

naam Pygaera eigenlijk vroeger aan de soorten, die tegen-

woordig het geslacht Clostera uitmaken, geschonken is, of-

schoon toen de wapendragers, dat is Bucephala en Bucepha-

loides daarbij gerekend werden. Pygaera toch is afgeleid van

zuyy en aipw, anus en tk ligt op. Nu zitten de rustende

mannetjes der soorten van het geslacht Clostera steeds met op-

gewipt en tusschen de vleugels uitstekend achterlijf, hetgeen

de groote of eigenlijke wapendragers niet doen. Het ware dus

beter geweest indien men de Clostera-soorten den naam van

Pygaera had laten behouden. Wat Clostera beteekent, weet

ik niet; xAwstyp is weversspoel; in welke betrekking evenwel

een weversspoel tot de genoemde vlinders staat, begrijp ik niet;

ook zie ik niets in hunnen vorm, noch in de teekening der vleu-

gels, dat op een’ weversspoel wil gelijken.

Ik ontblootte het laatste lid van het achterlijf van zijne schub-

betjes. Fig. 5 Pl. 2 stelt het mannelijke achterlijf met schub-

betjes bedekt aan de onder-, Fig. 6 aan de boven-zijde voor.

Hetzelfde ziet men van de schubbetjes ontdaan, bij Fig. 7 aan

de onder-, bij Fig. 8 aan de bovenzijde. De schubbetjes aan

de onderzijde (verg. Fig. 9) waren allen zeer langwerpig, met

twee, drie of zelfs vier scherpe punten en vooral met bijzonder

lange steelen. Die van de bovenzijde daarentegen waren van

zeer verschillende gedaante; er waren er gelijk aan de zoo even

beschrevenen , doch ook breede, platte, meer gelijk aan vleu-

gelschubbetjes en zelfs waren er ook bij, die eenvoudig aan de

bovenzijde verdikte haren schenen te zijn. By Fig. 10 op Pl.

3 ziet men drie verschillende vormen van die schubben voor-

gesteld.

Nadat ook de huidbekleeding, op welke de schubbetjes inge-

plant hadden gezeten, weggenomen was, vertoonde zich de

laatste ring van het abdomen van boven gezien als Fig. 11 en

op zijde gezien als Fig. 12 op Plaat 2. Men ziet bij beiden

een lichtbruin, eenigzins driehoekig en tevens haakvormig ge-

bogen hoornachtig stuk a, en daaronder, tevens op zijde, twee

aan den buitenkant lichtbruine, overigens vuilwitte, gebogene

hoornachtige deelen 6, welke als met scharnieren onder tegen

a sluiten en van elkander, als mede van de spits van @ afwij-

ken kunnen. Raken zij elkander en a aan, zoo is het achter-

lijf gesloten; zijn zij van elkander en tevens van de bovenplaat

a verwijderd, dan gaapt het achterlijf. De naar beneden ge-

bogen spits van de bovenste hoornplaat is aan de onderzijde

met stijve borsteltjes bezet. Deze drie deelen gaven mi, als

zij bijna gesloten waren, eenigzins den indruk als ware het in

het klein een namaak van het geraamte van een walvischkop

(Balaena mysticetus).

Om 6 nu duidelijker te doen onderscheiden, heb ik een dier

deelen bij Fig. 15 Pl. 2 nog afzonderlijk voorgesteld.

In de ruimte, gevormd door de bovenplaat en de beide on-

derribben, zag men twee mede bewegelijke , donkerrood-bruine

deelen en daartusschen een’ uiterst bewegelijken witten penis.

Een der bedoelde inwendige hoornachtige deelen is bij Fig. 14

afzonderlijk van ter zijde gezien voorgesteld ; daar zij echter een’

zeer bijzonderen vorm hadden, sterk ingekeept, getand en zeer

vreemd gebogen waren, zoo heb ik die deelen driemaal in ver-

band met de bovenplaat in verschillende rigtingen afgebeeld.

Fig. 15 stelt de deelen scheef van onderen gezien voor, zoo-

dat men tegen de onderzijde van a aanziet, waarbij natuurlijk

de platen 5 geamoveerd zijn. In die figuur zijn ce de beide

bedoelde roodbruine deelen en is p de penis. Fig. 16 stelt

hetzelfde geheel van ter zijde gezien voor, nagenoeg in dezelfde

rigting als Fig. 12 geteekend is,en Fig. 17 stelt dezelfde dee-

len voor, genomen in de rigting van de as ven den mastdarm.

Men ziet daarbij cc eenigzins in het verkort.

Ik stelde er nu eenig belang in om te weten of andere schrij-

vers de uitwendige mannelijke organen van verwante soorten

overeenkomstig hadden gevonden aan ’t geen door mij was waar-

genomen. Tot mijne verwondering vond ik bij Burmeister, in

zijn Handbuch der Entomologie, Deel I, slechts de manne-

lijke uitwendige geslachtsdeelen van Deilephila Huphorbiae

beschreven en afgebeeld. Deze oogst was zeer karig in verge-

lijking van ’t geen ik verwachtte. Ook kwamen die organen

en hulporganen in zamenstelling geenszins overeen met hetgeen

ik bi Bucephala gezien had.

(Spreker gaf daarop in het Hollandsch de beschrijving van

Burmeister weder, lichtte dit met copiën van des Schrijvers

plaat toe en toonde het groote verschil tusschen dezelfde orga-

nen bij Zuphorbiae en Bucephala aan. Wij zullen dit hier

niet herhalen, daar ieder onzer lezers het Handbuch der Ent.

Th. I, p. 232 en Tab. 13, f. 28—31 slechts behoeft op te

slaan. Spreker vervolgde aldus :)

Ik nam daarop Lacordaire’s Znéroduction à U Entomologie

bij de hand, meenende daar nadere verwanten van Bucephala

beschreven te zullen vinden, doch zag mij zeer te leur gesteld.

Ik vond aldaar niets dan eene vertaling van Burmeister met

citaat.

Vervolgens sloeg ik op: Recherches sur l'anatomie et les

métamorphoses de différentes espèces d’Insectes par Pierre

Lyonet, en speciaal de anatomie van den Cossus Ligniperda

en vond aldaar ten minste iets analoogs. Fig. 7, Fig. 9 en Fig.

12 op Plaat 52 met hunne beschrijving hebben betrekking tot

de mannelijke organen van voortteling en toonen veel overeen-

komst aan, met hetgeen door mij is waargenomen.

[Spreker ging dit in bijzonderheden na, die wij in dit ver-

slag niet kunnen herhalen.]

Het is mij niet bekend dat er van deze organen bij de vlin-

ders in andere werken beschrijvingen voorkomen, of dat daar-

over afzonderlijke brochures geschreven zouden zijn. Indien er

werkelijk geene andere bestaan, dan is zeker dat anatomische

veld nog onafzienbaar, de oogst groot en de maaïers gering

in aantal.

Nog eene derde bijzonderheid trok bij de vlinders van den

wapendrager mijne aandacht tot zich, het was de zonderlinge

ligging der schubbetjes op de bovenvleugels. Men weet dat bij

schier alle vlinders de plaatsing der schubbetjes op de vleugels

nagenoeg, zoo niet geheel regelmatig schijnt te zijn; daaren-

tegen zag ik hier een zeer groot zilverglanzig, hier en daar

met bruin doorwerkt veld, waar de schubbetjes alleronregel-

matigst schijnen te liggen en aan de vleugelspits eene oker-

bruine vlek, bij welke de schubbetjes vooreerst veel kleiner

zijn en ten andere regelmatig liggen. Ik beschouwde een’

vleugel onder het microscoop en vond in het gedeelte dat zil-

verglanzend was, de schubbetjes met eene onregelmatigheid door

een geworpen, die mij verbaasde. Ik had moeite om mijne

oogen te gelooven en vergeleek drie of vier voorwerpen om mij

te overtuigen, dat dit aan de soort eigen was. Ik vond name-

lijk, dat de schubbetjes van het grootste gedeelte van den

vleugel, het zilverglanzige, zeer groot en grof waren en op

eene zoo verwarde en onregelmatige wijze, als bij Fig. 18 PI. 3

is voorgesteld , terwijl die van de roestkleurige plek veel fijner

waren en zoo regelmatig geschikt, als bij Fig. 19 op Pl. 3.

Rep DI a T A

el Th Ven

rat =) AE

ET PRE

js. APN A PUR

gem

Pygaera Bueephala, L.

D A 4

Pe Me je x

li | LA PRINT

3 2

rit |

y :

‘1

{

+ x

k CO

WW,

Ik nam daarop eerst eenige schubbetjes van het roestkleurige

gedeelte af, bragt die onder sterke vergrooting en bevond dat

zij langwerpig waren, 4 of 5 uitstekende tipjes hadden aan

het boveneinde en in het algemeen de gedaante, die aan de

gewone vleugelschubbetjes der nachtvlinders eigen is. Vervolgens

nam ik ook eenige schubbetjes van het zilverglanzend gedeelte

en vond dat zij bijzonder breed en spatelvormig waren en aan

den voorrand of niet of naauwelijks van inkeepingen of golfjes

voorzien, zoodat zij geene gelijkenis hadden op de gewone

nachtvlinderschubbetjes.

De eersten of roestkleurigen heb ik bij Fig. 20 Pl. 3 afgebeeld ;

deze waren verschillend van lengte, ofschoon de breedte nage-

noeg dezelfde was. De lengte van a bedroeg 0,423 mm., de

breedte 0,0658 mm., terwijl de lengte van 5 0,3055 mm. be-

droeg, en de breedte 0,0752 mm. Die van het zilverglanzig

gedeelte ziet men bij Fig. 21 Pl. 3 voorgesteld; de lengte van

beiden was 0,47 mm., de grootste breedte was 0,2867 mm.

Op ’s Rijks museum heb ik vervolgens de drie aldaar aanwe-

zige soorten van Pygaera met betrekking tot deze onregelma-

tigheid der schubben vergeleken en gevonden dat het verschil

tusschen de schubben op het vleugelveld en aan de spits het

grootst was bij Bucephala, het minst bij Bucephaloides en

het midden tusschen deze beiden houdende bij dlbifrons deH.,

eene soort uit Java.

Van dit verschil der schubbetjes in dit vlindergeslacht vond

ik bij geen schrijver melding gemaakt; wel is het bekend dat

bij sommige dagvlinders van het geslacht Callidryas, b. v. de

oranje Cypris en de gele rite, tweederlei schubbetjes op

den vleugel voorkomen, en dat de lijn tusschen beide zeer

duidelijk herkenbaar is en vlak achter de discoidaal-cel dwars

over den vleugel loopt. Ook heeft Bernard Descamps (zie zijne

Recherches microscopiques sur l’organisation des ailes des

Lepidopteres in de Annales des Sciences naturelles voor

Februarij 1835) bijzondere schubbetjes in de voorvleugels der

mannetjes van de geslachten Pieris, Satyrus, Argynnis en

Polyommatus gevonden, die hij Plumulae noemde, doch

hunne gedaante en plaatsing is geheel anders, dan zij is by de

schubbetjes van Pygaera. De Plumulae zijn namelijk zeer

lang en smal, dragen een witten zoom en aan de spits een

kuifje van vederachtige of franjeachtige deeltjes.

Ziedaar, M. H. wat ik voor merkwaardigs aan het wapen-

drager-mannetje gezien heb.”’

De Heer N. H. de Graaf doet nog eenige mededeelingen be-

trekkelijk de Zijdeteelt. Hem was toevallig in handen geko-

men de Fransche vertaling van een oorspronkelijk werk met

platen, in Japan uitgegeven, waarin de schrijver zich voorstelt

de ervaring van veertig eeuwen , omtrent de teelt van zijde en

moerbezienboomen, dienstbaar te maken aan de kennis zijner

landgenooten.

Dit werk geeft een uitgebreid overzigt van alles, wat betrek-

king heeft op de cultuur der verschillende soorten van moerbe-

zienboomen, het plukken der bladeren voor voedsel, de op-

kweking der zijdewormen, het afhaspelen der cocons, bewaren

der eijeren , appréteeren en verpakken der gewonnen zijde enz. ;

alles opgehelderd door 50 platen van Japansche teekening.

Jammer, dat daaraan ontbreekt de wetenschappelijke beschrij-

ving en afbeelding van ei, rups, cocon en vlinder, waardoor

de beantwoording der vraag onzeker blijft, welke soort van

zijdeworm de belangrijkste productie aldáár voor den handel

oplevert.

In de voorrede deelt de Schrijver de nomenclatuur mede van

eenige soorten van zijdewormen in China en Japan voorko-

mende, curieus genoeg om met den titel van het werk, hier

te worden medegedeeld. Velerlei bijzonderheden komen daarin

voor, moeijelijk overéén te brengen met de tegenwoordige

hoogte der wetenschap, terwijl de ervaring van duizende ja-

ren, door den schrijver ingeroepen, aanleiding moet geven om

voorzigtig te zijn met critiek bij onze beperkte kennis van dit

belangrijk onderdeel der Entomologie.

De vergadering geeft hare toestemming om een exemplaar van

genoemd werk aan te koopen voor de bibliotheek der Vereeniging.

Spreker doet vervolgens rondgaan een fraai assortiment stren-

gen Japansche zijde, welwillend afgestaan door de Nederland-

sche Handel-maatschappij, waaronder vooral de aandacht trekt,

de zijde der Jama-Maï, als een zeer kostbaar product, dat uit-

sluitend ten behoeve der hoogste standen in Japan gebruikt

wordt en alzoo niet in den handel voorkomt.

De Directie der genoemde Maatschappij geeft zich veel moeite ,

om hare uitgebreide relatien dienstbaar te maken aan de uit-

breiding onzer kennis van zijde-soorten, zoodat wij daarvan

nog zeer belangrijke resultaten mogen verwachten. Door hare

tusschenkomst weten wij nu reeds, dat de delanthus glandu-

losa in Japan niet voorkomt, dat men er wel Ricinusboomen

heeft, doch ze niet voor de zijdeteelt gebruikt, terwijl de

Jama-Maï-rups, levende op alle soorten van eikenboomen, in

de vrije natuur gekweekt, eene zijde geeft, die in Japan met hoo-

gen prijs betaald wordt; volgens de verzekering der Japanners

verliest deze zijde de eigenschap, om, geverwd wordende,

kleur aan te nemen, wanneer ze gesponnen is door rupsen,

die men in domesticiteit heeft opgekweekt.

Eindelijk deelt Spreker nog mede, dat het koude en regen-

achtige weder der afgeloopen maand Junij, zeer ongunstig heeft

gewerkt op de bij vernieuwing ondernomen opkweeking der

rupsen van S. Cynthia.

Wij laten hier volgen den titel van het werk en de optelling

der soorten , waarvan Spreker hierboven melding heeft gemaakt:

Vo-san-fi-rok, l'art d'élever les vers a soie au Japon,

par Quekaki-Mortkouni, annoté et publié par Matthieu

Bonafous; ouvrage traduit du texte Japonais par le

docteur J. Hoffmann à Leyde, Paris 1848,

Espèces diverses de vers à soie et leur nomenclature.

A. En Chine.

Dans le livre Yong-kia-ki, il est dit:

Dans l'arrondissement de Yong-kia, il existe huit espèces de

vers à soie:

1. Hang-tchin-tsin, c'est à dire le ver précieux háng. Il

forme son cocon dans le troisième mois (Avril). Les papillons

sortent de très-bonne heure ; et, des oeufs qu’ils ont pondus,

sortent, sept jours après, les larves ou vermisseaux.

2. Tché-tsàn, le ver à soie du mürier sauvage Zché que les

Japonais nomment Yama-kouva ou tsoumi. Il forme son co-

con au commencement du quatrième mois (Mai).

3. Häng-tsän, le ver à soie surnommé héng. Il fait son

cocon au commencement du quatrième mois (Mai).

4. Ai-ichîn-isàn, le ver à soie précieux surnommé mignon.

Il tisse son cocon dans le cinquième mois (Juin). (Celui-ci pro-

vient des oeufs produits par l’espèce mentionnée sous le n°. 1.

Pour retarder l’éclosion des vers, on dépose le papier garni de

graines dans un vase qu'on recouvre de papier de manière que

l’eau n’y pénètre pas, et on place le tout dans de l’eau fraiche.

Les vers provenant des oeufs des papillons sortis des cocons de

l’espèce Ai-tchin-tsän se nomment Aji-tsän.

5. Ai-tsin, le ver à soie mignon. Il forme son cocon vers

la fin du sixième mois (Juillet). C’est le ver surnommé au

Japon nakko (enfant de l'été).

6. Han-tchin-tsin , c’est-à-dire le ver à soie froid et précieux.

qui forme son cocon vers la fin du septième mois (Août).

7. Ssé-tchou-tsàn, c'est-à-dire vers qui proviennent d’une

quatrième ponte. Ils forment leur cocon dans le neuvième

mois (Octobre).

8. Hän-tsän, le ver à soie froid. Il construit son cocon dans

le dixième mois (Novembre).

Dans le livre Tsa-où-hîng-chou, on lit:

Aujourd’hui l’on distingue les espèces suivantes :

1. Le ver à soie qui subit trois sommeils et ne nait qu’une

fois par an. |

2. Le ver qui éprouve quatre sommeils et qui nait deux fois.

3, Le ver à soie à tête blanche,

4. Le ver appelé Hie-chi-tsan.

5. Tsou-tsân, le ver à soie du pays de Z'sou.

6. He-tsin, le ver à soie noir.

7. Hoei-eul-tsin, le ver à soie nommé l'enfant cendré.

8. Tsieôu-mòu-tsân, le ver né d’une mère d’automne.

9. Tsieôu-tchong-tsân, le ver du milieu de l’automne.

10. Lao-tsieou-eul-tsân, le ver à soie nommé le vieil enfant

de l’automne.

11. Tsieou-wei-lao-hiai-tsin, le vieux ver à sole Ata, de

la fin de l’automne.

12. Kin-eul-tsän, le ver à soie surnommé l'enfant au drap

d’or.

Parmi les vers à soie, il existe des espèces de différentes

grosseurs; on nourrit les plus gros de feuilles de mürier du

du pays de King et de Zou, et les autres de celles de mùrier

à feuilles minces.

Dans l'ouvrage Tòu-yang-piën, il est dit:

Le royaume de Mi-li envoya en tribut des fils de soie cou-

leur d'or verdatre !). Dans ce pays, il existe des müriers dont

les branches, rampant le long du sol, couvrent une étendue de

50 a 100 pieds ?). Sur les branches de ces arbres vivent des

vers qui ont une longueur de */,, de pied; il sont couleur jaune

d'or et produisent un fil verdâtre, qu’ils attachent successive-

ment à des intervalles d'un pied, On dit que ces fils peuvent

gagner une longueur de 10 pieds, au moyen de l’étirage.

Nous lisons dans l'Encyclopédie japonaise, Wa kan san sat

dsou é, ce qui suit:

1) Cette variété à cocon vert on céladon est connue en Europe depuis trois

ou quatre siècles. On lit dans le poème de Lazzarelli, intitulé Bombyx, pu-

blié avant Van 1500, que les cocons à soie verte étaient les plus estimés:

»Sunt qui album, sunt qui croceum, sunt quique rubentem,

Subviridem quidam contextunt stamine telam :

Subviridis color ante alios laudatur in illis.”

Cette coloration n’est point solide.

2) Le pied chinois (tchih) est divisé en 10 pouces (tsoun) et en 100 li-

enes (fénn) = 319 millimètres,

Il existe en Chine, dans les monts Fen-chan et Ngò-meî

(province de Sse-fchouen), un ver à soie qu’on trouve dans

les neiges perpétuelles de ces régions, c'est pourquoi il se nomme

Sioue-tsän, ver de la neige. Ce ver atteint la grandeur d’un

concombre 1},

Il existe aussi, dans les monts Youén-kiao, un ver à soie

d’eau nommé Choui-tsdn. Ce ver atteint une longueur de ©},

de pied et au délà; il est noir, couvert d’écailles et porte des

cornes (tubercules). Lorsqu'il se trouve couvert de neige ou de

gelée blanche, il forme un cocon qui atteint la longueur d’un

pied. De ces fils à plusieurs couleurs, on fabrique des étoffes

de soie faconnées. Ces étoffes ne se mouillent pas à l’eau et

ne se consument pas au feu. Du temps de Yao (d’après les

astronomes Chinois, 2557 avant J. C.) des étrangers arrivés par

mer en apportèrent à titre de cadeaux. Elles sont légères,

chaudes, douces et unies,

On trouve enfin parmi les cailloux des rivières un ver nommé

Chi-isân, ver à soie des pierres; il s’entoure de fils de soie,

dont il fait son cocon, long d’environ '/,, de pied et en forme

de fuseau. Ces cocons sont couleur de la vase et leurs hôtes

prennent des ailes au printemps ou en été, et rasent la surface

de l’eau pendant la nuit.

Les vers d’été ou vers tardifs, formant une deuxième géné-

ration qui produit une seconde récolte de soie, sont connus sous

différentes dénominations.

B. Au Japon.

Au Japon, on n’élève aujourd’hui que les vers qui produi-

sent des cocons blancs, Ils s’endorment et se réveillent quatre

fois, et forment leur cocon après une période de trente sept ou

1) L'auteur de lEncyclopédie Japonaise a extrait ce passage de l'Histoire

naturelle chinoise, Pen tsao kang mo.

trente huit jours, tout au plus quarante. Ces vers portent au

cou un signe en forme de parenthèse ( ).

Il existe aussi des vers à soie à taches noires, ainsi qu'une

autre espèce nommé Kin-ko (enfants d’or), à cause des cocons

jaunes qu’ils forment.

Je termine par l'observation que, quel que soit le nombre-

des variétés du ver à soie, qui existe dans ce pays-ci et à

l'étranger, il n’en est aucune qui mérite la préférence sur les

vers à soie à cocons blancs, espèce qu’on cultive exclusivement

aujourd’hui !).

Deze voorlezing werd met aandacht aangehoord; enkele vol-

zinnen daarvan hadden het voorregt de toehoorders in vrolijken

luim te brengen.

Inmiddels waren de Heeren G. M. de Graaf en van Bemmelen

de vergadering binnen gekomen.

Naar aanleiding van hetgeen door den Heer N. H. de Graaf

gesproken is, deelt de Heer ter Meer een en ander mede be-

treffende Bombyx Jama- Mat, ontleend aan eene brochure, die

hij, over dit onderwerp, van den Heer Guérin de Méneville

ontvangen had.

Dr. Verloren merkt op, dat bij hem de jonge rupsen van

Bomb. Cynthia de nootenboom-bladeren boven het Ailanthus-

blad verkozen hadden en zich daarmede tot heden bleven voe-

den, zonder dat daaruit nadeelige gevolgen voor hare ontwik-

keling schenen te ontstaan.

Deze waarneming geeft den Heer ter Meer aanleiding om te

1) Il existe au sud du Japon, sous les 30° 6’ 30” lat. bor. et 3° 50’ 30°

long. orient. de Miyako, une île nommée Fatsi-syô; l'Encyclopédie japonaise

rapporte qu'il y a, dans cette île, des cocons sauvages qu’on nomme Yama-

mayou, ou cocons des montagnes, dont on fait une sorte d’étoffe extrêmement

forte, qui ne change jamais de couleur, mais que l’on ne peut pas teindre.

C'est la soierie connue sous le nom de Fatsi sijo-kinou, qui fait partie des

revenus du gouvernement et n’entre pas dans le commerce: elle est considérée

comme une étoffe très rare dont on fait des contrefaçons à Miyako.

zeggen, dat bij hem de Cynthia-rupjes in der tijd aan de vlier-

boven de Ailanthus-bladeren de voorkeur hadden gegeven doch

kort daarna gestorven waren, zoodat hij de gevolgtrekking maakt ,

dat men uit de ervaring van den Heer Verloren nog niet kan

besluiten dat men 2. Cynthia met het blad van den nooten-

boom zal kunnen groot brengen; laatstgenoemd lid geeft toe dat

zijne rupsen nog verre van volwassen zijn.

De Heer Maitland vertoont een stuk eikenhout, afkomstig van

eene oude kerkbank, uit Amsterdam, die er uitwendig goed uit-

zag, doch bij het gebruik eensklaps brak. Het stuk hout was

in alle rigtingen doorboord.

De Heer Snellen van Vollenhoven zegt, dat op ’s Rijks Mu-

seum een stuk spiegellijst van lindenhout voorhanden is, op ge-

lijke wijze doorboord door Anobium striatum, terwijl de kerke-

bank waarschijnlijk door Ænobium tessellatum zal vernield

zijn, omdat deze laatstgenoemde in eikenhout leeft.

Het gesprokene geeft Dr. Verloren gelegenheid om eenige op-

merkingen te maken over het voedsel, hetwelk dieren in stik-

stofvrije stof schijnen te vinden.

Dientengevolge komt de waarneming weder ter sprake, in der

tijd door den Heer Backer Sr. medegedeeld, dat de larven van

Galleria mellonella L. in den tijd van een jaar, 50 ponden was,

die zich in een gesloten kist bevonden, hadden verteerd , zoodat

in de plaats van was alleen rupsenspinsel enz. gevonden werd.

Vervolgens laat de Heer Maitland ter bezigtiging rondgaan

eene hem onbekende inlandsche Crustacee (waarschijnlijk eene Pi-

Inmnus-soort), die hij 9 à 10 weken in duinwater in het leven

had behouden.

Genoemde Spreker eindigt met aan de vergadering te laten

zien eenige teekeningen van Arachniden, door J. van, Haastert

vervaardigd, die hij had medegebragt, in de hoop, dat hij den

Meer van Hasselt, wien hij vroeger over die teekeningen gespro-

ken had, op de vergadering zou ontmoeten. Intusschen deed het

den leden veel genoegen, dat de Heer Maitland van de verhin-

dering van onzen kundigen Arachnoloog vooraf geene kennis

had gedragen, omdat zij dan welligt niet in de gelegenheid

zouden zijn gesteld om de fraaije en naauwkeurige teekeningen

van van Haastert te beschouwen.

De Heer van Bemmelen maakt opmerkzaam op een stuk van

Dr. Hagen, over het trekken van insecten, voorkomende in de

Entomol. Zeitung van Stettin, 1861. Hij spreekt over dat stuk

met het oog op zijne eigene waarnemingen, oppert eenige be-

denkingen tegen het resultaat, waartoe de Schrijver gekomen is,

en eindigt met het onderwerp in de voortdurende aandacht zij-

ner medeleden aan te bevelen.

De Heer Backer Sr. vertoont het interessante spinsel van Be-

zone Puella Drury, van Java, en geeft vervolgens te kennen,

dat hij door belangrijke bestellingen, van buiten ’slands ont-

vangen, het laten maken van turf-platen wederom heeft opgevat

en dus in staat is op bestelling zoodanige platen te leveren,

als waarvan hij monsters heeft medegebragt.

De Heer Snellen heeft een viertal voor onze Fauna nieuwe

Macro-lepidoptera medetedeelen, die hij zelf bestemd heeft en

opgeeft in de volgorde, waarin zij op de lijst in de Bouwstoffen

moeten geplaatst worden, te weten:

No. 55 6. Satyrus Arcania L. — Ochs. I. 1. 517; IV. 24. In

de omstreken van Nymegen, door de Heeren Backer gevangen.

» 315 a. Orthosia suspecta Hb. 633 2. — Guenée Noct. I.

560. — Heinemann Schmett. Deutschl. und der Schweiz.

I. 330. — Congener Treits. V. I. 106.

Het 4 bij Zwolle door den Heer Schoonhoven in Augus-

tus gevangen en het 2 door Dr. van Medenbach de Rooy

bij Nykerk.

» 458 a. Eupisteria brunneata Thbg. — Wood 451 S. —

Pinetaria Treits. VI. 1. 265.

Het d in het begin van Junij 1849 bij Ede en het 2 in

Julij 1855 op dezelfde plaats door den Heer Lodeesen

N°. 502 b. Eupithecia tripunctaria H. S. III. fig. 461 en

VI. p. 77 en 137. — Heinemann I. p.810. — Guenée, Noct.

II. 515. — Pimpinellata Guenée II. p.325 (type en var.),

niet Pimpinellata Hb. Treits. HS. Heinemann.

Vliegt in April en Mei en dan weder in Juli bi Rotter-

dam. De rups leeft op de bloemen van eene wit bloei-

jende schermplant met groote bladeren.

De Heer Backer Jr. laat eene doos met door hem verzamelde

inlandsche vlinders ter bezigtiging rondgaan en eene tweede doos,

waarin hij de verschillende sexen van Apis mellifica bij elkan-

der heeft gestoken, benevens de verschillende cellen waarin deze

dieren zijn opgekweekt, terwijl hij op een en ander, dat hem

der moeite waard voorkomt, de aandacht vestigt.

De Heer Kinker vertoont fraaije exemplaren van eenige min-

der gewone inlandsche vlinders en afwijkingen daarvan.

De Heer Grebner heeft in Mei 1.l., bij Amsterdam, op een

kruisbessen-struik , 52 meest volwassen rupsen van Zerene gros-

sulariata verzameld, die hij verder met bladeren van denzelf-

den struik had gevoed, ofschoon hij ze eens. bij gebrek aan

beter, wijngaardbladeren had gegeven, zonder evenwel te heb-

ben opgemerkt, dat zij daarvan merkbaar genuttigd hadden.

Van deze rupsen zijn 27 verpopt en sedert 11 Junij LI. als

vlinders uitgekomen, onder welken 14 tamelijk veel van den

type afwijken.

Spr. heeft 8 dezer varieteiten met een paar exemplaren van

den type medegebragt en bij vergelijking is het in ’t oog val-

lend, dat vooral by de $2 het zwart op de bovenvleugels in

veel grooter overvloed voorhanden is, dan men bij den type

pleegt op te merken.

Het is Spreker niet gelukt de reden op te sporen , waaraan

deze varieteiten haar ontstaan te danken hebben, daar de rup-

sen, zoo als gezegd is, niet merkbaar van den wijngaard gegeten

hadden, terwijl poppen, bij de bessenstruik verzameld, nog

geene afwijkingen hadden opgeleverd.

Dr. Rombouts heeft ter bezigtiging medegebragt eene meester-

lijk gelukte photographie van 4crocinus longimanns , door ons

medelid van Campen vervaardigd.

De Heer van der Wulp zegt ongeveer het volgende:

Hierbij ter bezigtiging eene doos met Tachina’s uit mijne col-

lectie. — Zij bevat ongeveer een honderdtal inlandsche soorten.

‘t Zal wel onnoodig zijn te herinneren, dat de Tachinarien vlie-

gen zijn, die in larventoestand parasitisch in het ligchaam van

rupsen en andere insectenlarven leven, en zich voeden met de

daar aanwezige vetdeelen , zonder de levensorganen aan te tasten.

Over ’t algemeen mogen deze voorwerpen niet het behagelijke

uiterlijk hebben van de vlinders, ten wier koste zij zich ont-

wikkelen, juist deze hunne wijze van bestaan verdient ten hoog-

ste onze belangstelling.

De Tachinarien behooren tot de slechtst gekende familien onder

de tweevleugeligen ; hunne studie is daarom moeijelijk, en zeer

lang zijn de meeste soorten, die ik bezit, onbestemd moeten

blijven. — Door Meigen zijn wel tusschen de 3 en 400 Euro-

pesche soortgn beschreven, meest allen in een enkel geslacht,

Tachina, zamengevat. Later zijn daarin, vooral door Mac-

quart en Robineau-Desvoidy vele generieke verdeelingen aange-

bragt, die het overzigt gemakkelijker hebben gemaakt; maar

door het beschrijven van verbazend vele nieuwe soorten, waar-

van een groot getal niets dan synonymen van Meigensche soor-

ten zijn, en door de oppervlakkigheid van hunne beschrijvingen

hebben zij op vele punten verwarring en onzekerheid gesticht.

Van veel waarde voor de kennis der Tachinarien is het on-

langs verschenen werk van Schiner (fauna austriaca, dipte-

ra), en het is uit dat werk, dat ik een aantal soorten heb

kunnen bestemmen, die te voren mij een onoplosbaar raadsel

schenen.

Het zijn veelal de gemeenste vlinders, die door Tachina’s

worden vernield; de laatsten mogen dus wel als zeer nuttige

insecten worden beschouwd.

De parasiet is niet aan eene bepaalde vlindersoort verbon-

den. Sommige Tachina-soorten zijn uit zeer verschillende vlin-

ders verkregen, b. v.: Phorocera concinnata is als parasiet

bekend van meer dan 10 zeer onderscheidene vlindersoorten ,

waaronder 3 soorten van Pieris, een Zanessa, een Sphinx

en verschillende Bombyciden.

Omgekeerd wordt dezelfde rupsensoort, vooral wanneer zij

menigvuldig is, dikwerf door onderscheidene soorten van Ta-

china aangetast.

t Zijn niet uitsluitend de vlinders, die door de maden der

Tachinarien worden vernield. Dikwerf zijn ook uit de larven van

insecten uit andere orden deze vliegen verkregen, en zelfs heeft

men ze, hoewel zelden, zien voortkomen uit het lijf van vol-

komen insecten. De geslachten Metopta en Miltogramma o. a.

leven parasitisch in de larven van onderscheidene Hymenoptera ;

de maden van Goria fasciata zijn door Wahlberg in de nes-

ten van Bombus terrestris en Megilla retusa gevonden; die

van Frontina pacta door van Winthem en Boie in het lijf

van meer dan eene soort van Carabus; Exorista vulgaris

Fall. werd door von Roser uit Procrustes coriggeus verkre-

gen. Volgens Boheman zouden de poppen van ZAäryptocera

setipennis zelfs in ’t ligchaam van den gewonen oorworm zijn

gevonden.

Ik zou deze voorbeelden nog kunnen vermeerderen, maar

wil mij liever bepalen tot het meedeelen van eenige soorten,

wier ontwikkeling hier te lande is nagegaan, en welke op het

bijgaande lijstje zijn vermeld.

Daaronder bevinden zich o. a. twee soorten van Degeeria,

van welk geslacht tot dus ver niets van de ontwikkeling be-

kend was. Zij werden door van Vollenhoven en Wttewaall uit

verschillende bastaardrupsen verkregen.

Evenmin was tot dusver iets bekend omtrent de metamor-

phose van het geslacht Medoria , waarvan eene soort (M. pul-

lula Lett.) volgens de waarneming van Dr. Witewaall uit een’

bladkever (Plagiodera Armoraciae) voortkomt.

Ik heb omtrent dat lijstje nog op te merken, dat de laatste

soort daarop vermeld, geen Z'achina is, maar eene Sarcopha-

ga (S. affinis Fall.), welke uit Ziparis dispar is verkregen,

almede door onzen ijverigen Dr. Wttewaall. Deze wijze van ont-

wikkeling is voor die soort zeer bevreemdend, emdat zij afwijkt

van de levenswijze der overige soorten dezer familie, wier ma-

den op rottende dierlijke zelfstandigheden leven.

Ten slotte doe ik een beroep op de HH. Lepidopterologen ,

ten einde hun aan te bevelen, om, als uit de rupsen, die door

hen opgekweekt worden, vliegen voortkomen in plaats van de

vlinders die ze verwachten, vooral ook die vliegen op te ste-

ken, en ze mij te zenden, met opgave der rupsensoort, waar-

uit ze zijn voortgekomen.

TACHINA-SOORTEN,

HIER TE LANDE VERKREGEN UIT RUPSEN EN ANDERE

INSECTENLARVEN.

Micropalpus hagmorrhoidalis Fall. uit Liparis Salicis (v. Eyndh.).

Plagia trepida Meig.. + è + è. +? Anarta Myrtilli (v. Eyndh.).

» ruralis Fall. è è 0 0° +. » Plusia gamma (Wtt. en van Eyndh.).

Nemoraea glabrata Meig. -... » Trachea piniperda (Verl. en v. V., ten

tijde der verwoestingen door de den-

nenrups aangerigt).

Plusia gamma (Wtt.).

Botys urticalis (de Gavere).

| Pyralis margaritalis (v. Eyndh.).

» maculosa Meig. . . . . » {

Exorista vulgaris Fall.. è». è è. »

» Lucorum Meig. . . .. » Bomb. neustria of monacha (de Gr.).

» fimbriata Meig. . . . . » Leucania pallens (Wtt.)

Tachina tibialis Fall. . . . . . . » Vanessa Urticae (v. Eyndh.).

» nigripes Fall.. .... » Leucania pallens (Wtt.)

À Bomb. Trifolii (v. V.)

» vida Men... en es 01D

Orgyia antiqua (de Gr.).

Pieris Brassicae (de Gr., Six en v. d. W.).

» Rapae (Wtt.).

» Napi ( (id.).

Bomb. bucephala (id.).

» lubricipeda (de Gr.).

een Tortrix op Myrica gale (v. Eynd. hs

Phorocera concinnata Meig.... »

Thryptocera crassicornis Meig. . »

si Nematus. . . . « . (Wtt.) sige

ia fasci aa sicher eae 3 à 5

Degeeria fascinans Meig Erichsonii (v. V.) 3% sE È

ie RA È Aa 015] E SEA

a Cler hel are D 3 n'É DL

i or PE Cladius rte (v. V.) = ne:

Medoria pullula Zett. . . . . . . » Free Armoraciae Id. van

t geslacht

(Wtt.) Medoria

Sarcophaga affinis Fall. . . . . + » Liparis dispar (Wtt.).

Deze soort, ofschoon geen Zachina, heb ik hier vermeld,

omdat de Sarcophaga’s in larvenstaat van rottende dierlijke stof-

fen leven, en het dus zeer vreemd is, dat deze soort als para-

siet van eene rups is voortgekomen.

Mr. H. W. de Graaf leest een’ brief voor van Prof. Cl. Mulder,

waarin deze aan zijne medeleden te kennen geeft, dat hij, in-

dien hij op de vergadering had kunnen komen, eenige opmer-

kingen zou hebben medegedeeld over de gedaantewisseling van

Mormolyce phyllodes Hagenb. opgehelderd door voorwerpen

en teekeningen. Door de onvermoeide pogingen van den Heer

S. Binnendijk, hortulanus op Buitenzorg, had Mulder vroeger

gedroogde Gammoer (Polyporus fomentarius) ontvangen,

waarin echter niets van de Phyllodes te ontdekken was; doch

twee stukken dezer zwam later in arak overgezonden, gaven

een’ rijken oogst. De Hoogleeraar dus in het bezit van pop-

pen en larven zijnde, stelde zich voor, eenige voorwerpen aan

ontleedkundig onderzoek op te offeren en vleide zich de vroe-

gere waarnemingen te zullen kunnen aanvullen en een voldoend

beeld van de gedaantewisseling te mogen geven.

En hiermede werd deze vergadering besloten, Den volgen-

den dag had de voorgenomen excursie naar den hoek van Hol-

land plaats. Twaalf leden hadden zich daartoe vereenigd. Des

morgens ten 8 ure reed men uit de Residentie naar Staaldui-

nen en, al mogt men het einddoel van den togt niet bereiken,

toch was, toen men des avonds terugkeerde, een ieder te vre-

den met zijne vangst, terwijl de vriendschappelijke toon, die

ook toen weder geheerscht had, niet weinig had bijgedragen,

om van het genoegen van dien dag eene aangename herinnering

achter te laten.

Rotterdam , H. W. DE GRAAF.

Augustus 1862.

LIJST DER LEDEN

VAN DE

NEDERLANDSCHE ENTOMOLOGISCHE VEREENIGING ,

De Heer

op 30 Jul 1862,

MET OPGAVE VAN HET JAAR HUNNER TOETREDING.

EERE-LEDEN.

C. F. Westerman, Directeur van het Kon. Zool. Genoot-

schap Natura Artis Magistra, te Amsterdam. 1858.

H. T. Stainton Esq. Mountsfield, Lewisham bij Lon-

den. 1861.

Dr. C. Felder, Lid der Kais. L. C. Academie der

Naturwissenschaften en Vice-President der K. K. Zool.

Bot. Gesellschaft in Wien. 1861.

Dr. H. Löw, Director der Real-schule, te Meseritz

in Posen. 1862.

Prof. J. 0. Westwood, F. L.S. etc. te Oxford. 1862.

BEGUNSTIGER.

Mr. C. W. Hubrecht, te Zeiden. 1859.

CORRESPONDERENDE LEDEN.

Th. Lacordaire, Hoogleeraar aan de Hoogeschool te

Luik. 1853.

De Heer C. Wesmael, Hoogleeraar aan de Hoogeschool te

>>)

Brussel. 1853.

Arn. Förster, Hoofdleeraar aan de hoogere Burger-

school te Aken. 1853.

Emil vom Bruck, te Crefeld. 1853.

GEWONE LEDEN.

1845—46.

Dr. J.G. H. Rombouts, te Amsterdam.

F. M. van der Wulp, te ’s Gravenhage.

Dr. M. C. Verloren, te Utrecht.

J. Backer Sr., te Oosterbeek.

J. W. Lodeesen, te Amsterdam.

Dr. V. H. Huurkamp van der Vinne, te Haarlem.

Dr. J. R. E. van Laer, te Utrecht.

Th. J. van Campen, te Amsterdam.

Dr. P. H. J. Wellenbergh, te Utrecht,

Mr. H. Verloren, te Amersfoort.

Mr. S. €. Snellen van Vollenhoven, te Zezden.

W. O. Kerkhoven, te Amsterdam.

1846—47.

Jhr. J. C. Martens, te Utrecht.

Prof. J. van der Hoeven, te Zeiden.

1849—50.

J. J. van Voorst, te Amsterdam.

1851—52.

R. T. Maitland, te Amsterdam.

De Heer P. C. T. Snellen, te Rotterdam.

» » Dr. J. A. Herklots, te Zezden.

» » Dr. M. Imans, te Utrecht.

» » B. A. J. van Geuns, te Utrecht.

1852— 53.

» » N. H. de Graaf, te Zeiden.

» » Mr. H. W. de Graaf, te Rotterdam.

» » G. M. de Graaf, te Zeden.

» » Dr. L. A. J. Burgersdijk, te Breda.

» » Mr. J. W. van Lansberge, te Brussel.

» » G. A. Six. te Utrecht.

» » Dr. W. Berlin, te “Amsterdam.

1853— 54.

» » Prof. Cl. Mulder, te Groningen.

» » Mr. J. P. van Wickevoort Crommelin, te Haarlem,

1854—55.

» » Corn. Sepp, te Amsterdam.

» » OC. de Gavere, te Groningen.

1855—56.

» =» A. A. van Bemmelen, te Zeiden.

» =» Mr. E. A. de Roo van Westmaas, te Velp.

» » M. Breukelman, te Rotterdam.

1856—57.

» » Mr. J. H. Albarda, te Leeuwarden.

» » Mr. W. Albarda, te Groningen.

De Heer A. P. H. Kuipers, te Leeuwarden.

Dr. A. W. M. van Hasselt, te Utrecht.

1857—38. |

Dr. J. Wttewaall, te Utrecht.

J. W. Schubirt, te Utrecht.

W. K. Grothe, te Zeist.

H. J. D. W. Dikkers, te Delden,

1858—59.

C. J. Tengbergen, te Nymegen.

J. CG. J. de Joncheere, te Dordrecht.

J. Backer, te Oosterbeek.

1859—60.

Henri Baron van Pallandt, bij Arnhem.

J. M. van der Stoot, te Roelof-Arendsveen.

G. W. Grebner, te Amsterdam.

1860—61.

J. Kinker, te Amsterdam.

E. Piaget, te Rotterdam.

H. Weijenbergh Jr., op Rozenlust bij Haarlem.

Dr. W. C. H. Staring, te Haarlem.

1861—62.

H. Hartogh Heys van de Lier, te Delft.

1862—63.

H. Baron Lewe van Middelstum, te Beek bi Nymegen.

F. ter Meer, te Haarlem.

VERVOLGLIJST DER BOEKEN

TOEBEHOORENDE AAN DE

NEDERLANDSCHE ENTOMOLOGISCHE VEREENIGING,

TIJDSCHRIFTEN EN VERVOLGWERKEN.

The Transactions of the Entomological Society of London,

Vol. 1. Lond. 1856.

Entomologische Zeitung. Herausgegeben von dem Entomolo-

gischen Vereine zu Stettin. Jahrg. XXIII Heft 1—6. Stettin

1862. In ruil tegen het Tijdschrift. (Jaarg. XXII, 1861 is

nog niet ontvangen).

Berliner Entomol. Zeitschrift, herausgegeben von dem Ento-

tomol. Vereine in Berlin. 6" Jahrg. Erstes und Zweites Viertel-

jahrsheft (mit 2 Kupfertafeln). Berlin 1862. /n ruil tegen het

Tydschrift.

Wiener Entomologische Monatschrift. Band VI. N°. 1—6.

Wien 1862.

Annales de la Société Entomologique Belge. Tom. V. Brux.

1861. Zn ruil tegen het Tydschrift.

The Entomologist’s Annual for 1862, with a coloured plate.

London 1862. Geschenk van den Heer H. F. Stainton.

Tijdschrift voor Entomologie, uitgegeven door de Nederland-

sche Entomologische Vereeniging, DI. HI, aflev. 6 en DI. IV,

aflev. 1—5. Leiden 1861—62.

Verslagen en Mededeelingen der Kon. Akademie van weten-

schappen, Afd. Natuurkunde. Deel XII. 1861.

Jaarboek der Kon. Akademie van wetenschappen voor 1861.

Beiden in ruil tegen het Tijdschrift.

Bulletin des séances de la classe des sciences de l’Acad.

Royale de Belgique, Année 1861.

Annuaire van dezelfde Academie, 1862. Beiden in ruil te-

gen het Tydschrift.

Korrespondenz-Blatt des Zool. Mineral. Vereines in Regens-

burg. Jahrg. 6—14. Geschenk van Dr. Herrich Schiffer.

Regensburg 1852—61,

WERKEN VAN VERSCHILLENDEN EN VAN GEMENGDEN INHOUD, OVER

DE INSEGTEN IN HET ALGEMEEN OF OVER EENIGE ORDEN

DAARVAN HANOELENDE.

Lijst van insecten in den omtrek van Haarlem gevonden door

N. Anslyn. 1826. Met drie vervolglijsten.

Bouwstoffen voor eene Fanna van Nederland, onder mede-

werking van onderscheidene geleerden en beoefenaars der dier-

kunde, bijeenverzameld door Dr. J. A. Herklots, 3° deel, stuk

i en 2. 1859—62. Geschenk van den Heer Herklots.

Entomologische Monographiën von Dr. Klug, Berlin 1824.

Geschenk van Mr. E. A. de Roo van Westmaas.

Dr. B. F. Germar, Magazin der Entomologie, Heft I—IV.

Halle 1813—18.

W. Kirby en W. Spence. Inleiding tot de Entomologie of

grondbeginsels van de natuurlijke geschiedenis der Insecten.

1828, 29, 2 stukken.

E. E. Geoffroy, Histoire abregée des Insectes qui se trouvent

aux environs de Paris, dans laquelle ces animaux sont rangés

suivant un ordre méthodique. Paris 1762. 2 vol, 4°. avec pl.

J. A. Bergsträszer, Nomenclatur und Beschreibung der In-

secten in der Grafschaft Hanau-Münzenberg u. s. w., mit er-

leuchteten Kupfern, Hanau 1778,

Études entomologiques rédigés par V. de Motschulsky. Di-

xième année. Dresde 1861.

Beitrag zur Kenntniss der Insecten-Metamorphose aus dem

Jahre 1860 von G. Ritter von Frauenfeld, Aus den Verhand-

lungen der K. K. Zoolog.-Botanischen Gesellschaft in Wien

(Jahrg. 1861) besonders abgedruckt. Geschenk van G. Ritter

von Frauenfeld.

Verhandlungen der K. K. Zool.-Botan. Gesellschaft in Wien.

Herausgegeben von der (Gesellschaft. Jahrg. 1861. XI Band,

Heft I—IV. Sitzung von 2 Jänner, 6 Februar und 6 May.

WERKEN over INSECTA ORTHOPTERA HANDELENDE.

Nonnulla Orthoptera Europaea, nova vel minus cognita. Car.

Brunner descripsit. Lipsiae 1861.

WERKEN OVER INsecTA NEUROPTERA HANDELENDE.

Synopsis of the Neuroptera of North-America with a List of

the South-American species, prepared for the Smithsonian In-

stitution by Herman Hagen. Washington 1861. Geschenk van

Dr. Hagen.

WERKEN OVER Insecta LEPIDOPTERA HANDELENDE.

Sepp (J. C.) Beschouwing der wonderen Gods in de minst

geachte schepselen of Nederlandsche insecten. 2° Serie. Aflev.

TNA

The Natural History of the Tineina. Vol. VI. containing

Depressaria by H. F. Stainton. Lond. 1861. Geschenk van

den Schrijver.

Dr. S. C. Snellen van Vollenhoven. Diagnoses specierum no-

varum e genere Lepidopterorum Diurnorum Adolias. Amst. 1862.

Geschenk van den Schrijver.

Duponchel , Catalogue méthodique des Lépidoptères d'Europe.

Paris 1844. Geschenk van Mr. de Roo van Westmaas.

BB)

VARIA.

Welche Auffassung der lebenden Natur ist die richtige? u.

s. w. — Zur Eröffnung der Russischen entomologischen Ge-

sellschaft in Mai 1860 gesprochen von K. E. von Baer, ihrem

derzeitigen Präsidenten. Berlin 1862, 8°, |

Rapport van de Commissie voor internationale ruiling enz.

over 1860.

Verslag van Burgemeester en Wethouders aan den gemeen-

teraad van Leyden over 1861. Geschenk van de Regering

dier Stad.

Synopsis der im Rothen-Meere vorkommenden Crustaceën von

Dr. Cam. Heller. Overgedrukt uit de Verhandl. der K.K.

Zool.-Botan. Gesellschaft en geschenk van Ritter von

Frauenfeld.

Nachtrige zu Maly’s Enumeratio plantarum phanerogamica-

rum imperii Austriaci universi, von August Neilrich. Heraus-

gegeben von der K. K. Zool.-Bot. Gesellsch. in Wien. 1861.

Das Festland Australien’s. Geographische Naturwissenschaft-

liche und kulturgeschichtliche Skizzen von Fr. Odernheimer.

Wiesbaden 1861.

INHOUDS-OPGAVE

WERKEN

DOOR DE ENTOMOLOGISCHE VEREENIGING ONTVANGEN

EN AANGEKOCHT.

Aug. Nouveaux Mémoires de la Société imp. des naturalistes de

4861. Moscou. Tome XIII, Livr. 2.

Niets over Entomologie.

Bulletin de la Société imp. des naturalistes de Moscou.

x Année 1860 NO. 2 bevat:

Enumeration des nouvelles espèces de Coléopt. rapportées

de ses Voyages par M. Victor Motschoulsky.

Année 1860, N°. 5 bevat:

Coleopterorum species novae, a Dre Schrenk in deserto Kir-

giso-Songorico, anno 1845 detectae; descripsit Dr. Gebler.

Année 1860, N°. 4 bevat:

Matériaux pour servir à l’étude des Cicindélètes et des Ca-

rabiques. Par le baron de Chaudoir.

Die Wanderheuschrecke (Gryllus migratorius, L.) und ihre

Verheerungen im Jahre 1860. von M. Doengingk.

Dec. Abhandlungen des Zoologisch-mineralogischen Vereines zu Re-

1864. gensburg. Heft 8.

Dec. Inhoud:

1861. Die Bayerschen Chiroptern.

Beitr. zur Kenntnis des Diluviums von Bamberg.

» Correspondenz-Blatt des Zoologisch-mineralogischen Vereines zu

Regensburg 1859.

» Berliner Entomologische Zeitschrift. Ver Jahrg. (1861). H. 5 € 4.

Inhoud:

H. v. Kiesenwetter, Beitrag zur Käferfauna Griechenlands.

7e Stück.

Dr. H. Loew, Ueber die afrikanischen Trypetina.

Dr. A. Loew, Diptera Americae septentrionalis indigena.

H. v. Kieseuwetter, Exeursion nach dem Monte Rosa.

Kleinere Mittheilungen :

Ueber Goleopt. von Schaum, Chaudoir, Kraatz, Brauns,

Koltze, Schreitter, Fuchs und Kiesenwetter.

Ueber Hymenopt. von Kiesenwetter.

Ueber Lepidopt. von Kretschmar und Libbach.

Synonymische Bemerkungen

von Schaum und Kraatz.

Zeitschriftschau. È

Jan. The Entomologist’s Annual for MDCCCLXIL (v. d. Hr. Stainton).

1862. Inhoud:

4. Eene vergelijking tusschen de fossile ins. van Engeland

en Beijeren door Dr. Hagen.

2. Index van de nieuwe Britsche Coleopt. in dit jaarboekje

van 1856—61 opgesteld door W. F. Kirby.

. Aanteekeningen betreffende Engelsche Phryganiden met

beschrijving van nieuwe soorten door R. Mac Lachlan.

4. lets over larven van Eupithecia door Ds. H. il. Crewe.

5. Over Zygaena Minos door Stainton.

6. Nieuwe soorten van Lepid. in Groot-Britannie in 1861

door denzelfden.

7. Zeldzame soorten van id. gevangen in 1861.

8. Aanmerkingen op Britsche en Vastelandsche Tineinen.

9. Antwoorden op raadsels.

40, Nieuwe raadsels opgegeven.

11. Natuurlijke geschiedenis der Tineinen (jaarlijks Rapport

van gekweekte rupsen).

12. Aanteekeningen betreffende Hymenoptera in den laat-

sten zomer waargenomen; voorts betreffende de parasi-

ten , alsmede eene Monographie van de familie der

Goudwespen door Fred. Smith.

15. Over Hemiptera door John Scott.

44, Lijst van nieuwe werken.

(Aangekocht) The Transactions of the Entem. Society of Lon-

don. Deel I. 1856.

Inhoud.

Part. I.

Introduction.

1. Observations on a mode practised in Italy of excluding the

common-House-fly from apartments. By William Spence Esq.,

F. R. S., etc. Honorary Member of the Entomol. Society.

JI. Remarks on the Passage in Herodotus referred to in Mr.

Spences Paper, read at the April Meeting. By W. B. Spen-

ce, Esq.

Ili. Descriptions of some hitherto uncharacterized exotic Cole-

optera, chicfly from New Holland. By the Rev. F. W.

Hope, M. A., F.-R. 85 LeS wete

IV. Explanation of the sudden appearance of the Web-Spin-

. ning Blight of the Apple, Hawthorn, etc. By R. H. Le-

wis, Esq.. M. E. S.

V. Description of the Larva and Pupa of Raphidia Ophiopsis.

By G. R. Waterhouse, Esq. Curator of the Ent. Society.

VI. Descriptions of the Larvae and Pupae of various species

of Coleopterous Insects. By G. R. Waterhouse, Esq., Cura-

tor of the Entomological Society.

VII. Description of a minute Coleopterous Insect, forming the

type of a new subgenus allied to Tomicus. with some ob-

servations upon the affinities of the Aylophaga. By J. 0.

Westwood, F. L. S., ete.

VIII. Remarks on a species of Calandra, occurring in the Sto-

nes of Tamarinds. By. William Christy Jun. Esq., F. L. S.,

Memb. Ent. Soc. ete.

IX. Description of the Nest of a gregarious species of Butter-

fly from Mexico. By J. O. Westwood, F. L. S. ete.

X. Descriptions of several species of Australian Phasmata. By

George Robert Gray, Esq., M. E. S. France and London.

XI. Descriptions of some new Genera of British Homoptera.

By R. H. Lewis, Esq. M. L. S.

XII. A few observations upon the Habits of the indigenous

Jan. Aculeata Hymenoptera, suggested by M. de St. Fargeau’s Pa-

1862. per upon the Genus Goryles, in the first number of the

» Annales de la Société Entomologique de France.” By W

E. Shuckard, Esq., M. E. S.

XIII. On the Habits of some Indian Insects. By W. W. Saun-

ders, Esq. F. L. S. etc.

Journal of Proceedings.

Prospectus of Prize Essays on the subject of Noxious In-

sects and Remedies for their destruction.

By-Laws.

List of Members to the 6 of October 1854 inclusive.

Part I.

XIV. Description of a new Species of Longicorn Beetle from

the East Indies. By G. R. Waterhouse Esq. late curator of

the Entomological Society.

XV. Description of a new Curculionideous Beetle from the

Swan River. By the Rev. F. W. Hope, F. R. S. etc. President.

XVI. Observations on the osculant Crustaceous Genus Arcturus

of Latreille; with the Description of a British species. By

J. O. Westwood, F. L. S. ete.

XVII. On ‘the apparent Identily of Sphinx Ephemeraeformis

of Haworth, with Psyche plumifera of Ochsenheimer. By

J. F. Stephens F. L. S., Z. S., v.-Pres. Ent. Soc. etc.

XVII. Notice of the Habits of Odynerus Antilope. By J. 0.

Westwood F. L. S. ete.

XIX. Observations en certain species of the Genus Dromius.

By Charles C. Babington M. A., F. L. S. ete.

XX. Thysanurae Hibernicae, or Descriptions of such Species of

Spring-tailed Insects (Podura and Lepisma, Linn.) as have

been observed in Ireland; by R. Templeton, Esq., R. A.

Corr. Member of the Natural History Society of Belfast:

with Introductory Observations upon the order, by J. 0.

Westwood, F. L. S. ete.

XXI. Description d’un nouveau genre de Curculionites. Par M.

A. Chevrolat, Membre de la Soc. Ent. de France ete.

XXII. Descriptions of new species of Indian Ants. By Lieut.-

Colonel W. H. Sykes F. R. S. etc.

XXIII. Monograph on Mimela, a Genus of Coleopterous Insects.

By the Rev. F. W. Hope F. R. S. ete.

XXIV. Note upon the British Genera Acentria, Acentropus and

Zancle. By J. O. Westwood, F. L. S. ete.

XXV. Observations on the Ravages of Limnoria terebrans with

Jan.

1862.

Suggestions for a preventative against the same. By the

Rev. F. W. Hope, F. R. S. etc.

XXVI. Description of a new species of Australian Moth. By

G. R. Gray, Esq., M. E. S. S. France and London.

XXVII. Observations on Insects producing Silk, and on the

possibility of rearing Silk Crops in England, By the Rev.

F. W. Hope, F. R. S. etc.

XXVIII. Remarks on some mechanical Peculiarities noticed in

a Spider’s Web observed at Wandsworth, Surrey. By W. W.

Saunders, Esq., F. L. S., etc.

XXIX. Observations upon the Habits of Copris Midas. By Licut.-

Colonel W. H. Spykes, F. R. S. ete.

Journal of Proceedings.

Part II.

XXX. Observations on Succinie Insects. By the Rev. F. W.

Hope, F. R. S., Pres. Ent. Soc, ctc.

XXXI. Descriptions of a New Exotic Species of Longicorn

Beetle. By J. O. Westwood, F. L. S. ete.

XXXII. Descriptions of some new species of Coleopterous In-

sects lately received from Montevideo. By S. S. Saunders

Esq., M. E. S.

XXXIII. On the Earwig. By J. 0. Westwood, F. L. S. ete.

XXXIV. Observations on the Economy of the Strepsiptera with

the Description of Stylops Spencii, a new British Species

recently discovered. By W. B. Pickering Esq., M. E. S.

XXXV. Observations upon the Strepsipiera. By J. 0. Westwood,

Pans were,

XXXVI. Description of a new Strepsipterous Insect recently

discovered in the Island of Mauritius. By J. 0. Westwood

Periz. ete.

XXXVH. Remarks on the Destruction of Cocci. By A. Ingpen,

Esq., A. L. S. etc.

XXXVII. Observations on Haliplus ferrugineus of Authors,

being an attempt at its subdivision into several species.

By Charles C. Babington, M. A, F. L. S., ete.

XXXIX. Notice relative to Aépus fulvescens and other subma-

rine Coleopterous Insects. By W. Spence Esq., F. R, S.,

Hon. Mem. E. S., ete.

XL. Some account of the Land-crabs of the Dukhun; by

Lieut.-Colonel W.H. Sykes F.R. S., ete. With a Description

of the species, by J. O. Westwood, F. L. S. ete.

XLI. Descriptions of some undercribed exotic Crustacea. By

Robert Templeton, Esq. R. A,, etc.

XLII. Notes upon the Habits of various British Insects. By

J. 0. Westwood, F. L. S. etc.

XLII. A. Description of the superior Wing of the Hymenop-

tera, with a view to give a fuller and more certain deve-

lopment to the Alary System of Jurine. By W.E. Shuckard.

XLIV. Monograph on the Coleopterous Genus Diphucephala,

belonging to the Lamellicornes. By G. R. Waterhouse, Esq.

M. E. S., and curator to the Zoological Society of London.

XLV. On the predaceous Habits of the common Wasp., Vespa

vulgaris, Linn. By G. Newport. Esq.

XLVI. Description of a new Hemipterous Insect from the

Atlantic Ocean. By Robert Templeton Esq., R. A. etc.

XLVII. Case of maternel Attendance on the Larva by an In-

sect of the Tribe of Terebrantia, belonging to the Genus

Perga, observed at Hobarton, Tasmania. By R. W. Lewis

Esq. M. E. S., in a Letter addressed to the Secretary.

XLVII. Anatomical Observations upon the Larva of Calosoma

sycophanta. By Dr. Hermann Burmeister, Fellow of the Na-

tural History Society of Berlin, for. M. E. S. etc.

XLIX. Observations upon the Corn-weevil, contained in a

Letter addressed to the Rev. F. W. Hope, F. R. S. Pres.

E. S ete. by William Mills, Esq., F. L. S. etc.

Journal of Proceedings.

List of Members.

Catalogue of Library.

Address of the Secretary on the recent progres and present

State of Entomology.

April. Annuaire de l’Académie royale des scienses, des lettres et

des beaux-arts de Belgique. 1862. (Geschenk van de Academie).

Niets entomologisch.

» Bulletins des séances de la classe des Sciences de l’Académie

royale de Belgique 1861. (Geschenk van de Academie).

Daarin: Note sur une variété de Semiotus par Th. Belval en

Note sur l’Ixodes Poortmani (Lucas) par Th. Belval.

» Annales de la Société entomologique Belge tome V. (Geschenk

van het genootschap).

Inhoud:

Allocution et rapport du président (1860).

Liste des membres de la Société,

April

1362.

Mei.

)

Organisation administrative pour 1860—61.

Dons offerts à la Société.

Quelques mots sur les Psychides par Dr. Breyer.

Compte rendu d’une excurscon ent. aux environs de Dinant

par MM. Fologne, Sauveur, Colbeau et Peteau.

Insectes observés en Campine par L. Becker.

Rapport sur les excurs. ent. faites dans la Campine Anvers.

par MM. Fologne, Mors et Weyers.

Observations sur quelques chenilles de Tinéides par Leon

Becker.

Observations diverses par M. Fologne.

Quelques détails sur diff. espéces de Lépid. par Dr. Breyer.

Lépid. observés en Belgique par M. J. Colbeau.

Observations sur les moeurs d’un Hymen. Eurylabus dirus

par M. Sauveur.

Procès-verbal de la séance du 23 Sept. 1861.

Études entomologiques de Victor de Motschoutsky (Geschenk

van den Schrijver) 10° Année. — Insectes du Japon.

S. C. Snellen van Vollenhoven, Diagnoses specierum novarum

e genere Lepidoptorum diurnorum Adolias.

Bulletin de la Société imp. des naturalistes de Moscou, Année

1860, Tome XXXIII. 2e partie. N°. 4. — Daarin:

Matériaux pour servir à l’étude des Cicindélètes et des Ca-

rabiques. Par le Baron de Chaudoir.

Die Wanderheuschrecke (Gryllus migratorius Lin.) und ihre

Verheerungen im Jahre 4860. von Al. Doengingk

Verhandlungen der K. K. Zoologisch-botanischen Gesellschaft

in Wien. Jahrgang 1861 Bd. XI. — Daarin:

J. Giraud, Description de deux Hymenoptères nouveaux du

genre Lyda.

G. R. von Frauenfeld, Beitrag zur Kenntniss der Insekten-

Metamorphose.

J. Egger, Dipterologische Beiträge.

C. Brunner, Disquisitiones orthopterologicae, Dissertatio 22,

F. Brauer, Ueber Oestrus leporinus Pall.

W. Schleicher, Die Rhynchoten der Gegend yon Gresten.

Mei G. von Frauenfeld, eine für Oesterreich neue Trypeta.

1862, Dr. G. Bökh, Vorläufiger Bericht über die während der No-

vara-Reise gesammelten Spinnen.

Dr. Fr. Löw, über die Bewohner der Schwalbennester und

die Metamorphose von Tinea spretella.

Dr. Fr. Löw, Beiträge zur Kenntniss der Orthopteren.

Dr. J. Giraud, Fragments entomologiques.

Dr. C. Heller, Vorläufiger Bericht über die während die

Weltumseglung der K. K. Fregatte Novara gesammelten

Crustaceen.

» Van hetzelfde Genootschap:

Nachträge zu Maly’s Enumeratio plantarum phanerogamica-

rum imperii austriaci universi von Aug. Neilreich.

» Van den Schrijver:

Synopsis der im rothen Meere vorkommenden Crustaceén

von Dr. Cam. Heller.

Van den Schrijver G. Ritter von Frauenfeld:

Beitrag zur Kenntniss der Insekten-Metamorphose aus dem

Jahre 1860.

Junij. Stettiner Entomologische Zeitung. 25 Jahrg. N°. 1—6.

Inhoud:

Microlepidoptera aus Finmarken, bearbeitet von Dr. Wocke.

Cornelius über Notiophilus.

Osten-Sacken, Gall-Insecten in Nord- America.

C. Stal, Hemiptera mexicana.

Dohrn, Europ. Biirgerbriefe fiir Kifer.

Hagen, Bibliographie fiir Bienenfreunde.

Osten-Sacken, über Ameisen, Trichocera und Eulonchus.

de Saussure, sur divers Vespides Asiatiques et Africains du

Musée de Leyden.

Prittwitz, Bemerkungen zu Wilde’s Bescreibung der Raupen.

Christoph, Begattungsact von Orgyia.

Dohrn, über Macrocrates bucephalus Burm.

Jekel, neue Art der gattung Pyenopus.

Dohrn, Paromia dorcoides Westw.

Staudinger und Wocke, Kritische Bemerkungen zu dem

Catalog der Lepidopteren Europas.

Dr. Kriechbaumer, neues Callidium.

Pfaffenzeller, Gastrop. Arbusculae Tr.

A. Dohrn, Drei neue Europ. Heteroptera.

Speyer, Psyche tenella nov. Sp.

Tollin, zur Naturg. der Termiten. — Nachw. v. Dr. Hagen.

Junij

1862.

Christoph, vier neue Siidrussische Schmetterlinge.

H. Dohrn, Die Dermaptera von Mexico.

Dr. Staudinger, über einige neue griechische Lepidopteren.

Radochkorski, Megachile Dohrni (sic).

Cornelius, Entom. Notizen.

von Prittwitz, Generation und Winterformen der in Schlesien

beobachteten Falter.

Ad. Keller, Entom. Notizen.

Berliner Entomologische Zeitschrift. Herausgeben von dem En-

tomologischen Vereine in Berlin. Jahrgang VI (1862).

Inhalt des ersten und zweiten Heftes.

Vereinsangelegenheiten.

Abhandlungen.

Deutsche Braconiden, von J. F. Ruthe. (Aus dessen Nach-

lafs verôffentlicht von H. Reinhard in Bautzen) Drittes Stück

Celonoptera mirificaria, ein neuer europäischer Spanner,

beschrieben von Julius Lederer in Wien. (Dazu Tafel 4.

Fig. I—IV. 9

Verwandlungsgeschichte des Trachys minutus und Rhamphus

flavicornis. Von Dr. C. von Heyden in Frankfurt a. M.

Beiträge zur Entwickelungsgeschichte einiger Coleopteren vom

Professor Döbner in Aschaffenburg. (Dazu Taf. III. F.4, 2).

Ueber griechische Dipteren. Vom Direktor Dr. H. Loew in

Meseritz.

Nachtrag zu den im vorigen Bande enthaltenen Beschrei-

bungen afrikanischer Trypetinen. Von demselben.

Ueber die Arten der Gattungen Hyperops, Microtelus und

Dichillus von Dr. G. Kraatz. (Dazu Taf. 11 Fig. 3, 4).

Ueber die Gattung Pachycera Eschsch, von H. Schaum.

Beitrag zur Käferfauna Griechenlands... Siebentes Stück.

A. Nachtrag zum ersten Stück (Band 1. 116) von Dr. Schaum.

B. Metacinops und Auchmeresthes, zwei neue griechische

Rüsselkäfer-Gattungen, beschrieben von Dr. G. Kraatz-

(Dazu Taf. II Fig 4 und 2).

C. Von Dr. Krüper neu aufgefundene Arten. Von demselben.

Ueber die Silvaniden-Gattungen Aeraphilus, Cathartus und

über Leucohimatium von Dr. G. Kraatz.

Zwei neue europäische Schmetterlinge, beschrieben von C.

Kretschmar in Berlin.

Beiträge zur Kenntniss einiger coprophagen Lamellicornien,

von E. von Harold in München. (Drittes Stück).

Junij

1862.

Die Cicindeliden der philippischen Inseln von H. Schaum.

Zweites Stück.

Diptera Americae septentrionalis indigena descripsit H. Loew;

Centuria secunda.

Einige neue exotische Ameisen-Gattungen und Arten, be-

schrieben von Julius Roger in Rauden. (Dazu Taf. I.

Fig. 12—18). |

Beiträge zur Kentniss der Ameisen-Fauna der Mittelmeer-

länder von Julius Roger. Zweites Stück. (Dazu Taf. 1.

Fig. 19, .20).

Beiträge zur europäischen Käfer-fauna, zusammengestellt

von Dr. G. Kraatz.

Kleinere Mittheilungen :

Zwei für die deutsche Fauna neue Homaloten, beschrieben

von Pfarrer W. Scriba.

Ueber neuerdings beschriebene Homaloten von G. Kraatz.

Sammelberichte :

Von Seriba, Wilken, Kellner, Rohnert, Kraatz.

Ueber Lepidoptera: von Kretschmar in Berlin.

Synonymische Bemerkungen:

Ueber Formiciden: von J. Roger in Rauden.

Ueber ein Hymenopteron: von Reinhart in Bautzen.

Ueber Coleoptera: von G. Kraatz.

von v. Chaudoir.

von Schaum.

Wiener Entomologische Monatschrift. Band VI.

Beiträge zu einer Kritik der von Fieber in den Jahren 1858

bis 1861 veröffentlichten Schriften über Rhynchoten (He-

teropteren) von Dr. Gustav Flor.

Criterien zur generischen Theilung der Phytocoriden.

Die europäischen Hemiptera.

Observationes de Lepidopteris nonnullis Chinae centralis et

Japoniae, communicatae a C. et R. Felder.

Ueber Diochus Er. und Rhegmatocerus Motsch. von Dr,

G. Kraatz.

Zwei neue europäischen Rhynchota Heteroptera aus der

Gattung Berytus, von Dr. Gustav Flor.

Beiträge zur Kenntniss der europäischen Halticinen von F.

Kutschera. (Fortsetzung) VII Gruppe (Gen. Balanomorpha

Chevr. Foudr. All. Mantura Steph.).

Specimen Faunae lepidopterologicae riparum fluminis Negro

superioris in Brasilia septentrionali auctoribus C et R. Felder.

Junij Für Niederösterreichs Fauna neue Orthopteren von Rud.

1862. Türk.

Novae Helomyzidarum in Europa viventium species descri-

ptae ab H. Löw.

Beitrage zur Schmetterlings-Fauna von Labrador von H.

B. Möschler.

Neue südrussische Schmetterlinge von H. B. Möschler.

Vorläufiger Commentar zum dipterologischen Theile der

Fauna austriaca von Dr. J. R. Schiner.

Ueber schlechtes Gericht von Dr. G. Kraatz.

Ueber einige bei Varna gefangene Dipteren vom Director

Dr. H. Löw in Meseritz.

DE INLANDSCHE BLAD WESPEN

IN HARE GEDAANTEWISSELING EN LEVENSWIJZE BESCHREVEN

DOOR

Mr. S. C. SNELLEN VAN VOLLENHOVEN,

Achtste Stuk.

CIMBEX LATERALIS Lracn.

Deze moet volgen op N°. 2. der Bouwstoffen.

Vergelijk voor het volkomen insect :

LracH , Zool. Misc. TIL. p. 109. N°. 2.

Curtis, Brit. Ent. I, 49.

De GEER, Mémoires (Vert. v. Goetze) IE, 2. bl. 232.

Tab. XXXIII. fig. 17—22, i

Harrie , Blatt- und Holzwespen, p. 69. var. 2.

Larve : onbeschreven.

DEE

Cimbex hirsutus aeneo-niger , abdominis margine , ven-

tre, tibiis tarsisque fulvis.

Het onderzoek omtrent de soorten van het geslacht Cimbex

schijnt eene moeijelijke zaak te zijn. Of de larven in Duitsch-

land hier en daar zeer gemeen zijn en zelfs in zeer grooten

getale op bepaalde plekken voorkomeu, gelijk men uit het

schrijven van BECHSTEIN (Forstinsecten p. 444) moet opma-

ken, zou ik gaarne betwijfelen , aangezien de levenswijze dier

groote bladwespen nog zoo weinig bekend is. Wat zeker veel

tot die geringe bekendheid toebrengt, is dat de larven zeer

dikwijls twee winters in het cocon blijven overliggen en bui-

tendien veelzins met parasiten bezet zijn. Ik geloof dat men

om tot zekerheid te komen omtrent de levenswijze dezer in-

secten en vooral om de relative betrekking der bekende larven

tot de bekende wespen op te sporen, alle ook niet volledige

waarnemingen moet bekend maken, opdat men door het by-

een voegen van verschillende observatien eindelijk tot zeker-

heid gerake. Ik geef uit dien hoofde dan ook heden eene be-

schrijving en metamorphose ten beste, welke nog vele leemten

oplevert, die ik echter hoop dat later door mij zelven of an-

dere onderzoekers zullen kunnen worden aangevuld.

Behalve dat ik van de eijeren en de pop van Cedex late-

ralis niets weet te zeggen , bestaan er in mijn stuk nog twee

andere leemten, ten eerste het gebrek aan juiste kennis van

het wijfje, ten andere onzekerheid omtrent het al of niet va-

rieren in kleur der larve. Om met dit laatste punt te begin-

nen, zal ik eerst opgeven hoeveel larven ik in mijn bezit heb

gehad,

Den 5% October 1858 ontving ik van den Heer Mr. H. P.

van Kaathoven uit Noordwijk de larve, welke men bij fig. 1

en 2 op Plaat VI. afgebeeld ziet. Deze larve spon zich den

volgenden dag in, doch is tegen het voorjaar van 1859 in

het cocon verdroogd.

Den 15” Juli] 1860 ontving ik van den Heer Mr. E. A. de

Roo van Westmaas eene larve, uit Gelderland, die eenigzins

van de vorige afweek , en evenmin tot volledige ontwikkeling

gekomen is.

Den 51% Julij van dat jaar vond ik te Roozendaal bij Velp

op berken twee larven, gelijk aan de laatste; deze larven

sponnen zich den 3% Aug. in, en eene daarvan leverde den

26 Mei 1860 eene mannelijke wesp, terwijl uit de andere

een parasiet te voorschijn kwam.

De kop van al deze larven was geelachtig met vuilgrijzen

rand aan de bovenlip en zwarte ronde plekken, waarin de

oogen stonden. Op den schedel had de eerste eene breede

bruine plek, de tweede , wier kop hooger geel van kleur was,

had de bruine plek meer in tweeën verdeeld , terwijl de bei-

de anderen weder lichtgele koppen hadden, doch in plaats

van eene bruine vlek , zag men er eene kleine roode veeg. Ik

moet daarbij nog opmerken dat de kop der tweede aan beide

zijden van den schedel eene langwerpige indrukking vertoonde,

zoodat de omtrek , en face gezien, meer klaverbladachtig was.

Verg. fig. 2. die den kop der eerste en fig. 5, welke den kop

der tweede vergroot voorstelt.

De Noordwijksche larve had verder op de eerste ringen eene

fijne groene ruggestreep , welke bij de andere larven niet ge-

vonden werd. Overigens hadden alle larven dezelfde gedaante

en kleur. Haar lijf was groen, gerimpeld, met kleine ron-

de, lichter groene vlekjes op de rimpels. De luchtgaten wa-

ren langwerpig met bruine zoomen ; daarom heen was de huid

iets geler van kleur. Boven de luchtgaten zag men ronde

spuitklepjes ; verg. fig. 4. welke het luchtgat op het eerste

segment voorstelt, waarbij in aanmerking genomen moet wor-

den dat de ovale invatting of lijst alleen maar bij het 1° stig-

ma te zien was. Onder ieder stigma zag men eene vrij groote

wit gekleurde wrat en iets lager nog was de plooi der huid

mede wit gekleurd. De voorpooten waren lichtgroen met

zwarte klaauwtjes; haar voorlaatste lid was naar onderen

als een kussentje opgezwollen (verg. fig. 5). De larven hadden

22 pooten.

Al deze dieren waren op berken gevonden ; de eenigen, die

ik nog heb zien eten, waren de beide laatsten, door mij te

Roozendaal gevonden, doch ook die waren nagenoeg volwas-

sen. Omtrent den jeugdigen toestand der larven weet ik dus

even weinig te zesgen als omtrent het ei.

Het spinsel, dat binnen een gekromd blad besloten of te-

gen de platte vlakte van een blad of tegen bladstelen gehecht

was, had eene min of meer bruinachtig gele kleur. Het meest

naar het bruine hellende cocon was dat, waaruit later de

wesp te voorschijn kwam , het meest naar het groene hellende

was dat, ’t welk de parasiet opleverde. Ik waagde het niet

een der cocons te openen om naar de pop om te zien. Om

dit met eenige kans van niet bederven der ontwikkeling te

doen, moet men ongeveer het tijdstip weten, waarop men eene

pop in het spinsel aantreffen kan; maar dit was mij ten eenen-

male onbekend.

Den 26° Mei 1860 werd ik verrast door het uitkomen van

eene wesp, wier soortgelijken ik steeds op gezag van Kru en

Harrie voor eene varieteit van C. Zucorum gehouden heb.

Het mannelijke voorwerp, bij mij uitgekomen zou hebben kun-

nen dienen voor de beschrijving , door DE GEER gegeven, van

eene wesp, die hij voor Tenthredo Amerinae hield en welke

bij hem uitgekomen was uit eene larve, op wilgen gevonden ,

die geen bruin noch rood op den schedel had. Of nu de soort

door hem gekweekt, volkomen dezelfde was, als de mijne,

blijft mij nog onzeker, vooreerst om het verschil (ofschoon

dan gering) in de larve, ten andere om het onderscheid van

voedsel, en eindelijk omdat ik niet volkomen zeker ben of

DE GEER, afwijkende van zijne gewone naauwkeurigheid , niet

meer dan eene soort heeft bijeengevoegd. Want nadat hij ge-

zegd heeft dat het achterlijf van het mannetje op de zijden

en den buik, en dat van het wijfje bijna geheel bruinrood wa-

ren, voegt hij er later bij dat er een paar wespen onder lie-

pen, die een geheel zwart achterlijf hadden, andere die

bruingele sprieten hadden met zwarte knoppen. — De duister-

“heid in de waarneming van DE GEER zal zoo wij hoopen, wel

door latere observatien worden opgehelderd.

Ons voorwerp , dat mannelijk was, houden wij, bij gebreke

van het werk van Lracu zelf, op grond van de overeenkomst

met de plaat van Curtis en het aldaar in den text vermelde ,

voor Yrichiosoma laterale Leach. De lengte was 19 mm. ;

de vlngt nagenoeg 40 mm. De kop was glimmend zwart,

op den schedel en aan de wangen met eenige bruine haren.

De oogen waren na den dood paarsgrijs (ik heb verzuimd op

te teekenen, hoe zij bij het leven waren) ; de ocellen zwart en

dof na den dood. De sprieten (zie fig. 8.) uit 7 leedjes be-

staande , waarvan het derde het langste en dunste; terwijl het

laatste een rond knopje uitmaakt, op hetwelk nog onduidelijk

een of twee dwarsstreepjes te zien zijn, als of het uit drie

leedjes zamengesmolten ware. Deze sprieten waren zwart, al-

leen zag men aan de bovenranden van lid 5 en 4 ietwat geel.

De bovenlip (zie fig. 9), in dit voorwerp achterwaarts toege-

slagen , was groot, half rond en blinkend zwart. — De bo-

venkaken (verg. fig. 10), waren lang, smal, met twee stompe

en een zeer scherpen tand, zwart met roodbruine tippen. Het

was mij niet mogelijk de onderkaken en onderlip aftebeelden,

zonder het voorwerp te beschadigen; ik heb beide daarom

naar de 49° plaat van Curtis’s Brit. Entomology, die het-

zelfde insect voorstelt, gecopieerd.

Het borststuk was boven en onder bronskleurig, met lange

bruingraauwe haren dik bezet. Het achterlijf van boven ge-

zien, van acht segmenten , was op den rug paarsachtig zwart

met breede steenroode randen, aan de buikzijde geheel steen-

rood. De vleugels waren gestrekt, doorschijnend , geelachtig

met bruine wolken en den achterrand rookkleurig ; de aderen

waren tot aan het stigma roodachtig geel, verder, even als

het stigma zwart. Bij de ondervleugels waren evenzeer de ade-

ren tot het vleugelmidden geel. Aan de pooten zijn de heu-

pen, apophysen en dijen, met de basis der scheenen glimmend

blaauwzwart, en de tibien en tarsen steenrood met de kussen-

tjes en klaauwtjes bruin. De middelpoots-dijen hebben een

klein tandje, doch de dijen der achterpooten een’ zeer duide-

lijken en scherpen tand, die men bij a in fig. 13 afgebeeld

ziet.

Volgens DE GEER is het wijfje’ dezer wesp in kleur en ge-

daante zeer weinig verschillend van het mannetje. Op ’s Rijks

Museum te Leyden staan 5 voorwerpen van deze soort, twee

mannetjes en drie wijfjes, welke laatsten zeer klein zijn in

vergelijking der eersten. Het eene mannetje, door den Heer

van Bemmelen te Wassenaar gevangen , heeft het midden der

sprieten rood (3 half, 4 en 5), bruine vlekken op den rooden

buik en zeer donkere driehoekige vlekken aan de tippen der

voorvleugels. Het andere mannetje, uit Duitschland , heeft de

sprieten als het Wassenaarsche en is overigens normaal ge-

kleurd. De drie wijfjes zijn merkelijk kleiner ; hebben slechts

een zeer klein tandje aan de achterdijen en alle heupen , apo-

physen en dijen fraai violet, terwijl de scheenen geheel steen-

rood zijn. Ben voorwerp heeft nagenoeg geheel zwarte sprie-

ten, een tweede sprieten , die in het midden rood zijn, terwijl

bij een derde het rood zich tot op den sprietenknop tot de

eerste dwarsring uitstrekt.

Uit het kleine groenachtige cocon kwam later een parasiet

te voorschijn , welke ik, ofschoon met eenigen twijfel tot Pa-

niscus inquinatus Grav. breng. Deze had zich binnen in het

cocon een kleiner cocon van galsteenachtig bruine kleur en

dun, doch taai weefsel gesponnen. De vleugels dier sluipwesp

waren in elkander gedraaid, zoodat het dier zich in de onmo-

gelijkheid bevond om te vliegen.

HALLE,

dn a a

i o LS

REIN: Lanen

“af Tike ada ;

deaf Aa

ka a

De | Em a

fa a

ti h |

pi a

rele BEN

PAT

Ki ore

a | oh

ea ithe

Kan

et Wy, mi

u ke

LR KANE

Bik ki Ho

ears: A REN u

pie nur à Os on RAN

È Do sar a i ACER d'A Na,

CRON | =

| Nr. Thil

Aan

oe me SN EEN Si TS

a B dll cal.

DIVI

Ru RAT

)- VS) x

x LU Pr ace h y Me ne Wi

na NA As, Da ), y ee

hin ONE

u 5

Cimbex lateralis,

Leach

eh fe ni bei

ID a ©

DOODDE

Verklaring van Plaat 4.

Rustende volwassen larve.

Haar kop, vergroot.

De kop eener zeer na verwante, in profiel vergroot.

Een luchtgat en spuitklep , sterk vergroot.

Een voorpoot, sterk vergroot.

Het spinsel.

De wesp.

Een der sprieten, vergroot.

De bovenlip.

Een bovenkaak.

Een onderkaak.

De onderlip.

Het achterlijf met een achterpoot ; a een tandje aan

de dij.

CLADIUS ALBIPES Hart.

NO. 22 der Bouwstoffen.

Vergelijk voor larve en wesp:

Harrie, Blatt- und Holzwespen , p. 178 (albipes).

BriscHke, Abbildungen etc. p. 10. Taf. II. Fig. 2.

RATZEBURG , Die Forstinsecten, D. III. bl. 129.

Cladius antennis maris simplicibus , niger, pedibus pro

majori parte albis.

Wij hebben heden eene soort te beschrijven, welke vier ge-

neratien heeft in een jaar, ’t geen zeer veel is, wanneer men

bedenkt dat de meeste bladwespen slechts twee generatien in

het jaar hebben, velen slechts eene, en zelfs sommige Cimbices

in den regel twee jaren in larventoestand doorbrengen. Bo-

vendien hebben wij hier te doen met een insect, dat zoo het

nog niet tot de schadelijken gebragt is, toch daar waarschijn-

lijk spoedig toe geteld zal moeten worden. Zoo ik mij niet

vergis, heeft Dr. J. Witewaall mij eens medegedeeld dat de

larven van dezen Cladius in Gelderland meer dan eenen kersen-

boomgaard ontbladerd hadden.

Mijne eerste kennismaking met de larven dagteekent van

Juli 1845. Ik vond er toen in mijnen tuin op vogelkers en

meidoorn , sedert heb ik er in groote menigte op kersen en

morellen aangetroffen. Hartig en Brischke vonden haar op ker-

senboomen , de laatste ook op frambozen. De larve (zie fig.

1 en 2) wordt 13 N. streep lang, is platachtig, breed in de

zijden, harig over het lijf en heeft 20 pooten. De kop is ver-

schillend van kleur bij de verschillende individuen ; bij eeni-

gen (zie fig. 3) is hi) glanzig okerbruin, met donkerbruine

bovenkaken , eene vierhoekige zwarte vlek op den schedel en

twee ronde, zwarte op de zijden, kringen vormende om de

oogen ; bij anderen (zie fig. 4) is hij groenachtig van kleur

met bruine stippeltjes, de bovenkaken groen met roodbruine

uiteinden , eene bruine dwarsvlek tusschen de oogen, eene

zwarte afgeronde vlek op den schedel en twee {dergelijken

in de zijden; steeds is de kop tamelijk digt met grijze haren

bezet.

De buik en zijden van het ligchaam zijn vuil groenachtig

wit , gelijk ook de pooten ; de rug is grijsachtig of bruinachtig

olijfgroen , niet kaneelbruin , gelijk de afbeelding van Brischke

haar voorstelt , noch ook fraai groen gelijk Hartig zich uit-

drukt. Slechts eenmaal en wel in Aug. heb ik op morellen

eene volwassen larve aangetroffen, welke aan de 4 eerste rin-

gen bruinachtig rood was op den rug. — Over het midden

van het olijfgroene veld loopt eene fijne gele streep. Op het

groene ruggeveld staan twee afgebroken rijen van kleine don-

kergroene of bruinachtige verhevenheden , waarvan altijd 5 of 5

bijeen , gelijk zulks door fig. 5 wordt aangetoond, welke den

vierden ligchaamsring op den rug voorstelt. De rug en zijden

zijn bedekt met vrij lange zwartachtige haren. Tusschen den

kop en het groene ruggeveld is een groenachtig witte dwars-

streep te zien ; zoodanig eene, doch vrij onbegrensd, loopt ook

over het begin van het laatste segment.

De monddeelen der rups zijn ter aangeh, oe bi) Hartig

beschreven en afgebeeld.

De voorpooten missen duidelijke hoornschildjes en zijn be-

haard ; de klaauwtjes dier pooten zijn fijn, bruin. Aan het

vierde en voorlaatste segment ontbreken de pooten.

Deze larven zaten gewoonlijk aan de onderzijden der bladen

en aten gaten in het middenveld, gelijk het linker blad in onze

afbeelding aantoont; zijn er velen bij elkander, dan laten zij

alleen de hoofdnerven en hier en daar een stukje van den

„oA overia , gelijk het blad aan de regterzijde voorstelt.

Den 12% Julÿ sponnen zich deze larven in en den 4% en 5%

Augustus daaraan volgende verschenen de wespen. Later heb

ik waargenomen dat de gedaantewisseling van larve tot wesp

niet altijd 24 dagen behoeft, maar dat zelfs het buitengewoon

korte tijdperk van 4 of 5 dagen daartoe somwijlen voldoende is.

Eene larve, van morellen afgenomen, spon zich den 21* Junij

in en leverde de wesp den 26” dier maand. Wanneer de me-

tamorphose altijd even snel ging, zou het mogelijk zijn in

gunstige jaren tot 6 generatien waar te nemen.

De pop dier haastige larve ziet men bij fig. 6 afgebeeld ;

zij had zich tegen het glas der flesch , waarin ik haar gezet

had, een cocon gesponnen, dat aan de glaszijde niet doorliep,

zoodat het zeer gemakkelijk was haar door het glas heen waar

te nemen. Het cocon was dubbel en geleek uitwendig op

verdroogd groen slijm. In fig. 6 stelt 5, 6 den buitenrand

of het buitenste spinsel voor, terwijl a het binnenste spinsel

voorstelt. Men ziet de pop, reeds bijna geheel gekleurd op

haren rug liggen , terwijl de afgestroopte larvenhuid niet, ge-

lijk men vermoeden zou aan het staarteinde , maar onder den

meso- en metathorax ligt; het kan zijn dat zij door de bewe-

gingen der pop naar het hoofdeinde opgeschoven was. In de

vrije natuur spinnen de larven hare cocons tegen den stam der

boomen , in reten en spleten, alsmede in dorre en afgevallen

bladeren.

De wesp is 7 tot 8 N. streep lang, met eene vlugt van 16.

De kleur van het ligchaam (zie fig. 7) is een bruinachtig

zwart; de kop is plat en breed, de sprieten , bestaande uit

9 leedjes, zijn zoo lang als het ligchaam. De twee eerste

leedjes zijn zeer klein en napvormig ; het derde is cylindrisch ,

een weinig ingedrukt aan de binnenzijde, het vierde is ietwat

langer en van daar af worden de leedjes gradueel korter; zij

zijn behaard, vooral op de bovenzijde, doch hebben geene

knobbeltjes , noch kamstralen. i

Aan den thorax ziet men vuilwitte ruggekorreltjes. De poo-

ten zijn dun en zwak ; de basis der heupen en het midden der

abd La,

rt FT

| dr pa Pai n ciù ha

msn du

sl “ihe '

ACER u N Le Je | ioe i

he an Li la ~ Be i na hy ru

LOL "I A te

OS | np u

Pa DAS

bh ma.

EN NA ee tg su e

ay ie on Le

pra nos ie si “alby È

hi, PETER NT | te HARE

na ui a i 06 Nelo

a ii i MAD ei

Y DI

di er

i ms tal

de kl %

| We ac.

. Bp LM

ving bi = x jk 1 ak ARS

Ka dijk Bi De LR pow de

av DA Vi di LE, ia mina, ARC, ti

ie ON im | |

ts a

PET CO a

4 a

di nie NA ei

a ee hd TA

LA Na * : SANE def) Fes. eb

: a =, i jen à n ) ; yy vak: ut qu" ni ed iy

Là; 2

ia è ni Ai ru A LEA n Lu

He we ; aan où

ht hi Rte el IN NE di a

4°

n x en.

2. BEE.) î a

a, ur: } ND u

RUN AM È i in ee dn

pla si N, Pee ch “Nr

AM rn

Ei ADI ta aan

wt DARLO ie ie

adik liene 40, 4 à |

: or af ts

Hy,

Cladius albipes, Klug

BIE

dijen zijn bruinachtig zwart, al het overige is vuilwit of zelfs

bij enkele voorwerpen zuiver wit, tot aan de tip der scheenen,

welke even als de tarsen lichtbruinachtig gekleurd zijn; bij de

voorpooten evenwel vrij wat minder dan bij de achterpooten

(verg. fig. 7).

De vleugels zijn vrij breed en stomp, rookkleurig , met zeer

licht bruinen radius en stigma , terwijl de overige aderen zwart

zijn. Van de ader tusschen de eerste en tweede cubitaal-cel

ziet men slechts rudimenten , doch in laatstgenoemde cel eene

zwarte hoornstip.

De zaag (zie fig. 10) en legboor (zie fig. 11) van het wijfje

hebben veel overeenkomst met die van Cladius uncinatus

Klug, welke ik in deel IV van dit Tijdschrift heb beschreven

en toen in Plaat 4 heb afgebeeld. Bij vergelijking zal men

zien dat het verschil tusschen beiden zeer gering is.

Ik geloof dat Cladius albipes door ons geheele land voor.

komt; ook heb ik deze soort uit Belgie ontvangen; volgens de

aangehaalde werken is zij in sommige streken van Duitschland

gemeen. Of zij in Frankrijk en Engeland voorkomt, is mij

nog onzeker, daar ik haar niet met zekerheid in de werken

van Lepeletier de St. Fargeau en Curtis kan terug vinden.

Verklaring van Plaat 5.

Fig. 1 en 2. Volwassen larven op de onderzijden van een ker-

senblad.

» Een bruine larvenkop, vergroot.

Een groene » »

De 4° ring van het lijf op den rug, vergroot.

De pop in het spinsel, vergroot.

De vrouwelijke wesp, vergroot.

Een voorvleugel, sterker vergroot.

Een spriet van het mannetje, d°.

De zaag , zeer sterk vergroot,

RSD ODN DA Hw

De eijerlegger , d°.

NEMATUS VARUS, pe VILL.

Deze moet volgen op N°. 24 der Bouwstoffen.

Vergelijk voor de larve en het volkomen insect:

De Greer, Mémoires (Duitsche vert.) Deel II, 2. bl. 264.

RATZEBURG, Die Forstinsecten III, bl. 119, noot.

Sa SS

Nematus niger, ore pallido, femortbus et abdominis cin-

gulo rufo, tarsorum posticorum articulo primo dilatato.

Achter de beschrijving van Nematus septentrionalis L.

die als wesp even zoo breede, platte achterpooten heeft als

deze, en van welke wij reeds de gedaantewisseling vermeldden

in Deel II van dit Tijdschrift, laat DE GEER in zijne Memoires

pour servir à l’histoire des insectes, de verklaring volgen

dat hij uit eene geheel groene larve, die slechts eenige zwarte

puntjes aan de zijden van het ligchaam had, eene dergelijke

wesp had opgekweekt, die zich van de vorige slechts daardoor

onderscheidde dat de wijfjes even als de mannetjes rood-bruine

dijen hadden. DE GEER voegde er bij: »misschien niet anders

dan varieteit van de vorige , misschien evenwel bijzondere soort,

ofschoon met schier onmerkbaar onderscheid.”

Ik houde het insect door den Hollandsch-Zweedschen natuur-

onderzoeker opgekweekt voor Nematus varus, bepaaldelijk om

de beschrijving der larve, hoe onvolledig die ook zijn moge.

Ik wordt in deze meening versterkt, wanneer ik bij Ratzeburg

(vmassple)lees:

» Linné (Fauna Suec. 10. 1558) hatte unzweifelhaft die ächte

T. septentrionalis, jedoch nur d, vor sich. De Grer’s (1. |.

did

II. p. 264) Erziehungsresultate stimmen mit den meinigen über-

ein, denn er beschreibt nur die {, wie Hr. HARTIG und sagt

von dem @, alle Hüftbeine (worunter er die Schenkel versteht)

seien schwarz. Aus andern ganz grünen Erlenafterraupen ,

nur mit einigen schwarzen Punkten. an den Seiten des Körpers ,

erhielt pe GEER dergleichen Blattwespen mit langen und brei-

ten Hinterfüssen, nur hatten die 2 eben so rothbraune Hüften,

wie die d. Sicher war diese Blattwespe dieselbe, welche Hr,

GRAFF erzog und die, nach den von mir auf dem Berl. Mu-

seum verglichenen Stücken zu urtheilen, zu Nematus va-

rus VILLARET gehören würde.”

De waarnemingen, die ik omtrent deze soort gedaan heb,

komen hierop neder.

Dikwijls vond ik in den nazomer, dat is in de maanden Au-

gustus en September, op de elzenboomen eenzaam levende

groene bladwesp-larven, welke tot versiering niets hadden dan

eenige zwarte vlekjes in de zijden en op de pooten. Eene

dergelijke larve werd mij ook eens door mijnen vriend Wtte-

waall in de maand Juli} toegezonden, waaruit mij bleek dat

er meer dan eene generatie wezen moest in een jaar. De

meesten van mijne kweekelingen gingen als larve te gronde,

enkelen sponnen zich in, slechts twee wespen zijn uit de co-

cons uitgekomen. Het bleek mij daaruit dat het niet gemak-

kelijk was deze soort tot verandering te brengen.

Het ei heb ik niet gezien en weet ook niet of het in de

bladstelen of de bladribben gelegd wordt. Zeer jonge larven

zag ik evenmin, doch ik zag er, die naar mijne gissing slechts

tweemaal verveld waren en deze waren in kleur volkomen ge-

lijk aan de volwassen larve.

Volwassen zijn zij meer dan 20 millim. lang en nagenoeg

cylindrisch, doch vrij sterk op den rug gerimpeld. De kop

is bruinachtig groen of feuillemorte, met eene ronde vlek op

iedere zijde, waarin het oog staat. De kleur van ket ligchaam

is een zeegroen. Op de zijden in den nek begint aan weder-

zijde eene rij van zwarte stippeltjes en schrapjes, welke over

de ry van luchtgaten tot aan de laatste geleding voortloopt ;

even boven de pooten ziet men eene andere dergelijke rij, die

een weinig vroeger ophoudt (verg. fig. 2). Er zijn 20 pooten

in het geheel; de voorpooten zijn groen met zwarte stippels,

de buikpooten en naschuivers zijn ongestippeld; het staarteinde

(zie fig. 5) loopt aan wederzijde in een doorntje uit en heeft

een’ bruinen achterrand.

Gelijk de meeste , zoo niet alle soorten van Vemalus, verde-

digde ook deze zich bij aanraking door het opligten en ombui-

gen van het achterlijf, waardoor de buikzijde te voorschijn

kwam. Bij het onderzoek met de loupe vond ik aldaar op

segment 6, 7, 8 en 9 vier donkergroene kliertjes van een zeer

langwerpigen vorm, welke geheel ingetrokken konden worden,

zoodat er in plaats van de kliertjes slechts huidplooïjen te her-

kennen waren. Bij matige uitstrekking hadden deze kliertjes

het voorkomen van a in de fig. 4, in welke 6 de twee pooten

voorstelt; wanneer ik echter het diertje tusschen de vingers

nam en eenigzins drukte, dan werd de klier nog verder bui-

ten de huid geperst en had dan de gedaante van a bij fig 5,

als wanneer het mij ook toescheen dat ik aan het uiteinde der

klier eene opening kon onderscheiden. Ofschoon nu, als ik

het dier losliet, de klier weder geheel weggetrokken werd,

twijfel ik er aan of deze bijzondere uitstulping wel normaal

was, daar ik de larve vrijwillig dit ligchaamsdeel nooit zoo ver

heb zien uitbrengen.

Overigens heb ik aan dit insect in larventoestand niets bij-

zonders waargenomen. Toen het volwassen was, kroop het in

de aarde en vervaardigde aldaar een enkelvoudig, hard schil-

achtig cocon, dat ik bij fig. 6 afgebeeld heb.

Wanneer zich de larven in Augustus of September ingespon-

nen hadden, kwam daaruit in het vroege voorjaar de wesp.

Eene wesp vond ik uitgekomen, doch reeds dood in een blik-

ken busje den 1% Maart; de larve was in de eerste week van

Augustus ingesponnen. Met volle zekerheid kan ik niet bewee-

ren, dat die wesp niet in het najaar uitgekomen was, doch

daar ik de gewoonte heb mijne kweekerij des zomers tot laat

in den herfst dikwijls na te zien, vermoed ik dat het volkomen

dier in Februerij zou uitgekomen zijn, ‘tgeen voorwaar bij-

zonder vroeg zou wezen.

De andere wesp kwam later in het jaar te voorschijn. Wan-

neer men deze bladwesp vergelijkt met die op Plaat 5 in het

tweede Deel van dit Tijdschrift afgebeelde (Nematus septen-

trionalis), zal men zien dat er groote overeenkomst tusschen

beiden bestaat. Beiden vertoonen ons de merkwaardige ver-

breede achterscheenen en tarsen; het groote verschil van deze

met de vroeger behandelde soort bestaat in de roode dijen en

de ongevlekte vleugels.

De kop is zwart, met den ingekeepten rand van den clypeus

en de bovenlip vuilwit (verg. fig. 8); de palpen zijn roodach-

tig wit; de bovenkaken glimmend donkerbruin. De sprieten

zijn lang, normaal, zwart. Ook de oogen zijn zwart, doch

de ocellen lichtbruin. De thorax is glanzig zwart, doch be-

haard, zoodat daardoor de glanzigheid eenigzins verdwijnt; de

randen van den prothorax en de vleugelschubjes zijn bruin.

De vleugels zijn bruinachtig wit, doorschijnend; de radius,

de achterrand van het stigma en de eerste mediaan-ader zijn

lichtbruin (verg. fig. 7); ook de voorrandader der ondervleu-

gels heeft dezelfde kleur; de overige aderen zijn donkerbruin

of zwart. In de tweede cubitaalcel ziet men eene zwarte

hoornstip.

De ruggekorreltjes zijn wit; op het blinkend zwarte abdomen

zijn de rand van de tweede ring en de geheele 3°, 4° en 5e

ring helderrood. De staafjes en zaagbekleeding zijn zwart en

behaard. Al de heupen zijn zwart, met vuilwitte uiteinden ;

de voorpooten zijn lichtbruin, de dijen der middelpooten rood-

achtig lichtbruin, hunne scheenen lichtbruin, hunne tarsen nog

lichter bruin. Aan de achterpooten zijn de vrij dikke dijen

fraai rood met zwarte knieën, de scheenen aan de basis even

zwart getipt, dan wit tot bijna op de helft, verder verbreed ,

plat gedrukt, zwart, zeer kort behaard met twee ongelijke

lichtbruine sporen. De tarsen, waarvan het eerste lid bijzon-

der breed en plat is, zijn zwart met bruine klaauwtjes.

In de vrije natuur is deze bladwesp zeer zelden waargeno-

men. Volgens Hartig is het mannetje eveneens gekleurd als

het wijfje.

Verklaring van Plaat 6.

1. De larve in natuurlijke grootte.

2. Dezelfde, vergroot.

3. Haar staartklep.

4. Een der buikklieren, half uitgestoken.

» 5. Dezelfde, geheel uitgestoken.

6. Het cocon.

7. De vliegende wesp, vergroot.

8. De wesp aan de buikzijde, vergroot.

PI (65

Vill

varus,

Nematus

SELANDRIA OVATA L.

N°. 98 der Bouwstoffen.

Vergelijk :

Linnaeus, Syst. Nat. II. p. 924 N°. 28. Ed. Gmel. I. P. V.

p. 2660 N°. 28.

Fagricius, Syst. Piez. p. 27 N°. 25.

Panzer, Fauna Germ. LII. tab. 3 (haematodes).

De Geek, Mémoires, vert. van Goeze II. 2. p. 257 N°. 5

Taf. XXXV. fig. 1—11.

Kiuc, Die Blattwespen etc. in Mag. naturf. Fr. 8* Jhrg.

p- 62. N°. 54.

LEPELETIER DE ST. FARGEAU, Monogr. Tenthred. p. 109.

N°. 516.

Harrie, Blatt- und Holzwespen, p. 280. N°. 51.

RATZEBURG, Forstinsecten III. p. 132. Taf. 3. fig. 8.

Dauıson, Clavis novi Hymen. Syst., p. 52. N°. 48.

Selandria nigra, thoracis dorso rufo, tibiis basi albi-

dis, capite thoracisque lateribus punctato-scabris.

Zie hier eene algemeen bekende soort, bij vele schrijvers

beschreven, wier naamgeving reeds van Linnaeus” Fauna Sue-

cica dagteekent en waarvan toch tot heden het mannetje nog

niet bekend is. Ik moet onze onkunde daaromtrent aan de

volgende redenen toeschrijven, vooreerst zal hoogstwaarschijn-

lijk het mannetje anders gekleurd zijn dan het wijfje, zoodat

men het mannetje niet in eene verzameling op het oog af voe-

gen zal bij het wijfje; ten tweede moet men in aanmerking

nemen dat de bladwespen des nachts, of in schuilhoeken,

schijnen te paren, zoodat het waarnemen der copulatie bij die

insecten ontzettend moeijelijk is en geheel van een gelukkig

toeval zal afhangen; ten derde is deze soort naar mijne eigene

ondervinding niet gemakkelijk tot geheele metamorphose te

brengen, zoodat waarschijnlijk de waarnemers, die daarover

hunne bevindingen hebben medegedeeld, niet meer dan een of

twee voorwerpen hebben uitgekregen , welke dan naar de gewone

kansrekening veeleer wijfjes, dan mannetjes moesten wezen.

Er is nog eene andere conjectuur mogelijk om het vraagstuk

op te lossen, waarom van eene zoo gewone soort alleen een

der beide kunnen bekend is geworden, doch deze ligt iets

verder. Volgens die veronderstelling, welke evenwel op niets

gebaseerd en dus zuiver phantastisch is, zoodat ik haar ook

voor niets anders geef dan voor eene invallende gedachte, zou

de larve van het mannetje geene witte bekleeding bezitten,

derhalve niet zoo in het oog vallen en om dat verschil ook

niet voor dezelfde soort gehouden worden.

Men vindt de larve van Junij tot in September uitsluitend

op elzenboomen ; zij eet eerst gaten in de bladeren, later tast

zij het blad ook aan de randen aan en wel zoo lang tot er niets

dan de hoofdnerven en een enkel klein stukje van het midden-

gedeelte overblijft; een zoodanig geheel uitgegeten elzenblad

ziet men op onze plaat bij fig. 5. De larve zit gewoonlijk,

doch in lange niet, gelijk Krve zegt, a/{yd, op de onderste

bladvlakte. Integendeel, ik herinner mij dat ik eens in een

elzenlaantje wandelende, in het voorbijgaan meer dan 20 larven

van §. ovata boven op de bladeren zag zitten, die mij door

hare witte kleur terstond in het oog vielen.

Waar de eijeren gelegd worden is tot heden niet ontdekt;

het is mij niet mogen gelukken die te vinden, waarvan evenwel

alleen de schuld geweten moet worden aan mijn wonen in de

stad. Want bij de menigte van wespen, die men somwijlen

in een betrekkelijk klein bestek aantreft, moet het den buiten-

man, die tijd tot zijne beschikking heeft, niet moeijelijk vallen

achter dit geheim te komen. Ik vermoed dat de eijeren elk

afzonderlijk in een’ bladsteel of bladrib gelegd worden, daar de

larven steeds vrij ver van elkander verspreid zijn.

Gewoonlijk vindt men de larven, als zij bijna volwassen zijn,

wanneer zij door hare witte kleur zeer in het oog vallen, daar

zij scherp op het groen der bladeren afsteken (zie fig. 1.). Zij

schijnen geheel wit, doch zijn slechts met eene stof bedekt,

die op het oog groote overeenkomst heeft met witte wol, Veegt

men die stof af, zoo is de huid van het lif zeer licht blaauw-

achtig groen. Eene halfwassen larve, terstond na het vervellen ,

toen het wollige bekleedsel nog niet opgekomen was, heb ik

by fig. 2 voorgesteld. Haar kop was ietwat blaauwer dan het

lijf, doch had nog geen vlek boven op den schedel.

Wanneer de larve volwassen is en men haar ontdoet van het

witte kleed, dan ziet men vooreerst dat zij 22 pooten bezit,

voorts dat hare voorpooten lichtgroen zijn met bruine klaauw-

tjes, en dat over den rug van het blaauwgroene lijf eene don-

kerder blaauwachtige streep loopt. De kop, met eenige fijne

heren bezet, is geelachtig groen met bruinen schedel en zwarte

vlekken op de zijden, waarin de oogen staan; de mandibulen

zijn aan de uiteinden bruin. Dat evenwel niet altijd de kop

op die wijze gekleurd is, bleek mij uit eene larve, die ik uit

een cocon uithaalde en wier kop ik bij fig. 5 heb afgebeeld;

die kop was olijfgroen, donkerder aan de achterzijde en boven

op den schedel. Volgens DE Grer zou boven op den kop cen

groote cirkelronde, zwarte vlek staan.

De larve wordt tot 2,5 N. duim lang.

De Geer is zeer omstandig in zijn beschrijven van het witte

excreet, ’t geen hij met de bedekking van sommige bladluizen

en Chermeslarven vergelijkt. Hij zegt dat de stof van het

ligchaam kan worden afgewischt, doch niet zeer gemakkelijk

zoo dat de huid geheel ontbloot zou zijn, doordien er altijd

iets blijft aankleven. Im de naakte huid ziet men wijders vol-

gens dien schrijver langwerpig ovale, dwarsligsende, aan de

einden toegepunte , donkere vlekken als inkervingen , uit welke de

stof in breede bossen te voorschijn komt; hij stelt dit ook in

figuren voor. De stof zelve bestaat volgens hem niet uit rijen

van korrels, gelijk RÉAUMUR van de secretie der bladluizen

gezegd heeft, maar uit bundels korte, gekroesde, bijzonder

fijne en zonder eenige orde door elkander liggende draden.

Reeds Harrie heeft aan het eind van zijn citaat uit DE GEER

bemerkt dat hy zelf wel wollige larven op elzen gevonden had,

maar geene, bij welke hij diepliggende kliertjes had kunnen

waarnemen. Ik heb even als Harrie naar die insnijdingen,

die kliermondjes , welke DE GEER in zijne fig. 6 op Plaat

XXXV in het geheel niet klein voorstelt, gezocht, maar die

niet kunnen vinden; ik zag niets dat op zwarte, dwarsliggende

streepjes of inkervingen geleek, maar ik zag de witte materie

uit verschillende plaatsen der huid, als uit onzigtbare porien te

voorschijn komen. De stof zelve, op een voorwerpglaasje

gebragt en met eene 500-malige vergrooting door het micro-

scoop beschouwd, vertoonde zich als fig. 4, namelijk in de

gedaante van zeer fijne, kronkelende witte haartjes, welke niet

dikker waren, dan een verdeelingsstreepje op mijn oculair-

mierometer in dat focus scheen, en welke dus van eene uit-

nemende fijnheid waren.

Er is voor my geen twijfel aan of DE GEER heeft dezelfde

larve als ik voor die van Selandrta ovata beschreven; doch

ik ben niet in staat het verschil tusschen ons beider waarnemin-

gen te verklaren.

Wanneer de larve volwassen is, begeeft zij zich in de aarde

en spint zich aldaar een ovaal bruinachtig zwart cocon, dat

ruw is door aanhangende aardkorrels en waarvan het weefsel

aan de beide uiteinden losser gesponnen is. Dit cocon is dub-

bel; het bevat namelijk een onder-coconnetje in zich, dat zij-

deachtig glinsterend , geelachtig bruin is met een wit dwars-

bandje in het midden. Dit inwendige cocon doet dus aan de

spinsels van sommige sluipwespen denken, welke ook gordeltjes

van andere kleur vertoonen. Men ziet het buitenhulsel bij fig.

6, het binnenste cocon bij fig. 7.

Na vijf weken in den zomertijd, en zoo de larve zich in

September inspint, in het volgende voorjaar, verschijnt de

aardig gekleurde bladwesp, welke voorzeker om hare korte

gedrongene figuur van LiNNAEus den naam van Jenthredo

ovata verkreeg.

Deze wesp is 9 millimeter lang en heeft eene vlugt van 16

mm. De kop is zwart, eenigzins glimmend, overal met putjes

bezet, doch vooral op de zijden achter de oogen ; even boven

de inplanting der sprieten ziet men twee glanzige grootere, vrij

diepe putten, als geschikt om er de beide eerste leedjes der

sprieten in te bergen. Van een dier putten verheft zich op het

voorhoofd een lijstje, dat om de voorste der drie ocellen loopt

en in het andere putje afdaalt. Voorhoofd en schedel zijn met

fijne grijze haartjes bedekt. De bovenkaken zijn zeer scherp

gepunt; de tasters vaal van kleur. Men vergelijke bij deze be-

schrijving onze fig. 8.

De sprieten bestaan uit 9 leedjes. Het eerste is knop-, het

tweede bekervormig, het derde cylindrisch, dikker aan de spits,

langer dan de beide vorigen te zamen. Deze drie zijn zwart,

benevens het grootste deel van het vierde, dat in vorm aan het

voorgaande gelijk is, doch bijna de helft korter. Het vijfde is

breeder en scheef op het vierde ingeplant; van daar af worden

de leedjes gaandeweg korter en dunner, zoodat de spriet spits

uitloopt. Van de spits van het vierde lid zijn de sprieten aan

de buitenzijde alleen zwart, overigens wit (zie fig. 9). Het scheef

ingeplant zijn van lid 5 vind ik bij geen’ schrijver vermeld.

Van den thorax is de prothorax, de driehoekige voorlap en

de zijdestukken van den mesothorax kersrood, glimmend en met

fijne haartjes dun bezet. De zijden der borst, het schildje en

de ruggestreek daarachter zijn zeer grof met putjes ingestoken;

de ruggekorreltjes en vleugelschubben zijn bruinachtig.

De vleugels zijn iriserend, min of meer rookkleurig; bij som-

mige voorwerpen loopt midden over de voorvleugels een licht-

bruine dwarsband. De lancetvormige cel heeft eene scheefloo-

pende dwarsader, waarom het dier dan ook tot de sectio 5 £rzo-

campa van Harrie behoort. Het dikke stigma en de overige

aderen zijn zwart of zeer donkerbruin ; alleen de voorrandader

is aan de inplanting wit.

Het achterlijf vrij plat van boven, eenigzins gekield van onder,

is dus driehoekig in doorsnede; het is glad, glanzig, zwart;

de uiterste tip, boven de legboor is met zilverglanzige haartjes

bezet. Dergelijke haartjes bedekken ook een groot deel der

pooten, die zwart zijn met witte bandjes om de scheenen aan

de basis; die der achterscheenen zijn het breedst.

‚De zaag en legboor, met eene sterke vergrooting gezien,

hadden de gedaante van fig. 10 ; de kleur was, gelijk gewoon-

lijk, een bruinachtig geel. Men zal zien dat de middentanden

der zaag half klaverbladvormig zijn.

Het schijnt wel dat S. ovata door geheel Europa gemeen

is; in ons vaderland. is zij in zeer verschillende streken, waar

elzen groeijen, waargenomen.

Verklaring van Plaat 7.

1. Volwassen larve op een stuk van een elzenblad.

» 2. Jongere larve dadelijk na het vervellen.

» 3. Kop eener larve uit het cocon.

Het witte bekleedsel, 500-maal vergroot.

Een blad, door de larve uitgegeten.

Het uitwendige cocon.

Het inwendige cocon.

De wesp, vergroot.

. Een voelspriet, sterker vergroot.

D © ON D NE ©

Laag en eijerlegger, zeer sterk vergroot.

Selandria ovata, L

NOTICE SUR LA BOLETOBIA FULIGINARIA L.

PAR

M. P. C. T. SNELLEN.

L'histoire naturelle de ce lépidoptère paraissant être peu

connue, et n’étant d’ailleurs pas dénuée d’interét, j'ai cru

qu'il ne serait pas superflu de publier les observations que j'ai

eu l’occasion de faire à ce sujet.

Vers le milieu du mois de Juin dernier, j’appris qu’on venait

de trouver des chenilles qui, d’après la description qu'on m'en

fit, ne pouvaient être que les larves de la #uliginaria. Je

me rendis à l’endroit où on les avait découvertes. C’était une

vieille hutte en planches, couverte de lierre, et l’on avait

trouvé les chenilles sur ces planches au dessous des feuilles

du lierre. Après avoir cherché pendant quelques moments,

j'eus le plaisir de découvrir une chenille qui se tenait allongée

sur le paroi de la hutte. Quoique cherchant avec assiduité,

je n'en trouvai point d'autre, mais en revanche, j’apercus un

cocon que je pris aussitôt pour un ouvrage de la Zu/igeraria.

En l’ouvrant, je vis que je ne m'étais pas trompé, car il ren-

fermait une chenille, occupée à achever son réduit.

Comme j'avais lu dans TREITSCHKE que la chenille se nourrit

de lichen et de bois pourri, je détachai quelques morceaux

de la planche passablement vermoulue sur laquelle se tenait

la chenille. Cependant, le soir, en observant ma chenille

dans le bocal où je l’avais mise, je m’apercus que le dire de

cet Entomologiste repose sur une observation erronée, car l’ani-

mal ne mangeait pas du tout du bois, mais se contentait de

paìtre la poussière verte qui couvrait sa soi-disant nourriture

et qui était la même que l’on voit partout sur les bois qui

sont à l'ombre dans les éndroits humides, c’est-à-dire une espèce

de Jungermannia, pas encore développée. Pendant le jour il

fuyait la lumière, et se tenait allongé. Il ne recherchait sa

nourriture que la nuit.

En relisant dans les ouvrages de BoRKHAUSEN et de TREITSCHKE

(qui l’indiquent tous deux sous le nom de Carbonaria) ce que

ces auteurs rapportent de ce lepidoptère, je vis avec surprise

qu'aucun d’eux ne paraît avoir remarqué que la chenille a deux

paires de pattes ventrales bien développées. La première paire

n’est nullement rudimentaire, comme chez les Zllopia mar-

garilaria ou fasciaria, mais la chenille s'en sert de la même

manière qüe la chenille de la Plusta Gamma.

Ce caractère, joint à la forme très allongée des palpes, qui

ressemblent à ceux des Hypena, eüt suffi à Mr. TREITSCHKE,

s’il Pett remarqué, pour classer la Zuliginaria ailleurs, par

exemple parmi ses Pyralides, dans le voisinage du genre Hypena.

Monsieur LEDERER, qui a soumis la nervulation de la #uli-

ginaria à un nouvel examen, et qui en a publié le résultat

dans la Berliner Entomologische Zeitschrift, Année II° pag.

360, a découvert que selon les principes qu'il a posés pour

les Noctuélites, la #udiginaria rentre dans cette famille. La

chenille prouve la justesse de ces principes.

Cependant, la première impression que produit la vue du

papillon, le fait prendre pour une Geométre; la forme de ses

ailes, les antennes du mâle, et le dessin sont celles d'un lepi-

doptère de cette famille. Cette espèce paraît donc former le

passage de l’une à l’autre.

Il est bien surprenant qu'il soit échappé a TREITSCHKE que

HüBnER avait déjà figuré la chenille avec deux paires de pattes

ventrales, ce qu’observe Mr. Leverer dans une note en bas

de sa notice.

La chenille a une longueur d’environ 28 millimètres sur

une largeur d’environ 2. Elle est un peu aplatie, amincie

vers le devant du corps, d’un bleu d’ardoise très-foncé. Elle

a sur le dos onze paires de petites verrues d’un jaune clair.

La dernière paire, placée pres des pattes de derrière, est plus

petite que les autres.

Aux flancs, la chenille a dix autres points ou verrues jaunes

plus petites. Sur chaque verrue se voit un long poil, recourbé

à l'extrémité, et vers la tête on en voit d’autres plus courts.

La chenille dont j'avais ouvert le cocon, ne l’a pas refermé

mais en est sortie, et s’est chrysalidée deux jours après. La

chrysalide était d’un vert brunàtre. Son abdomen avait l’ex-

trémité arrondie et munie d’une pointe obtuse et un peu

courbée.

L'autre s’est nourrie jusqu’au 24 Juin. Alors elle a com-

mencé à se fabriquer sa coque de la manière suivante:

D'abord elle a tissé comme un tapis de soie, entremêlé de

fragments de bois. Je ne pus me figurer à quoi aboutirait ce

travail, lorsque je vis la chenille, ayant fini son tapis, en dé-

tacher les côtés, les lever et les réunir. Ensuite elle a fermé

les deux bouts du cylindre qu’elle venait de former, et la

coque qui avait la forme d’une bouée, restait suspendue à quel-

ques fils de soie.

Ce procédé est très-curieux, et témoigne de beaucoup d’a-

dresse de la part de la chenille, puisque, pour pouvoir lever

son tapis, elle dut prendre soin qu'il restàt détaché du fond.

Je n’ai vu cette opération d’aucune autre chenille, mais, comme

le cocon que j'avais trouvé était suspendu de la même manière

que celui que j'avais vu fabriquer, et en oùtre était construit

des mêmes matériaux, je dois bien en conclure que cette ma-

nière d’agir est habituelle à cet insecte.

Les papillons, un mâle et une femelle, sont éclos vers le

soir du 15 et du 25 Juillet.

Je ne crois pas qu’il soit nécessaire de décrire le papillon. Il

est figuré et décrit d’une manière suffisante par divers auteurs.

BIJVOEGSELEN

TOT DE NAAMLIJST VAN

NEDERLANDSCHE SCHILDVLEUGELIGE INSECTEN

Mr. S. C. SNELLEN VAN VOLLENHOVEN.

Reeds kort, nadat in September 1854 mijne Naamlijst van

inlandsche Coleoptera in de Bouwstoffen voor eene Fauna

van den Heer Dr. Herklots in het licht was gegeven, ontving

ik bijdragen ter aanvulling. Deze waren mij hoogst welkom

en ik noodigde de vriendelijke zenders uit, mij nog meer torren

ter determinatie en opgaven ter insertie te doen toekomen. Daaraan

werd door vele vrienden gehoor gegeven. Ik zelf verzamelde op

mijne wandelingen en uitstapjes wat mij maar eenigzins vreemd

of afwijkend voorkwam. Op die wijze bragt ik een materiaal

bijeen, dat mij meer kan opleveren dan ik heden den lezer

van dit Tijdschrift aanbied. Indien ik mij veroorloof heden

dit weinige (weinig in verhouding tot het genoemde materiaal)

te laten drukken, dan geschiedt dit, omdat ik wel voorzie dat

met de verbazende menigte insecten, die in de laatste twee

jaren ter vermeerdering van ’s Rijks Museum van natuurlijke

historie uit verschillende oorden ontvangen zijn en met de aan-

winsten, die ons nog te wachten staan, het mij in de eerst-

volgende jaren aan tid ontbreken zal om het niet gedetermi-

neerde na te zien; bij welke reden zich ook nog deze voegt,

dat ik meen ondankbaar jegens velen der begunstigers mijner

pogingen te handelen, wanneer ik, ’t geen door mij opgetee-

kend was, langer achterwege hield.

Ofschoon ik nu niet alles lever, waartoe mij de verzamelde

materialen bij meer tijdsruimte in staat zouden stellen, bied ik

toch behalve de verschillende aanteekeningen omtrent nieuwe

vindplaatsen, eene opgaaf van 164 voor onze Fauna nieuwe

soorten aan, ’t geen nu met de 1185 van de vroegere naam-

lijst het getal inlandsche torren-soorten op 1549 brengt. Ik

houd mij overtuigd dat het aantal werkelijk in Nederland voor-

komende soorten nog wel 5 of 400 meer zal bedragen, want

hoe meer men onderzoekt, hoe meer men vindt, en in water-

torren, Staphylinen en Curculioniden is onze lijst stellig nog zeer

incompleet. Ik wenschte wel dat iemand zich met denzelfden

ijver deze orde wilde aantrekken, als waarmede de Diptera

door den Heer van der Wulp behandeld worden.

Aan allen, die mijne pogingen door hunne welwillende toe-

zendingen ondersteund hebben, wordt door mij hartelijk dank

gezegd , terwijl ik vertrouw dat zij, wier bezendingen nog niet

zijn gedetermineerd, mij dit gansch onwillig verzuim om de

boven opgenoemde redenen ten goede zullen houden.

COLEOPTER À.

. Cicindela campestris L. Bij Roozendaal, v. V. — Bij Hoogeveen,

Steenb. Dezelfde aldaar eene purperkleurige variëteit. — Dren-

the, Gockinga.

. Cicindela sylvatica L. Hoogev., Steenb. — Bij Roozend., Sn. en v. V.

. Cicindela hybrida L. Hoogev., Steenb. — Drenthe, Gockinga. — Bij

Varseveld eene var., ter Meer.

. Cicindela maritima, Dej. Bij Scheveningen, Snellen.

Cicindela germanica L. Bij Ruurlo in Julij, Snellen.

Elapbrus uliginosus F. Bij Rotterdam, Snellen.

Elaphrus cupreus Duft. Brummen, van Itt. — Omstreken van Utr.,

van Hasselt.

Elaphrus riparius F. Brummen, v. Itt. — Rotterdam, Snellen.

Elaphrus littoralis Dej. (aureus Müll.) Brummen, v. Itt.

Blethisa multipunctata F. Hoogev., Steenb. — Bij Raalte in Mei, Sn.

. Notiophilus aquaticus L. Rotterdam, Snellen.

Notiophilus semipunctatus Dft. Utr. gemeen, Six. — Rott., Snellen.

— Omstreken van Utrecht, van Hasselt.

Nebria brevicollis F. De var. fuscata Bon., bij Rotterdam, Snell.

. Nebria lateralis F. Aan de Meern bij Utrecht, Mart.

. Leistus rufescens F. Fabr. S. E. I. 205, 491. Erichs. M. Br. p.10.

Sturm, Deutschl. Ins. III. 159.

Een ex. onder een’ steen bij Zutphen den 22 Mei, Snellen,

Carabus nemoralis Ill. Hoogeveen. Steenb. — Bij Utrecht, Six.

Carabus catenulatus F. Bij Arnhem, Snellen.

Carabus cancellatus Ill. Brummen, van Itt. — 2 ex. in Mei op cen

korenveld bij Doetinchem, Snellen.

. Carabus granulatus L. Hoogeveen, Steenb.

Carabus clathratus L. Haarlemmerm., Dr. v. Kaathov. -— Drenthe,

Gockinga. — Omstreken van Amsterdam, Maitl.

. Carabus auratus L. Hoogev., Steenb. — Bij Utr., Six. — Bij Yssel-

stein, Snellen.

Carabus nitens F. Hoogeveen, Steenb. — Drenthe , Gock. — Bij Utr.,

Six. — Bij Sprang en Breda, Snellen.

50a. Carabus intricatus L. (Cyaneus F.), Gyll. Ins. Suec. II. p. 54.

1 OI OI oF

I ct LI

n°. 2. Panzer Fn. 81 f. 2. Erichs. Käfer M. Br. p.12 n°. 4.

Bij Arnhem in Julij een mannetje, Snellen.

. Calosoma Sycophanta F. Bij Nijkerk, Snellen. — Bij Noordwijk in

Junij Marten, de bediende van den Heer Verster.

. Calosoma Inquisitor F. Hoogeveen, Steenb. — Bij Breda in Junij,

Snellen. — Katwijk, Drechsler.

. Panagaeus Crux-major L. Bij Rotterdam, Snellen.

. Loricera pilicornis F. Rotterdam, September, Snellen.

Badister bipustulatus F. Utrecht in April, Six.

Odacantha melanura L. Bij Rotterdam in September, Snellen.

Demetrias atricapillus L. Utrecht in Maart, Six. — Rott., Snellen.

. Demetrias unipunctatus Cr. Haag in April, Snell. — Omstreken van

Utrecht, van Hasselt.

. Aétophorus imperialis Meg. Sturm, D. Ins. VII. 95, 4 taf. 175.

b. B.

In April en Sept. bij Rotterdam, Snellen.

. Dromius linearis Oliv. Bij den Haag, in Maart en April, Snellen.

— Utrecht Maart, Six. — Omstreken van Utrecht, van Has-

selt.

. Dromius longiceps Dej. Rotterdam April, Snellen.

. Dromius melanocephalus Dej. In April bij den Haag, Snellen.

romius Foveola Gyll. Aan de Bildt, Six.

. Dromius truncatellus F. Utrecht, Six.

. Lebia chlorocephala Dft. Bij Utrecht, Six. — Drenthe, Gock.

. Clivina Fossor L. Rotterdam en den Haag, Snellen.

. Dyschirius gibbus F. Bij Rotterdam in September, Snellen.

. Harpalus azureus F. Brummen, van Itt.

. Harpalus brevicollis Dej. Leyden, Drechsler.

Harpalus ruficornis F. Hoogeveen, Steenb. — Bommelerwaard niet

zeldzaam, van der Wulp.

a, Harpalus griseus Panz. Panz. Fauna 58 f. 1. Erichs. M Br.

p. 47 n°. 5.

In Gelderland, Ter Meer. — Leyden, Drechsler.

. Harpelus discoideus F. Bij Utrecht 9, Six.

Harpalus rubripes. Dft. Brummen, van Itt.

. Harpalus melancholicus Dej. Dej. Sp. 1V. 559, 156.

By Amsterdam, J, Kinker.

. Harpalus impiger Dft. Brummen, van Itt.

. Harpalus tardus Panz. In Maart bij Rotterdam, Snellen.

. Harpalus cordatus Dft. Bij Wassenaar, van Bemmelen.

. Stenolophus melanocephalus Heer. Redt. Fauna austr. p.102.

Gevangen door P. C. T. Snellen.

5. Stenolophus meridianus L. Hoogev., Steenb. — Utrecht in Apr., Six.

5. Pterostichus cupreus F. In Mei bij den Haag, v. d. Wulp. — Brum-

men, v. Itt, — Rotterdam en den Haag, Snellen. — Bij Zeist, Six.

. Pterostichus lepidus F. Brummen, van Itt. — Op de Veluwe, Snell.

454°.

452.

Pterostichus melanarius Ill. Bommelerwaard, van der Wulp. — Bij

Zuidlaren in Julij, Cl. Muld. — Brumm., v. Itt. — Rott. Snellen.

. Pterostichus anthracinus Ill. Rott. en den Haag, Snellen.

. Stomis pumicatus Ill. Bij Rotterdam 2 ex., Snellen.

. Cephalotes vulgaris Bon. Utr. Six. — Hoogev., Steenb., — Drenthe,

Gockinga. — Haarlem, Snellen.

. Amara ferruginea L. Hoogeveen, Steenb.. — Drenthe, Gockinga.

— Gron. Mulder. — In Sept. gemeen bij Rotterdam, Snellen.

. Amara obsoleta Dej. Leyden, Drechsler.

. Amara familiaris Dft. Brummen, v. Itt.

. Codes (Bon.) helopioides F. Gyll. Ins. Suec. II. p.155. Sturm. D.

Ins. VI. 66. f. 148. Erichs. M. Br. p. 96.

Utrecht in April, Six.

Chlaenius Schranckii Dft. Utrecht in April, Six.

. Calathus fulvipes Gyll. Bij Breda, Snell, — Haag, van der Wulp.

. Calathus fuscus F. Brummen, van Itt.

. Calatkus micropterus Dfts. Te Arnh. 10 ex. bij elkander in Aug,, Sn.

Dolichus flavicornis F. Bij Nijmegen, Snellen.

Anchomenus marginatus L. Bij Rotterd. in Sept. onder bladeren

zeer zeldzaam, Snellen.

1. Anchomenus sexpunctatus F. Utr., Six. — Hoogeveen, Steenb.

Anchomenus parumpunctatus F. Rotterdam, Snellen.

. Anchomenus moestus Dfts. Rott. en den Haag, Snellen. — Den Haag,

van der Wulp.

j. Anchomenus gracilis St. Brumm, v. Itt. — Bij Rott. en den Haag

6 exemplaren, Snellen.

Anchomenus prasinus F. Utr. in April, Six. — Leyd., Steenhuyzen.

Anchomenus albipes F. Bij Ysselst. in Mei, Snell. — In Geld., ter M.

Anchomenus cblongus F. Groningen, Mulder. — Rotterdam, Snell.

Patrobus excavatus Payk. Bij Rotterdam zeldzaam, Snellen.

Trechus Discus F. Bij Rotterdam, Snellen.

Trechus minutus F. Utrecht, Six.

Bembidium paludosum Pz. Brumm., v. Itt. — Aan den oever van

een plasje in de heide bij Aalten, Snellen.

Bembidium impressum F. Brummen, v. Itt.

Bembidium ustulatum F. Utrecht, Six.

. Bembidium femoratum Dej. Sturm, D. Fauna VI. 117. 6. tab.

465. b. B.

Bij Utrecht in April in een tuin, Six.

. Bembidium Bruxellense Wesm. (Femoratum Gyll.) Gyll. Ins. Suec,

IV. 406. 7—8. Wesm., Bull. Acad. Br. 1855. p. 47. Redt.

Fauna austr. ed. I. p. 87.

Te Brummen, v. itt. Op Sterkenburg in Julij, v. V.

Bembidium obsoletum Dej. Dej. Spec. V. 118. 72. Redt., Fauna

austr. AAA.

Door J. Kinker bij Amsterdam gevangen.

Bembidium biguttatem F. Bij Rotterd. in Maart, Aug., Sept.,

Snellen. — Utrecht, Six,

155. Bembidium Guttula F. Brummen, v. Itt.

158. Bembidium articulatum Pz. Bij Utrecht, Six.

161. Bembidium quadriguttatum F. Aan de oevers van cen plasje op

de heide te Aalten in Mei, Snellen.

162. Cybister Roeselii F. Door den Hr. F. A. Hartsen in de omstre-

ken van Amsterdam gevangen.

165. Acilius sulcatus L. Noord-Braband, Roelofs.

166. Hydaticus Hybneri F. Hoogeveen, Steenb.

167. Hydaticus transversalis F. Bij Rotterdam, Snellen.

175. Colymbetes fuscus L. Hoogeveen, Steenb.

475°. Colymbetes striatus L. Erichs. Käfer M. Br. p. 149 n0. 2.

Bij den Haag, v. d. Wulp.

175. Colymbetus notatus F. Utrecht, Six.

478. Colymbetes Grapii Ahr. Driebergen, Six.

179. Ilybius ater F. Noord-Braband, Roelofs.

180%. Aybius guttiger Gyll. Gyll. Ins. Suec. I. 499. Erichs. M. Br.

p. 154. Redt. Fauna austr. p. 117.

In Noord-Braband, Roelofs.

180b. Ilybius subaeneus Er. Erichs. M. Br. p. 156. n°. 6.

Te Noordwijk, v. Bemm.

181. Ilybius fenestratus F. Utrecht, Six.

182. Ilybius fuliginosus F. Utrecht, Six. — Noord-Braband, Roelofs;

185. Agabus bipustulatus F. Noord-Braband, Roelofs.

185. Agabus Sturmii Schh. Hoogeveen, Steenb.

186. Agabus abbreviatus F. Bij Rott., Snell. — In Holland, de Haan.

486°. Agabus maculatus L. Gyll. Ins. Suec. I. 490. Sturm, D. Ins.

VIII. 88. 10. Erichs. M. Br. p. 162,

Eenmaal te Wassenaar, van Bemmelen

487. Agabus agilis F. Noord-Braband, Roelofs.

488. Laccophilus hyalinus de Geer. Bij Utr., Six. — Noord-Brab,, Roelofs.

489. Laccophilus minutus F. Noord-Braband, Roelofs.

490. Noterus crassicornis F. Noord-Braband, Roelofs.

492, Hyphyérus ovatus L, Hoogeveen, Steenb.

493°. Eydroporus depressus F. Sturm, D. Ins. IX. 9. tab. 205. b. B.

Spry and Shuckard, Brit. Col. delin. p. AA. Pl. 45, f. 2.

Eenmaal bij Driebergen in September, Six.

.495P. Hydroporus 12-pustulatus F. Fabr. S. E. I. 270. Aubé Spec.

Gén. Col. p. 504.

NoordBraband, Roelofs.

194, Hyéroporus reticulatus F. Noord-Braband, Roelofs.

4944, Hydroporus decoratus Gyll, Gyll. Ins. Suec. IT. XVI. 26—7. Erichs.

M. Br. 168.

Bij Utrecht, Six.

495. Hydroporus picipes F. Utrecht, Six.

196°, Hydroporus dorsalis F. Gyli. Ins. Succ. I. 599. Erichs. M. Br.

p. 170. n°. 7 Panz. Pn. 44 f. 2,

Noord-Braband, Roelofs.

198°.

199.

200.

202.

204.

205.

206°,

207°.

207%.

20%.

210.

212.

215.

214.

244,

Hydoporus erythrocephalus F. Erichs. Käfer M. Br. p. 172. 14.

Gyll. Ins. Suec. I. 555. Panz. Fn. 110. 5.

Bij Utrecht, Six. — Noord-Brab., Roelofs.

Hydroporus planus F. Utrecht, Six. — Noord-Braband, Roelofs.

Hydroporus piceus St. Noord-Braband, Roelofs.

Hydroporus tristis Payk. Utrecht, Six.

Hydropolus palustris L. Utr., Six. — Gemeen in Noord-Brab., Roel.

Hydroporus lineatus F. Bij Zuilen, Six.

Hydroporus pictus F. Gyll. Ins. Suec. I. 544. Erichs. M. Br. p.180. 29.

Bij Utrecht, Six.

Hydroporus unistriatus Ill. Gyll. Ins. Suec. I 544. Erichs. M.

Br. p. 181. 51.

Bij Utr. en de Bildt, Six.

Hydroporus geminus F. Gyll. Ins. Suec. I 542. Erichs M. Br.

p. 180. 50.

Bij de Bildt in Julij, Six.

Haliplus lineatocollis Marsh. Redt, Fauna austr. p. 125. Sturm,

D. Ins. VIII. 459. t. 202. c. C.

Bij Utrecht in April, Six.

Cnemidotus caesus Dfts. Utrecht, Six.

Gyrinus natator L. Noord-Brab., Roelofs. — Groningen, Mulder.

Gyrinus mergus Ahr. Utrecht, Six. — Noord-Brab., Roelofs.

Gyrinus minutus F. Gyll. Ins. Suec. I. 145. Erichs, M. Br.

p. 192. ne. 4.

Bij Katwijk, van Bemmelen.

Gyrinus strigipennis Suffr. Aubé (Dej.) Spec. Gen. Col. p. 717

(striatus F.) Suffr., Stelt. Ent. Zeit. III. p. 227. Redt, Fauna

ausir. p. 768.

In den Krommen Rijn bij Utrecht, Roelofs.

. Spercheus emarginatus F. Leyden, Drechsler. — Rott., v. V.

. Helophorus nubilus F. N.-Brab., Roel. — Utr., Six. — Brumm,, v. Itt.

. Helophorus grandis Ill. Utrecht in April, Six.

. Helophorus aquaticus L. Utrecht, Six.

. Helophorus griseus Herbst. Utrecht, Six.

. Hydrochus carinatus Germ. Utrecht, Six.

. Hydrochus angustatus Germ. Redt., Fauna austr. p. 128 en vol-

gens voorwerpen op ’s Rijks museum.

Utrecht, Six.

. Ochthebius pygmaeus F. Gyll. Ins. Suec. I. 155. Erichs, M. Br.

È 499. Sturm, D Ins. X. 59 t. 222. a. A.

ij Utrecht, Six.

. Hydraena riparia Kugel. Redt., Fauna austr. p.150. Spry and

Shuckard, Brit. Col. del. Pag. 52. PI. 58. n°. 6.

Bij Utrecht, Six.

. Limnebius truncatellus F. Aan de Bildt in Aug., Six.

. Limnebius minutissimus Germ. Sturm, Deutschle Ins. X. 20. 14;

Erichs, M. Br. p. 202.

Twee ex. in cene beek bij Drichergen in September, Six.

245.

248.

2482,

251.

2522,

. Laccobius minutus L. Gemeen bij Utrecht, Six. — Rott. , Snell.

. Berosus luridus F. Bij Drieb., Six. — Noord-Brab,, Roelofs.

. Hydrophilus piceus F. Hoogeveen, Steenb.

. Hydrophilus caraboides F. Hoogeveen, Steenb.

. Hydrobius fuscipes L. Brummen, van Itt.

. Hydrobius limbatus F. (globulus Payk). Rotterdam, Snellen.

. Hydrobius melanocephalus F. Utrecht, Six.

. Hydrobius frontalis Er. Utrecht, Six

. Hydrobius griseus F. Bij Rotterdam, Snellen. — Bij Utrecht,

Six. — Haarlem, Buse. — Noord-Braband, Roelofs.

. Cyclonotum orbiculare F. Bij Rotterdam in Mei tusschen riet-

pollen, Snellen.

. Sphaeridium scarabaeoides F. var. lunatum. Te Brumm., van Itt.

. Sphaeridium marginatum F. Bij Rotterdam in Junij, Sneilen.

. Cercyon haemorrhoidale F. Utrecht, Six.

. Cercyon haemorrhoum Gyll. Bij den Haag, van der Wulp.

. Gercyon littorale Gyll. Gyll., Ins. Suec. I. p. 444. No. 45. Redt.

Fauna austr. ed. 2. p. 116.

Bij Scheveningen, vom Bruck.

Cercyon melanocephalum L. Utr. Six. — Bij den Haag, Snell.

Cercyon atomarium F. Bij Rotterdam, Snellen.

Cercyon Iugubre Payk. Gyll. Ins. Suec. I, A11. Erichs. M. Br.

p. 220. N°. 40.

Utrecht, Six.

. Necrophorus Humator F. Iloogeveen, Steenb. — Onder zoden

te Groningen, Cl. Mulder. — Bij Amsterdam, Snellen.

Necrophorus Vespillo F. Utrecht, Six. — Hoogeveen, Steenb. —

Bij Voorst in Junij, v. V.

dE i Hersch. Sturm, Deutschl. Fauna 15. pl.

266. a. D.

Noord-Brab., Roel. — 5 exempl. bij elkander in Junij 1858

te Voorst, v. V.

. Necrophorus Ruspator Er. Hoogeveen, Steenb.

. Necrophorus Mortuorum F. Utr., Six. — Bij Rott. en den Haag, Snell.

. Silpha littoralis L. Hoogeveen, Steenb.

. Silpha thoracica L. Hoogeveen, Steenb. — Wassen., v. Bemm.

. Silpha rugosa L. Bij den Haag in April, van der Wulp. — Hoo-

geveen , Steenb. — Wassenaar, van Bemmelen.

. Silpha sinuafa F. Hoogeveen, Steenb.

. Silpha dispar Ill. Utrecht, Six.

. Silpha opaca L. Hoogev., Steenb. — Utr., Six. — Gelderl., ter Meer.

. Silpha tristis Il. Bommelerwaard, van der Wulp.

. Silpha obscura F. Utr, Six. — Hoogev., Steenb. — Uden, Snell.

. Silpha reticulata F. Uden, Snellen.

. Silpha atrata L. Hoogeveen, Steenb. — Haarlem, Buse. —

Leyden, van Bemmelen.

a. Catops castaneus St. Sturm. D. Ins. XIV. 9, 5. tab. 275 a.

Redt. Fauna austr. p. 145.

Omstreken van Utrecht, van Hasselt.

. Catops fumatus Sp. In September bij den Haag, v. V.

. Agathidium nigrinum St. Sturm, Deutschl. Ins. IL 56. tab. 27. A. B.

Utrecht, Six.

. Scydmaenus tarsatus M. & K. Erichs. Käfer M. Br. p. 261,

Sturm, Deutschl. Fauna, XIII. 10. tab. 260, f. A.

Utrecht in Julij, Six.

. Scydmaenus pusillus M. G K. Erichs, a M. Br. p. 698. 5a.

f. B.

Sturm, D. Fauna, XIII. 40. tab. 265.

Bi Utrecht, Six.

. Pselaphus Heisei Herbst. Bij Utrecht, Six.

. Bryaxis longicornis Leach. Aubé, Mon. Psel. 24, pl. 81. f. 4.

Bij Utrecht, Six.

. Bryaxis sanguinea F. Fabr, S. E. I. 295, 22. Aubé, Mon.

Psel. 25. pl. 81. f. 2.

Bij Utrecht in Mei, Six.

. Bryaxis Alle Leach. Erichs Käfer M. Br. 271. Aube,

Mon. Psel. 15. pl. 84. fig. 5.

Bij Utrecht. x

a, Euplectus nanus Reich. Erichs, Kafer M. Br. 279. Aubé, Mon.

Psel. "53 ph DE

In April bij Utrecht, Six.

. Myrmedonia limbata Payk. Bij Haarlem, Buse.

. Myrmedonia canaliculata F. In April bij den Haag, Snellen. —

Haarlem, Buse.

. Falagria caesa Er. In Mei bij Rott. niet zeldzaam, Snellen.

a, Oxypoda luteipennis Er. Erichs, Käfer M. Br. p. 545.

Twee ex. bij Utrecht, Six. — Bij den Haag, van der Wulp.

a, Oxypoda formiceticola Mark. Markel, Germ. Zeitschr. IM. 215,

40. Redt. Fauna austr. p. 667.

Utrecht in April, Six.

. Aleochara fuscipes F. In Gelderl., ter Meer. — Bij Leyd., Steenh.

5022. Aleochara obscurella Grav. Gyll. Ins. Suec. II. 405. Erichs, Gen.

Staph. p. 176.

In October bij Scheveningen, vom Bruck.

. Placusa complanata Er. Erichs, Käfer M. Br. p. 194. A

Bij de Bildt in Augustus, Six.

. Conurus littereus Linn. Gyll., Ins. Suec. II. 244, Erichs, M.

Br. p. 890.

Te Arnhem in Augustus 4 of 5 exempl. bijeen, Snellen.

505°. Conurus pubescens Grav. Erichs, Kafer M. Br. p. 590, 2. Gen. et

Spec, Staph. 221, 4. Gyll. Ins. Suec. II. 245, 8.

Driebergen in Junij, Six.

. Tachyporus obtusus L. Brummen, van Itt.

. Tachyporus chrysomelinus F. Bij de Bildt in Maart, Six,

. Tuchyporus Hypnorum F. Utrecht in Maart, Six,

309.

5102,

511.

312.

516.

9172.

—

(0.0)

Oi oF

QI QI VI VI

Bl ho SER

CI OÙ O1 VI @m ©

> Ol Ul ea

Tachyporus pusillus Gr. Utrecht in April, Six.

Tachyporus brunneus F. (var. abdominalis Grav.). Grav., Mier.

Br. 127, 5. Erichs, Käfer M, Br. p. 596.

Utrecht, Six.

Tachinus silphoides L. ’sGravenhage, van der Wulp.

Tachinus rufipes F. Utrecht in Maart, Six.

Staat: Falvipes F. lees: Flavipes F.

Boletobius analis Payk. Erichs, Käfer M. Br. p. 403. Gen. Staph.

200 NO:

Eenmaal bij Rotterdam, Snellen.

a, Mycotoporus punctus Gyll. Gyll. Ins. Suec. II. 248. Erichs, Käf.

M. Br. p. 412.

Utrecht in April, kleine exemplaren, Six.

. Mycetoporus splendidus Grav. Utrecht, Six.

. Xantholinus punctulatus F. Utrecht, April in den tuin, Six.

. Staphylinus hirtus L. Hoogeveen, Steenb.

. Slaphylinus maxillosus F. Hoogev., Steenb. — Wassen., v. Bemm.

. Staphylinus nebulosus F. Wassen., van Bemm. — Brumm., v. Itt.

Staphylinus pubescens F. Hoogev., Steenb. — Bij den Haag, Snell.

. Ocypus olens F. Leyden, van Bemmelen.

. Ocypus cyaneus F. Utrecht, Six. — Gelderland, Snellen.

. Ocypus brunnipes F. Wassenaar, van Bemmelen.

Ocypus cupreus Rossi. Bij Utrecht, Six, — Leyden, v. Bemm.

. Philonthus nitidus F. Gyll. Ins Suec. IT. 515. Erichs, M. Br. p.

448. N°. 4. :

In Aug. bij Rott. onder een’ steen een exempl., Snellen.

. Philonthus varians F. Bij Utrecht, Six.

. Philonthus sanguinolentus Gr. Bij de Bildt in Mei op heigrond, Six.

2. Philonthus micans Gray. Leyden, Drechsler.

. Philonthus fulvipes F. Fabr. E. S. IL 526, 51. Erichs, M. Br.

475, 44 et 485, 96.

Bij Utrecht in een’ tuin in April, Six.

. Philonthus aterrimus Grav. ’s Gravenhage, van der Wulp.

. Quedius fuliginosus Grav. Utrecht in April, Six.

Quedius impressus Panz. Utrecht in April, Six.

. Oxyporus rufus L. Bij Roozendaal in Gelderland, V. — Noord-

Brab., Roelofs. — Hoogev., Steenb. — In Gelderl., ter Meer.

. Latkrobium brunnipes F. De Bildt bij Utrecht, Six.

. Lathrobium multipunctum Gray. Utrecht, Six. — Drie exempl.

bij Rotterdam, Snellen.

. Lathrobium quadratum Payk. Erichs, Käfer M. Br. p.507. Curt.

Brit Ent. XIV. pl. 650.

Bij Utrecht, Six.

a, Lathrobium minutum Grav. Erichs, Kafer M. Br. p. 510. Gen.

et Spec. Staph. pag. 602.

Bij Utrecht in Maart, Six.

, Lithocharis melanocephala F. Bij Rotterdam, Snellen,

100

a, Lithocharis brunnea Er. Erichs., Käfer M. Br. p. 545. Gen. et

Spec. Staph. 612.

Bij Rotterdam, Snellen. ;

. Paederus ruficollis F. Te Aalten in Mei, Snellen,

. Staat: Rugilus Curt. subtilis Er. lees: Stilicus Latr. subtilis Er.

. Stilicus fragilis Grav. Erichs, Kafer M. Br. p. 520. Genera et

Spec. Staph. p. 650. Curtis Brit. Ent. IV. tab. 168.

Bij Rotterdam onder bladeren zeldzaam , Snellen.

. Stilicus rufipes Germ. Erichs, Käfer M. Br. p. 521. Genera et

Spec. Staph. p. 651.

Bij Rotterdam onder bladeren in September en April 5 ex.,

Snellen. — ’s Gravenhage in April, van der Wulp.

De. Stilicus geniculatus Er. Erichs, Käfer M. Br. p. 522, Genera et

Spec. Staph. 652. 5.

Bij den Haag in April, van der Wulp.

5854, Stilicos similis Er. Erichs, Käfer M. Br. p. 521. No. 4. Genera

et Spec. Staph. 652. N°. 4,

Eenmaal in Augustus bij Roozendaal in Gelderland, v. V.

De, Stilicus affinis Er. Erichs, Käfer M. Br. p. 522. NO. 5. Genera

et Spec. Staph. 665. 6. Redt, Fauna p. 720.

Bij Haarlem, Buse.

. Sunius intermedius Dej. Eenmaal bij Utrecht, Six.

2, Sunius angustatus F. Fabr. S.E.1L. 599,50. Er., Käfer M. Br. p. 524.

Aan de Bildt in Mei, Six.

587. Stenus biguttatus F. Utr., Six. — In Junij 1858 te Voorst, v V.

9. Stenus bimaculatus Gyll. Utrecht, Six.

2, Stenus providus Er. Utrecht in April bij water, Six. — Leyden

in September, v.

Stenus speculator Boisd. Drie voorwerpen bij Haarlem, Buse.

. Stenus binotatus Ljungh. Erichs, Käfer M. Br. p. 561. N°. 57.

Bij Haarlem, Buse.

72, Sienus plancus Er. Erichs, Genera et Spec. Staph. p. 725, 62.

Bij Rotterdam onder bladeren in het najaar, Snellen.

. Stenus tarsalis Gyll. Utrecht, Six. — ’s Grav., van der Wulp. —

In September bij Leyden, v. V.

. Stenus oculatus Grav. Utrecht, Six. — Haarlem, Buse.

. Stenus cicindeloides Gr. Utrecht in April, Six.

5°, Stenus latifrons Er. Erichs, Käfer M. Br. p. 572, 51. Genera et

spec. Staph. 745, 101.

Utrecht in Maart, Six.

ja, Platysthetus morsitans Payk. Gyll. Ins. Suec. II. 454. Erichs,

Kifer M. Br. 585.

Utrecht, Six.

7. Platysthetus cornutus Grav. Utrecht, Six. — Bij Rott., Snellen.

9. Oxyteius rugosus F. Bij Rotterdam gemeen, Snellen.

a, Gxytelus inustus Grav. Erichs, Käfer M. Br. p. 595. Redt,

Fauna austr. p. 737.

Utrecht in April, Six.

101

416°, Phlaeonaeus caelatus Grav. Erichs, M. Br. p. 597. N°. 4. Gyll.

Ins. Suec. IL 459. N°. 15. |

Bij Brummen, van Itt.

421°. Lesteva bicolor F. Gyll. Ins. Suec. II. 195 (A obscurus). Erichs.,

M. Br. p. 616. .

Aan de Maas bij Rotterdam in September, Snellen.

422. Lesteva pubescens Mann. Driebergen in Mei, Six.

4992, Olophrum piceum Gyll. Gyll, Ins. Suec. II. p. 200, 5. Erichs.,

M. Br. p. 625.

Bij Utrecht, V.

4.22, Olophrum fuscum Gravy. Erichs, M. Br. p. 625, 2. Genera et

spec. Slaph. 865.

Bij den Haag, v. V.

4952, Latrimaeum atrocephalum Gyll. Gyll. Ins. Suec. IV. 465. Erichs.,

Gen et Spec. Staph. 870.

Onder een’ steen in Mei bij den Haag, Snellen.

450. Anthobium abdominale Grav. In Mei bij Heemstede, v. V. Û

450°. Anthobium scutellare Er. Erichs, Gen. et Spec. Staph. p.895. N°. 11.

Bij Utrecht, Six.

452°, Megarthrus depressus Payk. Gyll. Ins. Suec. 1. 210, 11. Erichs.,

Käfer M. Br. p. 644.

In Friesland, Gerlach. — Te Utrecht, Six. — In Holland, v. V.

455. Micropeplus porcatus F. Bij Utrecht, Six.

455. Hister cadaverinus Payk. Utrecht, Six. — Brummen, v. Itt. —

Onder een’ dooden mol bij Groningen in Julij, Prof. Muld.

456. Hister merdarius Payk. Brummen, van Itt.

459. Hister neglectus Germ. Brummen, v. Itt. — Rott. in Junij, Snell.

444. Hister purpurascens F. Te Hoogev., Steenb. — Bij Rott., Snell.

446. Saprinus nitidulus F. Brummen, van Itt.

448, Saprinus aeneus F. Utrecht, Six.

4542, Onthophilus striatus F. Fabr. S. E. I. 90, 52. Sturm, Deutschl.

Ins. I. 264. tab. 19. fig. D. d.

Bij Utrecht, Six.

457. Trichopteryx depressa Sturm. Gillm. in Sturm, Deutschl. Fauna

XVII. p. 51. tab. 323. f. 5.

Bij Brummen in Augustus, v. V.

457». Trichopteryx curta Gillm. Gillm. in Sturm, Deutschl. Fauna

XVII. p. 92. tab. 528. f. 2.

Bij Utrecht, Six.

458. Anisotoma rugosa Steph. Sturm, Deutschl. Fauna 1. p. 54. tab.

24. f. A. Erichs, D. Ins, Ill. p. 54.

Omstreken van Utrecht, van Hasselt.

466. Phalacrus corruscus Payk. Omstreken van Utrecht, v. Hasselt.

469. Olibrus bicolor F. Utrecht in September, Six.

470. Olibrus affinis Sturm, Utrecht, Six.

471. Olibrus Millefolii St. Utrecht, Six.

475. Cercus pedicularius Ill, Bij Rotterdam op een’ dooden rat in

Junij, Snellen. — Bij Utrecht in April, Six.

102

. Brachypterus rubiginosus Er. Erichs in Germ. Zeitschr. IV. p. 252.

Sturm, D Ins. XV, p. 50. tab. 294. fig. D

Utrecht, Six.

a, Epuraea decemguttata F. Fabr, S. E. I. 552, 21. Erichs., D,

Ins. III. 444. Sturm, D. Ins. XV. 47. tab. 295. fig. A.

Eenmaal bij Breda, Snellen.

. Epuraea aestiva L. Utrecht in Mei, Six.

. Epuraea parvula St. Sturm, D. Ins. D. XV. p. 67. tab. 295.

fig. d. D. Erichs, Ins. D. III. 150.

Bij Utrecht, Six.

480. Nitidula bipustulata F. Hoogev., Steenb. — In Junij bij Voorst, v. V.

481. Soronia grisea L. Bij Utrecht in Julij, Six. — In menigte op

pruimen in September te Houten, Wtt.

482. Omosita colon F. Bij Leyden, Steenhuyzen.

482°, Omosita discoidea F. Fabr. S. E. I 252, 25. Erichs., Ins. D.

II. 168, 5.

In April te Utrecht, Six.

. Pria Dulcamarae Ill. Bij Driebergen in September, Six.

. Meligethes viridescens F. Bij den Haag, van der Wulp.

. Meligethes maurus St. Sturm, D. Ins. XVI. p. 56. PL 508. fig. e. E.

Op de bloesems van het pijpkruid in Junij bij Rott., Snell.

. Cryptarcha strigata F. In Mei bij Breda, Snellen.

. Ips ferruginea F. Bij Brummen, van Itt.

. Ips 4-punctata Herbst. Gyll., Ins. Suec. I. 211, 2. Erichs, Ins.

D. UL p. 224.

Bij Hoogeveen, Steenbergen.

a, Rhizophagus parallelocollis Gyll. Gyll. Ins. Suec. IV. p.658, 2—5.

Erichson, Ins. D. I. p. 251. Sturm, D. Ins. XXIL p. 12.

tab. 595. f. A.

In Holland onder dennenschors, de Haan.

. Rhizophagus dispar Gyll. Gyll., Ins. Suec. II. 42%. Sturm, D.

Ins. XXI. p. 16. tom. 595. f. c. C.

Op rottende wortelen te Utrecht, Six.

. Trogosita mauritanica L. Leyden, v. V. en Drechsler.

a, Cerylon histeroides F. Fabr., S. E. II. 561, 9. Panz., Fauna 5.

f. 16. Sturm, D. Ins. XX. p. 83. tab. 574.

Bij Utrecht onder dennenbast in Junij, Six.

. Sylvanus frumentarius F. Te Rotterdam, Snellen.

a, Psammoecus bipunctatus F. Fabr. S. E, I. 515, 19. Panz., Fn.

26. f. 9. Redtenb., Fauna austr. p. 187. Spry and Shuck.,

Brit. Col. Pl. 80 f. 6.

Bij Rotterdam op vergaan riet in September tamelijk gemeen;

weder in April binnen in het riet aldaar, Snellen.

. Lyctus canaliculatus F. In menigte te Middelrode in Junij, Snell.

. Cryptophagus Lycoperdi F. Meer dan 100 exemplaren in een

paddestoel in Junij bij Rotterdam, Snellen.

. Cryptophagus scanicus L. Gyll., Ins, Suec. I. 168, Sturm, D.

Ins. XVI. 82. tab. 515. A.

Bij Utrecht. Six.

5072.

515.

520°.

520,

525.

9251,

105

Cryptophagus affinis St. Sturm, D. Ins. XVI. 79. tab. 514. f. C.

Erichson, Ins. D. Il. 560, 12.

Bij Utrecht in Mei, Six.

Atomaria mesomelas Herbst. Bij Rotterdam in September, Snell.

Latridius carinatusGyll. Gyll. Ins. Suec. 1V.4157. Redt, F. Austr. 205.

Utrecht, Six. ;

Latridius angusticollis Gyll. Gyll., Ins. Suec. IV. 156, 15. Redt. ,

Fauna Austr. 205.

Utrecht 2 exemplaren, Six.

Latridius minutus L. Bij den Haag, van der Wulp.

Latridius exilis Mann. Mannerh., Monogr. p. 86. N°. 12.

Utrecht, Six.

6. Corticaria transversalis Schüp. Utrecht, Six.

. Byturus fumatus L. Rotterdam, Snellen.

Byturus tomentosus F. Rotterdam en den Haag, Snellen. —

In menigte bij Schalkwijk, Wttewaall.

. Dermestes Frischii Kug. Erichson, Ins. D. II. p. 4.

Te Haarlem, Buse.

. Dermestes murinus F. Bij den Haag, van der Wulp.

. Dermestes undulatus Brahm. Brumm., v. Itt. — Te Haarl., Buse.

. Dermestes lardarius L. Hoogev., Steenb. — Rotterdam, Snel-

len. — Omstreken van Utr., van Hasselt. — Sterkenb., v. V.

. Attagenus pellio L. Hoogeveen, Steenb. — Rotterdam, Snel-

len. — Omstreken van Utrecht, van Hasselt en Wttewaall.

. Megatoma undata L. Brummen, van Itt.

. Authrenus Pimpinellae F. Brummen, van Itt.

. Anthrenus varius F. (Tricolor Herbst.). Panz., Fn. Germ. 100,

3. Gyll. Ins. Suec. 1. 165, 4. Erichs., D. Ins. IH. 455.

In Julij in den Haag één en bij Leyden 5 voorwerpen, v. V.

. Georyssus pygmaeus F. Gyll., Ins. Succ. III. 676. Panz., Fauna

62. f.5. Shuck., Brit. Col. pl. 57. f.5. Sturm, D. Ins. XXII. pl. 589.

Tweemaal bij Utrecht, Six.

Byrrhus pilula L. Brummen, van Itt.

. Byrrhus arietinus Stuff. Redt., Fauna austr. p. 229. Sturm, D,

Ins. II. 98, 6, taf. 54. fig. D

Bij Gieten of Rolde in Drenthe, Gockinga.

. Byrrhus varius F. Utrecht, Six. — Noord-Braband, Roelofs. —

Bij Rotterdam in Junij, Snellen.

. Byrrhus aeneus F. In Junij bij den Haag, van der Wulp.

. Parnus prolifericornis F. Utrecht, Six.

. Parnus auriculatus Ill, Utrecht, Six.

. Elmis parallelopipedus Müll. Erichs., Ins. Deutschl. II. p. 530.

Müller, Ill. Mag. V. 200, 4.

Vrij gemeen in eene beek te Driebergen, Six.

. Lucanus cervus L. Hoogeveen, Steenb. — Brummen, Ontijd.

. Sinodendron cylindricum F. Fabr., S. E. IL 376. Panz., Fn. 1.

4 et 2, 11. Gyll., Ins. Suec. T. 74, 4. Er., Ins. D. HI p. 946.

Bij Amersfoort, Drechsler.

104

562. Geotrupes Typhaeus F. Hoogeveen, Steenb. — Bij Zeist 9 Au-

gustus, Snellen, — Drenthe, Gockinga en Mulder. — Gro-

ningen, Mulder. — Bij Hilversum, van Bemmelen.

565. Geotrupes stercorarius L. Hoogeveen, Steenb. — Te Leyden,

v. V. — Bij Hilversum, van Bemmelen.

566. Geotrupes sylvaticus F. Arnhem in Aug., van der Wulp. — Een

voorwerp met een blaauwzwart- (linker) en rood- (regter)

dekschild te Brummen, van Itt.

567. Geotrupes vernalis L. Hoogev., Steenb. — Bij Uden, Snell. —

Drenthe, Gockinga. — Ter Schelling, Mr. J. W. Albarda.

570. Onthophagus fracticornis F. Bij Roermond en in Gelderl., Snell.

575. Aphodius erraticus L. Brummen, van Itt.

576. Aphodius fossor L. Hoogeveen, Steenb.

. de var. Aphodius conflagratus F. Bij Brummen, van Itt.

. Aphodius foetens I’. Hoogeveen, Steenb.

. Aphodius granarius L. Brummen, van Itt.

. Aphodius sordidus F. Brummen, van Itt.

. Aphodius merdarius F. Doetichem in Mei, Snellen.

. Aphodius inquinatus F. Brummen, van Itt.

. Aphodius rufipes L. In Drenthe, Gockinga.

. Aphodius prodromus Br. (Sphacelatus Gyll.). Gemeen te Brum-

men, van Îtt.

. Aphodius contaminatus Herbst Hoogey., Steenb. — Te Brum-

men, van Itt.

. Aphodius Sus F. Fabr., S. E. 78, 44. Gyll. Ins. Suec. I. 59,

56. Erichs., Ins. Deutschl. II. p. 901. Panz., 28, f. 11.

Bij den Haag in Junij 7 exempl., Snellen.

. Aphodius porcatus F. Doetichem, Snellen. — In Junij bij den

Haag, v. V

Psammodius sulcicollis Ill. In Mei bij den Haag, v. V. — Bij

Katwijk, Schultes.

. Trox sabulosus L. Erichs., Ins. D. III. p. 929. Panz., Fauna 7. f.4.

Bij Hoogeveen, Steenb.

Oryctes nasicornis F. Hoogeveen, Steenb.

Melolontha Fullo L. In groote menigte bij Noordwijk, Verster

van Wulverhorst.

Melolontha albida Dej. Doesburg, Snellen.

Rhizotrogus solstitialis F. Hoogev., Steenb. — Drenthe, Gock.

Anomala Julii F. Hoogeveen, Steenb. — In Augustus te Arn-

hem, van der Wulp.

Anomala Frischii F. Hoogeveen, Steenb.

. Anisoplia fruticola F. Fabr., S. E. IL 176, 94. Erichson, Ins.

Deutschl. HI. 655. /

Bij Eyndhoven in Junij zeer gemeen op rogge, Snellen.

Homaloplia brunnea F. Hoogeveen , Steenb.

Hoptia argentea Oliv. Te Katwijk aan zee, Drechsler. — Bij

Nijkerk, Snellen.

612.

615.

616.

616%.

619:

620.

625.

6259,

625,

105

Cetonia aenea Gyll. Utrecht, Six.

Cetonia aurata F. Hoogeveen, Steenb. — Voorst, Wit.

Valgus hemipterus L. In Limburg, Snellen. — Een wijfje te

Voorst in Junij, v. V.

Trichius fasciatus F. Te Amsterdam, Steenbergen.

Osmoderma Eremita Scop. Panz., Fauna Germ. 41, 42. Gyll.,

Ins. Suec. I. 55, 4. Erichs., Ins. D. III. 580.

Door van Eyndhoven te Zutphen in den gang van zijn

huis gevangen.

Agrilus angustulus Ill. In Mei bij den Haag, van der Wulp.

Agrilus cyanescens Ratz. Te Voorst in Junij, v. V.

Agrilus nocivus Ratz. Utrecht, Six.

Agrilus Fagi Ratz. Ratzeb., Forstins I. p. 65. t. 2. f. 8.

Bij Hoogeveen, Steenbergen.

Aphanisticus emarginatus F. Fabr., S. E. II. 205, 154. Casteln,

Iconogr. Aphan. % pl. A £ 5.

Bij Driebergen, Six.

. Trachys minuta F. Te Borculo in Mei op wilgen, Snellen.

. Lacon murinus L. Noord-Brab., Roelofs. — Hoogeveen, Steen-

bergen. — Brummen, van Itt.

4, Athous rhombeus Oliv. Oliv., Ent. II. 5122. pl. 41. f. 46. Redt,

Fauna austr. p. 296.

Te Rotterdam in Julij 485% in huis gevangen, Snellen.

650. Athous hirtus Herbst. Bij Breda in Junij, Snellen. — Utrecht,

Six. — Noord-Braband, Roelofs.

651. Athous scrutator Herbst. Noord-Braband, Roelofs.

655. Athous haemorrhoidalis F. Hoogev., Steenb. — Drenthe, Gock.

655. Campyius linearis F. Hoogeveen, Steenb. — Bij den Haag in

Junij, van der Wulp. — By Voorst in Junij, v. V.

657. Limonius cylindricus Payk. Brummen, van Itt. — Heine in

Overijssel, Snellen.

659. Limonius bipustulatus F. In Nov. en Dec. onder populierschors

bij Rotterdam, Snellen. — Te Brummen, van Itt.

640%. Cardiophorus ruficollis L. Gyll., Ins. Suec. I. 422. No. 52. Redt,

Fauna austr. p. 500,

Utrecht, Six.

644. Cardiophorus cinereus Herbst. Bij Rotterdam en den Haag, Snel-

len. — Noord-Braband, Roelofs.

642. Elater sanguineus F. Hoogeveen, Steenb. — Te Eyndhoven in

Junij, Snellen. — In 1855 bij Rotterdam, J. M. Smit.

642°, Elater Pomorum Geoffr. Germar, Zeitschr. V. d. 158.

Bij Gieten en Rolde in Drenthe, Goekinga. — Bij Voorst in

Junij, v. V.

645. Elater balteatus L. Bij Hoogeveen, Steenb.

. Diacanthus holosericeus F. Bij Hoogeveen, Steenb. — Bij de

Bildt, Six. — Bij den Haag in Junij, v. d. Wulp. — Brum-

men, van Itt. — In Junij te Voorst vrij gemeen, v. V.

2. Diacanthus latus F. In Junij bij Voorst, v. V.

er)

6862,

686P.

106

. Diacanthus aeneus L. Hoogev., Steenb. — Drenthe, Gock. —

Bij Veghel in Junij, Snellen. — Bij Wassen., Drechsler. —

Bij Brummen, van Itt.

Diacanthus cruciatus L. Panz., Faun. 76, 6. Gyll., Ins. Suec.

LD. 3a;

In Nederland, waarschijnlijk Noord-Braband, Wtt. — In Junij

1858 eenige voorwerpen te Voorst, v. V.

. Agriotes Segetis Gyll. Hoogeveen, Steenb. — Bij Rott. in Mei,

Snellen. — Te Utrecht, Six. — Bij Brummen, van Itt.

. Agriotes obscurus Gyll. Brummen, van Itt.

. Agriotes Sputator L. Bij Rott. in Mei en Junij, Snellen.

. Agriotes flavicornis Panz. Panz., Faun. 61, 6.

Een voerwerp te Voorst, Wtt.

. Dolopius marginatus L. Utrecht, Six. — Voorst, v. V.

. Ectinus aterrimus L. Hoogeveen, Steenb. — Drenthe, Gock.

. Adrastus pallens F. Fab, S. E. IT. 242, 108. Erichs., in Germ.

Zeitschr. 111. 124, 10.

Bij Rotterdam op brandnetels in Julij gemeen, Snellen. —

Te Brummen, van Itt.

. Cyphon lividus F. Utrecht, Six.

. Cyphon variabilis Thunb. Rotterdam, Snellen.

. Cyphon Padi L. Rotterdam, Snellen.

. Cyphon deflexicollis Müll. Bij Utrecht, Six. — In Noord-Bra-

band, Roelofs.

. Scirtes hemisphaericus L. Bij Utrecht, Six. — Rott., Snell.

. Scirtus orbicularis Pz. Rotterdam, Snellen.

. Lygistropterus sanguineus F. Fabr., S. E. 116, 29. Gyll., Ins.

Suec. 1. 520. Panz., Faun. 41, 9.

Zuidlaren, Prof. Mulder.

1. Lampyris noctiluca L. Bij Varseveld, ter Meer. — De larve bij

Leyden, de Graaf.

. Geopyris hemiptera F. De larve bij Rotterdam meermaals gevon-

den door den Heer van Santen Kolff.

. Telephorus fuscus L. Hoogev., Steenb. — Te Bommel in Mei, Sn.

. Telephorus dispar F. Bij den Haag in Mei zeldzaam, Snell.

. Telephorus lateralis L. Gyll., Ins. Suec. IV. p. 542.

Eenmaal in de omstreken van Utrecht, van Hasselt.

. Telephorus obscurus L. Bij Rott, Snell. — Voorst in Junij, v. V.

. Telephorus lividus L. Hoogeveen, Steenb.

2, Telephorus rufus L. Te Bommel, Snellen.

. Ragonycha pallida Ill. Hoogeveen, Steenb.

. Ragonycha testacea L. Hoogev., Steenb. — Voorschoten, Drechsl.

Ragonycha atra L. Gyll., Ins. Suec. I. 556. No. 10. Redtenb.,

Fauna Ausir. p. 525.

in Junij te Voorst, v. V.

Silis nitidula F. Fabr., S. E. L 505, 46. Redtenb., Fauna

Austr. p. 526.

Ken wijfje in Augustus te Rotterdam op populier, Snellen.

107

Malthinus flaveolus Herbst. Bij Utrecht, Six.

Malthinus biguttatus L. Hoogeveen, Steenb.

6892, Malthinus dispar Germ. Redt., Fauna Austr. p. 527.

Een voorwerp, slechts weinig meer dan 1” lang bij Utr., Six.

690. Malachius aeneus F. Hoogeveen, Steenb. — Voorst, Wit. —

Bij Veghel, Snellen.

692. Malachias viridis L. Dij Leyden, Steenhuyzen. — Bij Rott. in

Junij zeldzaam, Snell. — In Junij bij den Haag, v.d. Wulp.

695. Malachius marginellus F. Hoogeveen, Steenb.

695. Malachius pulicarius F. Bij Rotterdam, Snellen.

6952, Malachius marginalis Er. Erichson, Entomogr. p. 81, 27. Redt.,

Fauna Austr. p. 529.

Bij Utrecht, Six.

669°, Malachius analis Pz. (var.?). Panz., Fn. 57. f. 6. Erichson, En-

tomogr. p. 106. N°. 16.

Eenmaal bij Rotterdam, Snellen.

697. Malachius equestris F. Bij Utrecht, van Hasselt. — Somtijds ge-

meen te Leyden, v. V.

698. Malachius fasciatus F. Bij Utrecht, Six. — Hoogev., Steenb. —

Bij den Haag, v. d. Wulp. — In Noord-Braband, Snellen.

. Malachius pallipes Oliv. Gyll., Ins. Suec. I. 565. Erichson, En-

tomogr. p. 120. Redtenb., Fauna austr. p. 552.

Bij Utrecht in Julij, Six.

Dasytes coeruleus Payk. Brummen, van Itt.

702. Dolichosoma lineare F. Bij Driebergen, Six.

705. Tillus elongatus F. | Hoogeveen, Steenb. — In huizen te Grave

704.» ambulans F. in Junij, Snellen.

706. Opilus domesticus St. Hoogeveen, Steenb. — Tamelijk gemeen

ie Berden div.

7072, Trichodes apiarius L. Panz., Fauna 51. 15. Redtenb., Fauna

Ausir. p. 558.

Eenmaal bij Zutphen in Julij, Snellen.

708. Glerus formicarius F. Bij Zutphen en Doetichem, Snellen.

741. Necrobia ruficollis F. Bij Utrecht, Six.

. Hedobia imperialis F. In Junij bij den Haag, v. d. Wulp.

. Piinus Fur L. Te Utrecht mecrmaals, van Hasselt. — Twee

zomers achtereen zijn eenige voorwerpen te Leyden in de

collectie der vereeniging uitgekomen uit een’ gedroogden

sprinkhaan (Acrydium migratorium), v. V.

. Ptinus fuscus Dej. Sturm, Deutschl. Ins. XII. 62. tab. 255. A—C.

Een wijfje te Utrecht, Six.

Ptinus rufipes F. Bij Hoogeveen, Steenb.

. Anobium tessellatum F. Bij den Haag in April, v. d. Wulp.

Ancbium paniceum F. In scheepsbeschuit, V. — Te Rott, Snell.

. Anobiem minutum F. In groote menigte met zijn parasiet uit

klissenwortels (Radia Bardanae) van ’s Rijks herbarium te

te Leyden, van Hall.

108

722°. Dryophilus pusillus Gyll. Gyll., Ins. Suec. I. 294, 6. Sturm,

D. Ins. XI. 158, 20, tab. 245. fig. A, B

Bij Utrecht, Six.

725. Cis Boleti F. Op beukenzwam in Junij, Snellen.

7248, Cis hispidus Payk. Gyll., Ins. Suec. III. 580, 5. Panz., Faun.

40. f. 8. Redt., Fauna austr. p. 549.

In Junij op beukenzwammen, Snellen.

728. Ptilinus pectinicornis F. Te Brummen, v.Itt. — Leyden, v. V.

728°. Ptilinus costatus Gyll. Gyll., Zus. Suec. IV. p. 529, 1—2, Sturm,

D. Ins. XI. 77. tab. 256. fig. n.

Ken wijfje te Brummen, van Itt.

729. Apate capacina L. Twee ex. bij Haarlem, Dr. Buse.

751° Bostrichus Laricis F. Te Apeldoorn in Junij op larix, Snellen,

756. Eccoptogaster Scolytus F. Brummen, van Itt.

756%. Eccoptogaster multistriatus Marsh. Ratz., Forstins. Käf. 228. tab.

X. f. 44. Redt., Fauna Austr. p. 561.

Te Voorst in Maart, Witt.

756b. Eccoptogaster Pruni Ratz. Ratz., Forstins. Käf. 229. tab. X. fig. 5.

Redt., Fauna Ausir. p. 561.

Te Voorst of te Houten, Wit.

758. Hylesinus Fraxini F. Bij Utr., Six en van Hass. — Leyd., v. V.

759. Hylurgus piniperda L. Li Voorst gemeen, Wit. en v. V. — Bij

Brummen, van Itt. — Bij Rencum, v. V.

74A. Hylastes ater Payk. Brummen, van Itt,

748. Nanodes Lythri F. Bij Utrecht in Aug., Six. — Bij Wassenaar in

Junij, Six en v. V.

749. Mecinus pyraster Herbst. Utrecht, Six.

750. Gymnetron Veronicae Germ. Utrecht, Six.

7522. Gymnetron Pascuorum Gyll. Gyll, Ins. Suec. III. 124. Germar,

Mag. IV. 506.

Utrecht, Six.

755. Cionus Scrophulariae L. Hoogeveen, Steenb.

755. Cionus Thapsus F. Brummen, v. V.

756. Cienus Blattariae F. Gemeen te Brumm., v. V. — Drenthe, Gock. |

757. Cionus Fraxini de G. Een gepaard paar op essen te Leyden den

gen Junij 1855. — Zeer gemeen aldaar op het nieuwe plantsoen

in 4861 en 62, v. V. — Gemeen bij Schalkwijk, Witt.

758. Cionus pulchellus Herbst. Utrecht, Six.

57. f. 40. Spry und Shuck., Brit. Col. del. pl. 65, fig. 2.

Bij de Bildt in Aug. op zandgrond, Six.

759. Poophagus Sisymbrii F. In Junij 1858 te Voorst, v. V.

762. Rbinoncus Pericarpii F. Bij Utrecht, Six.

7652. Ceutorhynchus Syrites Germ. Gyll., Ins. Suec. IV. 577, 65—64.

Bij Utrecht beide sexen, Six,

764°. Ceutorhynchus pulvinatus Schh. Schönh., Cure. IV. 494, 28.

Redt., Fauna austr. p. 582.

In de omstreken van Utrecht, van Hasselt.

765.

769.

7708

770°

775.

77%.

7742,

810,

109

Ceutorhynchus Erysimi F. Utr. in April, Six. — Brumm., v. Itt.

Ceutorhynchus horridus Pz. Bij de Bildt in Aug., Six.

. Ceutorhynchus quadridens Pz. Panz., Fauna 56. f. 15. Gyll.,

Ins. Suec. HI. p. 227. Schönh., Cure. IV. 554, 87.

Utrecht, Six.

. Ceutorhynchus Chrysanthemi Germ. Gyll., Ins. Suec. IV. 596,

156—157. Redt., Fauna Austr. p. 584.

Bij *s Gravenhage, van der Wulp.

Ceutorhynchus cyanipennis Ill. Brummen, van Itt.

Ceutorhynchus troglodytes F. Utrecht, Six.

Ceutorhynchus Ericae Gyll. Gyll., Ins. Succ. IMI. p. 147. N°. 69.

Bij Utr., Six. — In Aug. bij den Haag, v. d. Wulp.

. Ceutorhynchus sulcicollis Pz. Gyll., Ins. Suec. TU. p. 228. N°. 154.

Bij Voorst in wortels van koolzaadplanten, Wtt.

. Coeliodes Quercus F. Brummen, v. Itt. — Utrecht, Six. — Bij

den Haag, van der Wulp.

. Coeliodes fuliginosus Marsh. Schönh., Cure. IV. 291, 12. Redt.,

Fauna austr. p. 589.

Utrecht, Six.

. Coeliodes didymus F. Utrecht, Six. — Noord-Braband, v. Itt. —

Voorst en Schalkwijk, Wtt.

. Cryptorhynchus Lapathi L. Hoogeveen, Steenb. — Aan den Yssel

op wilgen gemeen, Wtt.

. Baridius T. album L. Gyll., Ins. Suec. p. 79. Redtenb., Fauna

Austr. p. 591.

Utrecht, Six.

2°, Bagous binodulus Herbst. Gyll., Ins. Suec. Ill. p. 84, 18.

Bij Utrecht, Six.

. Bagous lutulentus Gyll. Utrecht, Six.

. Orchestes Quercus L. Utrecht, Six.

. Orchestes scutellaris F. Utrecht, Six. — Noord-Brab., Roelofs.

. Orchestes Alni L. Bij Leyden, J. v. d. Hoeven.

. Orchestes Ilicis F. Utrecht, Six.

. Orchestes Fagi L. Utrecht, Six.

ja, Tychius venustus F. Gyll., Ins. Suec. III. 199. Panz., Faun. 18. f. 5.

Bij de Bildt in Aug. op zandgrond, Six.

. Balaninus Cerasorum Herbst. Utrecht, Six.

. Balaninus Brassicae F. Bij ’s Gravenhage, v. d. Wulp.

. Balaninus pyrrhocerus Germ. Bij de Bildt in Mei, Six. — Aan

de Vuursche, v. V.

. Anthonomus Pyri Chevr. Schönh., Cure. VI. IL 215. Redt,

Fauna Austr. p. 406.

Te Voorst, Wtt.

. Anthonomus Pomorum L. Bij Utrecht in April, Six. — Te Voorst

en Schalkwijk, Wit.

Brachonyx indigena Herbst. Te Utrecht, Six. — Den laatsten

Sept. in het gras onder dennen te Noordwijk, v. V.

8672.

870.

875.

8752.

110

. Dorytomus bimaculatus F. Bij Warmond, Drechsler, — Bij Brum-

men, van Itt.

. Dorytomus Scirpi F. Bij Utrecht, Six.

. Dorytomus acridulus L. In Noord-Brab., v. Itt. — Bij Rott. op

riet in Junij en Julij, Snellen.

. Dorytomus Tremulae Payk. Bij Leyden, Prof. J. v. d. Hoeven.

. Dorytomus majalis Payk. Bij Voorst, Wit.

. Dorytomus Tortrix L. Noord-Brab., v. Itt. — Utr, Six.

. Magdalinus Pruni L. Bij Utrecht in Junij, Six.

. Larinus Carlinae Ol. Gemeen bij Groningen, v. Bemm.

. Lixus paraplecticus L. Bij Rott. in Sept., Snellen.

. Otiorhynchus picipes F. Hoogeveen, Steenb.

. Otiorgynchus ovatus F. Hoogeveen, Steenb.

. Omias hirsutulus F. Gyll., Ins. Suec. III. 507. Panz., Fauna 7. f.7.

Bij de Bildt in Juli} op gras, Six.

, Omias brunnipes Oliv. Schönh., Cure. IT. 506, 15. Oliv., Entom.

V. 85. p. 584. pl. 55. f. 551,

Bij Brummen, van Itt.

ge. Omias concinnus Schh. Schönh., Cure. H. 508, 19. Redtenb.,

Fauna Austr. p. 429.

Bij Utrecht, Six.

. Phyllobius Pyri L. Hoogeveen, Steenb.

. Phyllobius argentatus L. Hoogeveen, Steenb.

. Phyllobius uniformis Marsh. Brummen, van Itt.

. Phyliobius oblongus L. Hoogeveen, Steenb.

i. Phytonomus punctatus F. Hoogev., Steenb. — Bij Rotterdam in

Sept. op eiken en eschdoorn, Snellen. — Bij Utr., Six. —

Bij Leyden in Sept., v. V.

. Phytonomus Polygoni F. In groote menigte te Voorst, Wtt. —

Bij Groenlo op brem in Mei, Snell. — In Friesland op

roggeären, Wut.

. Phytonomus nigrirostris F. Hoogeveen, Steenb. — Bij Utrecht

in Mei, Six.

. Plinthus caliginosus F. Nog eenmaal te Brummen, v. V.

. Hylobius Abietis F. Hoogev., Steenb. — Utr., v. Hasselt.

. Tanysphyrus Lemnae I. Utrecht, Six.

. Lepyrus Colon L. In Drenthe, Gockinga. — In Junij te Voorst, v. V.

. Liophloeus nubilus F. In den Bommelerwaard op zuring in

Junij, Snellen.

Gronops lanatus F. Gyll., Ins. Suec. III. 69. Redt., Fauna Austr.

444, Spry and Shuck., Brit. Col. Del. p. 71. f. 8.

Bij Utrecht op zandgrond, Six. ;

Cleonus nebulosus L. Bij Utrecht, Six. — Bij Hoogev., Stecub.

Polydrosus Pterygomalis Schh. Bij Utrecht, Six.

Polydrosus uudatus F. Gyll, Ins. Succ. II. 275. Redtenb.,

Fauna Austr. p. 449.

Bij Utrecht, Six.

ili

Polydrosus cervinus L. Hoogeveen, Steenb.

. Chlorophanus viridis L. Drieb., v. Bemm. — Hoogev., Steennb.

Sitones griseus F. Bij Groenlo op brem in Mei en in Noord-

Brab., Snell. — Mede in Noord-Brab., Roelofs.

Sitones sulcifrons F. Utrecht’, Six.

Sitones lineatus L. Bij den Haag, v. d. Wulp. — Te Utr., Wit.

. Sitones tibiellus Schh. Schôünh., Cure. IL 125. Redtenb., Fauna

Austr. p. 452.

Bij Brummen, van Itt.

. Sitones lineellus Bonsd. Gyll., Ins. Suec. II. 281.

Bij Utrecht, Six.

Brachyderes incanus F. Bij Rott. op distels, Snellen.

Cneorhinus Coryli F. Hoogev., Steenb. — Noord-Brab., Roelofs.

Cneorhinus limbatus F. Utrecht, Six.

Cneorhinus geminatus F. In Noord-Brab., Roel. — Te Hoogev.,

Steenb. — Bij Wassenaar, v. Bemm. en Six.

Rhamphus flavicornis Cl. Bij Utrecht, Six.

Apion Craccae L. Het 4 bij Utrecht, Six.

Apion aeneum F. Bij Rott. gemeen, Snell. — Bij de Haagsche

Schouw en binnen Leyden gemeen, v. V.

. Apion varipes Germ. Germ., Mag. II. 175, 54. tab. 4. fig. 19.

In Mei bij den Haag, v. d. Wulp.

. Apion nigritarse Kirb. Germ., Mag. IL 156, 2%. tab. 4, f. 12,

Bij Utrecht, Six. — Bij den Haag, v. d. Wulp. — Beide sexen

te Rott. in Aug., Snellen.

Apion aestivum Germ. Utr., Six. — Bij den Haag, v. d. Wulp.

Apion miniatum Schh. Bij Utrecht, Six.

. Apion ebeninum Kirb. Germ., Mag. II. 197, 54. tab. 4. £ 5.

Bij Utrecht, Six.

Apion vorax Herbst. Bij Utrecht, Six.

Rhynchites aequatus L. Bij Voorst, Wtt.

Rhynchites Populi L. Drenthe, Gockinga.

. Rhynchites Betuleti F. Hoogeveen, Steenb.

2. Attelabus curculioncides L. Verg. de eerste naamlijst, p. 54. —

Bij Utrecht, Six. — Bij Zuidlaren, CI. Muld.

. Apoderus Avellanae L. Bij Utr., Six. — Te Ioogev., Steenb.

Anthribus albinus L. Bij Hoogev., Steenb.

. Brachytarsus scabrosus L. Bij Bommel onder de schors van po-

pulieren, Snellen.

. Bruchus rufimanus Schh. In boonen uit verschillende provincién

ontvangen, Wtt.

Bruchus granarius L. Bij Brummen, v. Itt. — Bij Utrecht, Six.

. Bruchus pubescens Ziegl. Redt., Fauna Austr. p. 477. Schönh.,

Cure. I. 79.

Bij Utrecht, Six.

Spondylis buprestoides F. Bij Gron., Prof. Muld. — Te Hoogev,,

Steenb. — Op den Amerongschen berg niet ongemeen, v. V.

112

. Aromia moschata L. Bij Hoogev., Steenb. — Bij Leyd. en Rott.

in Julij, v. V.

. Callidium variabile L. Hoogev., Steenb.

. Callidium violaceum L. Hoogev., Steenb. — Voorst, Wtt.

. Callidium sanguineum L. Hoogeveen, Steenb.

. Callidium Alni F. Hoogev., Steenb. — Utrecht. Six.

. Criocephalus rusticus F. Hoogeveen, Steenb.

. Asemum striatum L. Gyll., Ins. Succ. IV. p. 80. Panz., Fauna

70. f. 15.

Bij Hoogeveen, Steenb. — De larve te Voorst in Febr. en

te Arnhem in “April, Wet.

954. Hylotrupes bajulus F. Bij [loogev., Steenb. — Op Sterkenburg,

v. V. — Gemeen te Voorst. Wit.

952. a arcuatus F. Hoogev., Steenb. — In Drenthe, Gock.

955. Clytus Arietis F. Hoogeveen, Steenb.

975.

976.

Ods

309:

9318.

982.

. Gracilia pygmaea F. Bij Utrecht Martens en van Hasselt. — Bij

honderden in een sluitmand te Leyden, v. V.

. Stenopterus rufus L. Eenmaal bij Driebergen, Six.

. Leiopus nebulosus F. Bij Hoogev., Steenb.

. Astynomus aedilis F. Bij Voorst, Wtt. — Te Hoogev., Stenb.

. Pogonocherus pilosus F. Bij honderden uit klimopr ee te Utr.,

Wit. — Bij Brumm., v. Itt. — Te Hoogev., Steenb.

. Pachystola textor F. oi Steenb.

. Saperda carcharias F. Bij Hoogev., Steenb. — Bij Leyd., v. V.

. Saperda populnea F. Bij Hoogev., Steenb.

. Saperda scalaris L. Bij Hoogev., Steenb. — In Drenthe, Gock.

. Anaetia praeusta F. Bij Utr., Six. — Hoogev., Steenb.

. Oberea oculata F. In de Wassenaarsche duinen 5 Aug. 1860, v. V.

. Rhagium mordax F. Gyll., Ins. Suec. IV. 44. Panz., Fauna 82.

037 Wabr. STE 3315247

Bij Gieten en Rolde in Drenthe, Gock.

a, Rhagium bifasciafum F. Fabr., S. E. IL 514, 8. Panz., Fauna

118. f. 4

Twee voorw. bij Hoogev., Steenb. — Bij Driebergen, Six. —

In Drenthe, Gock. — Te Brumm., v. Itt.

Strangalia armata Herbst. Hoogev., Steenb.

Strangalia atra F. Bij Utr., Six. — Hoogev., Steenb.

Strangalia melanura L. Hoogev., Steenb. — Brumm., v. Itt. —

Omstreken van Utrecht, v. Hasselt.

Strangalia bifasciata Schr. Utrecht, Six.

Leptura tomentosa I’. Utrecht, Six.

Grammoptera ruficornis F. Gyll., Ins. Suec. IV. p. 8. Germ.,

Fauna 42, 12.

Bij Utrecht, Six. — Te Voorst de larve in klimop-ranken

gevonden en het volkomen insect uitgekregen den 15

Mei 1859, Wtt.

Donacia crassipes F. Brummen, v. Itt.

NI ae

985.

986.

989.

990.

994.

996.

9962.

997,

Sue

998.

4000.

1001.

1002.

1005.

4011.

1015.

1016.

4019.

1020.

1022.

4025.

1026.

4050.

1056.

1059.

10442,

4045.

410512.

1055.

1057.

1065.

106%,

1066.

1068.

113

Donacia Lemnae F. In Drenthe, Gock.

Donacia Sagittariae F. Bij den Haag, v. d. Wulp.

Donacia simplex F. Bij Groningen, Prof, Mulder. — Bij den

Haag, v. d. Wulp. — Bij Utrecht, Six.

Donacia Hydrocharidis F. Bij Utrecht, Six.

Zeugophora subspinosa F. Bij den Haag, v. d. Wulp,

Lema merdigera L. Gemeen bij Rott., v. V. — Hoogev., Steenb.

Lema brunnea F. Gyll., Ins. Suec. III. p. 654. Panz., Fauna

HOME IR

Bij Gieten en Rolde in Drenthe, Gockinga.

Lema 12-punctata L. In de omstreken van Utr., v. Hasselt.

Lema Asparagi F. Hoogeveen, Steenb. — Bij Gieten en Rolde,

Gockinga.

Lema melanopa L. Hoogev., Steenb. — Bij Utrecht. Six.

Lema cyanella L. Bij Utrecht, Six.

Hispa atra L. Bij de Bildt in Aug. niet zeldzaam, Six.

Cassida equestris F. Hoogeveen, Steenb.

Cassida vibex L. De larve in menigte te Brummen, v. V.

Cassida nebulosa L. Bij den Haag, v. d. Wulp.

Adimonia rustica F. Hoogev., Steenb. — Bij den Haag, Snell.

Adimonia Capreae L. Bij Utrecht, Six.

Galeruca calmariensis F. Bij de Bildt in April, Six.

Galeruca lineola F. Bij Utrecht. Six. — Bij Hoogev., Steenb.

Agelastica nigricornis F. Brummen, van Itt.

Phyllobrotica quadrimaculata F. Bij Hoogeveen, Steenb. — Bij

Utrecht, Six.

Luperus rufipes F. Bij Driebergen, Six.

Haltica impressa F. Bij Utrecht, Six.

Haltica Brassicae F. Te Rott. in een tuin in Aug. gemeen op

eene soort van Lepidium, v. V.

Haltica fascicornis L. Op dessertbladeren, Wtt.

Haltica Nemorum L. Op hop en kool in Junij in Gelderland

gemeen, Wtt.

Longitarsus analis Creutz. Redt., Fauna Austr. p. 555.

Te Utrecht, Six.

Longitarsus parvulus Payk. Op vlas, Wit.

Plectroscelis dentipes Ent. Hefte. Gyll., Ins. Suec. II. p. 575.

In Maart te Utrecht, Six. — Op kool in Junij te Voorst

gemeen. Wtt.

Arbopus testaceus F. Bij Utrecht, Six.

Chrysomela haemoptera L. Bij den Haag in Sept., Snellen.

Chrysomela staphylaea L. Bij Hoogeveen, Steenb.

Chrysomela polita L. By iloogeveen, Steenb. — Zeer gemeen

bij Leyden in Julij, v. V.

Chrysomela fastuosa L. Bij Hoogev., Steen. — Brummen, v. Itt.

Chrysomela violacea F. Bij Brummen, van Itt.

1070.

1075.

4075.

1077.

10782,

1085.

1084.

1086.

1088.

10902.

1092,

10952,

109%.

1095.

4026.

10962,

1097.

4098.

4099.

1100.

4104.

1105.

11052.

4110.

4112.

4115.

114

Lina Populi L. Drenthe, Gock. — Hoogev., Steenb.

Lina collaris F. Bij Leyden in Julij, v. V.

Gastrophysa Polygoni F. In Mei bij de Bildt, Six. — Bij Hoo-

geveen, Steenb.

Phratora Vitellinae L. Bij Hoogeveen, Steenb. — Te Schalk-

wijk, Wttewaall.

Phaedon graminicola Dfts. Redt, Fauna Austr. p. 555.

Bij Utrecht, Six.

Helodes aucta F- Bij Utrecht, Six.

Colaphus Sophiae F. In 1860 schadelijk te Haren op knollen-

loof, Cl. Mulder.

Gonioctena litura F. Bij Zeist, Snell. — Bij de Bildt en Drie-

bergen, Six. — Te Brummen, v. Itt. — Te Noordwijk, v. V.

Bromius obscurus F. Hoogev., Steenb. — Drenthe, Gock.

Cyaniris cyanea F. Fabr., S. E. Il. 59, 50. Gyll., Ins. Suec.

I. p. 591. Panz., Fauna 45. f. 5.

Bij Brummen, v. Itt.

Cryptocephalus sexpunctatus L. Hoogeveen, Steenb., Drenthe,

Gock. — In Junij te Voorst, v. V.

Cryptocephalus vittatus F. Fabr., S. E. IL 50, 52. Panz., Fn.

415, 5. Redt., Fauna Austr. p. 570.

Een gepaard paar bij Utr., Six.

Cryptocephalus sericeus L. Hoogeveen, Steenb. — Noord-Bra-

band, Roelofs.

Cryptocephalus nitens L. Hoogev., Steenb.

Cryptocephalus Moraei L. Bij de Bildt, Six.

Cryptocephalus 10-punctatus F. Gyll., Ins. Suec. III. p. 629.

Panz., Fauna 68. f. 12.

Bij Hoogeveen, Steenb.

Cryptocephalus flavilabris F. In Noord-Brabant, Roelofs.

Cryptocephalus geminus Meg. Utrecht, Six. — Bij Rotterdam

op wilgen, Snellen.

Cryptocephalus labiatus F. Noord-Brab., Roelofs.

Cryptocephalus minutus F. Eene zeer donkere varieteit bij

Utrecht, Six.

Chilocorus bipustulatus L. Bij Hoogeveen, Steenb. — In Sep-

tember bij Rotterdam, Snellen. — Op heide in September

bij de Bildt en Utrecht, Six.

Exochomus quadripustulatus L. in de lijst genoemd Chilocorus

‘4-verracatus F. — Bij Oosterbeek in Mei, Snell.

Exochomus auritus Scrib. Redt., Fauna Austr. p. 675. Panz.,

Fauna 128, 6. fig. 1.

Hij Hoogev., Steenb. — In Junij te Voorst, v. V.

Nundina litura F. In September tusschen het gras te Drie-

bergen, Six. ;

Coccidula rufa Herbst. Bij Utrecht, Six.

Coccinella 13-punctata F. Bij Hoogeveen, Steenbergen. — Te

Leyden, v. V. 3

4114.

11149.

1115.

4116.

4117.

1118.

1122.

1127.

1128.

11129:

1129,

1150.

1151.

1158.

4140.

1142.

114%.

11442,

1154.

1152.

4155.

4157.

1160.

4160".

1161.

1162.

1165.

4169.

115

Coccinella mutabilis Ill. Hoogeveen, Steenb.

Coccinella M. nigrum Ill. Gyll., Ins. Suec. IV. 214, 41. Herbst.,

Käfer N. 514. tab. 57. f. 1—7.

Te Brummen, van Itt. — Bij Utrecht, Six.

Coccinella bipunctata L. Hoogeveen, Steenb.

Coccinella 5-punctata F. In April bij de Bildt, Six.

Coccinella 7-punctata L. Hoogeveen, Steenb.

Coccinella variabilis Ill. Zeer gemeen binnen Leyden, v. V. —

Bij Hoogeveen, Steenb.

Coccinella oblongoguttata L. Dezelfde var. als Schubärt te

Utrecht, ving de Graaf te Noordwijk. — De larve bij Drie-

bergen, van Bemm.

Coccinella 22-punctata L. Hoogeveen, Steenb.

Coccinella sexpusiulata F. aero, Steenb.

Coccinella 1l-punctata F. Hoogeveen, Steenb.

Coccinella an L. Gyll, Ins. Succ. IV. 157. Panzer,

ere 428, 5.

ij Rott. in ee fa een populier, Snellen.

Coccinella conglomerata F. Hoogeveen, Steenb.

Epilachna globosa Ill. Bij Utr., Six. — Bij Hoogev., Steenb.

Microzoum tibiale F. In April mn den Haag, Snell. — Te Kat-

wijk, Drechsler. — Op de heide bij de Bildt, Six.

Heliopates gibbus F. Bij Otrecht, Six.

Blaps obtusa F. Te Rott. in kelders, doch zeldzaam, Snell.

Helops caraboides Panz. Bij Hoogev., Steenb. — Bij Oosterbeek

in Junij, Snell. — Bij Utrecht, Six.

Helops pallidus Curt. Curtis, Brit. Entom. VII. Ne. 298.

Door den Heer Perrin op de duinen bij Katwijk gevangen.

Mycetocharis linearis lil. In Noord-Brab. het Z', Roelofs.

Melandrya caraboides L. Bij Hoogev., Steenb. — Bij den Haag,

v. d. Wulp. — Zes ex. op een ouden eikenboom in Junij

4858 te Voorst, v. V.

Mordella pumila Gyll. In Junij te Voorst, v. V.

Mordella variegata F. Bij Utrecht, Six.

Anaspis assimilis v. V. Bij den Haag, v. d. Wulp.

Anaspis rufilabris Sturm. Gyll., Ins. Suec. IV. 520, 11—192.

Redt., Fauna Austr. p. 616.

Bij den Haag, van der Wulp.

Anaspis humeralis Oliv. Bij Utrecht, Six. — Bij den Haag,

van der Wulp.

Anaspis rufcollis F. Fabr., S. E. II. 126. Oliv., Ent. II. 64,

D- 9. pladvities 9:

Bij den Haag, van der Wulp.

Anaspis testacea Voll. Bij Utrecht, Six.

RP Daya L. Gyll., ins. Suec. Tl. 617, 44. Panz., Fauna

13. f. 44.

Bij den Haag, van der Wulp.

116

. Meloe proscarabaeus F. In Maart bij Leyden, ter Meer. —

In Drenthe, Mulder. — In Junij bij Leyden, v. V.

. Meloe violaceus Gyll. In Mei op Sterkenburg door den Heer

Kneppelhout gevangen.

. Meloe brevicollis Gyll. In Drenthe, Prof. Mulder.

. Cantheris vesicatoria L. Te Doetichem, volgens mededeeling

op de vergad. der N. E. V. in 1860.

. Anoncodes melanura L. Bij den Haag in Junij, Snellen.

. Chrysanthia viridis W. Schm. W. Schmidt, in Linn. Entom.

I. p. 198. Redt., Fauna Austr. p. 625.

Een © bij Driebergen, Six.

Pyrochroa rubens F. Bij Voorst ook de larve, Wit.

Rhinosimus planirostris F. Bij Utrecht, Six.

Notoxus monoceros L. Bij Voorst in Junij, v. V. — Bij Arnhem

in Aug., Snellen.

. Anthicus antherinus L. Bij Utrecht, Six.

Bij te voegen volgens het Tijdschr. voor Entom. Ille deel,

bl. 20, Trixaeus (Throscus) dermestoides L. — Adstrictor F.

Door den Heer Six te Driebergen in Julij onder bladeren

aangetroffen.

BU VOEGSEL

TOT DE LIJST VAN

NEDERLANDSCHE HEMIPTERA

DOOR

G. A. SIX.

—_—_—_—_— oo ——

Hei getal van 46 soorten van bladluizen in onze 2° naam-

lijst als inlandsch opgegeven (Tijdschr. voor Entom. D. V. p. 92.)

kwam mij zoo gering voor in vergelijking van de 200 europ.

soorten door Kaltenbach beschreven , dat ik voorleden voorjaar

voornam, om gedurende den zomer mij op het verzamelen dezer

schadelijke insekten bijzonder toe te leggen, in de hoop dat

ik onze Fauna in dit opzigt vollediger zou kunnen maken. Ik

onderzocht dus bijna alle planten en boomen, welke mij voor-

kwamen, en mijne verwachting werd gewoonlijk niet te leur

gesteld en soms zelfs overtroffen, daar ik zoo gelukkig was om

eenige soorten aan te treffen, welke door Kaltenbach of Koch

als zeldzaam worden opgegeven.

Behalve een 10tal min of meer zeldzame soorten in voor-

noemde lijst reeds opgenoemd, vond ik 26 voor onze Fauna nieuwe

soorten, waarvan de namen hier volgen.

Het voorregt genietende om de beide hoofdwerken welke

118

over deze insekten handelen, van Kaltenbach en Koch, tot mijne

beschikking te hebben, kon ik mijne levende exemplaren steeds

volgens de beschrijvingen en afbeeldingen dezer schrijvers bestem-

men, zoodat ik op eene juiste determinatie mag vertrouwen.

De soorten, waarachter Wiardast. staat, heb ik gevonden in

Vriesland , in de omstreken van het kasteel Wiardastate , alwaar

ik een gedeelte van den zomer bij mijnen zwager Jhr. v. Cam-

mingha doorbragt.

Fam. APHIDINA.

Gen. Chaitophorus, Koch.

280%. Coracinus, Koch. Koch. Pfl. p. 2. fig. 2—4. Op eschdoorn, Rijzenb,

Mei.

Gen. Aphis , L.

292. Humuli, Schr. Zie naamlijst. Rijzenb. op prunus, Mei.

Utr. plantsoen.

295. Papaveris, F. Zie naamlijst. Wiardast. Jul.

300. Quercea, Kalt. Zie naamlijst. Op eiken bij Drieb.

301°. Genistae, Kalt. Kalt. p. 90, Koch. p. 82. fig. Drieb. Mei.

109,110.

301b, Grossulariae, Kalt. p. 67, Koch. p. 99. f. Drieb. Mei.

Kalt. 1335 134. |

301°, Urticaria, Kalt. Kalt. p. 57. Koch. p. 101. f. Op brandnetels Drieb.

f. 135. 136. Mei.

301°. Padi, L. Koch. p. 110. fig. 147. 148. Op vogelkers. Rijzenb.

Mei.

301°, Viciae, Kalt. Kalt. p. 20. Koch. f. 259. 260. Op wikken, Utr. Aug.

301° Saliceti. Kalt, Kalt. p. 103. Koch. p. 118. f. Op wilgen, Rijzenb.

157. 158. 159—160. bosch, Mei.

3015. Evonymi. Fr. Koch. p. 121. fig. 163, 164. Utr. plantsoen, Mei.

301°. Rumicis, L. Koch. p. 140. f. 190, 191. Wiardast. Jul.

Gen. Siphonophora, Koch.

302. Hieracii, F. Lie naamlijst. Op Hierac. pilosella, Drie-

bergen. Mei.

304. Jaceae, L. Zie naamlijst. Op distels. Utr. Aug.

306. Millefolii, F. Zie naamlijst. Wiardast, Jul.

307°, Urticae, Schr. Kalt. p. 13. Koch. p. 154. f. Op Geranium robert.

208. 209. Utr. Mei.

307P. Gei, Koch. = Pisi Kalt.? Koch. p. 171. Op Geum urb. Utr. Jun.

fig. 234—235.

307°. Rubi, Kalt. Kalt. p. 24. Koch. p. 191. f. Op braamstruiken. Rij-

263, 264. zenb. bosch. en op

frambozen te Rijzenb,

en Wiardast,

Gen. Drepanosiphum , Koch.

398. Piatanoides,

Schr.

3112, Coryli, Koch.

311b. Betulae, Koch.

311° Quercus, Kalt.

3152, Pineti, F.

315b, Agilis, Kalt.

315°. Juniperi, F.

3154, Juglandicola ,

Kalt.

315°. Dryophila, Schr.

3202, Corni, F.

320b, Ulmi, L.

320°. Lanigera ,

Hausm.

3204, Abietinus , Koch.

322. Ulmi, L.

Zie naamlijst. Zeer gemeen op esch-

doorn te Rijzenb,

Gen. Callipterus, Koch.

Koch, p. 215. fe 287. Op hazelnootenb. te Rij-

zenb. Mei.

Op berken zeer gemeen

te Rijzenb.

Op eiken, Rijzenb. bosch,

Mei.

Koch. p. 211. f. 289.

Kalt. p. 99. Koch. p. 218.

f. 290. 291.

Gen. Lachnus, Ill.

Koch. p. 230. f. 301. Onder dennen, Rijzenb.

bosch, Mei.

sparren ,

boch, Mei.

Op Jeneverbes in een’

Klat. p. 161. Koch. p. 281.

(Q van Pineti F.) f. 304.

Kalt. p. 153. Koch. p. 243.

Op Rijzenb.

319321: tuin te Rijzenb. Mei.

Kalt. p. 151. Koch. p. 224. Op de bladen van een

fig. 297. notenboom, Utr. Aug,

Gen. Vaccuna, Heyd.

Kalt. p. 178. Koch. p. 256.

fig. 331—334.

Op eiken , Rijzenb. bosch.

Gen. Schizoneura, Hart.

Kalt. p. 168. Koch. p. 268. Op Cornus, Utr. plants,

f. 343. ook tusschen graspl.

Kalt. p- 173. Koch. p. 262. Op iepen, Wiardast. Jun.

f. 337. 338.

Kalt. p. 169. De takken van appelboo-

men als met dons be-

dekkend te Ysselst.

en Utr. Aug.,

Gen. Mindarus, Koch.

Koch. p. 278. f. 350.351. Op sparren,

bosch, Mei.

Rijzenb.

Gen. Tetraneura, Hart.

Lie naamlijst. Op iepen van het Utr.

plantsoen, Jun.

120

Gen. Pemphigus.

323. Bursarius, L. Zie naamlijst. Op bladsteelen van popu-

lieren, Wiardast. Jul.

Gen, Chermes.

324. Laricis, Hart. Zie naamlijst. Op larix, Rijzenb. Mei.

314°. Abietis, L. Koch. p. 317. fig. 387. 388. Rijzenb. Mei.

| Kalt. p. 200.

Gen. Anisophleba, Koch.

324b, Hamadryas , Koch. p. 320. f. 389. Op larix, Rijzenb. bosch.

Koch.

VERBETERING.

Tijdschrift voor Entomologie, III Deel, bl. 164. interno, pectinato

lees: interna, pectinata.

Door eene aankondiging van GERSTAECKER (Archiv für Naturgeschich-

te) werd ik met twee !! op deze schrijffout opmerkzaam gemaakt,

die misschien door het voorafgaande ungue falcato acuto, ex-

terno ontstaan is Overigens, hoop ik, zal men wel willen aan-

nemen, dat ik wist dat appendix een woord van het vrouwe-

lijke geslacht is, en verzoek ik verschooning voor mijnen misslag.

Uy. 0. e

BESCHRIJVING

VAN DRIE NIEUWE SOORTEN ,

BEHOORENDE TOT HET GESLACHT VAN HEMIPTERA,

OPLOMUS

DOOR -

SNELLEN VAN VOLLENHOVEN.

1. OPLOMUS RUBROPICTUS.

Opl. brunneus, fortiter sed sparsim punctatus, thoracis

marginibus antico et lateralibus cum linea media lon-

gitudinali, scutelli linea semicirculari et apice, ely-

trorum apice nec non abdominis maculis rubris.

Long. 13 millim.

Hab. Mexico.

De grondkleur van het insect is bruin, donkerder aan de

randen en de onderzijde. De kop is sterk met putjes en in-

druksels bezet; de schedel vertoont een rood kolletje ; de sprie-

ten zijn zwart, by een voorwerp tot het midden van het derde lid’

rood. Het borststuk is met niet digt bijeen staande, tamelijk grove

putjes bezaaid, behalve aan de randen, de middelstreek en twee

gladde plekken achter den voorrand. Al de randen zijn rood,

behalve de basis; ook is eene regte middelstreep rood. Het

122

schildje is nog dunner met putjes bezaaid. Eene halfcirkelvor-

mige streep, loopende van den eenen zijhoek tot den anderen,

alsmede de spits zijn rood; in het midden ziet men een zwart

regtstandig streepje. De dekschilden zijn aan den voorrand grof,

verder op uiterst fijn met putjes bezet; hun buitenzoom,

alsmede de achterrand is rood.

De rand van het abdomen is bij een voorwerp geheel rood,

bij het andere met vierkante roode vlekken geblokt. Op het

midden van den buik ziet men eene geelroode vlek, beginnende

van den buikdoorn, dien zij oranje kleurt; in deze vlek staan

drie ronde zwarte vlekjes achter elkander, waarvan het voorste

het kleinste is; tusschen de oranje vlek en den anus ziet men

nog een rood dwarsstreepje. De pooten zijn bij een voorwerp

rood, bij het andere donkerbruin.

s’ Rijks Museum te Leyden bezit twee voorwerpen uit Mexico.

2. OPLOMUS HAEMATICUS.

Opl. tibiis anticis dilatatis, ater, thoracis marginibus

lateralibus rubris, abdominis macula media et altera

transversa flavis.

Long. 12 millim.

Hab. Suriname.

Donker paarsachtig zwart, wijdloopig en niet diep gestippeld

met vele geheel gladde plekken. De oogen zijn donkerbruin,

de sprieten zwart; bij sommige voorwerpen ziet men op den

schedel een klein geel kolletje. De voorrand en de zijden van

het voorborststuk zijn breed geelachtig rood of kersrood gezoomd ,

met dien verstande dat de voorhoeken zwart zijn en een zeer smal

zwart zoompje van daar langs den rooden buitenrand afdaalt.

Bij een voorwerp heeft zich deze roode band door afbrokkeling

in zes vlekken opgelost. Aan wederzijde op het schildje ziet

men even voor de helft van den buitenrand een ingedrukt plekje,

waar zes of zeven vrij diepe putjes bijcenstaan. De uiterste

buitenrand der dekschilden is grover en digter bestippeld.

125

Midden op den buik ziet men eene breede gele vlek , waarin

een of twee kleine ronde zwarte vlekjes; ook is de buikdoorn

geel. Op de vierde en vijfde geleding ziet men een’ gelen dwars-

band, breed aan de zijden en zeer smal in het midden. De

pooten zijn boven zwart, onder aan de inplanting bruin; de

scheenen der voorpooten zijn naar de spits toe verbreed.

Het Museum bezit vier voorwerpen uit Suriname.

3. OPLOMUS FLAVOGUTTATUS.

Opl. niger, supra guttis 14 sive 16 rubroflavis, tibiis

anticis dilatatis.

Long. 9 millim.

Hab. Suriname.

Het lijf is, even als bij den vorigen hier en daar met putjes

bezet, die vrij wijd uiteen staan. Op de beide zijlappen van

het kopeinde staan twee oranje vlekken ; op het borststuk zeven

van dezelfde kleur, namelijk 2 aan den voorrand, een lang-

werpige ‘geheel in het midden van het schild, 2 ronde op de

uitstekende hoeken en 2 een weinig daar voor, scheef naar het

midden. De beide basishoeken en de spits van het schildje

zijn oranje, desgelijks eene vlek aan het uiteinde van het

lederachtig gedeelte der dekschilden, alsmede twee op den daar

buiten uitstekenden rand van het abdomen.

Aan de onderzijde draagt de borst vier ronde oranje vlekken ;

de buik eene groote in het midden (in welke een klein rond

zwart vlekje) en aan wederzijde twee vierkante vlekken op den

buitenrand. Ook de buikdoorn is oranjekleurig. Tusschen de twee

laatste vlekken op ring 5, 4 en 5 ziet men bij beide kunnen ter

wederzijde twee grijsviltige plekken. De pooten zijn zwart; de

voorscheenen verbreed uitloopende, breeder bij het wijfje dan

bij het mannetje.

Twee voorwerpen uit Suriname op s’ Rijks Museum.

NIEUWE BIJDRAGE

TOT DE KENNIS DER

INLANDSCHE SPINNEN

DOOR

Mijne naamlijst van spinnen in de provincie Utrecht gevonden ,

werd in 1858 in de Bouwstoffen voor eene Fauna van Neder-

land uitgegeven. Sedert dien tijd ben ik steeds ijverig bezig

geweest met het verzamelen en determineren van deze gewoon-

lijk verwaarloosde diertjes en het is mij gelukt niet alleen bijna

alle aldaar opgegevene soorten terug te vinden, maar verschei-

dene welke mij toen zeldzaam voorkwamen, heb ik sedert dik-

wijls aangetroffen. Daarenboven vond ik 22 voor onze Fauna

nieuwe soorten, waarvan ik de namen hier opgeef en waarbij

ik 6 andere gevoegd heb, welke ik in de collectie van mijn’

vriend van Hasselt zag. Het aantal der mij bekende inlandsche

spinsoorten bedraagt nu 155,

72, quadrata, Clerck.

7b, dromedaria ,

Walck.

7°, sclopetaria ,

Clerck.

11, conica, Walck.

15, truncatus, Walck.

17°. cellulana, Clerck.

19. tuberculata, Deg.

292, simile, Koch.

29, guttatum, Wider.

31, multiguttata,

Wider.

36. bimaculata, L.

125

ARANEAE.

EPEIRIDES.

Epeira, Walck.

Koch. V. fig. 381—82. Walck. Een 2 Drieb. Oct.

II. p. 57.

Walck. II. p. 126. Koch. XI. Verscheidene g en 1 d';

fig, 906—7. Ulricht Hahn, Drieb. bosch., Oct,

figs 159.

Koch. XI. fig. 934—35.agalena Eenige Q Drieb. bosch. ,

Hahn. IL fig. 115. solers Oct.

Walck. I. p. 41.

Singa, Koch.

Lie mijne list. Dikwijls te Drieb. in Oct.

Episinus, Walck.

Lie mijne list. Dikwils in het Drieb.

bosch in Oct.

THERIDIDES.

Meta, Koch.

Koch. VIII. fig. 691—2.L.tho- In kelders, Utr. van

racica Wid. tab. 17. fig. 11. Hasselt.

Ero, Koch.

Zie mijne lijst. d'en Q niet zelden in

het Drieb, bosch in Oct.

Theridium, Walck.

Koch. III. fig.215 9, VII. fig. J en Pop Erica te Drieb.

649 ¢. Walck. II. p.314. April en Junij.

Wider tab. 16. fig. 7. Koch. @ Drieb., Junij. Mijn ex.

VII. fig. 651. Walck. II. heeft aan wederzijde

p. 318. van het achterlijf 3

gele vlekjes.

Linyphia, Walck. |

Lie mine list. Daar ik het @ nu ook

gevonden heb, vervalt

hetgeen ik in de noot

omtrent deze soort

zeide.

Zie mijne lijst. Th. Carolinum, 2 Q Drieb. Oct. 2 di

Walck. U. p. 315. Junij Rijzenb,

126

44. phaeopus, Koch. Zie mijne list. In April onder mos. Bij

de oogen staan eenige

regtop staande haar-

tjes. Mijn ex. komt

wegens de lichtbruine

pooten goed overeen

met alutaceus Koch.

XII. f. 1073, welke

ik even als Koch ge-

loof dat eene var. van

phaeopus is.

Micryphantes, Koch.

46>, flavomaculatus, Koch. III. fig. 220. Een Q, Drieb. Mei.

Koch.

46°. sanguinolentus, Walck. II. p. 326. Twee 9, Drb. Sept. Walck.

haalt bij deze soort

(IL. p. 507) Phrurol.

rufescens Koch. VI.

fig. 514 aan, maar

‘ deze soort heeft de

dijen en een langstreep

op het achterlyf geel,

waarvan Walck. niet

spreekt en die mijne

ex, ook niet hebben.

469. sulcifrons, Wider. Wider tab. 15. f. 10. Walck. Een J', Drieb. Sept.

II. p. 362.

46°, quaternus, Walck. Walck. IL. p. 359. Verscheidene Q te Drieb.

in Sept- en bij Utr. in

Mei.

56° cheliferus, Wider. Wider. tab. 16. fig. 4. Walck. Een {. Drieb. Oct. De

II, p. 364. palpen zijn zeer zon-

derling gevormd.

Dictyna, Sund.

49. variabilis, Koch. Zie mijne lijst. Niet zelden bij de Bildt,

Sept. en Drieb, Oct. op

eikenbladen.

Phrurolithus, Koch.

552, festivus, Koch. Koch. VI. fig. 511 —12. Jd en ® veel langs een

zandig dijkje op mieren-

nesten, bij Utr. in Apr.

55>. corollatus, L. Koch, VI. fig. 504—5. Th. Twee ex. in de coll.

albomaculatum Hahn. I. fig. van Hass.

(58) 59. Walck. II. p. 293.

464, Koch. VII. p. 97 haalt sulcifrons Wid. bij zijn’ M. ovatus als synon.

aan, doch zeker ten onregte, daar deze laatste geene tuberculae op

den kop heeft.

582, pusilla, Koch.

592. atrica, Koch.

60. accentuata,

Walek.

63°. nocturna, L.

63>. subterranea,

Koch.

64. formosa, Koch.

642, fulgens, Walck.

65°, lapidicola , Latr.

672, compta, Koch.

67>, pallens, Koch.

69°. rufofasciata ,

de Geer.

127

AGELENIDES.

Hahnia, Koch.

d' Drieb. Oct.”

Koch. VIIL fig. 637—8.

Philotca, Koch.

Koch. X. fig. 825. Utr. in huizen, v. Hass.

Anyphaena, Sund.

Zie mijne lijst.

DRASSIDES.

Phytonissa, Koch.

Niet zelden bij Drieb. in

Aug. en Oct.

Walck. I. p. 615. zara, Koch. Niet zelden in het Drieb.

X. fig. 833. bosch, onder planten.

Koch. VI. fig. 491. 92. Drass. Een Pin het Drieb. bosch,

nigritus Hahn. I. fig. 93.

Macaria, Koch.

Zie mijne lijst. Veel langs een zandig

dijkje bij Utr. April,

Drieb. bosch, Junij.

Walck. I. p. 622. pl. 16. f. 5. Een ¢ op heigrond langs

aurulenta, Koch. VI. fig. 499; het dennenbosch, bij

Jastuosa, Koch. VI. fig. 498. Drieb. Julij.

is het Q dezer soort volgens

Walck. II. p. 487.

Drassus, Walck.

Koch. VI. fig. 450—51. Hahn. Een S coll. van Hass.

Il. fig. 100. Zapidicolens,

Walck. II. p. 598.

Clubiona, Latr.

Koch. VI. t. 440. X. f. 841. Een Z van Hasselt, bij

Amersfoort.

Melanophora, Koch.

Koch. VI. f. 443—44,

LYCOSIDES.

Ocyale, Sav.

Niet zelden in het Drieb.

bosch, in Oct.

Koch. XIV. fig. 1347, volgens Een Q in het Drieb. bosch.

Walck. var. van mirabilis,

852, dorsatus, F.

86°. sabulosus, Hahn.

90. praticola, Koch.

902, horticola, Koch.

922, oblongus, Müll.

93. aureolus, Clerck.

94. limbatus, Sund.

952, ornatus, Walck.

97°. flavipes, Hahn.

128

THOMISIDES.

Thomisus, Koch.

Hahn. I. fig. 34. Koch. XII. Twee coll. van Hass.

fig. 991—92. floricolens

Walck. I. 532.

Æysticus, Koch.

Hahn. L fig. 24. Koch. XIL Twee Q Drieb. Sept.

fig. 999—1000.

Zie mijne lijst. Nogmaals in mijnen tuin

bi Utr., Maart. Een d

Drieb., Junjj.

Koch. IV. fig. 296—98. Een { bij de Bildt onder

bladen in April; de

pullus bij Drieb. Oct.

Thanatus , Koch.

Hahn. I. f. 82. Walck, I. 558. Amersf. heide, Six. Sche-

veningen, v. Hass.

Philodromus, Latr.

Lie mine list. d' en Q, Rijzenb. Junij.

Lie mijne list. Nogmaals het J' in mij-

nen tuin te Utr. , Mei.

Sparassus, Walck.

Walck. I. p. 583. Koch. XII. Zeist, Sept.

fig. 1021.

ATTIDES.

Heliophanus, Koch.

Hahn. I. fig. 50. Koch. XIV. Het 9 op heigrond bij de

fig. 1321—22. Ik geloof dat Bildt, April en Aug.

H. dubius Koch. var. is van

flavipes en dat nitens Koch.

fig. 1319, een Q is van

flavipes met geheel gele poo-

ten, zoo als Hahn. I. fig. 50

er een afgebeeld heeft en ook

ik te Drieb, gevonden heb.

RAT

Milke - I 7

N jet,

1,2 My nes Mulderi, Voll. 3. Drusilla diops , Voll. 4. Milonia fulgida, Hagenb

DESCRIPTION

DE QUELQUES NOUVELLES ESPÈCES DE LÉPIDOPTÈRES

DES INDES ORIENTALES

S. C. SNELLEN VAN VOLLENHOVEN.

1. MYNES MULDERI, Voll.

Planche VII. fig. 1 et 2.

Le genre Mynes, créé, à ce qu’il parait, par Boisduval,

sans qu'il en ait néanmoins fait connaître les caractères, adopté

par Guérin Méneville sans que ces caractères aient été plus

dévoilés par lui, fut enfin définitivement introduit dans le

système et décrit par M. M. Doubleday et Westwood dans leur

magnifique ouvrage » The Genera of diurnal Lepidoptera’’ (2 vol

in fol. avec 86 planches coloriées, Lond. 1850—52). Selon

ces auteurs il ne compte que deux espèces, toutes deux de la

Terre des Papous, Mynes Zeucis Boisd. et Mynes Geoffroy

Guér. Je ne crois pas que le genre soit enrichi depuis d’une

troisième espèce. D’autant plus suis-je charmé de pouvoir

déerire une nouvelle espèce de ce genre, surpassant les deux

autres en beauté et provenant des îles de Batjan et de Halma-

heira dans nos colonies aux Indes Orientales, et je me fais un

plaisir de pouvoir la dédier à M, le Professeur Cl. Mulder,

130

savant éminent qui me fait l'honneur de vouloir bien m’accor-

der son amitié bienveillante.

Voici la diagnose et la description de cette nouvelle espèce

remarquable :

Mynes alis nigris, anticis maculis tribus majoribus

discalibus, una parva costali et serie punctorum

prope limbum, posticis macula palmata discali,

sulphureis.

Ext. alarum 73 millim.

Hab. Batjan et Halmaheira.

Tête large; yeux gros, bruns. Poils de la tête noirs, a

l'exception de deux traits blancs sur le front et de quelques

poils blancs à la base des antennes. Ceux-ci noirs, grossissant

insensiblement vers le bout. Palpes courts, presque trapus,

blancs en dehors, noirs en dedans. Dessus du corps noir,

densément couvert de poils gris et noirs.

Dessus des ailes d’un noir velouté; les supérieures à trois

taches allongées d’un jaune de soufre sur le disque entre les

nervures 2°, 3°, 4° inférieures et la sous-médiane; une tache

beaucoup plus petite de même couleur se voit entre la deu-

xième et troisième supérieures près de leur implantation; une

rangée de 8 points ou taches jaunes non loin du bord extérieur,

posés sur les plis entre les nervures.

Ailes inférieures saupoudrées de gris vers la base, offrant sur

le disque une large tache jaune de soufre, palmée par les ner-

vures noires qui la traversent.

Dessous des quatre ailes d’un noir brunâtre. Les taches du

dessus se reproduisent sur cette page, accompagnées d’une

vingtaine de taches d’un jaune grisàtre, affectant toutes les

formes et placées irrégulierement, a l’exception d’une série de

six taches qui longeni la série jaune sousmarginale. La base

des inférieures nous offre une douzaine de taches irrégulières de

la même couleur orisâtre ; le disque reproduit la tache palmée

du dessus, entourée vers le bord extérieur et postérieur de

131

trois rangées de traits et lunules blanches. Sur le bord posté-

rieur, entre les nervules 1° et 2° inférieures l’on voit une tache

ronde d’un jaune orangé et entre les 2° et 3° une tache en

ellipse d’un jaune de soufre.

Les pattes de la première paire sont blanches avec un trait

noir à la face intérieure, celles des deux paires suivantes sont

brunes en dehors, blanchâtres en dedans.

2. DRUSILLA DIOPS, Voll.

Planche VIIL fig. 3.

Drusilla alis anticis griseis, costa maris flava, femi-

nae nigra, posticis disco albidis, margine ocellaio

oculis binis in plaga fulva.

Ext. alarum & 90 millim., 9 110.

Hab. Halmaheira et Morotai.

Cette Drusille se distingue de toutes les autres par le fait

que la page supérieure de ses ailes inférieures offre deux ocelles

d’un noir bleuâtre à pupille blanche, posées ensemble dans une

tache elliptique jaune. La tête et ses palpes sont d’un beau

jaune fauve chez le mâle, qui n'offre que quelques poils bruns

entourant la base des antennes, tandis que chez la femelle la

presque totalité du front et de l’occiput sont bruns. Yeux d’un

brun rouge, antennes noires. Nuque fauve; dos couvert de

poils cendrés, poitrine d’un brun très-foncé; abdomen d’un

jaune pale. Pattes noires.

Ailes supérieures du male en dessus d’un gris cendré soyeux ;

la côte elle-même est d'un brun foncé, mais l’espace entre

celle-ci et la souscostale est couleur chamois. Le disque des

inférieures est d'un blanc sale, les bords sont d'un brun foncé.

L'on remarque un petit ocelle près du bord entre la nervure

souscostale et la 1° supérieure; cet ocelle noir, à large prunelle

violette semble entouré de plusieurs iris jaunes et noirâtres qui

ne sont autres que le dessin de la page inférieure, luisant à

travers Vaile. Une grande tache elliptique d’un jaune fauve

11*

132

se fait remarquer sur la marge brune près du bord extérieur ;

elle est elle-même recouverte de deux grands ocelles noirs à

pupille blanche entouré de bleu lilas.

Le dessus ne diffère chez la femelle que par les points sui-

vants: les ailes supérieures sont d’un gris noirätre; on n’y voit

pas de ligne fauve, les bords antérieur et extérieur sont noirs.

Aux inférieures manque le petit ocelle que nous avons décrit

chez le mâle.

En dessous les ailes supérieures du mâle sont d’un noir bru-

nâtre peu intense, à bord intérieur blanchâtre ; chez la femelle

le blanc remonte jusque dans la cellule discoïdale. Les infé-

rieures sont noires à l'exception d’une grande tache triangu-

laire blanche qui couvre le disque. (On y remarque trois

ocelles d’un bleu violet foncé a pupille blanc, le premier en-

touré d’un cercle fauve, les deux autres conjointement encer-

clés de fauve.

* Le Muséum d'histoire naturelle de Leide doit les deux sexes

de cette belle espèce aux recherches de M. Bernstein qui les

trouva dans les îles de Morotai et de Halmaheira.

3. OPHTHALMIS BERNSTEINII, Voll.

Planche IX. fig. 1.

Ophlhalmis nigra, abdomine fulvo-cingulato, alarum

anticarum fascia obliqua, posticarum macula magna

discali fulvis.

Ext. alarum 70 millim.

Hab. Morotai.

La tête de cette nouvelle espèce est noire et hérissée de

poils noirs, entre lesquels l’on voit a la base des antennes et

au rebord de la tête quelques poils dorés. Yeux d’un brun

foncé avec un reflet doré. Antennes et trompe noires. Palpes

noirs à poils jaunes sur la partie extérieure du premier et

second article, Thorax noir en dessus, gris foncé en dessous.

133

Ailes supérieures d’un noir profond à franges de l’apex grisà-

tres; près de la base on remarque à la loupe quelques écailles

bleues clairsemées. Le milieu de Vaile est traversé par une

bangle oblique de couleur orange foncé, commencant à la côte

et aboutissant près de la troisième nervure inférieure. Le

dessous de ces ailes est égal au dessus, mais la bande oblique

est un peu plus courte et un peu plus large en avant.

Ailes inférieures noires avec une grande tache orange foncé,

qui couvre tout le milieu de l’aiie et touche presque le bord

abdominal. En dessous cette tache est moins grande. L’abdo-

men est noir en dessus à bandes et apex orangés. Pattes noires.

Je dédie cette charmante espèce au voyageur et naturaliste

zêlé M. Bernstein, qui enrichit notre Musée des plus précieux

objets et qui a eu le bonheur de découvrir cette nouvelle espèce

dans l’ile de Morotai.

Nota. Le genre Ophthalmis contient une autre espèce de

l'Inde Archipélagique que Cramer dans son ouvrage sur les

Papillons exotiques dit à tort originaire de Surinam, ce qui

a été répété inconsidérément par M. Walker dans sa Lisé

of the Specimens of Lepidopt. Insects, p. 361. Crest la

Lincea, qui habite Java et Sumatra. M. Bernstein nous envoya

un certain nombre d’exemplaires d’une varieté, trouvée à Hal-

maheira, chez laquelle la couleur fauve de l’apex descend le

long du bord jusqu'à langle interne.

4. MILIONIA FULGIDA, Wagenb, !).

Planche VIII. fig. 4.

Milionia cyanea, alis nigris, bast cyaneo-strigatis,

anticis fascia obliqua angusta purpurea, d' et 9.

Ext. alarum 50 millim.

Hab. Java?

Cette Milionia ressemble tellement à la M. basalis, décrite

1) Nom manuscrit du Muséum de Leide.

154

par M. Walker dans l’ouvrage cité plus haut, pag. 364, qu'on

pourrait aisément les confondre. Les deux sexes se distinguent

par la couleur de l’abdomen qui chez la basalis est noire à

bandes transverses bleues et chez la fulgida est entiérengent

d’un bleu argenté; mais la plus grande différence se remar-

que chez le mâle qui offre chez la basalis aux ailes inférieures des

iaches orangées dont on n’apercoit nulle trace chez notre espèce.

Tout le corps, ainsi que les pattes jusqu'aux tarses , brille d’une

couleur éclatante et argentine d’un bleu de ciel. Antennes et

yeux d’un brun noiràtre. Panaches anales du mâle blanches.

Les ailes sont d’un noir velouté intense chez le male, brunätre

chez la femelle; la base nous offre la couleur azurée du corps,

et cette couleur se prolonge quelque peu sur les principales

nervures, et sur les ailes inférieures le long du bord abdo-

minal jusqu’à langle anal. Une bande oblique, faiblement

courbée, assez étroite, principalement chez la femelle, traverse

l’aile supérieure; chez le mâle cette bande est d’un rouge

pourpre, chez la femelle d’un rouge vermillon. La page infé-

rieure des ailes est semblable à la supérieure.

Cette espèce trouve sa place systématique dans la première

division de M. Walker, celle dont les mâles ont des antennes

non pectinées et les jambes de la dernière paire dilatées. Le

Muséum de Leide possède un mâle et deux femelles, prove-

nant du voyage de M. le Professeur Reinwardt et étiquetés de

Java. Cet habitat me semble néanmoins suspect, parceque

depuis le Muséum n’a plus reçu d’autres exemplaires. Toute-

fois est-il certain que l'espèce provient des colonies Hollandaises

aux Indes Orientales.

5. MILIONIA FLAMMULA, Voll.

Planche IX. fig. 2.

Milionia cyanea, thorace flavo, alis nigris, antica-

rum macula elongata basali fasciaque mintaceis,

posticarum limbo flavo nigropunclalo.

Ext. alarum 62 millim.

Hab. Nova Guinea.

Corps noir, couvert de poils et d’écailles d’un azur brillant.

Antennes, yeux et tarses d'un brun sombre, peut-être noirs

lorsque l’insecte est vivant. Dos du mésothorax et du métatho-

rax recouvert de poils jaunes.

Dessus des ailes noir; aux supérieures l’on remarque une

grande tache qui de la base s’étend sous la médiane jusqu’au

milieu du bord intérieur; la couleur en est jaune à la base

et se change non loin de là en un rouge vif, Une bande

oblique courbée, rappelant celle de la Glauca Cram., d’un

rouge orangé, traverse le milieu de l’aile. Le bord postérieur

des secondes ailes présente une autre bande de couleur jaune

safran, chargée de quatre taches rondes, noires.

En dessous la grande tache rouge de la base fait défaut, mais

la bande oblique et celle du bord postérieur sont présentes;

les deux ailes offrent à la base quelques lignes azurées le long

des principales nervures.

La collection du Muséum ne possède qu’un individu unique

pris par Macklot dans la Nouvelle Guinée; cet individu me

semble être une femelle.

6. CHALCOSIA CANDIDA, Voli.

Chalcosia alba, prothorace rubro, alis albis, costa

fusca, margine interno posticarum flavo.

Ext. alarum 30 millim.

Hab. Sumatra.

Cette nouvelle espèce se rapproche le plus de celle représen-

tee par Mr. le docteur Herrich-Schaeffer de Ratisbonne dans

son admirable Collection de nouvelles espèces de Lepidopte-

res exotiques sous le N°. 4 et la dénomination de Chalcosta

vérginalis, provenant du Silhet, Cependant comme le dessin

136

des ailes, tant des supérieures que des inférieures manque tota-

lement, nous ne pouvons nous décider à ne voir dans nos ex-

emplaires qu’une variété locale de la Virginalis.

Tête blanche. Yeux et antennes noirs. Occiput et protho-

rax d’un beau rosé. Dos du thorax et de l’abdomen blanc,

flancs bleuâtres, dessous du corps grisätre, pattes brunätres, fai-

blement revêtues d’écailles blanches.

Ailes supérieures blanches, comme farineuses. Tous les bords

sont lisérés de brun; les principales nervures paraissent aussi

brunes, ce qui est du à l’absence d’écailles; je suppose que

les individus fraichement éclos auront les ailes blanches à l’ex-

ceplion du liséré. Ailes inférieures jaunes depuis le pli inter-

médian jusqu’au bord abdominal. Le dessous est conforme au

dessus des ailes.

Nous avons recu deux individus de Sumatra, grâce à l’obli-

seance de M. Ludeking, officier de santé.

Nota. La Chalcosia pieridoides Boisduval (pourquoi pas

pterides ?), indiqué comme provenant de Java par M. Herrich-

Schaeffer, se trouve exclusivement à Bornéo.

7. AGALOPE WESTWOODII, Voll.

Planche IX. fig. 5.

Je ne crois pas qu’il y ait plus d’une seule espèce de décrite

du genre Ægalope, créé par M. Walker dans son Catalogue

du British Museum. Cette espèce est la Basalis Walker,

originaire des contrées septentrionales du continent Indien,

décrite dans le livre cité à la page 458 et figurée dans le Catal.

of the Lepid. Insects in the Museum of natural History

at the East-India House de M. Fred. Moore, Planche VIII

a, Fig. 5. L'espèce Japonaise que je vais décrire, diffère

quelque peu dans la forme et la neuration des ailes inférieu-

res, qui sont prolongées en forme de queue et dont la première

nervure inférieure est fourchue, caractères qui manquent à

l'Agalope basalis. Néanmoins je ne crois pas l'importance de

1. Opht halmis Bernsteinii, Voll. 2 Milioma flammula, Voll. 3 Agalope Westwoodu, Voll

4. Hypsa orbona, de Haan mss. 5. Atteva apicabs, Voll. 6. Atteva basalis, V

PIE

pen Le al N Ai LUCE

À À 5 ¥ " Ù U

i Br ? È i 4 4

i { x

| A i Tek

x } " F i ' fi

j A f ‘ ae

\ Fu ONU xp

1 1

RE 0 un 4 4 Di N i

I i ; CU pu

i à e I PATENTI Ges i 1 :

” . al f F we

i b N io 5 -

. 0 TC dé A b wad

u i i

a ©

P i

¢ Cd

lesa E

À \

; fet Th é

h ae }

CENT

‘

Li ;

i ï r

cu é

i A N à

- tl Li Le We

’ ï i N ME di }

| N Dai, A

CR ; E 2 CHARS

x x N kn

5 = i 4 TA i NAT 5

si 4 ï N N 4 1 ay,

A i x U È

4 8 > 4

4 À ' :

i ] i N ‘ LL. x A .

i 7 | I VI } ì

L J 4 i

1 ï i : 5 L

| ft 1 i f

ite © {

137

cette différence telle, qu’il soit nécessaire de créer un nouveau

genre pour le Lépidoptère en question.

Je me fais un plaisir de dedier cette espèce nouvelle à M. le

Professeur Westwood, directeur du Muséum d’Oxford, l’un des

savants les plus éminents dont s’honore |’ Angleterre.

Agalope fusca, abdomine testaceo, alis albis subhya-

linis, vents fuscis, anticarum bast lutea, posticis

caudatis.

Ext. alarum 56 millim.

Hab. Japonia.

Tête et thorax bruns, a l’exception des flancs où la couleur

est plutôt jaunâtre. Yeux et antennes noirs, barbules de ces

derniers organes très-allongées (3). Abdomen d’un brun sale

en dessus, jaune sur les flancs et l’épigastre.

Ailes blanchâtres, prèsque hyalines à nervures d’un brun

clair. Aux supérieures la seconde nervure supérieure se bifur-

que deux fois, la sousmédiane et l’interne sont fortement flé-

chies. La côte, l’apex et le bord extérieur sont faiblement

recouverts de poils ou d’écailles effilées et très-minces, brunà-

tres; la base est jaune, bordée d’un trait brun de chaque côté.

Aux ailes inférieures, qui sont très-allongées et en outre se

prolongent en queue, la première nervure inférieure se bifurque

non loin de sa base. Vers le bord extérieur ces ailes se rem-

brunissent faiblement, ce qui est dù à des écailles de même

conformation et couleur que celles qu'on remarque à l’apex

des supérieures.

M. le Colonel Dr. de Siebold rapporta du Japon un seul

individu male.

8. HYPSA ORBONA, de Haan mss.

Planche IX. fig. 4.

Hypsa lutea, thorace bimaculato, alarum anticarum

138

bast nigropunctata, disco circulo et lunula fuscis

ornalo.

Ext. alarum 62 millim.

Hab. Halmaheira et Morotai.

Cette nouvelle espèce se rapproche le plus de la Hypsa

australis Boisd., décrite et figurée dans le Voyage de l’4s-

trolabe Part. I. Lépid. 252. 5. PI. 5. fig. 5. Elle en a la

forme, la grandeur et presque la coloration du corps et des

ailes inférieures, mais s’en distingue suffisamment par la colo-

ration des ailes supérieures.

La couleur du corps et des ailes est chez la plupart des

individus un jaune safran, chez quelques autres un jaune moins

fauve, plus clair. Antennes noires; yeux bruns; apex du

second article des palpes, ainsi que le troisième en entier, noirs.

Deux taches noires, rondes, sur les épaulettes; quelquefois la

région dorsale de l’abdomen offre deux autres taches sur le

second et troisième anneaux; côtés de l’abdomen tachetés de

noir. Pattes d’un blanc sale, marbré de noir sur les cuisses

et les jambes; genoux noirs.

La côte et l’apex des ailes supérieures offrent un mince

liséré brun, la base de chaque aile six taches et un petit

trait noirs. Derrière la cellule discoidale et au dessous d’elle,

le fond est semé d’écailles d’un jaune de soufre et ces deux

marques sont entourées d’un filet brun, dentelé au côté ex-

térieur. Ce qui manque au cercle entourant la tache infé-

rieure se trouve remplacé par la plus grande des taches basales,

Chez une variété le brun remplit tout l’espace entre les taches

claires et le bord antérieur. Ailes inférieures immaculées en

dessus.

Dessous des quatre ailes jaune; chaque aile porte une assez

grande tache noire au milieu du bord antérieur; en outre les

supérieures sont tachetées de brun à l’apex ainsi qu'au bord

extérieur.

Le Muséum possédait depuis longtemps la variété mentionnée,

139

qu'il devait au voyage de M. M. Kuhl et van Hasselt; depuis

peu M. Bernstein nous envoya un certain nombre d'individus

typiques qu'il avait trouvés dans les îles de Morotai et de

Halmaheira.

Nota. La Phalaena Narcissus de Cramer (Pap. exoti-

ques I. p. 116. PI. 75. E. F.) Noctua Narcissus Fabr., placée

par M. Walker dans le genre Hypsa, ne saurait y trouver sa

place et devra être considérée comme le type d’un genre nou-

veau. Le Muséum possède les deux exemplaires de la collection

Raye de Breukelerwaert, qui probablement ont servi Cramer

pour le dessin de sa figure.

9. ATTEVA APICALIS, Voll,

Planche IX. fig. 5.

Atteva aurantiaca, alarum anticarum albo-guttatarum

apicibus fuscis, posticarum nigris.

Ext, alarum 24 millim.

Hab. Java.

Cette espèce se rapproche de la Brucea Moore, décrite et

figurée par cet auteur dans son Catalogue du Musée de la

Compagnie des Indes Orientales. Elle est un peu plus petite

et ses ailes sont plus étroites.

Tête blanche; yeux noirs; antennes blanches annelées de

gris. Palpes gris. Prothorax tantôt blanc, tantôt jaune. Tout

le corps, les pattes et la moitié basale des quatre ailes d’un

jaune orangé. La moitié apicale des ailes antérieures d’un

brun noiràtre; sur ces ailes on voit de 11 à 15 taches blan-

ches, alignées en trois rangs de la base à l’apex. Le bout des

ailes inférieures est noir.

En dessous les taches blanches ont disparu et les couleurs

sont moins vives.

Les individus conservés au Muséum, firent partie de la col-

lection Blume et sont étiquetés de Java.

140

10. ATTEVA BASALIS,

Planche IX. fig. 6.

Atteva aurata, fronte albo, alarum nigrarum basi late

aurantiaca, anticis parce albo-guttatis.

Ext. alarum 55 millim.

Hab. Morotai.

Tête d’un brun foncé, deux traits blancs bordant la face;

sur le vertex se voit une toutfe de poils blancs et le bord pos-

térieur des yeux est blanc. Palpes et antennes brunes. Corps

de couleur orange doré; milieu du bord des anneaux ventraux

chez le mâle tacheté de blanc. Valvules du mâle brunûtres.

Pattes brunes à hanches jaunes, tachetées de blanc; un anneau

blanc aux jambes postérieures.

Ailes supérieures d’un noir violet à reflet métallique, les in-

férieures d’un noir brunatre sans reflet. Les quatre ailes

orangées de la base jusque près de leur milieu. Sur les pre-

mières l’on remarque de trois à six petites taches blanches, dont

deux sur la nervure costale, une près de la base sur la moitié

basale de couleur orange, une autre à peu près au milieu de

Vaile, la cinquième qui est la plus grande sous la plus distante

des deux costales et la sixième non loin de l’apex. Les petites

taches disparaissent quelquefois, la plus grande ne semble ja-

mais s’obliterer.

En dessous la. couleur jaune est beaucoup moins vive et il

n’y a pas de taches blanches.

M. Bernstein envoya un certain nombre d'individus de l’île

de Morotai, où l’espèce ne semble pas être rare.

11. NUMENES TRIGONALIS, Voll.

Planche X. fig. 1.

Comme M. Walker ne donne que les caractères génériques

des mâles du genre Numenes, je ne saurais rapporter qu'avec

doute à ce genre les deux femelles que je vais décrire sous le

nom de frigonalis, el cela a plus forte raison parceque n’ayant

PL. 10.

Sv V fec

paris) hilaris, V

3. Lymantria (li

1. Numenes trigonalis, Voll

LA on ale Le

DI 7 27 m Ex 7 A b

~ IM 5 [ a : WA UE À ons 7 ‘4 à i m = i

Ni P Ks A u a ;

+ Mrs UN

» 12 |

: una? ki.

LA DR

Rs un an È

en ia È a aa

- JB DI Ta At

ta Va pà

a EA

M Le

7 J

DD Tel DE

RAT ET

Cal Bm: i ai

È «sh Ki re La. all Po

141

vu des individus ni da Numenes Siletti, ni du Patrana, je ne

puis me rendre un compte exact de ce que sont les deux fasci-

cules de poils raides sur les bords latéraux du thorax, qui sem-

blent former le caractère distinctif le plus éminent. Si je me

trompe, et que notre espèce doit être rejetée du genre Nume-

nes, à coup sur il faudra l’insérer dans le genre beaucoup

plus riche de Spélosomæ Steph. Pour Latreille notre espèce

serait une Chelona.

Numenes sanguineo-rufa, thorace supra alisque anti-

cis albis, fusco lineatis, marmoratis et maculatis,

alis posticis rubris margine flavescenti, maculis

tribus nigris in angulo anali.

Est. alarum 82 millim.

Hab. Sumatra.

Tête couleur de sang à tache ronde brune sur le vertex.

Yeux bruns. Article basal des antennes rouge, les suivants

bruns. Dernier article des palpes brun. Corps d’un rouge de

sang,

offrant sur la nuque deux taches rondes brunes, derrière les-

à l’exception du dos du thorax qui est blanc. Prothorax

quels le bord est teinté de rouge. Chaque pterygoide porte

une tache semblable. Au milieu du dos se voit une large bande

longitudinale, qui se prolonge sur l'abdomen dans la forme

d’une série de taches quadrangulaires. La couleur de cette

bande, de ces taches, comme aussi des bandes et traits sur les

ailes est un brun chocolat. Hanches rouges, celles de la

première paire ornées de deux taches rondes; cuisses rouges à

côté supérieur et genoux bruns; jambes brunes à ergots jau-

nes; tarses bruns.

Dessus des ailes supérieures d'un blanc quelque peu rougeä-

ire, excepté à la base, où le blanc est pur. Le bord intérieur

est brun; de ce bord se détachent cinq lignes obliques brunes

qui, traversant Vaile, la divisent en triangles. Près du bord

extérieur les nervures sont brunes. Dessus des ailes inférieu-

res rouge, passant au jaune vers le bord extérieur. ‘A angle

142

anal on remarque trois taches rondes dont l’interne est la

plus grande.

Dessous des quatre ailes d’un jaune rougeätre, passant au

rouge de sang vers la base.

Je regrette fortement de ne pouvoir completer cette note

par la description du mâle. Le Muséum de Leide doit les

deux exemplaires femelles qui s’y trouvent, à la bonté de M.

Ludeking, qui les prit dans l’intérieur des parties montagneuses

de Vile de Sumatra.

12. NUMENES VIRGINALIS, Voll.

Je pourrais répéter ici ce que j’ai dit plus haut par rapport

au doute sur la précision du nom générique, car l’insecte que

je vais décrire est une femelle; cependant elle se rapproche

sans aucun doute du genre Numenes par deux faisceaux de

poils soyeux aux côtés du thorax.

Numenes e flavo alba, abdominis dorso sanguineo,

pedibus rufo et nigro variis, alis posticis supra ni-

gro-tripunctatis,

Ext. alarum 28 millim.

Hab. Sumatra.

Tête, dos du thorax, poitrine et ventre d’un blanc legere-

ment jaunâtre. Base des palpes rouge. Yeux bruns. Les

deux premiers articles des antennes blancs, les suivants noirs.

Dos de l’abdomen d’un rouge de sang, à une rangée de cinq

taches noires; deux autres rangées de taches pareilles sur cha-

que flanc. En avant et quelque peu en dessous des ailes su-

périeures se trouvent deux petits faisceaux de poils rouges.

Hanches et cuisses de la première paire de pattes rouges, cuisses

dex deux autres paires à trait rougeätre ; jambes et tarses variés

de blanc et de noir.

Dessus des quatre ailes d’un blanc jaunâtre; on remarque

sur les inférieures trois taches noires, une au disque, les deux

143

autres près de l’angle anal. Dessous des ailes égal à la page

supérieure, avec cette modification ; la couleur générale est

moins claire, plus sale et sur les supérieures l’on voit une

petite tache et deux traits bruns.

M. Ludeking trouva un unique individu femelle dans l’inté-

rieur des terres de Sumatra.

15 SPILOSOMA ROSEIVENTER, Voll.

Spilosoma alba, abdominis dorso femoribusque roset

coloris, alis albis punctis numerosis nigris.

Ext. alarum 44 millim.

Hab. Japonia.

Cette espèce de Spilosoma représente notre Menthastri au

Japon et n'en diffère que par la couleur rose des cuisses et

du dos de l’abdomen. Les individus semblent varier quant au

nombre et à la grandeur des taches noires, mais leur position

relative est la même que chez la Menthastri.

M. le Colonel de Siebold rapporta du Japon deux mâles et

une femelle.

14 LYMANTRIA (LIPARIS) HILARIS, Voll.

Planche X. fig. 2 et 5.

Lymantria alba, abdomine rosaceo, corpore alisque

anticis nigromaculatis, posticis fuscis limbo albo-

maculato.

Ext. alarum SZ 74, 2 100 millim.

Hab. Sumatra et fortasse Java.

Une des plus belles et des plus grandes espèces du genre.

Vertex couvert de poils blancs, entourés de poils jaunes; bas

de la tête et palpes noirs. Le mâle a les deux premiers arti-

cles des antennes blancs, les autres d’un noir peu intense; l’a-

pex des barbules porte une soie raide, obliquement posée.

Chez la femelle le premier article est d’un blanc jaunâtre, et

144

tous les suivants d’un noir intense. Dos du thorax chez le

mâle blanc, à cinq taches noires posées 5, 2; chez la femelle

le dos du prothorax est en outre d'un brun foncé, presque noir.

Abdomen d’un beau rouge de rose; le male a la base et quel-

que bandes transversales noires, la femelle souvent trois rangées

longitudinales de taches noires. Flancs rouges. Dessous du corps

et pattes brunes. Jambes des deux premières paires chez le

mile et de la seconde chez la femelle tachées de jaune.

Dessus des ailes supérieures blanc, des inférieures gris. Les

premières offrent chez le mâle une quarantaine de taches noires

et grises, dont les principales sont: trois à la base en une ligne

oblique, très-rapprochées l’une de l’autre; quatre au bord an-

térieur dont la première la plus grande et la plus foncée en

couleur; une en demi-lune au bout de la cellule discoidale et

une autre s'appuyant sur la nervure sous-médiane. Chez la

femelle on voit à la base deux taches noires, puis trois bandes

tres-irregulieres d’un brun foncé, partant du bord antérieur et

se réunissant en une assez large bande au milieu du bord in-

térieur. Dans l’espace renfermé entre la première et la seconde

se voit un point noir. On remarque deux autres taches brunes

assez grandes, l’une entre la troisième bande et l’apex, l’autre

au milieu du bord extérieur. Ce bord porte entre chaque paire

de nervures une tache noire en demi-cercle. Enfin trois petites

taches brunes se trouvent non loin de l’angle interne. Le bord

postérieur des ailes inférieures varie de noir et de blanc.

Dessous des quatre ailes d’un gris brunatre, chargé de taches

blanchâtres irrégulières, plus grandes chez la femelle que chez

le mâle. La plupart de ces taches touchent le bord antérieur.

Depuis longtemps le Muséum possédait un individu mâle ,

provenant de la collection du célèbre botaniste M. le professeur

Blume, et étiqueté de Java, mais probablement à tort; il y a

deux ans nous recevames un mâle et quelques femelles de l’in-

térieur de Sumatra, qui faisaient partie de la magnifique collec-

tion de M. Ludeking.

LES

MACROLÉPIDOPTÈRES

PAYS BAS,

En 1851 mon ami le docteur Herklots entreprit de rassem-

bler dans les Bouwstoffen !) les matériaux d’une faune des

Pays-Bas. La première livraison de cet ouvrage qui se con-

tinue encore ces jours-ci, contient mon premier travail sur nos

insectes lépidoptères. Malheureusement jusqu'à cette époque

les entomologistes, à l'exception d’un seul ?), avaient trop né-

gligé l’étude de notre faune entomologique. Faire usage de

leurs indications, c'était m’exposer à publier quelque erreur :

je le savais; mais, voulant néanmoins faire un commencement

a la publication de la faune des Lépidoptères Neêrlandais, j'ai

fait imprimer mon catalogue 3), afin de constater quelles espèces

on croyait indigènes. d’éveiller l'attention des amateurs et d’in-

1) Bouwstoffen voor eene Fauna van Nederland, bijeenverzameld door J. A.

Herklots, Leiden 1851 seqq.

2) M. Snellen van Vollenhoven, qui avait déjà publié en 1848 un catalogue

des insectes coléoptères des Pays-Bas.

3) Nederlandsche Schubvleugelige Insekten (Lepidoptera). Bouwstoffen,

Vol, I, pag. 1 et 215 et Vol. IT, 141 seqq.

146

voquer leur collaboration ; me réservant de revenir un jour sur

mon travail et de relever les erreurs qu’une recherche conscien-

cieuse aurait fait constater. Aussi, depuis ce temps je n'ai

cessé d'entretenir et de cultiver des relations avec tous les en-

tomologistes et les amateurs les plus distingués de notre pays;

et si je puis à présent réaliser un projet formé il y a bientôt

douze ans, je le dois en grande partie aux personnes, qui ont

bien voulu m’aider de leurs communications et mettre leurs col-

lections à ma disposition.

Le présent catalogue est done le résultat de leurs renseigne-

ments et de mes propres observations pendant les vingt der-

nières années. Il comprend tous les insectes macrolépidoptères

qui ont été trouvés dans le royaume des Pays-Bas jusqu’à ce

jour. J'ai supprimé toutes les espèces, mentionnées dans les

Bouwstoffen sur Vindication de mes compatriotes, non retrou-

vées depuis, et dont l’existence dans le pays n’a pas été con-

statée antérieurement d’une manière décisive 1); j'ai noté au

1) Ces espèces sont: Thecla W. album (12), Th. Spini (14), Polyomma-

tus Virgaureae (18), P. Thersamon (20), Lycaena Argus (23), Apatura Ilia

(46a), Satyrus Iphis (55), Sesia chrysidiformis (62b), Smerinthus Quercus

(79 bis), Zygaena Lonicerae (79b), Procris Globulariae (82a), Nudaria mu-

rina (100), Callimorpha Dominula (101), Nemeophila Plantaginis (103),

Chelonia fasciata (105), Lasiocampa Betulifolia (137) et Ilicifolia (138),

Saturnia Pyri (139), Limacodes asellus (152), Noctua rhomboidea (220),

N. leucographa (222), N. Dahlit (223), Luperina furva (246), L. hepa-

tica (251), Hadena splendens (268), H. convergens (2%5a), Miselia olea-

gina (283), Dianthoccia albimacula (284a), Mythimna turca (294), Leuca-

nia L. album (298), Orthosia Litura (311a), O. neglecta (313), O. laevis

(315), nitida (316), Mosogona oxalina (332), Gortyna luteago (335),

Xanthia pulmonaris (337), X. werampelina (339), X. sulphurago (344), Ce-

rastis Silene (349), C. dolosa (3476), C. spadicea (347a), Cucullia Abro-

tant (359), C. Lactucae (362), Plusia illustris (368), P. Interrogationis

(373), Heliothis peltigera (377), Acontia luctuosa (380), Ophiusa lusoria

(387), Erast. atratula (394a), Herminia tentaculalis (575), et parmi les

Phalénidées, pour la plupart déjà retranchées de la liste (Voir Bouwst.,

Tom. II. p. 170 seqq.):

Cleogene lutearia (395), Phorodesma smaragdaria (397), Hemith. ver-

naria (400), Aspil. calabraria (431), Fidonia plumistaria (436), Eupiste-

147

bas des pages celles dont l’apparition, selon toute vraisemblan-

ce, est résultée de causes purement accidentelles.

»Les collections présentent les catalogues authentiques des

espèces prises; toute annotation écrite ou tout rappel de mé-

moire que tel ou tel insecte a été pris dans le pays, doit être

rejeté du catalogue, parce qu’il est impossible de vérifier si

celui qui a annoté, n’a pas fait erreur d’espece !).” Ce sont

là les principes qui m'ont guidé ; ainsi j'ai eu devant moi tou-

tes les espèces citées comme indigènes; et une erreur de pro-

venance est d’autant moins vraisemblable que mes collègues ont

pris l'excellente habitude de fixer à chaque exemplaire, faisant

partie de leur collection, une étiquette portant indication du

lieu où Vinsecte a été trouvé.

J'aime à croire que cette liste ne sera pas encore complète,

car annuellement la découverte de tel ou tel macrolépidoptère

vient encore enrichir la faune de notre pays. De plus, il me

paraît assez vraisemblable qu'une recherche active prouvera

même en quelques années qu’un certain nombre d’espèces re-

tranchées actuellement de la liste appartiennent véritablement

au pays ?).

J'ai indiqué chaque espèce peu répandue ou rare. Quant

aux espèces à l'indication desquelles rien n’a été ajouté, elles

ont été trouvées dans toutes les provinces, ou du moins dans

presque toutes, plus ou moins communément. On trouvera des

détails sur cette matière dans les Bouwstoffen.

J'ai adopté la classification suivie par M. Staudinger °).

ria concordaria (438), Hibernia bajaria (446), Nyssia hispidaria (447a),

N. zonaria (448), Boarm. abietaria (456), B. secundaria (457), Tephrosia

consonaria (462), Eubolia vincularia (466), Anaitis sororiata (477), Laren-

tia certata (480), L. rhamnata (481), L. tersata (485), L. scripturata

(487), L. caesiata (488), Eupithecia satyrata (493a), E. Pimpinellata (494),

E. inturbata (505c), Melanippe tristata (528), M. amniculata (531), Me-

lauthia galiata (535), M. procellata (537), Zerene pantaria (542).

1) Annales Belges.

2) Néanmoins on ne saurait douter que la plupart sont étrangères au pays.

3) Catalog der Lepidopteren Europa's und der angrenzenden Länder,

Dresden 1861.

12*

148

Quant à la richesse entomologique de notre pays il y a tout

lieu de croire, je le répète, qu’une recherche zèlée et minu-

tieuse aura pour résultat d'enrichir la faune Neérlandaise d’un

certain nombre de Macrolépidoptères. Une grande partie du

pays a été à peine explorée. La Zélande est presque totale-

ment inconnue au point de vue lépidoptérologique. Nous con-

naissons peu l’Overijssel et Drenthe; puis viennent la Frise,

Groningue et le Brabant septentrional. La Gueldre et Utrecht

ont été explorées dans une plus ou moins grande partie de leur

étendue par plusieurs personnes. Sans contredit il n’y a de

bien exploré que la Hollande méridionale et septentrionale. La

Hollande avec ses dunes et ses terrains sablonneux et boisés ca

et là plantées de sapins, ses prés et ses champs cultivés, ses

marais et ses tourbières, ses lacs et ses canaux, est moins riche

en Lépidoptères, surtout en diurnes, que la Gueldre. Cette

province, entrecoupée de rivières, offre de vastes bruyères, des

forêts et des bois de chêne, de hêtre et des sapinières, puis

des champs cultivés.

Avant de finir, il est juste que je mentionne les personnes

qui n’ont fourni des renseignements. Ce sont: en Hollande

MM. Snellen van Vollenhoven et mes frères N. H. de Graaf

et G. M. de Graaf de Leyde, Snellen et Breukelman de Rot-

terdam, Maitland, Lodeesen, Grebner et Kinker d’ Amsterdam ,

et Weyenbergh de Harlem; dans la Province de Groningue M.

de Gavere; en Frise M. Albarda de Leeuwarden; en Drenthe

M. Steenbergen de Hoogeveen; en Overijssel M. Bondam, alors

domicilié à Kampen; en Gueldre MM. de Roo van Westmaas

de Velp et Backer, père et fils, d’Oosterbeek ; dans la Province

d' Utrecht M. le docteur Verloren et enfin dans le Brabant-

septentrional M. Heyligers ') de Breda, maintenant aux Indes

Orientales.

Enfin je ne dois pas passer sous silence MM. Ver Huell et

1) Je passe sous silence le Limbourg. La faune Limbourgeoise appartient

à la Belgique, comme appendice à celle des Ardennes,

149

van Eyndhoven dont nous déplorons la perte; entomologistes

infatigables ils ont donné des preuves incontestables de leur sa-

voir et de leur goût pour l’histoire naturelle. La collection de

M. Ver Huell appartient maintenant au Muséum de Leyde;

M. van Eyndhoven était possesseur d’une immense collection

ou plutôt de plusienrs collections, entr’autres de celles de feu

MM. d'Ailly et van Walchren. Ces collections ont été ven-

dues à Rotterdam en 1861; et alors j'ai eu l’occasion de véri-

fier presque toutes les espèces indiquées comme indigènes par

M. van Eyndhoven.

H. W. DE GRAAF,

RHOPALOCERA.

= —

PAPILIONIDAE. 5. Brassicae L.

Papilio L. 4. Rapae L.

5. Napi L,

a. v. Napaeae Esp. (Generatio II).

DO 6. Daplidice L.

PIERIDAE. Anthocharis B,

Pieris Schr.

7. Cardamines L.

2. Crataegi L. b.

a) P. Podalirius L. Feu M. le contre-amiral Q. M. R. Ver Huell, qui a publié

dans l’ouvrage de Sepp d’excellents travaux sur les lépidoptères des Pays-Bas, y

fait mention (VIII. p. 152) — et de son vivant il avait un plaisir bien vif à me

raconter le fait en détail — qu’il avait pris dans sa jeunesse, en 1797 ou 1798,

un individu de cette espèce dans un jardin à Doesborgh en Gueldre. Le

mème entomologiste, aussi instruit que zélé, m’assurait que feu M. d’Ailly

d'Amsterdam en avait capturé deux, un mâle et une femelle, aux environs

d’Arnhem, il y a plusieurs années. Moi-méme j'en possède un exemplaire

qui aurait élé pris à Noordwijk (Hollande-méridionale) il y a plus de 70 ans.

Cependant, comme tous ces faits sont déjà de vieille date, et que depuis les

époques précitées l'espèce n’a plus été rencontrée dans le pays, je crois posi-

tivement qu’elle n’habite point les Pays-Bas et que son apparition y est tout

à fait accidentelle.

1) P. Machaon. En général plus ou moins commun, selon les années.

En Hollande, néanmoins, et en Frise il est ordinairement rare, quoiqu’il y

ait été commun en 1858 et 1859.

2) P. Crataegi. Très commun certaines années. En Gueldre l’espèce se

trouve communément, surtout à l’état de chenille; elle est ordinairement

rare en Frise, et dans la Hollandé elle est devenue introuvable pendant plu-

sieurs années.

6) P. Daplidice. Répandu, mais rare et isolément.

b) Leucophasia Sinapis L. On m’assure qu’un seul exemplaire en a été

pris, en Mai 1862, aux environs de Harlem, Je n'ai pu le voir.

Colias F. Polyommatus Latr.

8. Hyale L. ia

Eden 16. Eurydice Rott.

Chryseis W. V.

Rhodocera B. 17. Dorilis Hufn.

10. Rhamni E Xanthe F.

LYCAENIDAE. 18. Phlaeas L.

Ab. Schmidtii Gerh.

Thecla F. Schmidtit Gerh

11. Betulae L.

42. Hicis Esp. 19. Tiresias Rott.

V. Polysperchon Bergstr. (Ge-

Lycaena F.

Lynceus F.

45. Pruni E. neratio I).

44. Quercus L. 20. Aegon W. V.

45. Rubi L. 21. Optilete F.

8) C. Hyale, Rare ou commun selon les années.

9) £. Edusa. Plus rare que l’Hyale. Une seule fois je l’ai rencontré en

quantité dans les près aux environs de Noordwijk (Hollande-méridionale).

11) Th. Betulae. Dans presque toutes nos Provinces, aux endroits secs et

boisés, mais jamais en Hollande.

12). Th. Ilicis. Commun dans les taillis de chêne; mais assez rare dans

la Hollande.

13) Pruni L. Le Muséum de Leyde en possède un individu, provenant de

la Frise, d’après M. Snellen van Vollenhoven. Il est pourtant à noter que

l'espèce ne figure point sur la liste des Lépidoptères de la Frise, que je dois

à Pamitié de M. J. H. Albarda de Leeuwarden.

15) Th. Rubi. Répandu; jamais dans la Hollande-méridionale.

a) P. Virgaureue L. D’après une annotation écrite de feu M. Havelaar un

seul exemplaire de cette espèce aurait été pris par lui aux environs de Rot-

terdam. Malheureusement cet individu n’a pas été indiqué dans sa collec-

tion, qui fait partie de celle du Muséum de Leyde depuis 1850. N’ayant pas

vu d’individu indigène dans aucune autre collection, je n’ai point osé citer

cette espèce comme appartenant à la faune du pays.

16) P. Eurydice. Jen ai vu des individus pris en Drenthe, probablement

dans les prairies marécageuses de cette Province. Indiqué aussi en Hollande; rare,

18) Ab. Schmidtii. en ai pris un individu 7 dans un pré sec aux en-

virons de Noordwijk, en Septembre 1846. M. Ver Huell en a rencontré de-

puis un exemplaire près d’Arnhem.

19) Var. Polysperchon. Pris quelquefvis aux environs de Zutphen par feu

M. van Eyndhoven.

20) L. Aegon. Tres-commun sur les bruyères. Assez rare dans les dunes.

21) Z. Optilete. Découvert par M. ter Meer en Gueldre dans les bruyeres

marécageuses près de Varsseveld, IH y était assez commun.

29, Medon Hufn. Vanessa F.

Agestis W. V.

Ab. Graafit Ver Huell.

95. Icarus Rott.

Alexis W. V.

Ab. Icarinus Seriba.

29. Levana L.

V. Prorsa L. (Generatio Il).

50. C. album L,

51. Polychloros L.

52. Urticae L.

24. Argiolus L. en

5. Jo L.

25. Semiargus Rott.

AG AN N 54. Antiopa L.

96 Akon w y 55. Atalanta L.

SARTORIA 56. Cardui L.

a 1

; Melit F.

NYMPHALIDAE. u

Limenitis F. 57. Artemis W. V.

b. 58. Cinxia L.

28. Sibylla L. 7 59. Athalia Esp.

22) Ab. Graafit ayant une rangée marginale de lunales blanches au lieu

de fauves. J'ai pris cette variété une fois à Noordwijk et une autre fois à

Wassenaar (Hollande méridionale) sur les dunes, en Juin. Depuis elle a été

rencontrée près d’Arnbem, par M. Ver Huell, qui l’a figarée et décrite dans

l'ouvrage de Sepp. Tom. VII.

24) L. Argiolus. Repandu et assez commun; jamais rencontré dans la

Hollande.

25) L. Semiargus. Trouvé en Gueldre et dans le Brabant septentrional.

26) L. Alcon. En Gueldre; localement et rare.

27) L. Arion. Rencontré en Gueldre; assez rare.

a) Apatura Ilia Hufn. Cette espèce aurait été prise deux fois en Gueldre,

mais il m’a été impossible de vérifier si on n’a pas commis quelque erreur

quant à l'espèce.

b) Limenitis Populi L. Son apparition dans le pays est de pure tradition.

ll est pourtant assez probable que ce papillon habite les grands bois de la

Gueldre et qu’on finira par l’y découvrir.

28) L. Sibylla. Répandu; dans la Gueldre assez commun ou rare selon

les années; trés-accidentellement en Hollande.

29) V. Levana. En Gueldre.

34) V. Antiopa. Répandu partout, quoique rare.

36) V. Cardui. Tres-rare ou très-commun selon les années.

37) M. Artemis. Espèce répandue, mais rare.

59) M. Athalia. Pas rare en Gueldre, dans la province d’Utrecht et dans

le Brabant septentrional. Jamais dans la Hollande méridionale.

Argynnis F. Pararga HS.

40. Selene W. V. 51. Megaera L.

44, Euphrosyne L. 52. Aegeria L.

42. Dia L. :

45. Latonia L. >

4%, Aglaia L. 55. Janira L.

45. Niobe L. 54. Tithonius L.

Ab. Eris Meig.

46, Adippe W. V.

47, Paphia L. Coenonympha HS.

55. Ilyperanthus L.

SATYRIDAE. 56. Arcania L.

57. Pamphilus L.

Melanagria Meig. 88. D F

58. Davus F.

48, Galatea L.

HESPERIDAE.

Satyrus F.

Spilothyrus Dup.

49. Semele L.

50. Statilinus Hufn. 59. Malvarum Hffms.; 0.

41) A. Euphrosyne. Il a été pris en Gueldre près d’Empe et aux envi-

rons de Vorden, en Mai.

42) A. Dia. Jen ai vu un individu, trouvé en Drenthe près de Hooge-

veen par M. Steenbergen.

46) A. Adippe. Répandu, mais plus rare que la Niobe. Il paraît qu'il ne

se trouve pas en Hollande.

47) A. Paphia vole dans les clairières des bois de la Gueldre. 11 habite

aussi la Frise et la province d’Utrecht, mais ne se montre jamais en Hollande.

48) M. Galatea. M. Backer en a pris deux individus près de Nymègue.

50) S. Statilinus. Espèce locale, mais commune là où elle se trouve. Elle

a été prise en grard nombre dans deux localités analogues, l’une près de Zeist

(Utrecht), l’autre à Velp (en Gueldre). Ce sont des terrains découverts

d’une certaine étendue, formés de monticules arides couverts en partie de

bruyère, de mousse et de Festuca ovina, et entourés de bois de sapins. Le

papillon y volait en Août et au commencement de Septembre. On l’a ren-

contré aussi dans quelques autres endroits arides de la Gueldre, mais isolément.

56) C. Arcania. Découvert près de Nymègue par MM. Backer.

58) C. Davus. Espèce locale. M. M. C. Verloren l’a rencontrée en quantité

sur une bruyère marécageuse dans la province d’Utrecht près du Bilt. Elle

se trouve anssi en Drenthe.

59) Sp. Malvarum. Rare dans la Gueldre. Une seule chenille en a été

trouvée près de Rotterdam par M. Snellen.

Syrichthus B. Linea W. V.

63. Lineola O.

60. Alveolus Hb. —? Malvae L. 64, Sylvanus F.

Erynnis Schrk. 65. Comma L.

eA accede Cyclopides Hb.

. Tages L.

66. Steropes W. V,

Hesperia B,

Aracinthus F.

62. Thaumas Hufn.

HETEROCER A.

A. SPHINGES. 70. Pinastri L.

SPHINGIDAE, Deilephila 0.

Acherontia 0. 74. Galii W. V.

72. Euphorbiae L.

67. Atropos L. 73. Celerio L.

74. Elpenor L.

75. Porcellus L.

68. Convolvuli L. à.

69. Ligustri L.

Sphinx 0.

60) S. Alveolus. Il habite la Gueldre et la Frise.

61) £. Tages. Pris plusieurs fois en Gueldre, au mois de Mai.

66) C. Steropes. Dans quelques localités de la Gueldre, volant dans les

clairières des bois.

67) A. Atropos. Ordinairement rare; commun quelques années. En 1858

et 1859 il a été très-commun surtout à l’état de chenille.

68) Sp. Convolvuli. Commun ou fort rare selon les années.

72) D. Euphorbiae. Il a été trouvé en Frise, en Overijssel et en Gueldre.

73) D. Celerio. Observé plusieurs fois dans les différentes parties du pays,

aussi à l’état de chenille. On peut se demander si l’espèce est véritablement

indigène.

a) D. Neri L. Quoiqu’on en ait trouvé quelquefois soit les chenilles, soit

Pinsecte parfait, il est pourtant bien certain que apparition de cette espèce

dans le pays est tout-à-fait accidentelle. Elle a disparu depuis 1834.

155

Smerinthus 0 Sesia F.

76. Tiliae L. 85. Spheciformis W. V.; Hb.; O.

77. Ocellata L. 86. Tipuliformis L.

78. Populi L. 87. Asiliformis Rott.

a. Cynipiformis Esp.; 0.

Macroglossa 0. 88. Myopaeformis Borkh.

730 Srollatarni: Mutillaeformis Lasp.; O.

80. Bombyliformis 0. 89. Formicaeformis Esp.

84. Fuciformis L.

ZYGAENIDAE.

SESIIDAE. Ino Leach.

Trochilium Scop. i

oe Ap or tits) Li Hb 905 Pruni WAV:

85. Bembeciforme (mis) Hb. OS Ga

Sciapteron Stgr Aion D

84. Tabaniforme (mis) Rott.

Asiliformis W. V.; O. 92. Filipendulae L.

a) Pterogon Oenotherae W. V. M. Backer en possède un individu qu'il à

pris à Dordrecht, il y a plusieurs années. Sepp aussi a décrit et figuré cette

espèce dans son ouvrage sur les insectes Neërlandais. Malheureusement il ne

dit pas d’où il avait reçu ses chenilles, mais il est fort probable qu’elles

provenaient du pays, parce qu’il a toujours eu soin d'indiquer la provenance

d’une espèce placée dans son ouvrage et n’appartenant pas à la faune du pays.

Quoiqu'il en soit, je suis disposé à croire que l’Oenotherae ne se montre

qu’accidentellement dans les Pays-Bas.

80) M. Bombyliformis. Repandu, mais peu commun.

81) M. Fuciformis. Il a été trouvé en Gueldre, quoique rarement.

83) Tr. Bembeciforme. J'ai trouvé un individu 9 de cette espèce, en Juil-

let 1853, sur un tronc de saule près de Katwijk (Hollande-méridionale).

85) S. Spheciformis. En Gueldre.

87) S. Asiliformis. Dans la Gueldre et dans la province d’Utrecht, volant

à Pardeur du soleil.

88) S. Myopaeformis. Trouvé en Gueldre; la chenille dans les pommiers.

89) S. Formicaeformis. Observé en Frise, en Gueldre et dans la Hollande-

méridionale,

b) Ino Globulariae Hb., a été indiqué par erreur dans les Pays-Bas par MM.

van Eyndhoven et Weyenbergh. L'espèce n’a pas encore été trouvée dans le

pays.

90) Ino Pruni. La chenille en a été trouvée plusieurs années de suite par

156

95. Trifolii Esp. LITHOSIDAE.

Ab. Gycirrhizae Hb.

SP rob: Hb. Nola Leach.

SYNTOMIDES. 99. Cucullatella L.

. Palliolalis Hb.

Sr 100. Strigula W. V.

94. Phegea L. Strigulalis Hb. >

401. Jucundalis Mann i. 1.

B. BOMBYCES. 102. Centonalis Hb.

NYCTEOLIDAE. Nudaria Stph.

Sarothripus Curtis. Di

105. Senex Hb.

95. Revayanus W. V. 104. Mundana L.

Ab. Dilutanus Hb.

Ab. Degeneranus Hb.

Ab. Punctanus Hb.

Ab. Ramosanus Hb.

Calligenia Dup.

105. Miniata Forst.

Rosea F.

Earias HS. Ab. flava.

96. Clorana Hb. Setina Schrk.

Hylophila' Hb.

MODI 106. Irrorella L.

97. Prasinana L. Irrorea Hb.

98. Bicolorana F'sl. 107. Mesomella L.

Quercana W. V. Ab. flava.

—

, mon frère aîné, sur un terrain couvert de bruyère aux environs de La Haye.

M. Backer a trouvé l'espèce à Oosterbeek près d’Arnhem.

93) Z. Trifolii a été capturé en Gueldre et en Overijssel.

94) S. Phegea. M. Heyligers en a pris un individu aux environs de Breda.

Collection de la Soc. Entom. des Pays-Bas.

101) N. Jucundalis d’après M. Mann lui-même, qui a vu un de mes in-

dividus. Cette espèce est celle que j'avais designée sous le nom de Albulalis

dans les Bouwstoffen. La Jucundalis est-elle une espèce distincte?

103) N. Senex. Un seul individu en a été trouvé en Frise près de Lek-

kum par M. J. H. Albarda. Indiqué aussi dans les environs de Harlem (Hol-

lande septentrionale) et de Middelbourg (Zélande).

106) S. /rrorella. En Gueldre. Rare en Hollande, sur les terrains secs.

157

Lithosia F. Nemeophila Stph.

108. Muscerda Hufn. 121. Russula L.

109. Griseola Hb.

110. Depressa Esp. Arctia Stph.

Helveola 0. 122. Caja L.

444. Complana L.

412. Lurideola Zck.

415. Lutarella L.

Luteola Hb. Spilosoma Stph.

414. Aureola Hb.

125. Villica L.

424. Hebe L.

125. Fuliginosa L.

Gnophria Stph. 126. Lubricipeda L,

127. Menthastri W. V.

115. dra L.

Quadra 128. Urticae Esp.

416. Rubricollis L.

EUPREPIAE. HEPIALIDAE.

Emydia B. Hepialus F.

447. Grammica L. 129. Humuli L.

118. Cribrum L. 150. Sylvinus Ds

154. Lupulinus L.

Deiopeia Stph.

152. Hectus L.

449. Pulchella L.

Pulchra W. V. COSSIDAE.

Euchelia B. Cossus F,

420. Jacobaeae L. 155. Cossus L.

110) Z. Depressa. En Gueldre; peu commun.

112) L. Lurideola. Dans la province de Groningue, en Gueldre etc.; rare,

119) D. Pulchella. Dans la collection de feu M. van Walchren, vendue

a Rotterdam en 1861, se trouvait un individu étiqueté: Pays-Bas. Observé

en Gueldre, quoique rare, par M. Havelaar, d’après ses annotations écrites.

L'espèce se trouvait dans sa collection en 1850.

123) A. Villica. Environs de Nymègue d’après M. Sepp (Tom. I. Tab. 16.

pag. 65). Observation unique.

124) Hebe. J'ai vu dans la collection du Muséum de Leyde, un individu

provenant des environs de cette ville, selon M. le professeur J. van der Hoeven.

L'espèce est-elle réellement indigène ?

158

Zeuzera Latr. Ocneria HS.

154. Aesculi L. 145. Dispar L.

Phragmatoecia Newm. Psilura Stph.

155. Castaneae Hb. 14%. Monacha L.

Arundinis Hb. ab. Eremita Ochs.

COCLIOPODAE. Leucoma Stph.

Limacodes Latr. 145. Salicis L.

156. Testudo W. V. Porthesia Stph.

PSYCHIDAE. 146. Chrysorrhaea L.

Psyche Schr. 147. Auriflua W. V.

157. Une Hat Dasychira Stph.

Graminella W. V. 148. Pudibunda L.

158. Fusca Haw. 149. Fascelina L.

Calvella O.

Le Cnethocampa Stph.

Epichnopteryx Hb. 150. Processionea L.

159. Nitidella O. p. p.; HS; Sepp. BOMBYCIDAE.

Bombyx B.

451. Crataegi L.

452. Populi L.

LIPARIDAE.

Orgyia 0.

440. Gonostigma W. V. 155. Castrensis L.

444. Antiqua L. 454. Neustria L.

142. Ericae Germ. var. Quercina Selys.

135) Ph, Castaneae. M. le curé van der Stoot en a pris plusieurs indivi-

das, en Mai 1860, dans les tourbières de Roelof-Arendsveen aux environs de

Leyde. Indiqué dans les environs d'Amsterdam par feu M. d’Ailly et dans les

Pays-Bas par feu M. Havelaar.

137) Ps. unicolor. En Gueldre; rare.

138) Ps. Fusca. En Gueldre près d’Empe (Van Eyndhoven).

142) O. Ericae, Découvert par M. Breukelman sur les bruyères près de

Rosendaal, aux environs d’Arnhem,

150) L. Processionea, Locale; la chenille fort commune certaines années,

153) B. Castrensis. Sur les brayères,

455. Lanestris L. | DREPANULIDAE.

456. Catax L.

Platypteryx Lasp.

157. Trifolii WV, 4 |

458. Quercus L. 469. Falcataria L.

159. Rubi L. Falcula Hb.

170. Curvatula Bkh.

Lasiocampa Latr. 474. Lacertinaria L.

460. Dumeti L. eA NLS W. pa |

161. Potatoria L. Me di Hb. (Generatio I).

462. Pruni L. 172. Binaria Hufn.

163. Pini L. | Homula ATO

16%. Quercifolia L: 175. BR F.

165. Populifolia W. V. Unguicula Hb.

ENDROMIDAE. Cilix Leach.

Endromis 0. 174. Spinula W. V.

166. Versicolora L.

NOTODONTIDAE.

SATURNIDAE. a u

Saturnia Schrk. arpyia, 0.

167. Pavonia L. 175. ao L.

Carpini W. V. 176. Vinula L.

Aglia 0. Stauropus Germ.

468. Tau L. 177. Fagi L.

155) B. Lanestris. Fn Gueldre; rare.

156) B. Catax. Collection de M. van Walchren, où il était indiqué: Brum-

men en Gueldre.

160) L. Dumeti. En Gueldre; rare.

162) L. Pruni. Répandu; mais rare.

163) L. Pini. En Frise, en Overijssel et en Gueldre dans les sapiniéres;

assez rare.

165) L. Populifolia. En Overijssel et en Gueldre, quoique rare.

166) Æ. Versicolora. En Gueldre et dans la province d’Utrecht; très rare.

168) 4. Tau. En Gueldre; très rare.

174) C. Spinula. En Gueldre; rare.

175) H. Furcula, Plus rare que le Vinula.

177) St. Fagi. Répandu; mais pen commun.

178.

179.

180.

481.

182.

185.

184.

185.

186.

187.

188.

189.

190.

178) H. Terrifica.

180) N. Dictaeoides.

182) N. Tremula.

184) N. Chaonia.

185) N. Querna.

Hybocampa LA.

Terrifica W. V.

Milhauseri Esp.

Notodonta 0.

Dictaea L.

Dictaeoides Esp.

Ziczac L.

Tremula W. V.

Dromedarius L.

Chaonia W. V.

Querna W. V.

Dodonaea W. V.

Lophopteryx Stph.

Camelina L.

Pterostoma Germ.

Palpina L.

Drynobia Dup.

Velitaris Hufn.

Pygaera 0.

Bucephala L.

160

194.

492.

495.

194.

195.

196.

197.

198.

199.

200.

201.

202.

Clostera Stph.

Anastomosis L.

Curtula L.

Anachoreta W. V.

Reclusa W. V.

CYMATOPHORIDAE.

Gonophora Brd.

Derasa L.

Batis L.

Cymatophora Tr.

Ocularis L.

Octogesima Hb.

Or WWE

Duplaris L.

Bipuncta Bkh.

Fluctuosa Hb.

Asphalia Hb.

Flavicornis L.

Ridens F.

Xanthoceros Hb.

Groningue, Overijssel et Gueldre; rare.

Plus rare que le Dictaea.

Répandu, mais pea commun.

Gueldre et Utrecht; rare.

Gueldre; rare.

186) N. Dodonaea, Un individu (HS. fig. 84) en a été pris en Overijssel

près de Zwolle d’aprés M. Snellen.

189) D. Velitaris.

191) Cl. Anastomosis.

van Walchren étiqueté: Pays-Bas.

195) G. Derasa.

200) C. Fluctuosa.

202) À. Ridens.

Plus rare que le Batis.

Découvert en Gueldre à Rosendaal par M. Snellen.

Overijssel et Gueldre,

Frise, Gueldre et Utrecht; peu commun.

J'en ai vu un exemplaire dans la collection de M.

C. NOCTUAE. 214. Euphorbiae W. V.

215. Rumicis L.

Diloba Stph. 216. Ligustri W. V.

205. Coeruleocephala L.

Bryophila Tr.

Arsilonche Ld.

217. Algae F.

204. Venosa Bkh. 218. Glandifera W. V.

Demas Stph. V. Par Hb.

219. Perla W. V.

205. Coryli L.

Acronycta Tr. Moma Hb.

206. Leporina L. ea ro Jt

V. Cinerascens; Bradypori-

Agrotis Tr.

na Tr. J

207. Aceris L. 221. Porphyrea W. V.

208. Megacephala W. V. 222. Ericae B.

209. Strigosa W. V. 225. Sigma W.V.; Hb. 122.

210. Tridens W. V. 224. Janthina W. V.

211. Psi L. 225, Fimbria L.

212. Menyanthidis Esp. 226. Interjecta Hb.

215. Auricoma W. V. 227. Augur F.

206) A. Leporina. Le type n’a pas encore été trouvé dans le pays. La

variété y est trés-commune.

209) A. Strigosa, Il se trouve aux environs de Middelbourg, d’où je lai

recu de M. de Bruyne, et en Gueldre.

212) A. Menyanthidis. Espèce décrite et figurée par Sepp (IV. 49).

214) A. Euphorbiae. Collection de M. Ver Huell, où elle se trouvait in-

diquée: Gueldre. Un seul exemplaire.

217) B. Algae. Répandu; mais fort rare.

218) B. Glandifera. Il est curieux que cette espèce n’ait encore été ob-

servée qu’en Hollande, où on la trouve contre les vieux murs de clôture

dans le voisinage des dunes.

221) A. Porphyrea. Dans les bruyères, volant à l’ardeur du soleil.

222) A. Ericae. M. Snellen en a capturé un individu près de Veghel

(Brabant septentrional) et un autre près de Zwolle (Overijssel); l’un et l’autre

en Juin.

223) A. Sigma. En Gueldre.

226) A. Interjecta, Rare.

228. Ravida W. V. 244. Putris L.

229. Pronuba L. 245. Cinerea W. V.

Ab. Innuba. Tr. 246. Exclamationis L.

250. Orbona Hufn. 247. Ripae Hb.

Subsequa W. V. V. Obotritica v. Hein.

251. Comes Hb. 248. Cursoria Hufn.

Orbona F. 249. Tritici L.

Ab. Prosequa Tr. V. Aquilina W. V.

Ab. Adsequa Tr. V. Vilta Esp.

Ab. Pronubina d. Gr. Sepp. 250. Obelisca W. V.

VII. p.159 et 141. 251. Saucia Hb.

252. Triangulum Hufn. 252. Nigricans L.

Sigma Hb. 497. Fumosa W. V.

233. Baia W. V. 255. Ypsilon Hufn.

254. C. nigrum L. Suffusa W.V.; Hb. 154.

255. Ditrapezium Borkh.; Hb. 472. 95%. Clavis Hufn.

Tristigma Tr. Segetum W. V.

256. Xanthographa W. V. 255. Corticea W. V.

257. Umbrosa Hb. 256. Vestigialis Hufn.

258. Rubi View. Valligera W. V.

Bella Bkh, 257. Praecox L.

259. Brunnea W. V. 258. Herbida W. V.

240. Festiva W. V. 259. Occulta L.

241. Glareosa Esp.

Hebraica Frr. Charaeas Steph.

242. Plecta L.

245. Simulans Hufn. 260. Graminis L.

Pyrophila W. V. Ab. Tricuspis Hb.

230) À. Orbona. En Gueldre et en Hollande.

241) A. Glareosa. Nous l’avons obtenu par éclosion en Septembre. Che-

nilles trouvées en Mars dans les dunes de Wassenaar (Hollande méridionale);

trés-rare.

245) A. Cinerea. Hollande, voisinage des dunes. En Gueldre sur la bru-

yère. Rare.

247) A. Ripae. Dans les dunes de nos còtes.

248) A. Cursoria. Dans les dunes de nos côtes,

250) A. Obelisca. Trouvé en Gueldre par MM. Backer et de Roo van

Westmaas, aux environs d’Arnhem. Rare.

259) A. Occulta. Répandu; mais rare.

Neuronia Hb. 279. Dysodea W. V.

280. Serena W. V.

Dianthoecia B.

281. Compta W. V.

Mamestra Tr. 282. Conspersa W. V.

265. Leucophaea W. V. 285. Capsincola W. V.

264. Advena W. V. 284. Cucubali W. V.

965. Tincta Borkh. 285. Irregularis Hufn.

266. Nebulosa Hufn. Echi Bkh.

207 Contigua VG Aporophyla Guen.

268. Thalassina Hufn.

269. Suasa W. V.

270. Pisi L.

971. Brassicae L. Ammoconia Ld.

nen 287. Caccimacula W. V.

273. Albicolon Hb.

274. Oleracea L. Polia Tr.

275. Genistae Bkh. 288. Flavicincta W. V.

276. Dentina W. V.

277. Chenopodii W. V. Dryobota La.

278. Saponariae Bkh. 289. Protea W. V.

261. Popularis F.

262. Cespitis W. V.

286. Lutulenta W. V.

V. Luneburgensis Frr.

263) M. Leucophaea. Répandu, quoique rare.

265) M. Tincta. Encore rare.

267) M. Contigua. En Gueldre.

275) M. Genistae. En Gueldre; peu commun.

278) M. Saponariae. En Hollande surtout dans le voisinage des dunes et

en Gueldre. Peu commun.

280) M. Serena. En Gueldre et dans le Brabant septentrional.

281) D. Compta. Un seul exemplaire indiqué des Pays-Bas se trouvait dans

la collection de M. van Walchren.

285) D. Irregularis. Pris aux environs de Harlem, volant pendant le cré-

puscule du soir sur Echium vulgare. Rare. (Weyenbergh).

286) A. v. Zuneburgensis. Cette variété a été obtenue par éclosion par

M. van Medenbach de Rooy, qui avait trouvé la chenille sur l’Erica tetraliz ,

en Juin, près de Putten (Gueldre). Le type n’a pas encore été rencontré

dans le pays.

287) A. Caecimacula. En Août 1853 j'en ai trouvé un individu fraîche-

ment éclos dans la province d’Utrecht près de Doorn, sur un terrain sec et

boisé. Depuis j'ai reçu des individus de M. Weyenbergh, qui les a pris dans

les environs de Harlem, voisinage des dunes.

164

Dichonia Hb. 502. Sublustris Esp.; Gn.

Lithoxylea Hb. 240.

290. Aprilina L. 505. Infesta Tr.

Miselia Stph. 504. Basilinea W. V.

305. Rurea F.

291. Oxyacanthae L. Ab. Alopecurus Esp.

Combusta Tr.

306. Scolopacina Esp.

292. Testacea W. V. 507. Remissa Hb.

Ab. Gemina Hb.

308. Unanimis Tr.

Apamea Tr.

Luperina B.

293. Haworthii Curt. 309. Oculea F.

294. Matura Hufn. Didyma Esp.

Texta Esp. Ab. Secalina Hb.

295, Virens L. Ab. Leucostigma Esp.

Nictitans Esp.

d Tr.

Hadena Ti 510. Ophiogramma Esp.

296. Adusta Esp. 311. Literosa Haw.

297. Ochroleuca W. V. 512. Strigilis L.

298. Abjecta Hb. Ab. Latruncula W. V.

Nigricans Tr. Ab. Aerata Esp.

Fribolus B. Aethiops Haw.

299. Lateritia Hufn. Ab. Fasciuncula Haw.

300. Polyodon L. Rubeuncula Donz.

501. Lithoxylea W. V.; Gn. 315. Furuncula W. V.

293) L. Haworthii. Un individu de cette espèce a été pris à Harderwijk,

en Gueldre, par M. van Medenbach de Rooy, un autre près de la ville de

Groningue par M. de Gavere; l’un et l’autre en Juillet.

296) H. Adusta. Trouvé dans la province d’Utrecht pres de Zeist.

297) H. Ochroleuca. Pris dans la Nord-Hollande près de Loosdrecht par

M. Lodeesen.

298) H. Abjecta. Frise, Overijssel et Hollande. Rare.

301) H. Lithoxylea. Gueldre et Overijssel; peu commun.

302) H. Sublustris. Commun dans les dunes de la Hollande, où la Li-

thoxylea ne se montre jamais.

306) H. Scolopacina. En Gueldre et en Hollande.

311) H. Literosa. En Hollande à Scheveningue et à Katwijk-sur-mer,

contre des murs de clôture en Juillet; rare.

313) H. Furuncula ne varie par moins que la Strigilis.

316.

318.

520.

521.

Dipterygia Stph.

. Pinastri L.

Chloantha B.

). Perspicillaris L.

Trachea Hb.

Atriplicis L.

Euplexia Stph.

. Lucipara L.

Brotolomia Ld.

Meticulosa L.

Mania Tr.

. Maura L.

Naenia Stph.

Typica L.

Helotropha Ld.

Leucostigma Hb.

Ab. Fibrosa Hb.

315) Cl. Perspicillaris.

G. S. de Graaf, en Août 1859.

Très rare.

319) M. Maura.

323) H. Micacea.

325) N. Cannae.

328) N. Geminipuncta.

329) N. Neurica.

En Gueldre.

En Hollande.

Trouvé aux environs de Rotterdam par M. Snellen.

En Hollande.

Obtenu par éclosion par M. Snellen, en Juillet, de

Hydroecia Gn.

. Nictitans L.

. Micacea Esp.

Gorlyna Tr.

. Flavago W. V.

Nonagria Tr.

. Cannae Tr.

. Sparganii Esp.

. Typhae Esp.

Ab. Fraterna Tr.

. Geminipuncta Hatch.

Paludicola Hb.

. Neurica Hb.

Senta Stph.

. Maritima Tauscher.

Ulvae Hb.

Tapinostola Ld.

. Fulva Hb.

Ab. Fluxa Tr.

. Elymi Tr.

Trouvé à Vorden, en Gueldre, par mon neveu M.

Indiqué aussi dans les environs de Zutphen.

Indiqué à Groningue par M. de Gavere.

chrysalides trouvées dans le Phragmites communis, près de Rotterdam.

330) S. Maritima. Decouvert dans les environs de Rotterdam par M. Snellen.

331) T. Fulva.

332) 7. Elymt.

En Frise et en Hollande; rare.

Dans nos dunes au bord de la mer, Assez rare.

Calamia Mb.

. Lutosa Hb.

Bathyerga Frr:

. Phragmitidis Hb.

Leucania Tr.

. Pudorina W. V.

. Impura Hb.

. Straminea Tr.

. Pallens L.

. Obsoleta Hb.

. Comma L.

. Littoralis Curt.

. Albipuncta W. V.

. Lithargyrea Esp.

Grammesia Stph.

. Trigrammica Hufn.

Trilinea W. V.

Caradrina Tr.

. Morpheus Hufn.

. Cubicularis W. V.

. Alsines Brahm; Tr.; Hb.

333) C. Lutosa.

334) C. Phragmitidis.

335) L. Pudorina.

temps dans les dunes de Wassenaar.

341) L. Littoralis.

342) L. Albipuncta.

I. p. 213.

166

349.

561.

Rare.

. Taraxaci Hb.

Blanda Tr.

(Hydrilla B.).

Arcuosa Haw.

Rusina B.

. Tenebrosa Hb.

Amphipyra Tr.

. Tragopogonis L.

. Pyramidea L.

Taeniocampa Gn.

. Gothica L.

. Miniosa W. V.

. Cruda W. V.

Ambiqua Hb.

. Populeti F.

. Stabilis W. V.

. Gracilis W. V.

. Incerta Hufn.

Instabilis W. V.; Hb.

. Munda W. V.

Panolis Hb.

Piniperda Panz.

En Gueldre et en Hollande.

En Hollande et dans la Frise.

Je l’ai obtenu par éclosion; chenille trouvée au prin-

Dans les dunes au bord de la mer; rare.

En Gueldre et en Frise; rare.

349) H. Arcuosa Haw. — Wd. 433. — Hump. et W. I. pl. 54, 7. — Staint.

Man. Jen ai pris quelques individus mâles volant, en Juillet,

pendant le crépuscule du soir au bord d’un canal près de Leyde.

l'espèce a été trouvée à Oosterbeek, en Gueldre, par M. Backer.

356) T. Populeti.

361) P. Piniperda.

Hollande et Gueldre; rare.

La chenille est certaines années si commune, qu’elle

occasionne de grands dégâts dans les forèts de pins.

Pachnobia Gn. :

. Rubricosa W. V.

Dicycla Gn.

. Oo L.

Calymnia Hb.

. Pyralina W. V.

. Diffinis L.

. Affinis L.

. Trapezina L.

Dyschorista Ld.

. Suspecta Hb.

. Fissipuncta Haw.

Ypsilon W. V.; Hb. 156.

Plastems B.

. Retusa L.

. Subtusa W. V.

Orthosia Tr.

72. Ruticilla Esp.

. Lota L.

. Macilenta Hb.

). Circellaris Hufn.

Ferruginea W. V.

362) P. Rubricosa.

363) D. Oo.

Gueldre; un seul exemplaire.

365) C. Diffinis. Très-rare.

368) D. Suspecta.

Je Vai pris aux environs de Leyde,

Collection de M. van Eyndhoven où il était indiqué de la

. Rufina L.

. Pistacina W. V.

Ab. Lychnidis F.

Xanthia Tr.

. Citrago L.

. Aurago W. V.

. Togata Esp.

Silago Hb.

. Fulvago L.

Cerago W. V.

. Gilvago W. V.

Oporina B.

. Croceago W. V.

Orrhodia Hb.

. Erythrocephala W. V.

. Rubiginea W. V.

. Vaccinii L.

Ab. Polita Hb.

Scopelosoma Curt.

. Satellitia L.

Scoliopteryx Germ.

. Libatrix L.

Tres-rare.

Un exemplaire en a été trouvé à Zwolle, en Overijssel,

et un autre en Gueldre près de Nykerk; l’un et l’autre en Aout.

379) H. Aurago. Pris à Nykerk, en Gueldre, par M. van Medenbach de Rooy.

383) G. Croceago.

384) O. Erythrocephala.

385) O. Rubiginea.

Gueldre et Utrecht; peu commun.

En Gueldre.

En Gueldre; rare.

168

Xylina Tr.*). ~ Calophasia Stph.

389. Semibrunnea Haw. 398. Lunula Hufn.

390. Ornithopus Hufn. Linariae W. V.

Rhizolitha W. V.

504. Furcifera Hufn. Cucullia Schrk.

Conformis W. V. 599. Verbasci L.

400. Scrophulariae Esp.

Calocampa Stph. 401. Asteris W. V.

392. Vetusta Hb. | 402. Umbratica L.

595 Hxoleta E, 405. Chamomillae W. V.

394. Solidaginis Hb. PlusialTei

Xylomiges Gn. 404. Triplasia L.

405. Urticae Hb.

406. Concha F.

407. Chrysitis L.

Asteroscopus B. 408. Festucae L.

409. Jota L.

Ab. V. aureum Guen.

595. Conspicillaris L.

Ab. Melaleuca Dup.

596. Sphinx Hufn.

Cassinea W. V. Net eri,

Xylocampa Gn. Te TE

397. Lithorhiza Bkh. 444. Myrtilli L.

*) Xylina. Toutes les espèces de ce genre sont rares dans les Pays-Bas.

394) C. Solidaginis. En Hollande dans les dunes de Wassenaar (ter Meer).

395) X. Conspicillaris. Eu Gueldre.

397) X. Lithorhiza. En Frise et en Gueldre.

398) C. Lunula. Trouvé à Velp par M. de Roo van Westmaas.

399) C. Verbasci. La chenille assez commune en Hollande sur le Verbas-

cum thapsus.

400) C. Scrophulariae. En Gueldre et dans la Hollande. Chenille sur la

Scrophularia nodosa.

401) C. Asteris. Un seul exemplaire de cette espèce a été pris, en Juillet

1861, dans les dunes, aux environs de Harlem, par M. Weyenbergh.

403) C. Chamomillae. Plus rare que l’Umbratica.

406) P. Concha. Déconvert près de Loosdrecht (Holl. sept.), en Juillet,

par M. Lodeesen.

409) P. Jota. J'ai pris près de Leyde quelques individus mâles de P.

V. aureum Gn.; mais je suis tenté de croire que le V. aureum n'est qu’une

variété de lJota.

412,

Heliaca HS.

Tenebrata Scop.

Heliaca W. V.

Heliothis Tr.

169

421.

422.

Euclidia Tr.

Mi L.

Glyphica L.

Pseudophia Gn.

413. Dipsacea L. 425. Lunaris W. V.

444. Armigera Hb.

Catocala Schr.

Chariclea Kirby.

42%. Fraxini L.

445. Delphinü L. 425. Nupta L.

446. Umbra Hufn. 426. Sponsa L.

Marginata F. 427. Promissa W. V.

Erastria Tr. Toxocampa Gn.

447. Bankiana F. 428. Pastinum Tr.

Argentula Hb.

448. Uncana L. Aventia Dup.

MENSE

Unes 429. Flexula W. V.

419. Pyrarga Hufn. Poca Hh

Fuscula W. V. ARE wd

Prothymia Hb. Boletobia B.

420. Laccata Scop. 450. Fuliginaria L.

Aenea W. V.

415) Ch. Delphinii.

Carbonaria W. V.; Hb.

Trouvé par M. Albarda prés de Huizam en Frise.

Dans la collection du Muséum de Leyde se trouvent 4 individus indigénes

pris par MM. Ver Huell et Snellen van Vollenhoven.

417) E. Bankiana.

L'espèce est signalée aussi en Hollande.

418) E. Uncana.

Répandu.

Pris en Gueldre près d’Empen par M. van Eyndhoven.

Vole dans les prés humides.

420) P. Laccata. Vole en plein jour dans les dunes et sur les bruyères.

424) C. Fraeint.

426) C. Sponsa.

427) C. Promissa.

428) T. Pastinum.

principalement dans les endroits herbeux des dunes.

430) B. Fuliginaria. Hollande, Gueldre et Drenthe; peu commun.

Répandu; mais rare.

En Gueldre et dans la Hollande, où on le trouve

459.

LO,

431) Z. Tarsiplumalis.

434) Z. Emortualis.

435) H. Cribralis.

438) B. Crassalis.

Zanclognatha Ld.

. Tarsiplumalis Hb.

. Nemoralis F.

Grisealis W. V.

. Tarsipennalis Tr.

. Emortualis W. V.

Herminia Hb.

. Cribralis Hb.

. Derivalis Hb.

Pechipogon Stph.

. Barbalis L.

Bomolocha Hb.

Crassalis F.

Hypena Tr.

Rostralis L.

Proboscidalis L.

Hypenodes Gu.

. Costaestrigalis Stph.

Tholomiges Ld.

2. Turfosalis Wk.

170

445.

hhh,

445.

AAG,

447.

448.

449.

450.

Gueldre et Frise,

En Gueldre.

En Hollande; assez rare.

En Frise et en Gueldre.

Rivula Gn. |

Sericealis Scop.

Brephos 0.

Parthenias L°

D. GEOMETRAE.

Pseudoterpna HS.

Pruinata Hufn.

Cythisaria W. V.

Geometra B.

Papilionaria L.

Phorodesma B.

Pustulata Hufn.

Bajularia W. V.

Nemoria Hb.

Viridata L.

Strigata Mueller.

Aestivaria Hb.

Thalera Hb.

Fimbrialis Scop.

Bupleuraria W. V.

442) Th. Turfosalis. Découvert par M. Albarda en Frise, près de Kuik-

horne, en Août.

444) Br. Parthenias a été pris en Frise par M. Albarda.

447) Ph. Pustulata.

448) N. Viridata.

450) Th, Fimbrialis.

Rare.

Utrecht et Gueldre; rare.

451.

452.

453.

454.

ADD.

456.

457.

458.

459.

460.

461.

Jodis Hb.

Putata CI.

Putataria L.

Lactearia L.

Aeruginaria W. VY.

Acidalia Tr.

Ochrata Scop.

Ochreata W. V.

Perochraria Steph.

Muricata Hufn.

Auroraria Hb.

Dimidiata Hufn.

Scutulata W. V.; Tr.; Hb.

Straminata Tr.

Incanaria Hb.

Bisetata Hufn.; Bkh.; Tr.

Osseata W. V.

Interjectaria HS.

Aversata L.

Ab. Lividata L.

Aversaria Hb. 56.

453) A. Ochrata.

454) A. Muricata.

456) A. Straminata. Il vole en Gueldre sur les brnyères et en Hollande

462. Inornata Haw.

Suffusata Tr.

465. Emarginata L.

46%.

465.

466.

Immorata L.

Rubricata W. V.

Promutata Gn.

Immutata W. V.; Tr.; Hb.

408; HS. 101.

. Remutata W. V.; Hb.

. Immutata L.

Sylvestraria Hb. 97.

. Umbellaria Hb.

. Nigropunetata Hufn.

Strigilata Tr.

Prataria B.

. Imitaria Hb.

472. Paludata L.

Ornata Scop.; Hb.

475. Decorata W. V.

Zonosoma Ld.

474. Pendularia L.

On ne prend dans notre pays que la var. A de Guenée.

Répandu; mais peu commun.

dans les endroits herbeux secs et découverts; Juillet,

459) A. Osseata,

460) A. Interjectaria.

464) A. Immorata.

la Gueldre. }

466) A. Promutata.

hem; rare.

a) Acid. Punctata Tr. (Bouwst. n°. 565) n’a pas été trouvée dans le pays.

469) À. Umbellaria.

d’Ede (Gueldre).

471) A. Imitaria. En Zélande aux environs de Middelbourg.

473) A. Decorata. Découvert à Velp par M. de Roo van Westmaas, en

Juillet; très-rare.

En Gueldre et dans les dunes de la Hollande.

Il a été pris dans les dunes de nos côtes; rare.

Collection de M. van Eyndhoven où il est indiqué de

Trouvé près de Rotterdam et aux environs d’Arn-

M. Lodeesen en a pris un individu en Juin près

14*

475. Orbicularia Hb. Cabera Tr.

476. Porata F.

Poraria Tr.

477. Punctaria L.

478, Trilinearia Bkh.

487. Pusaria L.

488. Exanthemata Scop.

Exanthemaria Esp.

Timandra Be Numeria Dup.

479, Amataria L. 489. Pulveraria L.

Pellonia Dup. Ellopia Stph.

480. Vibicaria L. 490: Fast aa,

Zerene Tr. V. Prasinaria Hb.

481. Grossulariata L.

Metrocampa Latr.

482. Sylvata Scop.

Ulmata F. 491. Margaritata L.

485. Adustata W. V. Margaritaria W. V.

484. Marginata LE 492. Honoraria W. V.

Naevaria Hb.

Ab. Pollutaria Hb. Eugonia Hb.

495. Angularia W. V.

Bapta Stph. Ab. Carpinaria Hb.

485. Bimaculata F. 494. Alniaria L.

Taminata W. V. 495. Canaria Hb.

486. Temerata W. V. Tiliaria Bkh.; Hb.

Temeraria Ub. 496. Fuscantaria Haw.

475) Z. Orbicularia. Observé par M. van Eyndhoven en Gueldre près

d’Empen. Trouvé aussi dans l’Overijssel.

478) Z. Trilinearia. L’individu signalé par moi (Tijdschr. voor Entomol.

IV. p. 43) comme Ruficiliaria HS. n’est qu’une variété de la Trilinearia.

La Ruficiliaria serait-elle une espèce distincte ?

480) P. Vibicaria. Dans les dunes et sur les bruyères.

485) B. Bimaculata. Répandu; mais rare.

486) B. Temerata. Répandu; mais rare.

489) N. Pulveraria. Pris par M. van Medenbach de Rooy à Nykerk en

Gueldre; Juillet.

490) E. Fasciaria. Dans les forêts de pin.

492) M. Honoraria. En Gueldre; rare.

496) E. Fuscantaria Hw.; Wd. 485; Gn.; Hump. et W. II. pl. 59. 20;

Staint. Man. II. p.15. Obtenu par éclosion par M. Snellen; chenille trouvée

sur la Fraxinus excelsior près de la Haye et à Rotterdam.

497. Erosaria W. V. Rumia Dup.

V. Quercinaria Bkh.

508. Cratacgata L.

Selenia Hb.

À Epione Dup.

498. Illunaria Hb.

499. Lunaria W. V. 509. Apiciaria W. V.

500. Illustraria Hb. 510. Advenaria Hb.

. © l i ond

Pericallia Stph Venilia Dup.

501. Syringaria L. _

511. Macularia L.

Odontopera Stph. Maculata W. V.

502. Bidentata L. ì

Dentaria Hb. Macaria L.

512. Notata L.

513. Alternata W. V.

505. Pennaria L. Alternaria Hb.

544, Liturata L.

Himera Dup.

Crocallis Tr.

504. Elinguaria L. Hibernia Latr.

Eurymene Dup. 515. Rupicapraria W. V.

2 316. Leucophaearia W. V.

5. Dolab L.

er Ab. Nigricaria Hb.

Angerona Dup. 517. Aurantiaria Hb.

4 . 5 a i .

506. Prunaria L. PE EN 2

a RE

Ab. Sordiata Goetze. 519. Defoliaria L.

Corylaria Esp.

- 2 Anisopteryx Stph.

Urapteryx Leach. i

520. Aceraria W. V.

507. Sambucaria L. 521. Aescularia W. Y.

499) S. Lunaria. Tepandu; mais assez rare.

501) P. Syringaria. Répandu; mais rare.

510) Æ. Advenaria. En Frise et en Gueldre.

515) H. Rupicapraria. Un individu en a été trouvé, en Janvier, à Oos-

terbeck (Gueldre) par M. Backer.

517) H. Aurantiaria. Peu commun.

520) À, Aceraria. En Gueldre; rare.

174

Phigalia Dup. 552. Lichenaria Hufn.; Hb.

| 555. Crepuscularia W. V.

522. Pilosaria W. V. 554. Luridata Bkh.

Extersaria Hb.

Biston Leach.

535. Punctulata W. V.

525. Hirtarius (ria) L. Sthanelia B.

524. Stratarius (ria) Hufn. 556. Hippocastanaria Hb.

Prodromaria W. V. 8

Gnophos Tr.

Amphidasis Tr. 537. Obscurata W. V.

525. Betularia E. Fidonia Tr.

Synopsia Hb. 558. Limbaria F.

Boarma Tr.

539. Atomaria L.

527. Rhomboidaria W. V.

528. Repandata L.

Repandaria W. V. 540. Piniarius (ria) L.

529. Roboraria W. V. |

550. Consortaria F. Selidosema Hb.

551. Viduata W. V. DAA. Plumaria W. V.

Bupalus Leach.

a) B. Hispidarius. D’après une observation unique cette espèce se trou-

verait dans la Gueldre; mais il m’a été impossible de vérifier si on n’a pas

fait erreur quant à l’espèce.

526) S. Sociaria, En Gueldre.

27) B. Rhomboidaria. En Gueldre.

28) B. Repandata. Répandu, quoique assez rare.

529) B. Roboraria, En Gueldre; peu commun.

531) B. Viduata. En Gueldre.

535) B. Punctulata, Répandu; mais il n’a pas encore été trouvé en

Hollande.

536) St. Hippocastanaria. Se trouve dans les bruyères.

537) Gn. Obscurata. Sur les bruyères.

538) F. Limbaria. Découvert par M. Snellen à Doetichem en Gueldre.

539) E. Atomaria. Sur les bruyères dans le voisinage des sapinières; ne

se trouve pas en Hollande,

541) S. Plumaria. Commun sur lee bruyeres; rare dans les dunes.

175

Thamnonoma Ld. 553. Mocniata Scop.

Moeniaria W. V.

542. Wavaria L.

545. Brunneata Thbg. Mesotype Hb.

Phasiane Dup. 554. Virgata Hufn.

Lineolata W. Y.

544, Petraria Hb. x si

545. Clathrata L. Lihostege HD.

i 555. Griseata W. V.

Scodonia B.

Anaitis B.

546. Belgaria Hb.

Belgiaria Bkh. 556. Plagiata L.

Chesias Tr.

Aspilates Tr.

557. Spartiata Fuessly.

547. Strigillaria Hb. 558. Obliquata W. V.

Lys HD. Lobophora Curt.

548. Purpuraria L. 559. Sexalata Vill.: Bkh.

Orthobika Hb 560. Halterata Hufn.

Hexapterata W. V.

549. Coarctaria WV. 564. Viretata Hb.

550. Plumbaria F. 562. Carpinata Bkh.

Palumbaria W. V. Lobulata Hb.

554. Cervinata W. V.

552. Chenopodiata L. Chimatobia Stph.

Mensuraria W. V.; Tr. 565. Brumata L.

543) Th. Brunneata. Pris en Gueldre près d’Ede par M. Lodeesen.

544) Ph. Petraria. Un individu a été pris par M. Albarda à Kuikhorne

en Frise, un autre par M. Weyenbergh aux environs de Harlem; Mai et

Juin, |

547) A. Strigillaria. En Gueldre.

549) O. Coarctaria. En Gueldre.

550) O. Plumbaria. Commun sur les bruyères. Jamais en Hollande.

553) O. Moeniata. Assez commun sur les bruyères. Jamais en Hollande

554) M. Virgata. Commun dans les dunes; non signalé ailleurs.

555) L. Griseata. Découvert par M. Backer près Nymègue en Juillet,

561) L. Viretata. Un seul exemplaire en a été trouvé à Velp par M. de

Koo van Westmaas, en Avril 1863.

Triphosa Siph. 578. Truncata Hufn.

564. Dubitata L. de LUE

Ab. Perfuscata Haw.

Eucosmia Stph. Ab. Immanata Haw.!

REG SUndolatadt 579. Firmata Hb.

580. Pectinataria Fuessly.

Scotosia Stph. Miaria W. V.; Hb. 292.

566. Vetulata W. V. 581. Multistrigaria Haw.

582. Didymata L.

Lygris HD. Scabraria Hb. 229.; Tr.

567. Prunata L. Alpestrata Hb. 320.

Ribesaria B. 585. Fluctuata L.

568. Testata L. 584. Montanata W. V.

Achatinata Hb. 585. Quadrifasciaria L. _

569. Populata W. V. Ligustrata W.V.; Hb. 282.

570. Associata Bkh. 586. Ferrugata L.

Marmorata Hb. 587. Pomoeriaria Ev.; Gn.

Quadrifasciata Hb. 284.

Cidaria Tr. 588. Propugnata W. V.

571. Pyraliata W. V. | 589. Lignata Hb.

572. Fulvata Forsten; W. V. 590. Dilutata W. V.

575. Ocellata L. 591. Picata Hb.

574. Bicolorata Hufn. 599. Cuculata Hufn.

Rubiginata W. V. Sinuata W. V.

575. Variata W. V. 593. Albicillata L.

V. Obeliscata Hb. 594. Hastata L.

576. Juniperata L. 595. Biriviata Bkh.

577. Siterata Hufn. Alchemillata W. V.

Psittacata W. V. 596. Rivata Hb.

576) C. Juniperata, Utrecht et Gueldre.

579) C. Firmata. Trouvé à Velp par M. de Roo van Westmaas.

581) C. Multistrigaria. En Hollande dans les endroits secs et boisés;

Mars et Avril. Il a été cité dans les Bouwstoffen sous le nom de Lob. Ser-

tata (491a).

587) C. Pomoeriaria, Très rare.

591) C. Picata. Très rare.

592) C. Cuculata, Indiqué dans la Gueldre. Collection de M. van Eynd-

hoven.

596) C. Rivata. En Gueldre et dans le Brabant septentrional. La Revate

est-elle une espèce séparée ou simplement une variété de la Biriviata, ?

177

597. Alchemillata L. Eupithecia Curtis.

Rivulata W. V. 615. Castigata Hb.

598. Candidata W. V.; Hb. 616. Trisignaria Hb.

599. Luteata W. V. 617. Pygmaeata Hb.

600. Obliteraria Hufn. 618. Assimilata Gn.

Hepararia Hb. = 619. Absynthiata L.; Hb.

601. Albulata W. V. 620. Vulgata Haw.

602. Decolorata Hb. 621. Valerianata Hb.

605. Bilineata L. Viminata Dbd.

604. Corylata Thb. 622. Plumbeolata law.

Ruptata Hb. 625. Tenuiata Hb.

605. Elutata Hb. 624. Dodoneata Gn.

606. Impluviata W. V. 625. Tripunctaria HS.

607. Capitata HS. 626. Indigata Hb.

608. Berberata W. V. 627. Innotata Hufn.

609. Rubidata W. Y. 628. Nanata Hb.

610. Badiata W. V. 629. Abbreviata Stph.

611. Derivata W. V. Guinardaria HS. (Non aucto-

612. Sagittata F. rum Francorum).

615. Comitata L. 650: Sobrinata Hb.

Chenopodiata W. V. 651. Pumilata Hb.

614, Sparsaria Hb. 598. 652. Irriguata Hb.

607) C. Capitata. Cette espèce est celle que j'avais designée sous le nom

de Silaceata dans les Bouwstoffen.

609) C. Rubidata. En Gueldre.

611) C. Derivata. En Gueldre.

612) C. Sagittata. Trouvé par M. van Medenhach de Rooy à Nykerk en

Gueldre.

614) C. Sparsaria. En Gueldre.

618) E. Assimilata. Espèce verifiée par M. Stainton. Hollande.

621) E. Valerianata. Il me paraît probable que c’est la vraie Valerianata

de Hübner. M. Snellen l’a élevée de la chenille, trouvée par lui sur la

Valeriana officinalis près de Rotterdam. J’en ai aussi reçu un exemplaire

de M. de Roo van Westmaas qui l’a pris a Velp.

629) £. Abbreviata, Espèce voisine de Dodoneata. J’ai communiqué les

deux espèces à M. Stainton qui a eu Vobligeance de vérilier ma détermi-

nation,

178

655. Pusillata W. V.; Mb. Disparata Hb. 246.

654. Strobilata Bkh.; Hb. Ab. Subfulvata Haw.

655. Togata Hb. Disparata Hb. 247.

636. Rectangulata L. 639. Signata Scop.

657. Subnotata Hb. Centaureata W. V.

658. Succenturiata L. 640. Linariata W. V.

Je crois avoir reconnu toutes les Eupithecia ci-dessus énu-

merées. Quant aux espèces difficiles à reconnaître, j'ai été

assez heureux pour pouvoir comparer nos exemplaires indigènes

avec des individus d’Allemagne déterminés par M. Herrich-

Schaeffer et envoyés tout dernièrement par celui-ci à M. Snel-

len de Rotterdam.

DEINLANDSCHE BLADW ESPEN

IN HARE GEDAANTEWISSELING EN LEVENSWIJZE BESCHREVEN

DOOR

Mr. S. C. SNELLEN VAN VOLLENHOVEN.

Negende Stuk,

NEMATUS PALLICERCUS, Hart.

Deze moet volgen op N°. 26 der Bouwstoffen.

Vergelijk voor het volkomen insect:

Harrie, Blatt- und Holzwespen p. 190. N°. 15.

Larve onbeschreven.

Nematus luteus, antennis, genis, occipite, dorso, ma-

cula pectorali tarsisque posticis nigris; alarum sti-

gmate et costa pallidis.

Ziehier alweder een paar Nematus-soorten, wier larven aan-

toonen dat zij tot de groep van Salicis en IWttewaalli be-

hooren, Het voedsel van deze soorten schijnt echter bepaalde-

lijk populierblad te wezen en niet wilgenblad gelijk dat der

zoo even genoemden,

180

Het was in de maand Augustus 1859, dat ik op een’ popu-

lier in mijn’ tuin te Leyden eenige larven opmerkte (zie fig. 1)

welke mij toeschenen in kleur en teekening aftewijken van de

mij reeds bekende soorten. Bij vergelijking bleek het dan ook

dat ik met eene nieuwe te doen had. Mijne larven waren

ietwat minder dan twee palm lang en naar mate van de lengte

vrij gezet. De kleur was op den rug glimmend blaauwachtig

grijsgroen, op de zijden en den buik geelgroen. De voorrand

van den eersten ring, vooral in de zijde, de elfde ring en de

rand van den laatsten waren oranjeachtig geel. De voorpooten

waren lichtgroen met zwarte vlekken en bruine klaauwtjes; de

middenpooten, twaalf in getal, alsmede de twee naschuivers

waren geel. De kop was klein en glimmend zwart. Op den

rug zag men drie rijen van, aan elkander stootende, zwarte

vlekken. Op de zijden waren eenige meest langwerpig ronde

zwarte vlekjes onregelmatig geplaatst, waaronder het meest in

het oog liepen twee dwarse vlekken boven iedere poot en eene

driehoekige daarboven (zie fig. 2.). Het laatste ligchaams-seg-

ment vertoonde eene groote vierhoekige zwarte vlek boven op,

welke naar achteren in twee vrij lange doorntjes uitliep (zie

fig. 5.). De Inchtgaten waren zeer klein en schier cirkelrond.

Deze dieren aten nagenoeg altijd door; toen zij halfwassen

waren, beten zij alleen gaten in het blad, doch volwassen zijn-

de aten zij ook van den rand en lieten alleen de hoofdnerven

van het blad over.

In de eerste week van September hadden zij haren vollen

wasdom bereikt en op den 6 en 7* daalden zij af naar den

grond, waar zij op en even beneden de oppervlakte langwerpig

eivormige coconnetjes vervaardigden. Deze waren geheel met

aard- en zandkorrels bedekt, welke daaraan door lijmstof en

spinsel vast verbonden waren (zie fig. 4.); van deze aanhang-

sels ontdaan was het cocon glanzig koperachtig zwart, glad

behalve eenige losse draden.

Deze cocons hebben mij geene levende wespen opgeleverd;

nadat ik geruimen tijd daarop gewacht had, besloot ik, in

181

Julij 1860, de cocons open te snijden. In de meesten vond

ik eene verdroogde larve, dech twee cocons vertoonden ver-

droogde wespenpoppen, die zoo zoo uitgekomen zouden zijn en

zelfs het laatste dunne huidje reeds gedeeltelijk hadden afge-

schoven. Hare kleuren waren zeer kennelijk en daaruit reeds

was de soort der bladwesp met tamelijke zekerheid te bepalen.

Den 24" Mei 1865 gelukte het mij eerst deze waarneming

voort te zetten. Ik trof op denzelfden populier, waarvan ik

boven sprak, een blad aan geheel doorbeten en gelijk aan onze

fig. 6. In het midden daarvan was eene plek uitgespaard (a)

en daarop eene menigte ledige eijerdoppen te onderscheiden.

Deze zaten vrij onregelmatig tegen elkander aan, doch hadden

allen dezelfde langwerpige gedaante en dezelfde rigting, gelijk

eenigzins vergroot voorgesteld is bij fig. 7. Op hetzelfde blad

trof ik in de uitgegeten plekken zeer jonge larven aan, naar

gissing ongeveer vier dagen oud, donkergroen of zwartachtig

met zwarte koppen; fig. 8 geeft daarvan vin omtrek eene voor-

stelling.

Op den 51® van die maand waren zij waarschijnlijk voor

de tweede maal verveld, hadden de grootte en gedaante van

onze negende figuur, en volkomen de hoofdtinten, kleurverdee-

ling en vlekken aangenomen van onze fig. 1. Het eenige on-

derscheid was dat de groene kleur niet zoo blaauwachtig grijs

was, maar meer naar zuiver groen helde.

Dagelijks bezocht en bekeek ik mijne voedsterlingen en re-

kende op den 5° Junij dat zij nog wel acht of tien dagen

zouden noodig hebben eer zij volwassen waren. Hoe groot

was dus mijne verbazing op den 4" Junij, toen ik bemerkte

dat mijne geheele bladwespen-familie op een enkel individu na

verdwenen was; ik meende eerst dat een hongerige musch of

pimpel toevallig de colonie ontdekt en opgegeten had, doch

het bevreemdde mij dat er toch nog een voorwerp was overgeble-

ven, daar vogels, wanneer zij eene zoodanige ontdekking doen,

gewoonlijk niets overlaten. Ik nam dit laatste diertje mede en

deed het in eene blikken bus met wat aarde en een paar blaad-

182

jes. Doch toen zag ik, dat de familie uit eigen aandrang van

den boom was afgedaald om in te spinnen; want de overge-

bleven larve begon den volgenden dag mede een cocon te spin-

nen. Wat de oorzaak was dat deze larven zoo veel kleiner

van gestalte waren dan de vorigen en zich met zoo korten tijd

van larven-toestand vergenoegd hadden, is mij niet gebleken.

Op den 50° Junij vond ik in het busje, waarin de bewuste

larve haar cocon gemaakt had eene doode mannelijke bladwesp

van de soort door Hartig genoemd Wematus pallicercus, naast

het ledige coconnetje. Deze wesp, afgebeeld bij fig. 10, en

waarmede de onuitgekomen wespen van 1860 volkomen over-

eenstemden, op de niet ontplooide vleugeltjes na, zal ik nu

beschrijven.

Zij is 6 millim. lang en heeft eene vlugt van 15 mm. Men ziet

aan dat diertje eigenlijk niet veel meer dan twee kleuren, een’

licht roodachtig geel en een vaal zwart. Deze laatste kleur hebben

de sprieten, die vrije dik zijn in vergelijking van die van vele

andere Nematen. De oogen zijn graauw-bruin. Aan den rood-

achtig gelen kop zijn zwart of zwartachtig de uiterste spitsen

der bovenkaken, de wangen en de schedel met het achterhoofd.

De prothorax is geel, de mesothorax vaal zwart op den rug

en glanzig bruin aan de borstzijde; de methathorax zwart

boven en geel onder. De voor- en middenpooten zijn geel tot

aan de 2 laatste tarsenleedjes, die zwartachtig zijn; aan de

gele achterpooten zijn de uiteinden der dijen roodachtig, de

scheenen bruinachtig met bepaald bruine spitsen, de tarsen vaal

zwart, Het achterlijf is op den rug glanzig zwart met gelen

zoom aan de zijden, van onder roodachtig geel. De vleugels

een weinig iriserend vuilwit, met bruine aderen. Aan de in-

planting zijn de radius en cubitus geel; dezelfde kleur, heeft

het stigma.

Met deze beschrijving van het mannetje, stemt overeen de

beschrijving, die Hartig t. a. pl. geeft van het wijfje, met

deze geringe afwijkingen. Het zwart op den schedel is door

gele strepen in drie vlekken afgedeeld , de zijden van het mid-

Nematus pallicercus ‚ Hart.

183

delborsistuk zijn geel met zwarte schaduw aan de inplanting

der vleugels, de heupen van het laatste paar zijn zwart in het |

midder en aan de toppen ; de doornachtige’ uitsteeksels aan het

achterlijf zijn lichtbruin.

De wesp schijnt zoowel in Duitschland als hier te lande vrij

zeldzaam voor te komen.

Verklaring van Plaat 11.

Fig.

. Eene volwassen larve, iets meer dan nat. grootte.

DO mi

. Een der middenringen, vergroot.

» De laatste ringen, vergroot.

» Het cocon, met de daaraan lenende zandkorreltjes.

» Hetzelfde, daarvan ontdaan.

» Ken populierblad met ledige eijerdoppen.

» De eïerdoppen, vergroot.

» Omtrek van een jong larfje.

» Omtrek van eene halfwassen larve.

bb,

» De mannelijke wesp, vergroot.

184

NEMATUS AURANTIACUS, Hart.

N°. 55 der Bouwstoffen.

Vergelijk voor het volkomen insect:

Harrie, Blatt- und Holzwespen, p. 197. N°. 25.

Larve: onbeschreven.

Nematus niger, antennis subtus, ore, prothorace, pleuris,

pedibus et alarum stigmate flavis aut luteis, abdomine

aurantiaco.

Het was in het begin van Junij 1846, dat ik op een’ der

wegen om het dorp Warmond eene geheele familie der larven

van deze soort op populierbladeren aantrof, dat ik die mede-

nam, opkweekte en afteekende, en het genoegen had die tot

verandering te brengen.

Deze larven waren 1 centim. lang; de kop was glanzig zwart,

met donkerbruine kaken. De zes voorpooten waren aan de in-

planting zwart en van daar verder naar de klaauwtjes toe

paarsachtig bruin. De drie eerste segmenten van het ligchaam

waren hoog- of oranjeachtig geel, het vierde groenachtig geel,

de zes volgenden helder groen, de twee laatsten weder hoog-

geel; de twaalf buikpooten groen, de twee naschuivers geel.

Op het eerste segment zag men zes kleine glanzig zwarte vlek-

jes, op de drie volgenden negen langsrijen van telkens twee

vlekjes, waarvan die boven de pooten zamengesmolten — of op

ieder segment twee dwarsrijen van negen vlekjes. Op de zes

volgende ligchaamsringen stonden aan iedere zijde twee, scheef

boven elkander geplaatste langwerpige vlekken boven de pooten,

185

daarboven drie verticaal langwerpige kleinere en daarop scheef

twee grootere ronde zwarte vlekken. Op de twee laatste ringen

zeven of acht stippen aan iedere zijde. Op bijna al die stippen

zag men een kórt zwart haartje. De laatste ring droeg geene

doorntjes, Onder aan den groenen buik kon men tusschen de

paren pooten zes groene klieren onderscheiden. Men vergelijke

bij deze beschrijving de figuren 3 en 4.

Deze larven aten de bladeren van den ratelaar en sponnen

zich tusschen bladeren en aarde den 6°, 8%, gem en 10™ Julij

in. De cocons (zie fig. 6) waren graauw of bruinachtig geel

met grove bruine adervormige bedekking en 9 mm. lang. Het

schijnt dat het insect niet meer dan zeven dagen noodig heeft

in het warmste van den zomer om van larve tot volkomen

insect te veranderen, want den 14* vond ik reeds een uitge-

komen wijfje. Ter zelfder dage vond ik ook tusschen of onder

de spinsels eene pop liggen, wier larve zich oogenschijnlijk

van spinnen onthouden had. Deze pop, afgebeeld bij fig. 5,

was glasachtig, geel aan het borststuk, groenachtig aan den rug

met gelen anus; de pooten, palpen en sprieten waren wit en

de oogen zwart gekleurd.

Sedert zag ik deze larven meermalen en zoo ik mij niet

bedrieg, heb ik drie generatien gezien, namelijk: in Mei,

Junij en Augustus. Om de eijeren te zien, moest ik wachten

tot Junij 1862. Toen had ik het genoegen die te ontdekken

op denzelfden populier, waarop ik ook Mematus vallator,

pallicercus en vele Lepidoptera waargenomen heb. Ik vond

de eïjeren op zeer merkwaardige manier (zie fig. 1.) in de

randen van een populierblad zoodanig gelegd, dat in ieder der

randpuntjes een eitje ingeschoven was. Ik telde aan de eene

zijde van de hoofdnerf 12, aan de andere 8 eitjes, welke tus-

schen de bladhuidjes waren ingeschoven. Een paar dagen later

waren de jonge larven uitgekomen en zaten zoozeer tegen

elkander aangedrongen aan den rand van het blad (zie fig. 2.),

dat het scheen als of zij elkander de plaats misgunden en zoo,

dat de meesten zich alleen met de zes hoornachtige pooten

186

konden vasthouden. Zij wipten bijna voortdurend met de

staarten. i

Toen zij veertien dagen later nagenoeg volwassen waren,

bleek het dat zij tot dezelfde soort behoorden, als die van War-

mond; geheel volwassen waren zij echter nog bijna de helft

langer, daar zij ongeveer 15 mm. bereikten.

Ook deze larven leverden dezelfde wespen.

Het volkomen insect is 8, 9, 10 of 11 mm. lang. Het man-

netje is kleiner en donkerder gekleurd dan het wijfje. De kop

is bij beiden bruinachtig zwart tot aan den mond, die geel

is; de sprieten zijn aan de onderzijde geel, aan de bovenzijde

bruinzwart; om de bruine oogen ziet men, voornamelijk bij

het wijfje, een’ gelen zoom; de bijoogjes zijn topaaskleurig.

De prothorax is helder geel met een veegje bruin op het mid-

den in den nek; de mesothorax is zwart met eenig bruin in

de zijden bij het mannetje en eene gele vlek aldaar bij het

wijfje; de metathorax is bruinzwart (bij het wijfje geel aan de

buikzijde). Hartig spreekt van een geel vlekje op het schildje;

bij mijne inlandsche voorwerpen heb ik dat niet kunnen waar-

nemen. De ruggekorreltjes zijn helder wit.

Het achterlijf is bij het wijfje geheel oranjekleurig, bij de

mannetjes op den rug met bruin of zwart gevlekt, gewoonlijk

op de beide eersten en den zevenden ring. Bij het wijfje zijn

de pooten geel met bruine klaauwtjes en de bovenzijde der

achtertarsen bruin; bij het mannetje is aan de overigens geheel

gele pooten de basis der achterste heupen zwart; van het bruin

op de achtertarsen is daarentegen zeer weinig te zien.

De vleugels zijn doorzigtig, ietwat geel bij het wijfje, met

een bruin paarsen gloed aan de basis bij het mannetje; de

randader en het stigma zijn geel, het laatste bij den man paars-

achtig aan de basis. De vleugeladeren zijn bruin in verschil-

lende tinten.

De legboor en zaag van het wijfje, voorgesteld bij fig. 8,

zijn van de allereenvoudigste gedaante en bieden niets merk-

waardigs aan.

Py zink: L= fi

Les de sa,

Pr ne

| Er bi; Mera. la

vo vii ‘ mi 4 : R N

2 > oi 14

| iz Im È qi

AT u gebe, hep iN apr ia,

pate u

M n 4 Pr ál Dei + en Re

ne ey de si “RL "n Pi die

È on D Fons NE) Le di ad va ‘a À or u

N mn : Ù ais 7 a Pal

i il u iede ele ar 7

È ae oe

ì i r ù È er

by ta Ru AC at SR a re ves vak tu dats pi

UT De er dl a

di HEC ER AN » ale Je Er:

Dir n kid ‘a 2 eer, me a a ae n 2 N + es Ù

7 Wile! weet | mire dn È Rgd bale Fe NE N ae N a

+ og OEE: m“ NB à: REV i 4

LU Ne paul re En LN re ve: Vl ba Ane Tui No red

È x ni nl am 14

Mu oy? m È dani a J

en u Ut. NOS du;

yo ETE RS

MBG Avail Ale Te de deli 4

fo A x à sou à vn" ay pi Le. n

12 Der di tj h wel APN = Wi aa

il bere RL.

en.

rig my ite mi He

Are b TUE ST

NT MD NUO

Wa dle

ha ie ALA WS ay

pian he n D

i sO ra N ip i

n ue

le à

a NE

ee RN

Be LA AU if RI | mn k wi

7) eo me

br au | ye ui Ren

i Ma uo VI bi ia 4 VA % Di Le à

AUTRES FE n i es A nye. a

COSO

£ ER i

SR di i

à Ai RE

ie ie fy ae a

URN I a ia

an eae)

ve /

hr Lili "à

ea: | 2 mos

AP EC de où 7

TTC AIS Pe Ko

| je Lan Be 2. re u

| m APR TER 2 x

bor EEL NOT).

AI | boo à LRU dae

A ei TR "A

\.J.W. sculps

Nematus aurantiacus. Hart.

187

Ik moet hier nog bijvoegen dat ik de larven dezer bladwesp-

soort op de excursie der Nederlandsche entomologen, den 50%

Augustus 1865, in bijna ontelbare menigte gezien heb op eene

populierenlaan niet ver van Wassenaar, langs de buitenplaats

Rixdorp.

Verklaring van Plaat 12.

Fig. 1. Eïjeren aan de randen van een blad.

» 2. De jonge larven, uit die eijeren.

» 5. Eene volwassen rups, vergroot.

» 4. Het laatste segment der larve, vergroot en op den rug

gezien.

De pop.

Eenige aan elkander gesponnen cocons.

>, De bladwesp, vergroot.

ar oO a

» Haar zaag en legboor.

INHOUD

VAN HET ZESDE DEEL.

Tes

Over een klein Hemipterum, dat op de bladen van verschillende

soorten van Acer gevonden wordt; door J. van der Hoeven. . .

Eenige entomologische aanteekeningen; door H. Weyenbergh Jr.

Over de inlandsche soorten van het gele B F.; door S.C.

Snellen van Vollenhoven. . . . . . REN

Mededeeling omtrent de schriften der kön. Fr oecon. Gesellschaft

zu Königsberg. . . . atte aio VET

Verslag van de achttiende leche vergadering.

Daarin:

Over Pygaera bucephala; door Snellen van Vollenhoven. . . .

Over zideteelts door N. H. de"Graaf. . „See ae,

Over een viertal voor onze Fauna nieuwe Macro-lepid.; door

P.:6. T. Snellen. .. os. STRA ND IR TUE

Over Zerene grossulariata; door Coal È

Over Tachinarien; door van der Wulp. . . .

Lijst der leden. Mora

Vervolglijst der boeken, . . . Ba :

De inlandsche bladwespen; door Seh van Volleuhe: > A ane

Notice sur la Boletobia fuliginaria; par P. €. T. Snellen. . :

Bijvoegselen tot de naamlijst van Nederlandsche schildvleugelige In-

secten; door Snellen van Vollenhoven. . . . ie eene

mien tot de lijst van Nederlandsche Hemintdrs; door G. A. Six.

Beschrijving van drie nieuwe soorten, behoorende tot het geslacht

Oplomus; door Snellen van Vollenhoven. . . . x .

Nieuwe bijdrage tot de kennis der inlandsche spinnen; duch G.A. Six.

Description de quelques nouvelles espèces de Lépidoptères des Indes

orientales; par S. C. Snelleu van Vollenhoven. . . . . . . +

Les macrolépidoptères des Pays-Bas; par H. W. de Graaf. . . ,

De inlandsche bladwespen; door Snellen 'v. Vollenh.; negende stuk.

121.

124.

129.

145.

179.

TIJDSCHRIFT VOOR ENTOMOLOGIE,

ONDER REDACTIE VAN

Prof. J VAN DER HOEVEN,

Mr. S. 6. SNELLEN VAN VOLLENHOVEN

Dr. J. A. HERKLOTS.

VE Deeif2r Stuk

TIJDSCHRIFT VOOR ENTOMOLOGIR,

ONDER REDACTIE VAN

Prof. J. VAN DER HOEVEN,

Mr. S. 6. SNELLEN VAN VOLLENHOVEN

Dr. J. A. HERKLOTS.

Vie Deel?-4 Stuk.

r è.

4 \ e

dr id ti oy ~~ Sd

TIJDSCHRIFT VOOR ENTOMOLOGIE,

ONDER REDACTIE VAN

Prof. J. VAN DER HOEVEN,

Mr. S. 6. SNELLEN VAN VOLLENHOVEN

Dr. J. A. HERKLOTS.

Vie Deel OF Sink

> :

ti; m

PA VAT

Fin

MRAZ

LARE ME tel

¥ 7 DIP x a

ni St

TIJDSCHRIFT VOOR ENTOMOLOGIE,

ONDER REDACTIE VAN

Prof. J. VAN DER HOEVEN,

Mr. S. 6. SNELLEN VAN VOLLENHOVEN

Dr. J. A. HERKLOTS.

VIe Deel den

Re ALL AN à ta,

MSA Fe;

j ÿ Te LR N

ré

ke u ¥

ci pi A “a N

Bu er kj ni ni A

1.4 Van: 2 PE AL 1; 7 dai di

hy if 14 IP te) È Wi È ne WU

hi Le » yh gp. Raat Bik | Hat ip a

a ra, LE at fl AT; AO "+ Ci

; be I A} } Le # int è SP vi; po # NE. 7% arti pr, A

Paule ay

: A Ay.) bel

i E ni 6. Ù ae n pare os it vi ‘

u : |

n i rn" Be N È nr LA zeen IU (om na Pr NE =

a ae ae

rye ie lta A

DUT A LL ie ir 04 Sl I 4

ra are Ye: ae Be.

Di 4 2° ‘TR iv i Mm fai

k an fi DAI 24 Fe di da, m

Eux Kn ea ur en Em Be

m NY ra n.

UL armen Na) URBAN ad iM he. Hom a pu

DP oars ui b

BER ki NIE | ia, È, La =. a u ay, BAN

li a Se Oe à

à ARRE AR Ne im a È; 5 I 4 oi i Ma: DI WA;

di RE SE is E Bi N54 ii aa

oe ya Li af A 1

AUS 4 k

En È n

y A :

fr LR y = a

a x SURE EN FROM, CRETE

7) Rue ke hik ay. ia Lea i Pa, del

È MRS RESA adi Magia A)

NE LA ur) Ta

A Et tk LAT LIO, Lx re

x ni I Midi a ne aS a i san “

VEN 2 + HS A 2 AR ne % Ne 2 JP vie ag hi Py i di u.

Rive } ry Peas pe a ie B sa iN +

SALE Eve Ve RR ui en Var mie. #

iere È R t. 5 he a CNT POS 48

Dr. | vip HER Py cit i sib any à Ned

UNE ki

Jk „Ais FE ge me à a

mr Me ti,

Me” Mi nr. EL ey fe DEL woth E 7 a 5

di 5 Fe LE DER dh

ia Per ME

ent

al AR ‘a A

5 i LL 3

di Le D

a ie

wee 4:9 N ta

: a Ko

Ri Ae i Va 4 „ih

k AL IF Fits ’ u“

ve 7 ê vib i at: € 4 Hi Ee ; HET ne. NS

fire ‘VI WR È 72 MR an |. MCE

go. ie "A DI 2. e 4 u PH =e «I Bi rie Le RL N

i to LA he 7 TA mi we mee ~ = È; di

Ve RES LA 7

da veau a ik ae

: Vi CNE ar i

Pi. È Bu ee. “7 €

a STE a Er 14 oi LU EN

RU Adige Be tu y

# u‘ Bi

R 1 460) i fe LI

ug ic WA A m + i EN my

le Flu MALA PI MET. pa

} oe we oe. ae) ER

i! ai di RIDI RAA ar

44 Hu ho pr MT bien

7 "i ra pri gave, P

Pi} Re (OX

A B Degli va na

BEI 1 di ae ee, LE Fin

PO pa Er mr 7 me Jak iks Hi: in 1 LE a

5 4 Po, PE 7% . Met RES ch De dh Mol

TELI 2 in. bt PU la een Or D

dhs £ gi) Pi = end

ET DO

„idd u, N Len u Le , Ri ih : t LL u

D. 1228 : | 1 : my 7 vil n.d = . |

| a 7 > | E pel : too TO 7 BACH i ij x n | cn u n

| D Te ne a i x ot i

of : Ù n = | pe.

4 » i - Mi o) : . ‘À Di

|a Sun Ser 14. A u i, MI a i

nn : u ui | | D ui u u x

ij : O 17

| bp | | x i | ig u A re

P 4 ~~ Ty | | hi

nf Tee Pa enr] x

Ri; di iL > | |

4 1 È un A, A ‘ 7 : n £

A 1 i 0 1 N . x E > i DA

Ù si | D i Da LAN Da in È

oe)! | Me 7 ie | u N 7 L

7 Ù x . i : : EN In En

4 pace T pi ‘a

) Ge x u : n) « u ut dei |

u I B R i n i Li a

i i : 1 u 8

in ia x i In a tu U vu v A : N dl u u

¥ AN x ‘ ani i i mi pa | N

4 i 5

7 . Ca 1

1 an kl x e Ù : nn.

2 A i | | | vom I

mn 7 = u if | u È n il £ DI 1 Li x u

DI n) ar Di vani rd PES

i u ya

ì GI x = — € LE —_ 2

1 Nn Y ve pe ia u

2) i 4 5 > I Lo | a Poi

) DI | Ni ih ra : Dr > a Tins: -

| LAS A TEN

Br } : x À i 4 MT ja pre * as toa si

NO 8 Le nt, er È wr

u 80) N pai N a

fg 7 i 5 "D =) Ao Va er

| | L wee Ur + Di si

: u I | ur af IT Tan

fi : n i NS Es u : i '

0 a 0 7

di ni = zu FA

D | 4 DI u er | te x

: ; : LI: 5 | 0 n 4 u ÿ | + | 1

È î : x hu Ù

n: Tt v i Er Ù 7 P = È

di | si n 7 tt toi si di ui Fa 5

I u

P .

n KA u

a 7 i . 7 | pr A i |

| | An | |

pp si LI È | |

| i ul | u Ir Ln KE pos

u u n - 9 : 5 si 4 À | > URL à

| ; si : "I 7 Ni ue Pa u x "Le il A | SOI

) 0 N u oe AT ed J Dr Fide i |

1 % | Fu pli | iv | |

| | 7 sat | I sa Dal i

tal A im? fi . 5 an Ri | | | |

| law zu ER ee

: en . Ù h i) PU 2 |

| | | | - } LR u .

x n 2 La | |

| | | x . "0 |

| i E u | n i 7 ir GN n )

È IA, ie . n 5 mn i Mii Au

x | Lg x / i k EN, ri

lane be = Li n | ( | |

AVES Da DIN |

24 en Pau Du = è Tait u 0 n J

u E Ni = 1} 1 ı me IN

7 UN où iyo vu DTA i

Ù Ù x ’ Dn |

si D) + D am j'a | si

Si PA i 0 ur Ù, |

| i - ne ard da (Wir u x

| oh ni | |

| i n CAO Dal Gi i à ta

| i in RT) i Ik ree ; Ù

N | u Ki (à Pa re

È 7 1 Wit il |

Tu DT LA Bv

| ti u |

ul ’ Br 7 Le h i 5

La i) | A 1 0. | | | |

DO ta / Le DA | di |

LA DURS zi ei nia EU. u |

| 7 sa n° Le a | "TTL |

| É | 0 : | | | E 0 # il se ui hi f x 4

È nd en | D

n | 5 MAr EK aw hi | | i

| N | u i ij rj u

| | i 5 | E | Ò : am NA n

| | | | À x 17 i AT i ì

| È di, A EN u n i u : la: ¥ 5

0 = in ru Nur A la x Ù dali | 1

| we

4 4 nu Uy, Jk |

ie no | di | |

: Lo u NK | |

È u ie u si i a e 4 .

ee Di ali : | 7 | | |

| | i ie | | i) 5 gn i) : À

LR op 4° mu u H | ; | |

| F | n | A Ra: J i rf 5 | ni

| AO PME ; t= : A Kk ges

ur | to ai i

A LU a TH x he |

ry 7 | i nei |

uni Ù nr om Ù n° | | i

O | | | [EU CI

} h 7 E L fi lai 7 5

di I LR I due: i, | |

| ni 7 » | > ai È (o) UNA,

Y u : | |

ur un CAT LU i | ui wl

ik pub | È | |

Un e | i Au: i | | |

| | | sm | et! 0 u DI 1%

Ul U u | | | |

| N L UK Die : En Br x Le

| | at

Reni we Ha KEN |

à î i DI a

ln (19 ‘ni È

Y ‚10 va

È 7 La

3. RE 5 | | n

NS be Een

B . af

En iW) Ù 7 A:

q ie u du tt 4

D iL NAT 4 hij Mh

Li IS | | |

i Pic on BR

{ A 4 i |

PARO È

| qu Qu

Ln ae

2 zin 2 Ù

u 0 à fa À =

i er x us A

x CSS iL),

AL 11

NE rt |

N A i i

Lo alii 4,

ES al

LC) Cr ip

u ©

7 A

té

| ir

in 7

> iby

i aoe

FIN 7

Lie!

GR un

BT:

u :

u > sa Le D:

U x à Doe

EK ne. 7

Noa si

. si :

7 J 7 Pi LU 7

ij EA, or

Le D i

D x | : = Js

DE vai En

JE 7 i

as a

1 dll u - 5% ve

si ik

dm u

a a a :

te we 7

E | | di u _

| En = LE |

- > of |

u Pi. zn 7

5 «SL en. 94

7 : Van ee

at er —

u . | — o Pr. Ber er u

Veh _ be. È

Vi. «ss 2 2 La à

4 Ds > TAN Ne 4 an

u = a dl u

pe u u : i

= 5 .

= ee

, fi | x u |

RDE de €

Fü i

i Ù

1 =

> Ol

= '

ti il

Ù Ù

“di

7 na

È 7 vw

. 1 LI

| i

ti : i

DE |

> £ ni

5 LAI 7

n > I 1

ul In u

x ‘a

+ all ni i si

è i È

= 0 u be

n i È

Ù i x li

: 108

a Ù i if n

5 A = per hi

à wi | =

ONU 1 si Q

bi pa

un x [3 u

i De,

FT AN x * | da p O |

DON'T: RE AN HERO. 4 :

4 | I 1 i CEA En fi

EN NC a Bun un. a

n TOTAL i \ 2 ” i N DA Nbre ni, i A À Bit: ar Ae MURI Me ON

L ’ LI | id i ' x | dr 4) Bei Fr. i ‘ an af — OO

Ù vn ws) VAS M Ta à we. DI lg a EUN i ey ae

A Bu US | À A

| Yi MAL i, ee i LES di | i

1 7 ii A à i : | 1 sr) Ne. ij "rt EN ie (sp TATOO IO 1% dl; QE ui 7

Ki i KTA Ly il ver u - | 5 si ip Les = DÒ N u ur aw u |

ri DI Kn IE Ti | ni di nb van ROS di I 1 on \ ; IM | MAO

i À u UL u : LI Ul 7 Qu uo i ! | Ape u PLN |

| a i | :

iy LITE R | | | | KE î | TI he 2 7 | | "i Ù Ri) } de Mi vi N u

pa vor, N Pl hp x _ ni 2 zu) si | à vy u . Fu an on u

o n a, 5 i x N dl £ mm ' | Ver x MI

Tan ve POCA MA NEI lio si ni UTO A NA

ni LES D A Rus i 0 i | re | | EL. OU du 3 u

i 7 Vi BOR î 1 n° fl hd i i

vue” [3 7 : pa 7 | ni L . Ù yy u |

VOTA : LA) A me | | |

PE IT AAN ri I un Ca È

17 ij ‘al’ i Ù | x 10 À | À u +

LL EEE ni (RE DR pi ti fr | x | mil | NE

| mi. n 7 . \ (ra vi i È Ù È | Ea

DEI | ni [Le I a : I | n Bn i . Ù rs

ANR II vi f ì In vn il ui

PO: en | Ù 0 il A

NUME KN: en VAN mi EL u = der =

yy u wu i : | x

si 1 È 7 | Au un I ih | Er ij i]

pue LU CL CUS | |

. i n u air x |

| Auen) va . f IN i | ri | i î |

[oh n | Pe A 11 ur Wi . u Lat en

Ù Ae PL | n I va | Po i I 7

je mt 7 x | I ANA nn 1a D u a

ju ih. (rte | a

Ru u i MULTA a ; i 9

RC bk) 4

| A FINI | En x jf Ì LP ’

DE Re as} : (A ry 2 u | n ot È | >

a> US: a | ne u j (en “at x | il a

i ne L ne i ni Nun hi di | :

x er a I ! tI) 7 1 1

DIET poi : N m L |

ti Hog ih | fl DI i à 0 | Si

1 7

i TR | u ‘te i i i |

} | io a i UG

iN i i u . | | i oh D 2 . no 1

7 Le i 1) 1 i a Ù |

. u LA “i | Ù u \ n i È

B ti | tu 3 u In mi un U DA Ù |

j 4 : ij

AD x ij Min ni | WI fi ig 7 |

Im A di muli ù | | | o! on Lu |

Bel li ee n : Di : | ul 4

fi i mn | | Là | IL : 5 x i

u } , i n ! 2 ' x i Pi n bi 1 | | q

pd 8 o LL DI x i q

. rar a È

A La FR i i à gin ” MK fi Ù i | AN Se sii 7 2 |

LE se =: GE ph tot I PI |

i Pl: i | i ANA ae EE | | _ Fu . LL

ri = | i x LE 1 u nai , . Ù a

“3 Lo | Ù | NU ' i) TOI | ih u e .

| i u è i! B ji ? 1 7 di a; in È ni J ria : on i au | i

| x È : si | IN | | cd R 1 A i) 0 h ; N

u | D | ff 2 il | Do i .

Î n . AA LU | Im an LL i L

| : x [On AT Fr Br hi i. ey LE

| 1) | 5 il) x u a | | i) u (in i Ù tai i

si, | | N i |

I mi =. NA | TAN vo u 3 u

Les my co u VO ANTA i ae A : u

An N ank De a L i ii i) | . Hu hi

a) : pur > | ow A a fi ni : sn |

N wi ANO je | Ae I LI ni il 4 0 4 , | |

LA i | GEO E a:

ni wai A A i. | \ TA) 27 | nl nr a Ri N n N N |

i Dr _ i ; 5 u i i | n I 7 {

ae RN, 7 Lu x » DI ie Yi a Ent f 7 n

ir i | i x iv AL au (Le : di | ì

i PU i! i è Ù "at | ui 1 I se 1 po Jr è pi Ni : iT 7 fi N i

TOURS ET VAA COLE LD q

Pa | À} | L i | | n La Va: | i | ft | | | Fe | 7 ur i ij

i L Ù | i N) i x x | td : a | a L

en in ew | ae) Ue | VIP : : NE 14

ne i \ i 4 9 | ras i i fi L ED md

| yy E x : Cia ETEN | {+ ‘ TS È | i

TD: al rial A i he Dt U ne A : Bar

IT RO VOS IUT IR

a a i si MIL Er Au | tì i j Ny Nr TOUR | sal |

1 1 Ù id In 1) il UL Da pr dui on Zr i) î 1,4 | 1 | di ta di | : i |

er re eon | i a a.

En MEU ea Ni i ij ai : 1 AN | rf > - ni 4 ] | teo | ip i u i a au 4

ME) RA nn. e AGI DI RITI, ett ig aia

ze RL IPA UE M :