TONDO: UD

VAN HET

VIJF EN TWENTIGSTE DEEL.

Verslag van de 36% Zomervergadering der Nederlandsche

Entomologische Vereeniging, gehouden te Maastricht op

Za Juhj- 1880: cali

Lijst van de Leden der Nederl. Entomologische Vereeniging

op 23 Juli} 1881.

Bibliotheken der Nederl. Entomologische Vereeniging ; bijge-

komen boeken van 1 Augustus 1880 tot 31 Augustus 1881.

Entomologische inhoud van ontvangen tijdschriften . .

Over het prepareren van Diptera, naar het Hoogduitsch van

Prof. J. Mix, door F. M. van DER WULP.

Mr. A. H. Mavrrssen, Lijst van insecten, in Limburg en

niet in de andere provincién van Nederland waargenomen.

Verslag van de 15% Wintervergadering der Nederl. Entomo-

logische Vereeniging, gehouden te Leiden op 15 Januarij

ORDNEN A a RENE RAR RI MY OR lo) CT sta

Dr. E. Prager, Lijst van insecten, in 1881 te Valkenburg

Bladz.

o XXVIII

XXXIV

XCI

CXXI

inr dam baren verzameld? Jor. en en Ne Sey pet yal’ att a | ORK VEE

Dr. J. G. pp Man, Araeosternus Wieneckei n. g. n. sp., een

nieuwe vorm in de familie der Loricata (Pl. 1 en 2) .

Dr. J. Rirzema Bos, Phyllotoma Aceris Kalt. in hare gedaante-

wisseling en levenswijze beschreven (PI. 3).

Prof. J. 0. Wesrwoop, Descriptions of new or imperfectly

known species of Ichneumones adsciti (PI. 4—8).

P. ©. T. Sxezzex, Aanteekening over twee Noctuinen der

Europesche fauna (Mamestra Leineri Freyer en Prodenia

littoralis Boisd.) .

S. pm Manseur, Espèces nouvelles de Coléoptéres de la

famille des Pédilides et Anthicides du Musée Royal d’hist.

nat. à Leyde .

Dr. L. W. Scuauruss, Pselaphiden und Seydmaeniden der :

Niederländischen Besitzungen auf den Sunda-Inseln, im

Reichsmuseum zu Leyden.

F. M. van DER Wotr, Amerikaansche Diptera (vervolg)

(Pl. :9>en 10).

Mr: A. F. A. Lersperc, Bijdrage tot de kennis der inlandsche

Halticiden (vervolg en slot) (Pl. 11) .

Dr. A. W. M. van Hassezr, Studiën over de klank-organen ,

den zang en den schreeuw der Cicaden .

Pp. C. T. SneLLEN, Beschrijving eener nieuwe Javaansche

Phycide, Ephestia quitella .

P. C. T. SneLLen, Aanteekeningen over Afrikaansche Lepi-

doptera, e e nno

Bladz

ier

BERE

VAN DE

LES-EN-DERTIGSTE LOMERVERGADERING

DER

NEDERLANDSCHE ENTOMOLOGISCHE VEREENIGING

GEHOUDEN TE MAASTRICHT

op Zaturdag 23 Julij 1881,

des morgens ten 10 ure.

Voorzitter : de heer Mr. A. H. Maurissen.

Verder tegenwoordig de heeren: A. van den Brandt, Jhr. Dr.

Ed. J. G. Everts, A. J. F. Fokker, H. L. Gerth van Wijk, H.

W. Groll, Dirk ter Haar, Mr. A. F. A. Leesberg, J. W. Lodeesen,

Dr. E. Piaget, C. Ritsema Cz., Dr. J. G. H. Rombouts, P. C.

T. Snellen, K. N. Swierstra, K. Bisschop van Tuinen, Dr. H. J.

Veth, F. M. van der Wulp en J. G. Wurfbain.

Van de heeren Mr. W. Albarda, Mr. A. Brants, Mr. H. Hartogh

Heys van Zouteveen, Dr. A. W. M. van Hasselt, F. J. M. Heylaerts,

G. A. F. Molengraaff, A. C. Oudemans Jsz., Dr. A. J. van Rossum

en J. H. Vallen is berigt ingekomen, dat zij verhinderd zijn de

vergadering bij te wonen.

Tot de vergadering waren ook uitgenoodigd sommige buitenlandsche

Eereleden en Corresponderende leden, die uithoofde van hunne niet

zeer ver van Maastricht verwijderde woonplaats, welligt derwaarts

zouden willen overkomen. Nu dit jaar de bijeenkomst zoo digt bij

de Duitsche en Belgische grenzen zou worden gehouden, kon dit,

II VERSLAG.

zoo meende men, misschien aanleiding geven om door persoonlijke

kennismaking den band, die ook bij verschil van taal en landaard,

tusschen beoefenaars derzelfde wetenschap bestaat, naauwer aan te

sluiten. Die verwachting heeft zich echter niet verwezenlijkt. De

Baron de Selys Longchamps, die tot het laatste oogenblik stellig

voornemens was de vergadering bij te wonen, werd tot zijn leed-

wezen, en niet minder tot dat van al de aanwezigen, door ge-

wigtige ambtsbezigheden verhinderd, wijl hij als President van den

Belgischen Senaat te Brussel moest vertoeven. Evenzeer werd van

den heer Mink te Crefeld vernomen, dat ongesteldheid hem terug-

hield van te Maastricht te komen. Van de overige uitgenoodigde

heeren is geen berigt ontvangen.

De Voorzitter opent de vergadering met de volgende toespraak :

«Mijne Heeren!

«Toen ik ten vorigen jare het berigt ontving dat besloten was

de eerstvolgende Zomervergadering te Maastricht te houden en dat

ik tot haren voorzitter benoemd was, verheugde ik mij over de

eerste dier beslissingen en gevoelde mij zeer vereerd met de tweede.

« Dat de hoofdstad van Limburg als plaats der bijeenkomst werd

aangewezen, meen ik te moeten beschouwen als een gevolg van

het besluit, reeds in 1865 genomen, waarbij op zeer goede gronden

de insecten-fauna van Limburg werd verklaard te behooren tot die

van Nederland. Het ware toch te betreuren geweest, als de pro-

vincie Limburg, die met de tien andere noordelijke provincien één

Vorst heeft en onder dezelfde staatswetten geregeerd wordt, zou

moeten gescheiden blijven op het wetenschappelijk gebied, waarop

onze Vereeniging zich beweest.

«En wat nu de onderscheiding betreft, die mij te beurt viel,

ik weet dat mij, die nimmer eene vergadering heb geleid, daar-

mede eene zware taak werd opgelegd, maar ik heb die aanvaard

in de hoop dat Uwe welwillendheid mij niet zal ontbreken.

«Moge deze bijeenkomst haar doel bereiken en het bewijs leveren

dat nieuwe vorderingen zijn gemaakt op het gebied onzer gelief-

koosde studiën; moge zij ook dienen om den band te versterken

VERSLAG. III

van toegenegenheid en vriendschap tusschen de verspreide bewoners

van hetzelfde vaderland.

«En hiermede, Mijne Heeren, roep ık U allen een hartelijk

welkom toe en voeg daarbij den wensch dat gij van Uw bezoek

aan dit voor de meesten Uwer afgelegen gewest aangename herin-

neringen zult medenemen.

«Ik verklaar de 36ste Zomervergadering der Nederlandsche En-

tomologische Vereeniging geopend. »

De Voorzitter vraagt of iemand der aanwezigen ook eenige aan-

merking heeft op de notulen der beide vorige vergaderingen (te

Zutphen op 24 Julij en te Leiden op 19 December 1880), zooals

die notulen zijn vervat in de gedrukte verslagen, die aan de Leden

zijn rondgezonden. Door niemand wordt echter deswege het woord

verlangd.

Bij afwezigheid van den vasten President der Vereeniging, Dr.

A. W. M. van Hasselt, die tot aller groot leedwezen , door onge-

steldheid, aan zijn voornemen om herwaarts te komen, geen gevolg

heeft kunnen geven, wordt het door hem opgemaakte jaarverslag

door den Vice-President, den heer P. C. T. Snellen, voorgelezen.

Dit verslag luidt als volgt:

(Mijne Heeren! :

«Volgens het voorschrift vervat in art. 17 onzer wet, mag ik

heden de eer genieten, U de !otgevallen mede te deelen onzer

Vereeniging sedert de laatste Zomervergadering te Zutphen.

«In die vergadering ben ik, ter vervanging, of beter opvolging,

van wijlen mijn onvergetelijken vriend, onzen nooit genoeg gewaar-

deerden Mr. en Dr. S. C. Snellen van Vollenhoven, tot lid van

het Bestuur benoemd en heeft dit mij later tot zijnen voorzitter

aangewezen.

«Voor dit hooge blijk van vertrouwen en sympathie betuig ik èn

heeren Leden en het Bestuur mijnen besten dank.

IV VERSLAG

« Ofschoon het mij eene volslagen onmogelijkheid was, een’ Vollen-

hoven te «vervangen», — wien op zijn herinnerings-monument

in het Leidsche museum, door velen Uwer met ons opgerigt, te

regt de eeretitel werd gegeven van « primus sui temporis in patrid

entomologus», — en hoezeer ik mij maar al te zeer bewust ben,

in de meesten, zoo niet allen uwer speciale studién, tot een der

ultimi te behooren, heb ik, na lange aarzeling, toch gemeend,

mi) niet aan Uw geéerd verlangen, in het vermeend belang onzer

Vereeniging, die ook mij zoo dierbaar is, te mogen onttrekken.

« Vergeldt mij deze overwinning op mij zelven door Uwe wel-

willendheid en toegevenheid. Maar bovenal verleent mij allen

Uwe verlichte medewerking, zóó als ik die bereids nu zoo over-

vloedig heb mogen ondervinden van mijne onvolprezen medeleden

in het Bestuur en in de Redactie, de heeren Snellen, van der

Wulp, Lodeesen, Ritsema en Everts.

«Alleen dan twijfel ik niet, of mijne vroegere bezwaren, om

Uwen «dur gregis» te zijn, zullen weldra verstuiven als kaf voor

den wind. Met zoodanigen steun immers kan het wel niemand

onmogelijk zijn, als «leider» of standaarddrager van zulk eenen

ctroep» op te treden, M. H.!, als den Uwen.

« Dat sedert ons zwaarst verlies, niemand, tot onze Vereeniging

als begunstiger, eere- of corresponderend lid, gewoon of buiten-

landsch lid, in betrekking staande, ons door den dood is ontvallen,

verdient, in de eerste plaats, dankbare vermelding, en behoort

tot de gelukkige uitzonderingen, die, met het feit, dat behalve

door den heer Ch. Destrée jr., insgelijks door niemand het lid-

maatschap is opgezegd, eene gunstige voorspelling toelaten voor

den blijvenden bloei onzer even nuttige als aangename Vereeniging ;

zulks nog te meer, daar zij zich mag verheugen in de toetreding

van wederom een drietal nieuwe leden, te weten: de heeren J.

F. Oudemans, J. Gerard Kruimel en J. Jaspers jr., allen uit Am-

sterdam, die aloude steunpilaar der Nederlandsche entomologie.

«Bij het hartelijk: welkom! dat ik hun, namens de Leden en

het Bestuur, toeroep, voeg ik den wensch, dat het hun gegeven

zij, zich eenmaal zóó te mogen onderscheiden op een of ander

VERSLAG. Vv

gebied onzer gemeenschappelijke wetenschap, als de Hoofdstad des

Rijks, in maatschappelijk opzigt, uitsteekt boven hare zusteren !

«De toestand der beide Bibliotheken, — waaruit steeds

veel gebruik wordt gemaakt, — is zeer bevredigend, dank zij de

uitmuntende zorgen van onzen altijd bereidvaardigen en volijverigen

Bibliothecaris, die zich vooral dit jaar groote inspanning heeft ge-

troost, om, door het onvermoeid aangrijpen eener buitengewone

gelegenheid, onzen reeds zoo kostbaren boekenschat nog meer te

verrijken.

«De oorspronkelijke Bibliotheek (Bibl. A) ontving wederom vele

geschenken, als van de heeren Herman Albarda, Berg, de Borre,

Everts, Mc. Lachlan, Latzel, Me. Leod, Lodeesen, de Man, A. C.

Oudemans Jsz., Piaget, Plateau, Ritsema, Scudder, Snellen , Swinton,

Prof. Westwood, Weyenbergh en van der Wulp, en bovendien van

het Aardrijkskundig Genootschap , van het Gouvernement van Ceylon ,

van Natura Artis Magistra en van het Zeeuwsch Genootschap.

«Voor de Bibliotheek van wijlen onzen, in blijvende, zelfs steeds

stijgende erkentelijkheid voortlevenden vriend Hartogh Heys van de

Lier (Bibl. B), heeft het Bestuur gemeend, behalve de gewone

vervolgwerken, zeldzame aankoopen te mogen, ja zelfs, in den

geest van den geachten gever, te moeten doen uit de rijke ento-

mologische boekerij van v. Vollenhoven.

. «De Tijdschriften , welke wij, in ruil tegen het onze, ontvangen,

kwamen, op enkele uitzonderingen na, geregeld ofschoon sommigen

wat laat, in, en met het inbinden wordt op de gebruikelijke wijze

voortgegaan.

«Ook in het afgeloopen jaar zijn weder eenige oude jaargangen,

uit het Fonds, aan Leden en aan den Boekhandelaar Martinus

Nijhoff afgeleverd.

«Het Bestuur werd, ingevolge besluit der vergadering van 24

Juli] 1880, gemagtigd tot het opheffen van de Insecten-verza-

meling onzer Vereeniging. Eene circulaire aan de Leden om voor-

stellen te mogen ontvangen omtrent de beste wijze, waarop de

Vereeniging zich van hare collectie zou kunnen ontdoen, had ten

gevolge, dat eenigen hunner, — een enkele slechts in afkeu-

VI VERSLAG.

renden zin, — zich met raad en daad tot het Bestuur hebben

gewend. Vooraan onder deze stond Dr. Ritzema Bos, met den

flinken voorslag, de verzameling en bloc over te nemen voor ’s Rijks

Landbouwschool te Wageningen; hij bood, namens die Instelling,

daarvoor de som van / 650 aan. Dit aanbod kwam het Bestuur

des te aannemelijker voor, omdat overigens niemand der Leden de

collectie in haar geheel verlangde over te nemen. Deze toch bleef

dan als zoodanig bijeen, kon aan die school, misschien veel meer

dan vroeger, ten nutte strekken en wel van een groot vaderlandsch

belang, en zou dáár voorzeker nimmer ontoegankelijk worden ge-

houden voor belangstellende leden der Vereeniging, aan welke haar

ontstaan te danken was.

«In den aanvang echter stuitte men op een bezwaar, hierin

gelegen, dat -sommige in de verzameling berustende voorwerpen,

als typische exemplaren, eene meer dan gewone wetenschappelijke

beteekenis hadden. Dit betrof:

1°. eenige unieke Coleoptera, die, tegen billijke vergoeding,

bijzonder werden begeerd door ons medelid Everts; en

2°. de geheele Orde der Hemiptera, grootendeels zamengesteld

uit typen, door wijlen Sn. van Vollenhoven in zijne « Hemiptera

Neerlandica » beschreven, en waarvoor ons medelid Fokker, —

die zich onledig houdt van Vollenhoven’s arbeid ten deze te ver-

volgen, — een zeer voldoend geldelijk aanbod (van / 55) had

gedaan.

«Het Bestuur heeft getracht de belangen der wetenschap en der

betrokken personen, met die van de kas der Vereeniging, zoo

veel mogelijk te vereenigen, en heeft aan de Directie van ’s Rijks

Landbouwschool gevraagd: 1°. Of zij genoegen kon nemen met

eene schikking, waarbij de bedoelde typische Coleoptera (ongeveer

slechts een dozijn) door den heer Everts uit de collectie werden

genomen, waartegen hij de verpligting op zich nam, haar, met

een gelijk of grooter getal andere, mede belangrijke, exemplaren

aan te vullen? en 2°. Of zij al de Hemiptera aan den heer Fokker

zou willen afstaan, tegen eene geövenredigde prijsvermindering,

onder bepaalde toezegging van ZEd., om eene geheel nieuwe collectie

VERSLAG. VII

van inlandsche Halfvleugeligen, voor de Landbouwschool, natuurlijk

gratis, te zullen bezorgen ?

«Beide voorslagen werden, zonder eenig verder voorbehoud en

met de meeste, door ons op hoogen prijs gestelde, welwillendheid ,

aangenomen. Dientengevolge is sedert de geheele verzameling, voor

de som van ‚/ 600, aan de Landbouwschool overgedragen, alleen

met uitzondering van de Hemiptera, die, afzonderlijk, voor f 55,

door den heer Fokker zijn overgenomen, en is onze Conservator

als zoodanig afgetreden. Zoowel voor diens vroeger zorgvuldig beheer,

als voor zijne groote en vele bemoeijingen met het ongerept over-

brengen onzer insecten, heeft hij dubbel de hartelijke dankbetuiging

verdiend, die ik hem thans meen, uit Uw aller naam, te mogen

toebrengen.

«Omtrent den staat van de Kas der Vereeniging zal U de ge-

detailleerde rekening en verantwoording van onzen onvergelijkelijken

Penningmeester Lodeesen straks de nadere overtuiging schenken,

dat die in vrij gunstigen toestand verkeert. De Algemeene Kas

— zonder berekening van het provenu der collectie, van de Land-

bouwschool, — sluit op 22 Julij 1881, met een batig saldo,

nagenoeg gelijkstaande met dat van het vorige jaar; het Fonds ter

uitgave van het Tijdschrift met een idem idem; alleen voor de kas

van Bibliotheek B is ditmaal, bij eene eerste en hooge uitzondering,

ten gevolge van aankoopen à contant uit de boekerij v. Vollenhoven,

door den Penningmeester een voorschot moeten worden gedaan,

dat echter, dank de blijvende mildheid onzer hooggeschatte Begun-

stigster, weldra weder zal kunnen worden vereffend.

« Ten einde aan het Tijdschrift eene steeds gewenschte uitbrei-

ding te kunnen geven, vooral wat het plaatwerk betreft, heeft het

Bestuur eene poging gedaan bij de Hollandsche Maatschappij van

Wetenschappen te Haarlem tot het mede van haar verkrijgen eener

Jaarlijksche subsidie ad hoc. Deze poging is echter, tot onze groote

teleurstelling, mislukt. De Maatschappij wees, bij haar afwijzend

antwoord, op de uitgave van haar eigen orgaan, en bood alleen aan,

daàrin die opstellen te willen opnemen, welke in ons Tijdschrift, uit

gebrek aan ruimte of middelen, geene plaats mogten kunnen vinden.

VIII h VERSLAG.

« Desniettegenstaande is de uitgave van ons Tijdschrift, — dat

vooral in het Buitenland meer en meer schijnt op prijs te worden

gesteld, blijkens de herhaalde aanvragen tot ruiling, — gelijk U

bekend is, geregeld voortgezet kunnen worden. Aflevering 3 van

deel 24 zal eerstdaags verschijnen en aflevering 4 dan weldra

volgen, waarmede de loopende jaargang wordt afgesloten. Die beide

afleveringen zullen, behalve enkele kleinere stukken, de volgende

opstellen bevatten, als van:

Oudemans Jsz. (A. C.); Iets over Acarina.

Ritzema Bos; Ontwikkelingsgeschiedenis van Zasioderma laeve.

Weyenbergh; Idem van Argentijnsche Trichoptera.

Van der Wulp; Amerikaansche Diptera.

Leesberg; Inlandsche Halticiden.

«Ook voor het volgende deel (het 25ste) zijn bij de Redactie

reeds opstellen ingekomen en is haar het vooruitzigt op nog anderen

geopend.

«In plaats van de gewone 12 platen, zijn wij genoodzaakt ge-

weest, er dit jaar 16 te geven, voornamelijk het gevolg hiervan ,

dat 3 platen van Snellen’s «Celebaansche Noctuinen», — ten

vorigen jare, uithoofde der te groote kosten , achterwege gebleven, —

thans noodzakelijk moesten worden toegevoegd. Dit kon nu ge-

schieden, zonder de kosten voor plaatwerk te zeer te doen stijgen,

aangezien eenige platen van het loopende deel ongekleurd konden

blijven, en juist het kleuren zeer kostbaar is.

«Onder de grootere werken onzer Leden, ook buiten het

Tijdschrift, mag ik, ten slotte, met hooge ingenomenheid, er op

wijzen, dat het 2de deel der linders van Nederland (Microlepi-

doptera), door Snellen, ter perse is; dat bereids een gedeelte ver-

schenen is der Zandbouwdierkunde, van Dr. Ritzema Bos; en dat

er hoop bestaat, dat weldra de beide volgende deelen der Diptera

Neerlandica, van van der Wulp, het licht zullen zien.

«Voor den klassieken arbeid van het Aardrijkskundig Genoot-

schap over de Sumatra-expeditie zijn, zoover de entomologie betreft,

bereids de Neuroptera, door Mr. J. Herman Albarda en de Diptera,

door van der Wulp, bewerkt en uitgegeven; voor de Lepidoptera,

VERSLAG. IX

door Snellen, zijn verscheidene, als altijd voortreffelijke afbeeldingen

door Mr. A. Brants vervaardigd, om weldra aan den reeds ge-

drukten tekst te worden toegevoegd; voor de Araneiden eindelijk ,

door Spreker in bewerking genomen, heeft hij mede in Dr. Everts

een’ even bezielden als kunstvaardigen teekenaar mogen vinden,

waardoor het uitzigt bestaat, dat de Lijst daarvan, met eenige

gekleurde en ongekleurde platen, in de laatste maanden van dit

jaar gereed zal komen.

« Ziedaar Mijne Heeren ! U wederom den algemeenen toestand onzer

Vereeniging naar waarheid afgeschetst. Indien wij er ons innig in

verheugen, dat deze, bij voortduring, gunstig mag worden ge-

noemd, zal zeker bij ons allen het voornemen des te vaster staan,

dien verder met alle krachten te willen en te zullen bestendigen.

Ik heb gezegd!»

Na voorlezing van bovenstaand verslag, brengt de Penningmeester,

de heer J. W. Lodeesen, zijne rekening over 1880/81 ter tafel.

De Voorzitter verzoekt de heeren Fokker en Wurfbain zich met

het onderzoek der rekening te belasten; deze houden zich onmid-

dellijk met deze taak bezig.

De hoofdcijfers der ontvangsten en uitgaven zijn als volgt:

Algemeene kas.

Naldoxope Zan Tulp SBO IJ tin PEN Ee oi ok A7) ANRT

Gewone > ontvangsten: II WEN ID Re MEt a IO OS

Opbrengst ‘der collectie Hemiptera *). 1,7% :,- 55.00

J 1238.463

Generica VERE Henst vd al lie 210.3

Saldo op 22 Juli 4881... f 462.09

Fonds voor de uitgave van het Tijdschrift:

saldovop 123. Jus 4880} WHERE e anita nr 65463

TRS SIAE ne feel) E a atrio = 71e 00:00

Transport... . f 1154.63

1) De koopprijs van de overige insecten-verzameling is nog niet ontvangen.

X VERSLAG.

Transport: va 0. f 1154.63

Toelage van Natura Artis Magistra. . . . . . - 250.00

Verkochté éxémplatene "2: +2) Gee eagle! RS

f 1845 46

Kosten vaar witeave. … come. me ee A ee

Saldo op 22 July 1881. . . f 726.48

Bibliotheek Hartogh Heys van de Lier.

Saldo: top 23. Juli 1880 un u ua Je ne I ORE

Toelage van Mevr. Hartogh Heys van de Lier. . - 400.00

Proventi vani catalog; aasde ch ze 1.50

J 531.38

Aankoop :vansibbeken SI Hu MENT ST 2106

Aandeel in lokaalhuur en verdere uitgaven - 156.55

nnn HGH

Voorschot van den Penningmeester . . . . . - 197.331)

Voorts levert de Penningmeester eene schets van begrooting voor

het volgende jaar.

De heeren Fokker en Wurfbain brengen rapport uit over de

rekening, die zij met de daarbij behoorende bescheiden hebben

vergeleken en accoord bevonden. De Voorzitter zegt de Commissie

dank en stelt voor de rekening goed te keuren , onder dankbetuiging

aan den Penningmeester voor zijn uitstekend beheer. Hiertoe wordt

besloten.

Aan de orde is de bepaling van de plaats waar de volgende

Zomervergadering zal worden gehouden. In verband hiermede wordt

voorlezing gedaan van een schrijven van Mr. Hartogh Heys van

Zouteveen, die voorstelt in 1882 te Assen bijeen te komen. Bij

sommige leden vindt dit voorstel krachtige ondersteuning, vooral

ook uit aanmerking dat het noordoostelijke gedeelte van ons land

nog zeer weinig door entomologen is onderzocht. Door anderen,

1) Zie omtrent deze overschrijding der kas het jaarverslag van den President,

op blz. v en vir hiervoren,

VERSLAG. XI

ofschoon geenszins afkeerig om ook eenmaal te Assen bijeen te

komen, wordt het bezwaar geopperd, verbonden aan het twee

Jaren achtereen bezoeken eener verafgelegen provincie, waardoor

welligt menigeen zich zou laten weerhouden ter vergadering op te

komen, en wordt daarentegen Wageningen voorgesteld, als meer

in het midden des lands gelegen. In stemming gebragt, bepalen

zich 14 stemmen op Wageningen en 4 op Assen, zoodat Wage-

ningen is gekozen.

Tot Voorzitter dier vergadering wordt met algemeene stemmen

benoemd de heer Dr. J. Ritzema Bos te Wageningen, aan wien

de Secretaris deze keuze zal mededeelen !).

De huishoudelijke zaken hiermede afgehandeld zijnde, wordt na

eene korte pauze overgegaan tot de wetenschappelijke mededeelingen.

De heer Snellen spreekt over het vangen en behandelen van

kleinere Microlepidoptera. Voor het vangen gebruikt hij ronde

kartonnen doosjes, uit welker bodem een rond stuk is gesneden,

zoo groot als mogelijk, maar toch met overlating van een’ rand

van eenige millimeters breedte. Het gat wordt bedekt door een

rond stuk vensterglas, dat met lijm wordt vastgeplakt en aan de

bovenzijde met een’ randje van wit papier bekleed. Verder beplakt

hij, voor de sterkte, den bovenkant van het deksel nog met dun

wit katoen *). Om de in deze doosjes gevangen motjes te be-

dwelmen, worden een paar druppels zwavelether gegoten in den

rand der een klein weinig geopende doos. Zoodra de vlinder stil

ligt, wat door den glazen bodem zeer gemakkelijk kan worden

gezien, wordt hij uit de doos genomen en aangestoken. Dit is bij

kleine Tineinen (Lithocolletis, Nepticula) geen gemakkelijk werk.

spreker bezigt daarvoor stiftjes van platina- of zilverdraad , waaraan

met eene scherpe, stevige schaar schuinweg eene punt is ge-

sneden. Om den vlinder aan te steken, maakt hij gebruik van

eene bijzondere inrigting, bestaande uit een gewoon opzetblokje

1) Voor het afdrukken van dit verslag is van den heer Ritzema Bos berigt

ontvangen, dat hij de benoeming aanvaardt.

2) De zoogenaamde vangglaasjes zijn voor vlinders ten cenenmale te verwerpen.

XII VERSLAG.

met wijde gleuf, waarin eene reep vlierpit is gelijmd, die eenigs-®

zins boven de gleuf uitsteekt doch met puimsteen wordt glad

geslepen. Op die gelijk geslepen vlierpit nu wordt de vlinder gelegd

en doordat die oppervlakte altijd nog eenigszins ruw blijft, glijdt

het diertje niet onder het gespitste draad weg.

Het moeijelijkste blijft echter nu nog over, namelijk het uit-

spreiden der vleugels. Spreker bezigde vroeger daarvoor de hier te

lande, bij Lepidopterologen, die prijs stellen op goed uitgezette

vlinders, algemeen in gebruik zijnde opzetblokjes. Deze blokjes,

door ons medelid Lodeesen reeds 30 jaren geleden uitgevonden,

zijn zooveel verkieslijker boven de bekende spanplankjes, van welk

formaat en inrigting dan ook, dat niemand die ze eens heeft ge-

bezigd, ooit weder tot de spanplankjes terugkeert. Zij bestaan uit

glad en vlak geschaafde blokjes van droeg vurenhout, 3 centimeters

hoog, terwijl de lengte en breedte geevenredigd zijn aan de vlinders

of andere insecten die men wil opzetten. In het midden dezer

blokjes is eene gleuf van 23—24 millimeters diep, doch van eene

onbepaalde wijdte. Op eene hoogte van 4 centim. wordt in de

gleuf een reepje merg van sagopalm-bladstelen gestoken en vast-

gelijmd.

Hoewel alle praktische verzamelaars deze blokjes met voorliefde

gebruiken, bleken zij Spreker toch nog ongeschikt voor Tineinen ,

kleiner dan eene gewone Coleophora. Hij kwam dus op het denk-

beeld om blokjes te doen vervaardigen van de gewone hoogte en

van 4! bij 34 centim. oppervlakte, doch met eene gleuf van 16 mm.

wijdte. In deze gleuf worden, op eenigen afstand van elkander

en van de uiteinden, twee’ overlangsche reepjes zoo breed mogelijk

vlierpit gelijmd, die ook weder met zachten puimsteen worden

glad geslepen. Gelijk snijden gelukt namelijk nooit geheel naar

wensch en kost meer moeite en tijd. In deze gelijkgeslepen vlierpit

snijdt men met een scherp mes eene gleuf van 1 tot 2 millimeters

wijd en ongeveer dezelfde diepte. Een aldus ingerigt opzetblokje

is uitmuntend geschikt voor zeer kleine Tineinen; de vleugeltjes

behoeven niet vastgestoken te worden maar kunnen dikwijls reeds

door blazen of door eene fijne speld worden uitgespreid, terwijl

VERSLAG. XIII

zij door de altijd nog eenigszins ruwe oppervlakte van het vlier-

pit worden vastgehouden. Schieten zij terug dan steekt men achter,

niet in den voorvleugel eene fijne speld en laat vervolgens tusschen

deze en het lijf van den vlinder behendiglijk eene insectenspeld

op de vleugels vallen, waarna men de ingestoken speld kan weg-

nemen en de vleugels op de gewone wijze met verzilverd of ge-

glaceerd papier bedekt. Ook wanneer het vlindertje scheef is

aangestoken, levert dit geen bezwaar, daar het zachte vlierpit in

alle rigtingen kan worden doorstoken en de vleugels toch horizontaal

komen te liggen. Droog zijnde, prikt men de stiftjes draad met

de vlindertjes in een blokje zachte stof, dat met eene gewone

insectenspeld is doorstoken. Deze hoogst praktische manier is eene

uitvinding van wijlen den Senator von Heyden te Frankfurt a/M.

Baron von Nolcken maakte haar echter nog volkomener door den

vlinder met den kop naar de speld op te steken en niet omgekeerd.

Voor de blokjes worden onderscheidene stoffen gebezigd, het meest,

als de geschiktste, vlierpit en witte berkenzwam, doch nog beter

bevalt aan Spreker het merg der stengels van Artemisia vulgaris,

na den winter ingezameld. Dit is vast, wit, verkleurt niet en laat

zich goed snijden, terwijl men de grootte der blokjes nog kan

verminderen door die met een tangetje plat te drukken. Spreker

laat de beide hiervoren beschreven blokjes en eenige uitmuntend

opgezette insecten (Microlepidoptera en Pteromalinen) ter bezig-

tiging rondgaan.

De heer Swierstra brengt ter tafel eene doos met verschillende

insecten, onlangs door het Genootschap Natura Artis Magistra

ontvangen van den heer J. G. H. Modderman, Nederlandsch Consul

te Monrovie in Liberia. Deze kleine, maar uitnemend geconserveerde

verzameling, voornamelijk uit Coleoptera bestaande, schijnt menige

belangrijke soort te bevatten, o. a. eene, zoo niet een nieuw genus

vertegenwoordigende, dan toch stellig nieuwe soort van het geslacht

Horia.

De heer van den Brandt vertoont eenige inlandsche exem-

XIV VERSLAG.

plaren van een zeldzaam Neuropteron, Stenophylax picicornis Pict.

Volgens mededeeling van den heer Mae Lachlan was deze soort

vroeger alleen in de Alpen aangetroffen. Voor het eerst had Spreker

op 7 Maart 1873 een exemplaar gevangen onder den houtmolen

bij Venlo, later vond hij ieder voorjaar de soort terug, en op 16

April dezes jaars, bij koud weder en eene bedekte lucht, was hi

zoo gelukkig haar op nieuw waar te nemen, toen zij, ter aan-

geduide plaatse, in aantal vloog boven met waterkers begroeide

bronnen; hij maakte zich die gelegenheid ten nutte door er een

twintigtal mede te nemen.

De heer Veth vestigt de aandacht op een berigt, dat ten vorigen

jare en nu onlangs op nieuw in de couranten is opgenomen, be-

treffende een’ knaap te Rotterdam, die bij herhaling en in grooten

getale insecten-larven uitbraakte. Het vorige jaar deed dit onge-

hoorde feit de ronde bij de medici te Rotterdam, die echter geen

van allen eene voldoende verklaring er van konden geven en nog

minder schijnen geweten te hebben tot welke soort deze larven

behoorden. Nu het geval zich dit jaar op nieuw vertoonde, en wel

bij denzelfden jongen, is Spreker in het bezit gekomen van eenige

der uitgebraakte dieren, die hij nu ter bezigtiging stelt. Het zijn

de larven van twee vliegensoorten. De kleinere zijn allen reeds

geheel bewegingloos en verpopt, en van eenigen zijn zelfs de

vliegjes uitgekomen, die blijken te zijn Limosina pumilio Meig.

De grootere larven, waarvan nog geen vliegen zijn uitgekomen,

hebben ter wederzijde van elken ring aanhangsels, waardoor zij

zich doen kennen als larven van het geslacht //omalomyia Bouché;

sommigen bewegen zich nog in het fleschje waarin zij opgesloten

zijn; anderen daarentegen zijn in volkomen rust en schijnen dus

in staat van verpopping te verkeeren.

Spreker vraagt of de aanwezigen van dergelijke uitbraking van

vliegenlarven meer voorbeelden weten aan te wijzen en of zij het

feit weten te verklaren.

De heer van der Wulp zest naar aanleiding hiervan, dat

VERSLAG. XV

voorzeker onze President, Dr. van Hasselt, ware hij ter ver-

gadering tegenwoordig, mede over dit onderwerp zou hebben ge-

sproken. Toen het vorige jaar voor ’t eerst het berigt van dit

vreemde geval in de Nieuwe Rotterdammer Courant gelezen werd

en bij de geneeskundigen geen opheldering was verkregen, heeft

ons medelid, Dr. Everts, in een ingezonden stukje den raad ge-

geven, om zich bij dergelijke zaken in de eerste plaats tot ento-

mologen te wenden. Het gevolg is geweest, nu het feit zich dezen

zomer weder voordeed, dat de heer Geene, de onderwijzer bij

wien de jongen ter school gaat, daarover, met toezending der nog

levende dieren, aan den heer van Hasselt heeft geschreven. De

patient is een knaap van 11 jaar en oogenschijnlijk gezond, ofschoon

hij, sints het verschijnsel zich voor het eerst openbaarde, wel wat

van zijne blozende gelaatskleur heeft verloren. Van buik- of keel-

pijn, waarvan in de nieuwsbladen werd melding gemaakt, was

hoegenaamd geen sprake. Dat het hier een. zeer zeldzaam feit

geldt, kan daaruit worden afgeleid, dat ook aan Dr. van Hasselt,

gedurende zijne veeljarige en veelomvattende praktijk, nimmer

zoodanig geval is voorgekomen. Zelf niet in de gelegenheid geweest

den knaap te onderzoeken, meende hij aanvankelijk, dat de larven

welligt in de neusholten of kaakboezems zouden huizen, waarvan

menig voorbeeld is te noemen, vooral in Oost- en West-Indie;

maar hiertoe was een ziekelijke toestand van neus of kaken (ozaena)

de aanleiding, en daarbij waren ook geheel andere vliegensoorten

betrokken, in West-Indie b. v. de thans wel bekende Zucilia

macellarta Fabr. Bij nader onderzoek evenwel is gebleken, dat

bij dezen jongen de larven niet in den neus, maar in de maag

en ingewanden voorkwamen. De eitjes of de nog zeer kleine

larfjes moeten dus met het voedsel of op andere wijze in het

ligchaam zijn overgebragt. Men tracht nu door doelmatige genees-

kundige behandeling de dieren te verwijderen; waarschijnlijk zal

dit wel gelukken en de zaak voor den patient verder geen nadeelige

gevolgen hebben.

Wat nu het feit betreft uit een entomologisch oogpunt, er zijn

hier, gelijk reeds door den heer Veth gezegd is, de larven van

XVI VERSLAG.

tweeërlei vliegensoorten. De larven der Borborinen, waartoe Limo-

sina pumilio behoort, wier popjes mede zijn uitgekomen bij Dr. van

Hasselt, komen voor in mest, menschelijke uitwerpselen , rottende

paddestoelen en allerlei tot bederf overgegane stoffen. Spreker

ontving eenmaal een groot aantal larven, die bij het opgraven

van een kerkhof te Amsterdam, bij duizenden in de kisten met

half of geheel vergane lijken waren gevonden; ook uit deze ont-

wikkelde zich eene Zimosina-soort. De grootere larven, waarbij

Dr. van Hasselt eerst aan Oestriden had gedacht, behooren tot de

Anthomyinen en wel, gelijk reeds gezegd is, tot het geslacht

Homalomyia. De larven van dit geslacht leven, even als die der

Borborinen, in rottende plantenstoffen, dierlijke uitwerpselen enz;

zij zijn reeds van ouds bekend en o. a. afgebeeld door Goedaert

(dl. IT pl. LI), die ze uit menschelijke urine kweekte, voorts door

Swammerdam (Bibl. nat. pl. XXXVIII, fig. r-vm), die de

daaruit voortkomende vlieg de «Sekreetvlieg» noemt, en door

Blankaert (Schouwburg der rupsen, maden enz. dl. I, pl. X,G HI).

Bouché vestigde meer bepaald de aandacht op de aanhangsels ter

wederzijde des ligchaams, die niet bij de andere Anthomyinen-

larven voorkomen, en grondde vooral daarop het geslacht Momalomgia,

dat bij ons door verscheidene soorten , sommigen zeer gemeen, is

vertegenwoordigd. Voor het oogenblik is het nog niet uit te maken

welke dezer soorten hier aanwezig is 1).

De heer Fokker spreekt in de eerste plaats over een door hem

waargenomen , merkwaardigen zwerm van Libelluliden. Op 30 Mei

dezes jaars vertoonden zich te Zierikzee groote massa’s van Libellula

guadrimaculata L. Zij kwamen in digte drommen uit het Zuid-

westen, dus van over zee, aanvliegen. Hun overtogt duurde ge-

ruimen tijd, van 11 ure ’s morgens tot 11 ure ’savonds. Zij

waren in zulken getale, dat de lucht er letterlijk van was vervuld ;

1) Sedert zijn ook de grootere larven verpopt en vervolgens de vliegen uit-

gekomen; deze bleken te zijn Momalomyia scalaris Fabr., eene soort, die vaak

op onze sekreten is te vinden, en waarvan het Z zeer kenbaar is aan den uit-

stekenden tand aan de binnenzijde der middenscheenen.

VERSTAG. XVII

in de huizen, die openstonden, vlogen zij bij honderden , en tegen

de muren, die tegen het Zuidwesten waren geplaatst, lagen ze

verscheidene duimen hoor opgehoopt. Dit laatste en ook het feit

dat zij zich zeer gemakkelijk lieten grijpen, schijnt te bewijzen

dat zij eene lange reis achter zich hadden. Ook den volgenden dag

vlogen er nog duizenden, maar binnen drie dagen was er geen

enkele meer te bespeuren.

In de tweede plaats riet de heer Fokker een verzoek tot de

Leden, die zwaluwnesten of vleermuizen en duiven in handen

mogten krijgen, om hem de daarin gevonden weegluizen te

zenden. Van de vijf Europesche soorten van het geslacht Cimer L.

(deanthia F.) is nog slechts een, de gewone C. /ectularius L.,

als inlandsch bekend. Toch komen er hoogstwaarschijnlijk nog drie

andere hier voor. Wel zijn vele jaren geleden, door ons vroeger

medelid Wttewaall, eenige doozen met wandluizen uit duiventillen

verzameld, die tot ©. columbarius Jenyns heeten te behooren,

maar hun tegenwoordige toestand laat nadere determinatie niet

toe. De andere soorten zijn © Mirundinis Jenyns, even als de

vorige over geheel Europa verspreid en in nesten van /lirundo

urbica levende; en C. Pipistrellae Kol. , in Duitschland en Engeland

gevangen op Jespertilio pipistrella. Het doelmatigste is om de

ge-

vangen voorwerpen in liquor te werpen, omdat de zeer teedere

sprieten, die een voornaam onderscheidingskenmerk opleveren,

anders ligtelijk beschadigen of afbreken.

De heer Everts maakt vooreerst opmerkzaam op de verschil-

punten tusschen Notiophilus biguttatus Fabr. en N. punctulatus

Wesm., twee soorten welke oogenschijnlijk veel op elkander ge-

lijken. De laatste werd vroeger altijd over het hoofd gezien, doch

is op vele plaatsen bijna even gemeen als biguttatus, o. a. komt

zij veelvuldig voor in het Mastbosch bij Breda. N. punetulatus is

meer helder gekleurd; de stippellijnen op de dekschilden zijn veel

fijner en worden naar het uiteinde nog fijner, maar verdwijnen

nimmer geheel; de tusschenruimten zijn breeder. Tegenover deze

twee soorten en eene derde (N. rufipes Curt.) staan de fraai glan-

XVIII VERSLAG.

zige soorten aquaticus L. en palustris Dfts., bij welke de stippel-

lijnen naar het uiteinde der dekschilden verdwijnen.

Voorts geeft de heer Everts het onderscheid aan tusschen

Chlaenius nigricornis F. var. melanocornis Dej. en Chl. Schrankii

Dfts. Bij eerstgemelde is het eerste lid der sprieten even als de

pooten rood; de achterhoeken van het halsschild zijn stomp; bij

den type zigrieornis zijn de pooten bruinzwart; bij Chl. Schrank

zijn de drie eerste sprietleden meer of min rood; de pooten geel-

rood; de achterhoeken van het halsschild nagenoeg regt.

Dezelfde Spreker handelt in de derde plaats over het geslacht

Laccobius. Algemeen hield men de in Nederland voorkomende soort

voor L. minutus L. De zeer naauwkeurige Thomson heeft teregt

daarin meer dan ééne soort onderscheiden , waarvan er een paar ook

in Nederland zijn aangetroffen. Baron von Rottenberg geeft in het

Berliner Entom. Zeitschr. al. XVIII het volgende overzigt:

4. Halsschild tusschen de bestippeling spiegelglad. #igriceps Thoms.

Halsschild tusschen de bestippeling fijn en

regelmatig gechagrineerd, waardoor een

wetelanssontstaat „esse se de ee un A

2. Dekschilden met regelmatige, even sterke,

digt bijeenstaande stippellijnen. . . . minutus L.

Dekschilden meer verward bestippeld , slechts

hier en daar op rijen . . . . . . alutaceus Thoms.

Van Z. nigriceps is slechts een eenig voorwerp bij Sleeuwijk aan

de Merwede gevonden; 4. minutus is overal zeer gemeen en ook

alutaceus is niet zeldzaam.

Van al de besproken soorten worden exemplaren ter bezigtiging

rondgegeven.

Ten slotte vertoont de heer Everts eene merkwaardige monstro-

siteit van JIydrous caraboides L., bij welke het halsschild aan

weerszijden bullvormig is opgerigt.

De heer van der Wulp brengt naar aanleiding van hetgeen

daar straks door den heer Snellen omtrent het prepareren van

Microlepidoptera is gezegd, nogmaals in herinnering het plan, in

VERSLAG. XIX

de Wintervergadering van 1879 gevormd, om van wege de Ento-

mologische Vereeniging voorschriften zamen te stellen voor het

vangen, bewaren en verzenden van insecten, vooral met het doel

om uit den vreemde en bepaaldelijk uit tropische gewesten een

beter geconserveerd materiaal te verkrijgen. Hij heeft daartoe reeds

eenige bouwstoffen verzameld. Dr. van Hasselt namelijk heeft hem

voor de behandeling der Araneiden, Dr. Everts voor die der

Coleoptera, de naar hun inzien meest doelmatige voorschriften op-

gegeven; met betrekking tot de Diptera heeft Spreker zelf daar-

omtrent een en ander op het papier gebragt, en het zal hem voor-

zeker slechts een woord behoeven te kosten, om van den heer Snellen

iets dergelijks voor de Lepidoptera te ontvangen. Er blijven dan

nog over de Orthoptera, Hemiptera, Neuroptera en Hymenoptera.

Spreker doet bij deze een beroep op de specialiteiten voor deze

insecten-orden, om hem hunne inzigten deswege binnen kort

mede te deelen. Het zal hem dan ongetwijfeld niet moejjelijk vallen

van dat alles een geheel te vormen, dat aan de eischen kan vol-

doen. In verband hiermede vestigt hij inmiddels de aandacht op

een uitvoerig opstel van Prof. Mik, in de /erhandl. der zool. bot.

Gesellschaft te Weenen over 1880 opgenomen en over het prepa-

reren van Diptera handelende. Daarin worden een aantal nuttige

wenken gegeven, die ten deele ook op andere insecten kunnen

worden toegepast. Spreker acht dit stukje, waarvan hij een over-

druk laat rondgaan, zoo belangrijk, dat hij er cene Hollandsche

vertaling van heeft gemaakt |).

De heer Wurfbain vermeldt een bewijs van krachtig leven,

door hem waargenomen bij Aporea Crataegi L. Hij had voor zijne

verzameling enkele poppen van deze soort aan spelden gestoken.

Nadat Inj er gedurende een paar dagen niet meer naar had om-

gezien, bemerkte hij tot zijne verwondering dat uit een der pop-

pen, niettegenstaande de belemmering der speld, de vlinder zich

van het poppenvlies had weten te ontdoen en naar omstandigheden

tamelijk goed was ontwikkeld.

1) Deze vertaling is als bijlage achter dit verslag opgenomen.

XX VERSLAG.

De heer Maurissen wijst er op, dat de insecten-fauna van

Limburg in vroeger jaren door de Nederlandsche entomologen schier

stelselmatig werd verwaarloosd, maar later toch is erkend als tot

de fauna van ons land te behooren. Sedert is zij meer en meer

bekend geworden. Dat zij in vele opzigten afwijkt van die der

andere provincien, laat zich gemakkelijk verklaren uit het verschil

van den bodem; er zijn dan ook een aantal soorten aan te wijzen,

die niet in de overige gedeelten des Rijks, maar uitsluitend in

Limburg zijn gevonden. Spreker acht het niet van belang ontbloot

om, zoover op dit oogenblik onze kennis reikt, die soorten te

bepalen; hij heeft zich daarom bezig gehouden met daarvan eene

lijst zamen te stellen, die hij bij de aanwezenden laat rondgaan !).

Hiermede de wetenschappelijke mededeelingen afgeloopen zijnde,

sluit de Voorzitter, onder dankbetuiging aan de verschillende Sprekers,

de vergadering.

Den volgenden dag is door de gezamenlijke, ter vergadering

opgekomen Leden eene excursie gehouden in de omstreken van

Maastricht, en wel in de rigting van Meerssen en Valkenburg.

Hoewel in den vroegen morgen een digte regen viel en het weder

zich dus aanvankelijk ongunstig liet aanzien, brak later de zon

(

door en werd het zelfs een vrij warme zomerdag. De bezochte

streek, die door de natuur zoo mild is bedeeld en voor de meeste

deelnemers aan de excursie nog al het bekoorlijke der nieuwheid

bezat; — de gezellige en vriendschappelijke toon, die, gelijk altijd,

ook nu heerschte; — en niet het minst de ruime oogst van

insecten, door de meesten verkregen; dit alles maakte dat de dag

op alleraangenaamste wijze werd doorgebragt. Sommige leden van

het gezelschap waren reeds eenige dagen vroeger hezig geweest de

omstreken te exploreren en waren nu voor de overigen uitstekende

gidsen op de wandeling.

Onder de vangsten, daar ter plaatse gedaan, verdienen de vol-

gende bijzondere vermelding.

1) De lijst is als bijlage achter dit verslag opgenomen.

VERSLAG. XXI

COLEOPTERA.

Carabus monilis F., gemeen op den St. Pietersberg in verschil-

lende varieteiten.

Leistus ferrugineus L.

Lebia chlorocephala Hoffm.

Chlaenius vestitus Payk., langs de Maas onder steenen.

Sphodrus inaequalis Panz., in grotten van het kalkgebergte.

Taphria nivalis Panz.

Stomis pumicatus Panz.

Feronia parallela Dfts., onder steenen.

Amara consularis Dfts.

Zabrus gibbus F.

Tachys parvulus Dej. Fw. nov. sp. (Everts), een voorwerp langs

de Maas.

Bembidion 5-striatum Gyll.

» quadripustulatum Dej. Fx. nov. sp. (Everts), een voor-

werp langs de Maas.

» Doris Panz.

» decorum Panz., gemeen langs de Maas.

» nitidulum Marsh. /%. nov. sp. (Everts, Leesberg, Veth),

onder kalksteenen.

» . atrocoeruleum Steph. Zu. nor. sp. (Everts), cen voor-

werp langs de Maas.

» adustum Schm., langs de Maas.

» punctulatum Drap., id.

Falagria thoracica Curt.

Bolitochara bella Mark. Zu. nov. sp. (Everts, Groll, Leesb.), uit

Polyporus.

Aleochara lateralis Heer.

Myrmedonia collaris Payk.

» limbata Payk.

Tachyusa cyanea Kr., langs de Maas.

» atra Grav., id.

Gyrophaena nana Payk.

XXII VERSLAG

Gyrophaena strictula Er. Zw. nov. sp. (Everts, Groll, Leesb.), uit

Polyporus.

Leucoparyphus silphoides L.

Tachyporus abdominalis Er.

Quedius eruentus OL, achter boomschors.

» cinctus Payk.

Staphylinus aeneocephalus de G.

Actobius prolixus Er. Zy. nov. sp. (Everts), een voorwerp langs

de Maas.

Stenus fossulatus Er., in groeven van het kalkgebergte.

Syntomium aeneum Müll.

Homalium excavatum Steph.

Siagonium quadricorne Kirb., een voorwerp op eene vochtige plank.

Micropeplus porcatus F.

Anisotoma ovalis Schmidt.

Cyrtusa pauxilla Schmidt, Ax. nov. sp. (Everts), tegen zonsonder-

gang van planten gesleept.

Liodes humeralis Kug.

Hister stercorarius Hoffm.

Onthophilus striatus Forst.

Cercus fulvipes Er.

Epuraea obsoleta F.

» florea Er.

Meligethes subrugosus Gyll.

Antherophagus nigricornis F.

» silaceus Hrbst.

Cryptophagus scutellatus Newm. Zn. nov. sp. (Veth).

Dryops auriculatus Panz.

Onthophagus ovatus L.

Oxythyrea funesta Poda.

Agriotes gallicus Lac., gemeen.

Adrastus pusillus F., gemeen.

Helodes minutus L.

Hydrocyphon deflexicollis Müll., op waterplanten.

Homalisus suturalis Vill.

VERSLAG. XXIT

Lamprorhiza splendidula L.

Malthodes dispar Germ.

Axinotarsus ruficollis Ol., niet zeldzaam.

Ptinus rufipes F. 2.

Mordellistena brunnea F.

Silaria varians L. Fu. nov. sp. (Leesb.).

Oedemera nobilis Scop.

» flavipes F.

Otiorhynchus ligneus OI.

Peritelus hirticornis Hrbst.

Phyllobius sinuatus F.

Polydrosus tereticollis de G.

Sitones discoideus Gyll.

Balaninus nucum L.

Anthonomus druparum L.

Gymnetrum netum Germ. Zw. nov. sp. (Everts).

Cionus Scrophulariae L.

» tubereulosus Scop.

» similis Mull.

» hortulanus Marsh.

» olens F. Fu. nov. sp. (Leesb.), op Verbascum.

>» Blattariae F.

» pulchellus Hrbst.

Coeliodes rubicundus Payk.

» Geranii Payk.

Rhinoncus perpendicularis Reich.

Ceutorhynchus trimaculatus F. #x. nov. sp. (Leesb.).

» Chrysanthemi Gyll.

Apion vicinum Kirb.

» dispar Germ. 4

» -varipes Germ.

» Trifolii L. var. ruficrus Germ., merkwaardig exemplaar met

geheel zwarte pooten (Veth).

» tenue Kirb.

» aethiops Hrbst.

XXIV VERSLAG.

Apion punctigerum Payk.

Urodon rufipes OL, gemeen op Reseda lutea.

Pogonochaerus hispidus Schr.

Strangalia bifasciata Müll.

Zeugophora flavicollis Marsh.

Gryptocephalus pygmaeus F.

Pachybrachys hieroglyphicus Leach.

Chrysomela Molluginis Suffr., op Centaurea nigra.

» coerulans Serib.

» Menthastri Suffr., beide laatste soorten zeer gemeen

op Mentha.

Melasoma longicolle Suffr. #. nov. sp. (Ev., Piaget, Veth), op

Populus.

Crepidodera metallica Dfts. Zx. nov. sp. (Veth).

Mantura rustica L.

Podagrica sinuata Steph.

» Cyparissiae Koch, op Euphorbia Cvparissias.

Longitarsus tabidus F., gemeen op Verbascum.

» ochroleucus Marsh.

» exoletus L.

Psylliodes herbaceus Foudr. /%. nov. sp. (Veth).

Dibolia occultans Koch.

Apteropeda orbiculata Marsh.

Hispa atra L.

Cassida murrhaea L.

Dacne bipustulata Thunb., op Polyporus.

Cyrtotriplax bipustulata F. Fx. nov. sp. (Ev, Groll, Leesb.), op

Polyporus.

Epilachna Argus Fourcr., met larven en poppen op Bryonia

dioica.

Platynaspis luteorubra Goeze.

LEPIDOPTERA.

Sesia ichneumoniformis W, V. fx. nov. sp. (Ritsema), een d bij

Valkenburg.

VERSLAG. XXV

Cidaria olivata W. V. Zw. nov. sp. (Snellen), een gaaf d bij

Valkenburg.

Botys fulvalis Hbn. Fx. zov. sp. (Maurissen, Piaget), eenige exem-

plaren bij Valkenburg.

Crambus myellus Hbn. /%. nov. sp. (Snellen), een zeer gaaf en

frisch g bij Meerssen, op de bergen.

Coleophora ornatipennella Hbn. Fw. nov. sp. (Snellen), twee exem-

plaren bij Valkenburg.

HYMEN OPT ER A.

Colletes Daviesana Kirb.

Prosopis pictipes Nyl.

» brevicornis Nyl.

Halictus quadristrigatus Latr.

» quadricinctus F. Fx. nov. sp. (Ritsema).

» maculatus Smith.

» morio F,

Andrena Hattorfiana F.

» Gwynana Kirb.

) propinqua Schenck.

» lucens Imh. (= nitidiuscula Schenck).

» Shawella Kirb.

» nana Kirb. Zw. nov. sp. (Ritsema).

Gilissa haemorrhoidalis F.

Halictoides. dentiventris Nyl.

Osmia adunca Latr.

Trachusa Serratulae Panz.

Megachile lagopoda L. /%. nov. sp. (Ritsema).

» Willoughbiella Kirb.

» ericetorum Lep.

Anthidium strigatum Latr.

Trypetes truncorum L.

Ceratina cyanea Kirb. Zw. nov. gen. et sp. (Ritsema).

Nomada fucata Panz.

» Roberjeotiana Panz.

XXVI VERSLAG.

Nomada Fabriciana L. var. germanica Panz.

» fuscicornis Nyl.

Coelioxys rufescens Lep.

» aurolimbata Först. (= recurva Schenck),

» alata Först. Zw. zov. sp. (Ritsema).

Stelis aterrima Panz.

» phacoptera Kirb.

Anthophora furcata Panz.

» quadrimaculata F.

Bombus confusus Schenck.

» sylvarum L.

» distinguendus Mor.

» spec. (variabilis Schmied. en dan Fx. nov. sp. of agrorum

F. var. mniorum F.) (Ritsema).

DIPTERA.

Leptogaster cylindricus de G.

Hybos femoratus Müll.

Chrysogaster coemeteriorum L.

Demoticus spretus Meig. Mu. nor. sp. (v. d. Wulp).

Rhinophora melania Meig.

Myopina reflexa Rob. D.

Lispe tentaculata de G.

» consanguinea Löw, deze en de beide vorigen aan de oevers

van de Maas.

Sciomyza griseola Fall.

Tephritis tessellata Löw.

Parydra aquila Fall. Fu. nov. sp. (v. d. Wulp), aan de oevers

van de Maas.

ARANEIDEA.

Wat de Araneiden betreft, bij de gedwongen afwezigheid van

onzen Araneoloog, Dr. van Hasselt, hebben, op zijn verzoek, som-

mige Leden zich beijverd, ook spinnen mede te nemen en die aan

hem ter hand te stellen. De steller van dit verslag ontving van

hem deswege het volgende schrijven :

VERSLAG. XXVII

«Voor de Araneiden heeft de excursie in de veelbelovende om-

streken van Maastricht, — aan welke ik het zeer blijf betreuren

niet te hebben kunnen deelnemen, — niet zoo veel bijzonders

opgeleverd als ik had gehoopt. Behalve tal van meer gewone Epeira-,

Zilla-, Tetragnatha-, Theridium-, Linyphia- en andere soorten, A

waarbij nogtans verscheidene exemplaren, als grooter en fraaijer

geteekend (gelijk meermalen uit zuidelijker streken) goede dienst

deden ter verbetering mijner collectie, — werden toch eenige meer

zeldzame of meer belangrijke spinnen gevangen, als:

door den heer Maurissen :

Clubiona neglecta Cambr. 2

Oxyopes variegatus Hahn 2

Attus (Buophrys) falcatus Cl. 2 (?), pulchra varietas; forsan

species illa vicina, mihi adhuc deficiens.

door den heer Everts :

Ero saxatilis G. Koch 2

Melanophora petrensis G. Koch g (magnum exemplar).

Thomisus (Diaea) dorsatus Fabr. 9 jun.

door den heer Leesberg:

Amaurobius terrestris G. Koch g et d; hie mihi rarus.

Meta Mertanae C. Koch 9g

Marpissa brevipes CG. Koch 9.

Voor deze hunne vangsten, voor hunne tijdroovende zorgen ter

wille eener andere specialiteit, voor den mij daardoor verschaften

troost in mijn leed, betuig ik genoemden vrienden mijn opregten

dank. »

LIJST DER LEDEN

VAN DE

NEDERLANDSCHE ENTOMOLOGISCHE VEREENIGING

op 23 Julij 1881,

MET OPGAVE VAN HET JAAR HUNNER TOETREDING, ENZ.

BEGUNSTIGERS.

De heer J. Kneppelhout, Hemelsche Berg te Oosterbeek. 1867.

”

Dr. Francois P. L. Pollen, te Scheveningen. 1867.

Mevrouw Hartogh Heys van de Lier, geb. Snoeck, te ’s Gravenhage. 1868.

De heer Dr. F. J. L. Schmidt, te Rotterdam. 1869.

”

Mr. J. Thiebout, te Zwolle. 1869.

Het Koninklijk Zoologisch Genootschap Natura Artis Magistra te

Amsterdam. 1879.

EERELEDEN.

De heer Dr. G. F. Westerman, Direeteur van het Koninklijk Zoologisch

Genootschap Natura Artis Magistra, te Amsterdam. 1858.

H. T. Stainton, Esq. Mountsfield, Lewisham bij Londen. 1861.

Dr. C. Felder, lid der Kais. L. C. Academie der Naturwis-

senschaften en Burgemeester van Weenen. 1861.

Prof. J. 0. Westwood, F. L. S., Directeur van het Hopean

Museum te Orford. 1862.

Jhr. J. L. C. Pompe van Meerdervoort, te Bergen op Zoom. 1864.

Dr. Gustav L. Mayr, Professor aan de Hoogere Burgerschool

te Weenen. 1867.

Dr. H. D. J.Wallengrèn, te Farhult, bij Höganäs in Zweden. 1871.

R. Mac Lachlan, F. L. S., te Londen. 1871.

Dr. T. Thorell, voormalig Hoogleeraar in de Zoologie aan de

Hoogeschool te Upsala in Zweden. 1872.

Dr. C. A. Dohrn, President der Entomologische Vereeniging

te Stellin. 1875.

LIJST DER LEDEN ENZ. XXIX

De heer M. E. Baron de Selys Longehamps, te Luik. 1874.

”

Dr. V. Signoret, te Parijs. 1874.

CORRESPONDERENDE LEDEN.

De heer Prof. Arn. Förster, Hoofdleeraar aan de Hoogere Burgerschool

» 22

” 7

Zi Exe.

De heer

n ”

” ”

n n»

n ”

n N

De heer

n n

” ”

De heer

by} »

n n

»n ”

” n

” ”

”

te Aken. 1853.

Emil vom Bruck, te Crefeld. 1853.

Frederic Moore, Bestuurder van het Museum der voormalige

Oost-Indische Compagnie te Londen. 1864.

J. W. May, Consul-Generaal der Nederlanden te Londen. 1865.

Mr. J. W. van Lansberge, voormalig Gouverneur-Generaal

van Nederlandsch Indie. 1865.

Prof. P. C. Zeller, Grünhof bij Stettin. 1867.

W. Mink, Hoofdleeraar aan de Hoogere Burgerschool te Cre-

feld. 1867.

Dr. H. Weyenbergh, Hoogleeraar aan de Hoogeschool te Cordova

in de Argentijnsche Republiek. 1872.

Dr. W. Marshall, te Weimar. 1872.

J. Putzeys, te Brussel. 1874.

A. Fauvel, te Caen. 1874.

BUITENLANDSCHE LEDEN.

Henri Vicomte de Bonvouloir, Rue de l'Université, 15

te Parijs. (1867—68).

H. Jekel van Westing, lid der K. Acad. van natuuronderzoe-

kers te Moscou en van verscheidene entomol. genootschappen,

Rue Letort, 2, te Parijs. (1868—69).

J. Lichtenstein, villa la Lironde bij Montpellier. (1878 —79).

GEWONE LEDEN.

1845-46.

Dr. J. G. H. Rombouts, te Groesbeck.

F. M. van der Wulp, Prinses Marie-straal, 14, te ’s Graven-

hage. — Diptera.

Dr. M. C. Ver Loren van Themaat, huize Schothorst, te

Hoogland bij Amersfoort. — Algemeene Entomologie.

J. W. Lodeesen, Prinsengracht bij de Reestraat, 377, te Amster-

dam. — Lepidoptera indigena.

Dr. J. R. E. van Laer, te Utrecht.

Mr. H. Ver Loren van Themaat, te Utrecht. — Lepidoptera.

W. O. Kerkhoven, te Lochem.

XXX LIJST DER LEDEN ENZ.

1851-52.

De heer R. T. Maitland, Commelinstraat, 25, te Amsterdam. — Alge-

meene Entomologie.

P. C. T. Snellen, Wijnhaven (Noordzijde) 45, te Rotterdam. —

” ”

Lepidoptera.

n n Dr. M. Imans, te Utrecht.

n n Dr. W. A. J. van Geuns, Oude Gracht, te Utrecht.

1852-53.

De heer Mr. H. W. de Graaf, Noordeinde, 123, te ’s Gravenhage. —

Inl. Lepidoptera, bijzonder Microlepidoptera.

G. M. de Graaf, Heerengracht, 55, te Leiden. — Lepidoptera.

” ”

» n G.A. Six, De Ruiterstraat, 65, te’s Gravenhage. — Hymenoptera.

„ » Dr. W. Berlin, Hoogleeraar aan de Universiteit, Westeinde,

2, te Amsterdam.

1855-56.

De heer A. A. van Bemmelen, Directeur van de Diergaarde te Rot-

lerdam. -— Algemeene Entomologie.

» » Mr. E. A. de Roo van Westmaas, Huize Daalhuizen , te Velp. —

Lepidoptera.

3856-57.

De heer Mr. J. Herman Albarda, te Leeuwarden. — Inlandsche Lepi-

doptera (bijzonder Microlepidoptera) en Neuroptera.

Mr. W. Albarda, te Ginneken. — Lepidoptera en Neuroptera.

Dr. A. W. M. van Hasselt, Amsterdamsche Veerkade, 15, te

’s Gravenhage. — Arachniden.

” n

n ”

1857-58.

De heer Dr. J. W. Sehubärt, te Utrecht.

W. K. Grothe, te Zeist.

1258-59.

De heer J. C. J. de Joncheere, Voorstraat, D, 368, te Dordrecht. —

Lepidoptera.

J. Backer, te Oosterbeek. — Lepidoptera.

” ”

7 »

1360-61.

De heer J. Kinker, Oudezijds-Achterburgwal bij de Oudemanhuispoort ,

223, te Amsterdam. — Lepidoptera en Coleoptera indigena.

» » Dr. E. Piaget, Leeraar aan de Hoogere Burgerschool, Korte-

naerstraat 416, te Rotterdam. — Diptera en Parasitica.

1861-62.

Mevrouw de Weduwe Hartogh Heys van de Lier, te ’s Gravenhage,

voor wijlen haren Echtgenoot.

De heer

heer

LIJST DER LEDEN ENZ. XXXI

1863 -G4.

Mr. R. Th. Bijleveld, te ’sGravenhage. —Algemeene Entomologie.

D. J. R. Jordens, Sassenpoorterwal, F, 3471, te Zwolle. —

Lepidoptera.

1361-65.

Mr. A. H. Maurissen, te Maastricht. — Lepidoptera.

Dr. H. J. Veth, Leeraar aan de Hoogere Burgerschool te

Rotterdam. — Algemeene Entomologie.

H. W. Groll, te Haarlem. — Coleoptera.

1865—G6.

Mr. A. Brants, Buitensingel te Arnhem. — Lepidoptera

1366-67.

F. J. M. Heylaerts Jr., St.-Jansstraat te Breda. — Lepi-

doptera enz.

Dr. N. W. P. Rauwenhoff, Hoogleeraar te Utrecht. — Alge-

meene Zoologie.

A. van den Brandt, te Venlo. — Lepidoptera.

1867-63.

C. Ritsema Cz., Conservator bij ’s Rijks Museum van Natuur-

lijke historie, Rapenburg 94, te Leiden. — Algemeene Ento-

mologie.

Mr. H. Hartosh Heys van Zouteveen, Phil. nat. Dr., te Assen.

1868-69.

Dr. J. G. de Man, Conservator bij ’s Rijks Museum van Natuur-

lijke historie, te Leiden. — Algemeene Entomologie.

Dr. F. W. O. Kallenbach, te Rotterdam. — Lepidoptera.

A. Cankrien, te Aralingen. — Lepidoptera.

Mr. C. J. Sickesz, Huize de Cloese bij Lochem.

1369-70.

M. Nijhoff, Nobelstraat 18, te ’s Gravenhage. — Bibliographie.

1870-71.

Jhr. Dr. Ed. J. G. Everts, Leeraar aan de Hoogere Burger-

school, Huygensstraat 11, te ’s Gravenhage. Coleoptera.

Mr. M. C. Piepers, Lid der regterlijke magt in Nederlandsch

Indie. — Lepidoptera.

Dr. P. J. Veth, Hoogleeraar te Leiden,

XXXII

LIJST DER LEDEN ENZ.

1871-72.

De heer Dr. J. Ritzema Bos, Leeraar aan ’s Rijks Landbouwschool

te Wageningen.

J. F. G. W. Erbrink, N. Z. Voorburgwal over de Kolk 62,

te Amsterdam. — Algemeene Entomologie.

J. B. van Stolk, Zeemansstraat, te Rotterdam. — Lepidoptera.

Mr. A. F. A. Leesberg, Jan-Hendrikstraat, 9, te ’s Graven-

hage. — Coleoptera.

Dr. H. J. van Ankum, Hoogleeraar te Groningen.

M. M. Schepman, te Rhoon. — Neuroptera.

Dr. C. K. Hoffmann, Hoogleeraar te Leiden. — Vergelijkende

ontleedkunde.

‘ È i

1872-73.

De heer Dr. A. J. van Rossum, Kastanjelaun te Arnhem.

1373-74.

De heer Dr. J. van Leeuwen Jr., P. C. Hooftstraat 32, te Amster-

”

dam. — Lepidoptera.

Mr. M. ’s Gravesande Guicherit, te Delft.

1874-75.

De heer H. L. Gerth van Wijk, Leeraar aan de Hoogere Burger-

”

school te Middelburg. — Hymenoptera aculeata.

J. van den Honert, Plantage Prinsengracht 9, te Amsterdam.

K. N. Swierstra, Koninkl. Zool. Genootschap Natura Artis

Magistra te Amsterdam. — Algemeene Entomologie.

1875-76.

De heer H. Uijen, Priemstraat te Nijmegen. — Lepidoptera.

”

J. G. Wurfbain, Huize Heuven, te Worth-Rhede.

A. J. Weytlandt, te Rijswijk.

Dr. M. W. Beijerinck, Leeraar aan ’s Rijks Landbouwschool

te Wageningen.

Vine. Mar. Aghina, Saer. Ord. Praed., te Schiedam.

N.M.La Fontijn, Officier der Infanterie te. Bergen op Zoom.

1576-77.

De heer P. H. J. J. Ras, Jur. Stud. te Leiden (adres: Huize Rijnstein

”

te Arnhem).

L. de Bruyn, Officier der Artillerie te Brielle.

W. H. Dreessens, Oudebrugsteeg 5, te Amsterdam.

A. J. F. Fokker, Jur. Stud. te Leiden. — Hemiptera.

Emile Seipgens, te Zutphen.

”

LIJST DER LEDEN ENZ. XXXIII

heer J. H. Vallen, boomkweeker, op ’t Kasteel Hellenraedt onder

Swalmen bij Roermond. — Nuttige en schadelijke insecten.

» A. M. J. Bolsius, Geneesheer der Billiton-maatschappij, op

Billiton (Nederl. Indie).

1877-78.

heer A. W. Carrière jr., Westeinde 64, te ’s Gravenhage.

» J. G. van Renthergem, te Bergen op Zoom.

» Dr. C. Kerbert, Adsistent aan het Zootomisch Laboratorium ,

Reguliersgracht 78, te Amsterdam.

» 6.A.F. Molengraaff ‚ Phil. nat. stud. te Leiden. — Lepidoptera.

1878-79,

heer A. C. Oudemans Jsz., Phil. nat. stud. te Utrecht. — Acarina.

» Henri W. de Graaf, Phil. nat. stud. te Leiden.

» P. T. Sijthoff (adres: de heeren Erdmans en Sielcken) te

Batavia.

» J. B. Snellen, te Winterswijk.

n Dr. F. A. Jentink, Conservator bij ’s Rijks Museum van

Natuurlijke historie, Papengracht 22, te Leiden.

1379-80.

heer Dirk ter Haar, te Nijmegen, — Lepidoptera.

» K. Bisschop van Tuinen Hz., Leeraar aan de Hoogere Bur-

gerschool en het Gymnasium te Zwolle. — Lepidoptera.

» Dr. J. G. Ploem, te Buitenzorg (Java).

1880-81.

Heer J. F. Oudemans, Sarphatistraat 78, te Amsterdam.

» J. Gerard Kruimel, Tesselschadestraal 21, te Amsterdam.

» J. Jaspers Jr., Kerkstraat 167, te Amsterdam.

BESTUUR.

President. Dr. A. W. M. van Hasselt.

Vice-President. P. C. T. Snellen.

Secrelaris. F. M. van der Wulp.

Bibliothecaris. C. Ritsema Cz.

Penningmeester. J. W. Lodeesen.

COMMISSIE VAN REDACTIE VOOR HET TIJDSCHRIFT.

De President van het Bestuur.

F. M. van der Wulp.

Jhr. Dr. Ed. J. G. Everts.

BIBLIO WE EEEN

NEDERLANDSCHE ENTOMOLOGISCHE VERBEMGING.

BIJGEKOMEN BOEKEN VAN 1 AUGUSTUS 1880

Tor 31 Augustus 1881.

BIBLIOTHEEK A.

Natuurlijke Historie in het algemeen.

Crosby (W. 0), Contributions to the Geology of Eastern Massa-

chusetts (Occasional Papers of the Boston Society of Natural

History. III). Boston, 1880. 8vo. (Geschenk van de Boston Soc.

of Nat. Hist.).

Algemeene Dierkunde.

Bell (Th.), Catalogue of Crustacea in the Collection of the British

Museum. Part I. Leucosiadae. London, 1855. &vo.

. List of the Vertebrated Animals now or lately living in the Gardens

of the Zoological Society of London. First supplement , containing

additions received in 1879. London, 8vo,

. Mac Leod (J.), Deux Crustacés nouveaux pour la Faune Belge.

Bruxelles, 1880. 8vo. (Geschenk van den Sehrijver).

Man (Dr. J. G. de), Ueber einige neue oder noch unvollständig

bekannte Arten von frei in der reinen Erde lebenden Nematoden.

1stes Supplement. Leiden, 8vo. (Met de drie volgende nommers ten

geschenke van den Schrijver).

—— On a new Collection of Podophthalmous Crustacea,

presented by Mr. J. A. Kruyt, collected in the Red Sea near

the town of Djeddah. Leiden, 1881. 8vo.

10.

EL:

13.

14.

16. ©

BIBLIOTHEKEN DER NED. ENT. VEREENIGING, XXXV

Man (Dr. J. G. de), Remarks on the species of Matula Fabr. in

the Collection of the Leyden Museum. Leiden, 1881. 8vo.

—— Carcinological Studies in the Leyden Museum. N°. 1. Leiden,

1881. 8vo.

. Weyenbergh (Dr. H.), Zoologica Sistematica. Texto tradueido muy

abreviadamente y con algunas modificaciones, de la parte siste-

matica del texto de zoologica, escrito en Holandes por el Dr. P

Harting. Tomo II (invertebrata), Tomo III (figuras). Cordoba,

1880/81. 8vo. (Geschenk van Prof. H. Weyenbergh).

Algemeene Entomologie.

Borre (A. Preudhomme de), Quelques mots sur l’organisation et

l'histoire naturelle des Animaux articulés. Conférence. Bruxelles,

1880. 8vo. (Geschenk van den heer de Borre).

Mac Leod (J.), Contribution à l'étude du rôle des insectes dans

la pollinisation des fleurs hétérostyles (Primula elatior). Bruxelles,

1880. 8vo. (Geschenk van den Schrijver).

. Swinton (A. H.), Insect Variety: its Propagation and Distribution.

Treating of the Odours, Dances, Colours and Music in all Grass-

hoppers, Cicadae and Moths; Beetles, Leafinsects, Bees and

Butterflies; Bugs, Flies and Ephemeridae; and exhibiting the

bearing of the Science of Entomology on Geology. London, Paris

and New-York, 1881. 8vo. (Geschenk van den Schrijver).

Westwood (J. O.), On some unusual monstrous Insects. London,

1879. With two plates. 8vo. (Geschenk van den Schrijver).

White (A.), List of the Specimens of British Animals in the

Collection of the British Museum. Part XVII. Nomenclator of

Anoplura, Euplexoptera and Orthoptera. London, 1855. 8vo.

Bijzondere Entomologie.

A. Coleoptera.

. Borre (A. Preudhomme de), Etude sur les espèces de la tribu

des Féronides qui se rencontrent en Belgique (2me partie).

Bruxelles, 1879. 8vo. (Met de vier volgende nommers ten geschenke

van den Schrijver).

—— Note sur le genre Macroderes Westw. Bruxelles, 1880. 8vo.

—— Description d’une espèce nouvelle du genre Trichillum Harold

(Coprides ; Choeridiides). Bruxelles, 1880, 8vo.

XXXVI BIBLIOTHEKEN DER NEDERLANDSCH E

19,

20.

23.

24.

28.

(0 ©)

Borre (A. Preudhomme de), Description d’une espéce nouvelle du

genre Onilis, suivie de celle des femelles des Onilis Lama et

Brahma et de la liste des Onitides du Musée Royal de Belgique.

Bruxelles, 1881. 8vo.

—— Matériaux pour la Faune entomologique du Brabant. Colé-

opteres. Première Centurie. Bruxelles, 1881, 8vo.

Everts (Dr. E.), Tweede supplement op de Lijst der in Neder-

land voorkomende Schildvleugelige insecten (Coleoptera). ’s Graven-

hage, 1881. Svo. (Met het volgende nommer ten geschenke van

den Schrijver).

. —— Bijdrage tot de kennis der Nitidularien. Met 3 pl.

’s Gravenhage, 1881. 8vo.

. Ritsema Cz. (C.), Descriptions of Exotie Coleoptera. 5 Parts.

Leiden, 1880/81. 8vo. (Geschenk van den Schrijver).

Westwood (J. O.), On Cetonia aurata and Protaetia Bensoni.

London, 1880. 8vo. (Geschenk van den Schrijver).

B. Lepidoptera.

Berg (Dr. C.), Observaciones acerca de la familia Hyponomeu-

tidae. Buenos Aires, 1880. 8vo. (Met het volgende nommer ten

geschenke van den Schrijver).

—— Apuntes Lepidopterologicos. Buenos Aires, 1880. 8vo.

. Butler (A. G.) and Lord Walsingham, Illustrations of Typical

Specimens of Lepidoptera Heterocera in the British Museum.

Part IV and V. London, 1879/81. With col. plates. 4to. (In

ruil van de Trustees van het Britsch Museum te Londen).

Moore (F.), The Lepidoptera of Ceylon. Part I and IL. With 36

col. plates. London, 1880/81. Ato. (Geschenk van de Engelsche

Regering).

Westwood (J. O.), On two Gynandromorphous specimens of

Cirrochroa Aoris Doubl., an Indian species of Nymphalideous

Butterflies. London, 1880. With a col. plate. 8vo. (Met de vier

volgende nommers ten geschenke van den Schrijver).

29. —— The Codlin Moth (Carpocapsa Pomonella). London, 1879.

30. — — The Pea Moth (Tortrix nigrieana). London, 1880.

31. —— The Cabbage Moth (Mamestra Brassicae). London, 1880.

32. —— Descriptions of some new Exotic Species of Moths. With

2 col. plates. London, 1881. 8vo.

33.

34.

36.

37.

39.

40.

41.

43.

44,

ENTOMOLOGISCHE VEREENIGING. XXXVII

(. Hymenoptera.

André (E)., Species des Hyménoptères d’Europe et d’Algérie.

Fasc. VII-X et Annexe fasc. I. Beaune, 1880/81. Avec

planches. 8vo. (In ruil tegen het Tijdschrift voor Entomologie).

Ritsema Cz. (C.), Descriptions of three new exotie species of

the Hymenopterous genus Xylocopa. Leiden, 1880. Svo. (Met

het volgende nommer ten geschenke van den Schrijver).

--— On two new exotic species of Fossorial Hymenoptera.

Leiden, 1880. 8vo.

Vollenhoven (Dr. S. C. Snellen van), Schetsen ten gebruike bij de

studie der Hymenoptera. iste, 3de en 4de stuk. ’s Gravenhage, 1868

— 73. Folio. (Ter completering ten geschenke van den heer M. Nijhoff’).

Westwood (J. O.), A Monograph of the Sawflies composing the

Australian Genus Perga of Leach. With five Plates. London, 1880.

Svo. (Met het volgende nommer ten geschenke van den Schrijver).

—— Observations on the Hymenopterous genus Seleroderma Klug

and some allied groups. With four Plates. London, 1881. 8vo.

D. Hemiptera en Parasitica.

Berg (Dr. C.), Hemiptera Argentina enumeravit speciesque novas

descripsit. Bonariae, Hamburgo, 1879. 8vo. (Geschenk van den

Schrijver).

Piaget (Dr. E.), Quatre nouvelles Pédiculines. Avec 1 pl. ’s Gra-

venhage, 1881. Svo. (Geschenk van den Schrijver).

E. Neuroptera.

Albarda (H.), Systematische lijst met beschrijving der nieuwe of

weinig bekende soorten van Neuroptera medegebragt door de

Sumatra-Expeditie. Leiden, 1881. Met 6 platen. gr. 8vo.

(Geschenk van den Schrijver).

. Berg (C.), La Vida y Costumbres de los Termitos. Conferencia

popular, con lamina. Buenos Aires, 1880. 8vo. (Geschenk van

den heer C. Berg).

Lachlan (R. Me.), Notes on the Entomology of Portugal. II.

Pseudo-Neuroptera (in part) and Neuroptera planipennia. London,

1880. 8vo. (Met de beide volgende nommers ten geschenke van

den Schrijver).

—— Notes on Odonata, of the sub-families Corduliina, Calo-

pterygina and Agrionina (legion Pseudostigma) collected by Mr.

XXXVIII BIBLIOTHEKEN DER NEDERLANDSCILE

45.

46.

47.

48.

49.

50.

53.

54.

Buckley in the district of the Rio Bobonaza, in Ecuador.

London, 1881. 8vo.

Lachlan (R. Me.), Note sur la femelle du Diastalomma tricolor

Pal. de Beauvois. Bruxelles, 1881. 8vo.

F. Orthoptera.

Berg (Dr. C.), Sinonimia y Distribucion geografica de la Langosta

peregrina (Acridium peregrinum Oliv.). Buenos Aires, 1880. 8 vo.

(Geschenk van den Schrijver).

Scudder (S. H.), List of Orthoptera collected by Dr. A. S.

Packard Jr. in the Western U. 8. in the summer of 1877.

Washington, 1880. 8vo. (Geschenk van den Schrijver).

Westwood (J. O.), The Pea Thrips. London, 1880. (Geschenk

van den Schrijver).

(. Diptera.

Doleschall’s Diptera van den O. I. Archipel. Copie der oor-

spronkelijke teekeningen behoorende bij het 3de stuk.

Westwood (J. O.), The Pea Midge (Cecidomyia Pisi). London,

1880. (Geschenk van den Schrijver).

Wulp (F. M. van der), Diptera medegebragt door de Sumatra-

Expeditie. Met 3 gekl. pl. Leiden, 1881. gr. in 8vo. (Geschenk

van den Schrijver).

H. Arachnoidea en Myriapoda.

. Latzel (Dr. R.), Die Myriopoden der Oesterreichisch Ungarischen

Monarchie. Mit Bestimmungs-Tabellen aller bisher aufgestellten

Myriopoden-Gattungen und zahlreichen , die morphologischen Ver-

hältnisse dieser Thiere illustrirenden Abbildungen. 1ste Hälfte:

Die Chilopoden. M. 10 lith. Tafin. Wien, 1880. 8vo. (Geschenk

van den Schrijver).

Oudemans Jszn. (A. C.), Jets over Acarina in ’t algemeen.

’s Gravenhage, 1851. Met 2 platen. 8vo. (Geschenk van den

Schrijver).

Palacontologie.

Scudder (S. H.), The Structure and Affinities of Euphoberia

Meek and Worthen, a genus of Carboniferous Myriapoda. Cambridge,

1881. Svo. (Geschenk van den Sehrijver).

, —— The Devonian Insects of New Brunswick. Boston, 1880.

With a plaine plate. 4to. (Geschenk van den Schrijver).

56.

57.

60,

61.

63.

64.

ENTOMOLOGISCHE VEREENIGING. XXXIX

Ontwikkelingsgeschiedenis en Ontleedkunde.

Mae Leod (J.), Notice sur l’appereil vénimeux des Aranéides.

Av. 1 pl. 1880. 8vo. (Geschenk van den Schrijver).

Plateau (F.), Recherches physiologiques sur le eveur des Crus-

tacés décapodes. Av. 2 pl. 1880. 8vo. (Geschenk van den

Schrijver).

Tijdschriften.

Abhandiungen herausgegeb. vom naturwissenschaftlichen Vereine

zu Bremen. Bd. V, Heft 1. M. 3 Tafin. Bremen, 1880. 8vo.

. Anales de la Sociedad cientifica Argentina. Buenos Ayres,

1880/81. tom. X, entr. 1—5; tom. XI, entr. 1—6. 8vo. (In

ruil tegen het Tijdschr. v. Entom.).

Annali del Museo civico di Storia Naturale di Genova, pubblicati

per cura di G. Doria e R. Gestro. Genova, 1879,81. vol. XV,

XVI. Met plat. 8vo. (In ruil tegen het Tijdschr. v. Entom.).

Annuaire de l’Académie Royale des Sciences, des Lettres et des

Beaux-Arts de Belgique. Bruxelles, 1879/81. Ann. 45—47.

Svo. (In ruil tegen het Tijdschr. v. Entom.).

Archief. Vroegere en latere Mededeelingen voornamelijk in betrek-

king tot Zeeland, uitgegeven door het Zeeuwsch Genootschap

der Wetenschappen. Middelburg, 1880. DI. V, iste stuk. 8vo.

(Geschenk van het Zeeuwsch Genootschap).

Archives Néerlandaises des Sciences exactes et naturelles,

publiées par la Société Hollandaise des Sciences à Harlem. Harlem,

1880;81. Tom. XV, livr. 3—5; tom. XVI, livr. 1 et 2. Svo.

(Geschenk van de Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen).

Archivos do Museu nacional do Rio de Janeiro. Rio de Janeiro,

1878. vol. II, trim. 3 y 4. Av. pl. 4to. (In ruil tegen het Tijd-

schrift v. Entom.).

. Boletin de la Academia Nacional de Ciencias de la Republica

Argentina. Cordoba, 1879. Tom. II, entr. 2 y 3. 8vo. (In

ruil tegen het Tijdschr. v. Entom.).

Bulletin des Séances de la Société Entomologique de France.

Paris, 1880, no. 15— 24; 1881, no. 1—13. 8vo. (In ruil tegen

de Verslagen der Ned. Ent. Vereen.).

. Bulletin of the Essex Institute. Salem, 1879. vol. XI. 8vo.

(In ruil tegen het Tijdschr. v. Entom.).

68.

69.

70.

71.

12.

73.

74.

75.

76.

(UE

78.

BIBLIOTHEKEN DER NEDERLANDSCHE

Bulletin of the U. S. Geological and Geographical Survey of the

Territories. Washington, 1880/81. Vol. V, no. 4; vol. VI. 8vo.

(Geschenk van den heer F. V. Hayden).

Bullettino della Società Entomologica Italiana. Firenze, 1880/81.

Anno XII, trim. 2 e 4; anno XIII, trim. 1. 8vo. (In ruil

tegen het Tijdschr. v. Entom.).

Comptes-Rendus des Séances de la Société Entomologique de

Belgique. Bruxelles, 1880/81. Année 1880, p. xCVII-COXXXVI;

année 1881 (3me ser.) no. 1—8. 8vo. (In ruil tegen de Ver-

slagen der Ned. Ent. Vereen.). |

Entomologische Nachrichten, herausgegeb. von Dr. F. Katter.

Quedlinburg, 1880,81. Jahrg. VI, Heft 15—24; Jahrg. VII,

Heft 1—16. 8vo. (In ruil tegen het Tijdschr. v. Entom.).

Entomologisk Tidskrift, pa füranstaltande af Entomologiska

Föreningen i Stockholm utgifven af J. Spängberg. Stockholm,

1880/81. Bd. I; Bd. II, Häft. 1—2. Svo. (In ruil tegen hel

Tijdsehr. v. Entom.).

Entomologist (The). An Illustrated Journal of British Entomology.

Edited by J. F. Carrington. London, 1880/81. vol. XIII, no.

207—211; vol. XIV, no. 212—219. 8vo.

Jahrbücher des Nassauischen Vereins für Naturkunde. Wies-

baden, 1878/79. Jahrg. XXXI und XXXII, 8vo. (In ruil tegen

het Tijdschr. v. Entom.).

Maandblad voor den Nederlandschen Landbouwer. Zwolle, 1880.

Jaarg. 1880, 8vo. (Geschenk van den Uitgever: W. E. J. Tjeenk

Willink te Zwolle).

Meddelanden af Societas pro Fauna et Flora Fennica. Helsing.

fors, 1880. Taft. 5. Svo. (In ruil legen het Tijdschr. v. Entom.).

Memoirs of the Boston Society of Natural History. Boston,

1879. Vol. III, Part I. no. 3. 4to. (In ruil tegen het Tijdschr.

v. Entom.).

Naturhistorische Hefte nebst deutsch redigirter Revue, heraus-

gegeb. vom Ungarischen National-Museum in Budapest. Redigirt

von 0. Herman. Budapest, 1880/81. Bd. IV, Heft 3 und 4; Bd.

V, Heft 1. 8vo. (In ruil tegen het Tijdschr. v. Entom.).

. Natuurkundig Tijdschrift voor Nederlandsch Indie, uitgegeven

door de Koninklijke Natuurkundige Vereeniging in Nederlandsch

Indie. Batavia en ’s Gravenhage, 1880. DI. XXXIX. 8vo. (In

ruil tegen het Tijdschr. v. Entom.).

80.

81.

83.

84.

91.

ENTOMOLOGISCHE VEREENIGING. XLI

Notiser ur Sällskapetts pro Fauna et Flora Fennica. Förhand-

lingar. Helsingfors, 1848—1874. Häftet 1—3, 4to, Häftet 6,7,

9—13. 8vo. (In ruil tegen het Tijdschr. v. Entom.).

Periodico Zoologieo. Organo de la Sociedad Zoologica Argentina.

Sale por entregas irregulares. Cordoba, 1880. Tom. III, entr.

2 y 3. 8vo. (In ruil tegen het Tijdschr. v. Entom.).

. Proceedings of the Boston Society of Natural History. Boston,

1879/80. vol. XX, prt. 2 and 3. 8vo. (In ruil tegen het Tijdschr.

v. Entom.).

Proceedings of the Linnean Society of New South-Wales. Sydney,

1879/80. Vol. IV, part 3 and 4; vol. V, part 1 and 2. With

plates. 8vo. (In ruil tegen het Tijdschr. v. Entom.).

Proceedings of the Natural History Society of Glasgow, 1881.

vol. IV, part 2. 8vo. (In ruil tegen het Tijdschr. v. Entom.).

. Proceedings of the Scientific Meetings of the Zoological Society

of London for the year 1879, part 4; and for the year 1880,

part 1-3. London, 1880. With plates. 8vo. (In ruil tegen het

Tijdschr. v. Entom.).

. Psyche, Organ of the Cambridge Entomological Club. Cambridge,

Mass. 1880/81. vol. III. no. 74—82. 8vo. (Geschenk van den

Uitgever).

. Report (Annual) of the Board of Regents of the Smithsonian

Institution for the year 1878. Washington, 1879. 8vo. (In ruil

tegen het Tijdschr. v. Entom.).

. Schriften der Physikalisch-Oekonomischen Gesellschaft zu Königs-

berg. Königsberg, 1878/80. 18ter Jahrg. Abth. 2. 19ter u.

20ster Jahrg.; 21ster Jahrg. Abth. 1. 4to. (In ruil legen het

Tijdschr. v. Entom.).

- Tromso Museums Aarshefter. Tromso, 1880. Bd. III. 8vo.

. Tijdschrift der Nederlandsche Dierkundige Vereeniging. Leiden,

1881. DI. V, aflev. 3. Met plat. 8vo. (In ruil tegen het Tijd-

schrift v. Entom.).

Tijdschrift van het Aardrijkskundig Genootschap gevestigd te

Amsterdam. Amsterdam en Utrecht, 1880/81. DI. IV, no. 5;

dl. V, no. 1-5; met Bijblad no. 7-9. 4to. (In ruil tegen

het Tijdschr. v. Entom.).

. Tijdschrift voor Entomologie, uitgegeven door de Nederl. Entom.

Vereen. ’s Gravenhage, 1880/81. DI. XXIII ‚ aflev. 4; dl. XXIV,

aflev. 1—3. Met platen. Svo.

94.

96.

97.

Ss),

100.

101.

102.

105.

BIBLIOTHEKEN DER NEDERLANDSCHE

Verhandlungen der k. k. zoologisch-botanischen Gesellschaft in

Wien. Wien, 1881. Bd. XXX. Mit Tafeln. 8vo. (In ruil tegen

het Tijdschr. v. Enlom.).

Verslag van de 35ste Zomervergadering en van de 14de Win-

tervergadering der Nederlandsche Entomologische Vereeniging,

gehouden te Zutphen den 24sten Julij 1880 en te Leiden den

19den December 1880. ’s Gravenhage, 1881. 8vo.

Verslag van den Landbouw in Nederland over 1878. ’s Graven-

hage, 1880. Iste en 2de deel. 8vo. (Geschenk van den Minister

van Waterstaat, Handel en Nijverheid).

Verslagen en Mededeelingen der Koninklijke Akademie van

Wetenschappen, afdeeling Natuurkunde. Amsterdam, 1880'81.

2de reeks, 15de deel, 3de stuk en 16de deel, iste stuk. 8vo.

(In ruil tegen het Tijdschr. v. Entom.).

Zeitschrift für die gesammten Naturwissenschaften. Redigirt

van Dr. C. G. Giebel. Berlin, 1880. Bd. LIII. Mit Tafeln.

Svo. (In ruil tegen het Tijdschr. v. Entom.).

Reizen.

Midden-Sumatra (het werk dat over de Sumatra-Expeditie wordt

uitgegeven; alles wat tot nu toe verschenen is). (Geschenk van

het Aardrijkskundig Genootschap).

Varia.

Assemblée Générale extraordinaire convoquée pour la Commémo-

ration de la Fondation de la Société Entomologique de

Belgique. 16 Oct. 1880. Bruxelles, 1880. 8vo. (Geschenk van

de Societe Entomologique de Belgique).

Catalogue de la Bibliothèque de feu Mr. S. C. Snellen van

Vollenhoven. La Haye, 1880. 8vo.

Catalogue of the Library of the Zoological Society of London.

London, 1880. 8vo. (Geschenk van de Zoological Society of

London).

Catalogus der Bibliotheek van het Koninklijk Zovlogisch Ge-

nootschap „Natura Artis Magistra” te Amsterdam. Amsterdam,

1881. gr. iu 8vo. (Geschenk van het Genootschap).

Haaxman (P. J.), Antony van Leeuwenhoek, de ontdekker der

Infusorién 1675—1875. Met portret, facsimile en afbeeldingen.

Leiden, 1875. 8vo. (Geschenk van den heer P. C. T. Snellen).

104.

105.

Ta.

ENTOMOLOGISCHE VEREENIGING XLIII

Herdenking van Jan Swammerdam’s 200-jarigen sterfdag op

17 Febr. 1880, door het Genootschap tot Bevordering van

Natuùr-, Genees- en Heelkunde te Amsterdam. 8vo. (Geschenk

van den heer J. W. Lodeesen).

Westwood (J. O.), Obituary: Samuel Constant Snellen van

Vollenhoven. London, 1880. 8vo. (Geschenk van den Schrijver)

BIBLIOTHEEK B.

Natuurlijke Historie in het algemeen.

Linnaeus (C.), Amoenitates Academicae seu Dissertationes variae

Physicae, Medieae, Botanicae ete. Holmiae et Lipsiae, 1749. C.

tab. aen. 8vo.

Algemeene Dierkunde.

Gronovius (L. 'Th.), Zoophylacii Gronoviani fasciculus primus

exhibens Animalia quadrupeda, Amphibia atque Pisces, quae

in Museo suo adservat, rite examinavit, systematice disposuit,

descripsit, atque iconibus illustravit. — Fase. Sec. exhibens

Enumerationem Insectorum ete. Lugduni Batavorum, 1763/64. Folio.

Moptrouzier (le Père), Essai sur la Faune de l’île de Woodlark

ou Moiou. Lyon, 1857. Svo.

Algemeene Entomologie.

Beneden (P. J. van), Les Commensaux et les Parasites dans

le Règne animal. Paris, 1875. Avec 83 figures dans le texte. 8vo.

Curtis (J.), A Guide to an Arrangement of British Insects; being

a Catalogue of all the named species hitherto discovered in

Great Britain and Ireland. See. Ed. London, 1837. Svo.

Gené (J.), De quibusdam inseetis Sardiniae novis aut minus

cognitis. Fasc. I & IL C. 3 tab. aen. 4to.

Gorski (S. B.), Analecta ad entomographiam provinciarum occi-

dentali-meridionalium imperii Rossici. Fase. I. C. 3 tab. col.

Berolini, 1852. 8vo.

Savigny (J. U. de), Faune Entomologique de l'Egypte. Paris,

1810-15. 27 planches grav. très gr. in fol. Av. Index et mss.

Hyménoptères 20 pl.; Orthoptéres 7 pl.

Schiödte (J. C.), Specimen Faunae subterraneae. Bidrag til den

underjordiske Fauna. M. 4 Kobbertavler. Kjöbenhavn, 1849. 4to.

Thunberg (C. P.), Opuscula Entomologica. 4to.

XLIV BIBLIOTHEKEN DER NEDERLANDSCHE

10.

14%

16.

Der

18.

Bijzondere Entomologie.

A. Coleoptera.

Asmuss (Dr. H. M.), Monstrositates Coleopterorum. Commenta-

tionem Pathologico-Entumologicam. C. 10 tab. lithogr. Rigae et

Dorpati, 1835. 8vo.

Blanchard (E.), Catalogue de la Collection Entomologique du

Musée d’hist. nat. de Paris. Classe des Insectes, Ordre des Coléo-

pteres. ire et 2me livr. Paris, 1850. 8vo.

. Candeze (Dr. E.), Histoire des Métamorphoses de quelques

Coléoptères exotiques. Av. 6 pl. Liege, 1861. 8vo.

Chapuis (Dr. F.), Monographie des Platypides. Av. pl. Liége. 8 vo.

Eichhoff (W.), Die Europäischen Borkenkäfer, für Forstleute,

Baumzüchter und Entomologen bearbeitet. M. 109 Original-

Abbildungen in Holzschnitt. Berlin, 1881. 8vo.

Everts (Dr. E.), Bijdrage tot de kennis der Apioniden. Met

1 pl. ’s Gravenhage, 1879. 8vo.

Lacordaire (Th.), Monographie des Coléoptères subpentameres de

la famille des Phytophages. Bruxelles, Leipzig et Paris, 1845/48.

2 tomes. 8vo.

Laicharting (J. N. von), Verzeichniss und Beschreibung der

Tyroler-Insecten. ister Theil, Käferartige Insecten. ister und

2ter Band. Zürich, 1781. 8vo.

Mäklin (F. W.), Die Arten der Gattung Acropleron Perty,

monographisch dargestellt. Helsingfors, 1862. 4to. (Met de drie

volgende nommers bijeen).

—— Bemerkungen über Tanymecus (Cureulio) eireumdatus Wie-

demann. Helsingfors, 1862. 4to.

—— Zur Synonymie einiger Nordischer Käferarten. Helsingfors,

1862. Ato.

—— Brasilianische Arten der Gattung Stalira Latr. Helsingfors ,

1862. 4to. (Met de drie voorgaande nommers bijeen).

Mannerheim (C. G. de), Description de quarante nouvelles espéces

de Scarabéides du Brésil. Av. 2 pl. col. 4to.

23. Putzeys (J.), Etude sur les Amara de la collection de M. le

Baron de Chaudoir. Liege, 1866. 8vo.

29.

30,

31.

33.

ENTOMOLOGISCHE VEREENIGING. XLV

. Rupertsberger (M.), Biologie der Käfer Europas. Eine Uebersicht

der biologischen Literatur gegeben in einem alphabetischen Per-

sonen- und systematischen Sach-Register, nebst einem Larven-

Cataloge. Linz a. d. Donau, 1880. 8vo.

. Spry (W.) and W. E. Shuckard, 'The British Coleoptera

delineated, consisting of figures of all the Genera of British

Beetles. London, 1840. 8vo.

. Villa (A. e G. B.), Catalogo dei Coleotteri della Lombardia.

Milano, 1844. 8vo.

B. Lepidoptera.

. Laspeyres (J. H.), Sesiae Europaeae Iconibus et Descriptionibus

illustratae. Berolini, 1801. 4to.

. Moore (F.), The Lepidoptera of Ceylon. Part II and III. With

36 col. plates. London, 1880. 4to.

(. Hymenoptera.

Dahlbom (G.), Synopsis Hymenopterologiae Scandinaviae. Andra

Kretsen: Prof. Steklar och Deras Likar. iste Häftet. Lund,

1839/40. 4to.

Dours (Dr. A.) Catalogue Synonymique des Hyménopteres de

France. Amiens, 1874. 8vo.

Forel (Dr. A.), Les Fourmis de la Suisse. Systématique , Notices

anatomiques et physiologiques, Architecture, Distribution géogra-

phique, Nouvelles Expériences et Observations de Moeurs. Bale,

Genève, Lyon, 1874. 4to.

D. Hemiptera en Parasitica.

. Denny (H.), Monographia Anoplurorum Britanniae; or an Essay

on the British Species of Parasitic Insects. With 26 col. plates.

London, 1847. 8vo.

E. Neuroptera.

Brauer (F.) und F. Löw, Neuroptera Austriaca. Die im Erzher-

zogthum Oesterreich bis jetzt aufgefundenen Neuropteren nach

der Analytischen Methode zusammengestellt, nebst einer kurzen

Charakteristik aller europäischen Neuropteren-Gattungen. M. 5

lithogr. Tafeln. Wien, 1857. 8vo.

F. Orthoptera.

Bolivar (J.), Sinopsis de los Ortopteros de Espana y Portugal.

Madrid, 1878. 8vo.

XLVI

39.

40.

41.

45.

44.

45.

BIBLIOTHEKEN DER NEDERLANDSCHE

G. Diptera.

Brauer (Dr. F.), Die Zweiflügler des kaiserlichen Museums zu

Wien. Wien, 1880. Mit 6 Tafln. 4to.

Brischke (©. G. A.), Die Slattminirer in Danzig’s Umgebung.

Danzig, 1880. 8vo.

. Rossi (F.), Systematisches Verzeichniss der Zweiflügelichten

Insecten (Diptera) des Erzherzogthumes Oesterreich , mit Angabe

des Standortes, der Flugzeit und einigen andern physiologischen

Bemerkungen. Wien, 1848. 8vo.

Schiner (J. R.), Fauna Austriaca. Die Fliegen (Diptera), nach

der analytischen Methode bearbeitet. Wien, 1862/64. 2 Theile. 8vo.

IH. Arachnoidea en Myriapoda.

Bertkan (Dr. Ph.), Verzeichniss der von Prof. Ed. van Beneden

auf seiner im Auftrage der Belgischen Regierung unternommenen

wissenschaftlichen Reise nach Brasilien und La Plata i. J.

1872—73 gesammelten Arachniden. Bruxelles, 1880. Mit 2

Tafln. Ato.

Haller (Dr. G.), Die Milben als Parasiten der Wirbellosen, in’s

Besondere der Arthropoden. Halle a. S., 1880. 8vo.

Latzel (Dr. R.), Die Myriopoden der Oesterreichisch-Ungarischen

Monarchie. Mit Bestimmungs-Tabellen u. s. w. iste Hälfte: Die

Chilopoden. M. 10 lith. Tafln. Wien, 1880. 8vo.

Palaeontologie.

Niets bijgekomen.

Ontwikkelingsgeschiedenis en Ontleedkunde.

Landois (Dr: H.), Die Ton- und Stimmapparate der Insecten

in anatomisch-physiologischer und akustischer Beziehung. Mit 2

Tafln. Leipzig, 1867. Svo.

Tijdschriften.

Abeille (1°), Mémoires d’Entomologie, par M. S. A. de Marseul.

Paris, 1850/81. tom. XVIII, no. 254—247. pet. in 8vo.

Album der Natuur. Tijdschrift ter verspreiding van Natuurkennis

onder beschaafde lezers van allerlei stand. Jaarg. 1880, afl.

10-12; 1881, afl, 1—10. Haarlem, 1880/81. 8vo.

Annales de la Société Entomologique de Belgique. Bruxelles, 1880.

Tom. XXIII et XXIV. 8vo. (In ruil tegen het Tijdschr. v. Entom.).

46.

47.

55.

57.

58.

ENTOMOLOGISCHE VEREENIGING. XLVII

Annales des Seiences Naturelles. Zoologie et Paléontologie. Paris.

1880/81. 6me sér. tom IX, no. 2—6; tom. X; tom. XI, no, 1—4.

Av. pl. 8vo.

Annalsand Magazine of Natural History. Conducted by Günther,

Dallas, Carruthers and Francis. London, 1880/81. 5th ser. vol.

VI, no. 2—6; vol. VII; vol. VIII, no. 1 and 2. With pl. 8vo.

. Archiv für Naturgeschichte. Gegründet von Wiegmann und fort-

gesetzt von Erichson und Troschel. Berlin, 1880/81. Jahrg. 46,

Heft 3—5; Jahrg. 47, Heft 1. Mit Tafin. 8vo.

Archives (Nouvelles) du Muséum d'Histoire Naturelle de Paris.

Paris, 1880/81. 2me sér. tome III; tome IV, fase. 1. Av. pl. 4to.

. Bericht über die wissenschaftlichen Leistungen im Gebiete der

Entomologie während des Jahren 1579, von Dr. Ph. Bertkan.

Berlin, 1831. 8vo.

. Berliner (Deutsche) Entomologische Zeitschrift. Herausgegeben

van dem Entomologischen Vereine in Berlin. Redactor: Dr. G.

Kraatz. Berlin, 1880. Jahrg. XXIV. Mit Tafin. 8vo. (In ruil

legen het Tijdschr. v. Entom.).

. Berliner Entomologische Zeitschrift. Herausgegeben von dem

Entomologischen Vereine in Berlin. Redactor: Dr. UH. Dewitz.

Berlin, 1881. Jahrg. XXV, 1stes Heft. Mit Tafln. 8vo. (In

ruil tegen het Tijdschr. v. Entom.).

Bulletin de la Société Impériale des Naturalistes -de Moscou,

publié sous la Direction du Dr. Rénard. Moscou, 1880. Ann.

1879, no. 4; Ann. 1880, no. 1 et 2. Av. pl. 8vo. (In ruil

legen het Tijdschr. v. Entom.).

Bulletins de l’Académie Royale des Sciences, des Lettres et des

Beaux-Arts. Bruxelles, 1878/80. Tome XLVI—L. 8vo. (In

ruil tegen het Tijdschr. v. Entom.).

. Correspondenz-Blatt des zoolog. miner. Vereines in Regensburg.

Regensburg, 1880/81. Jahrg. 34, no. 3125,35. ,n0. 1-6. 8vo.

. Entomologist’s (The) Monthly Magazine. Conducted by Douglas,

Barrett, Me. Lachlan a. o. London, 1880/81. vol. XVII,

no. 3—12; vol. XVIII, no. 1—3. 8vo.

Froriep (L. F. v.), Notizen aus dem Gebiete der Natur- und

Heilkunde. Erfurt, 1822/30. 26 Bde. Mit Tafln. Ato.

Horae Socictatis Entomologicae Rossicae. Petropoli, 1880. Tom.

XV. Av. 20 pl. 8vo. (In ruil tegen het Tijdschr. ». Entom.).

XLVIII BIBLIOTHRKEN DER NEDERLANDSCHE

59.

60.

61.

62.

63.

64.

66.

68.

69.

70,

71.

Isis. Maandblad voor Natuurwetenschappen, onder redactie van

Dr. H. Hartogh Heys van Zouteveen. Haarlem, 1880/81. DI. IX,

aflev. 7—12; dl. X, aflev. 1—7. 8vo.

Journal (The) of the Linnean Society of London. Zoology. London,

1879/80. vol. XIV, no. 80; vol. XV, no. 81—83. With plates.

8vo. (In ruil tegen het Tijdschr. v. Entom.).

Mittheilungen der Schweizerischen Entomologischen Gesellschaft.

Redigirt von Dr. G. Stierlin. Schaffhausen, 1880/81. vol. VI,

Heft 1—3. 8vo. (In ruil tegen het Tijdschr. v. Entom.).

Mittheilungen des Münchener Entomologischen Vereins. München,

1877/81. Jahrg. I—IV; V, 1stes Heft. Mit Tafln. 8vo.

Notes from the Leyden Museum. Edited by H. Schlegel. Leiden,

1880/81. vol. II; vol. III, no. 1-—3. 8vo.

Nunquam Otiosus. Mittheilungen aus dem Museum Ludwig

Salvator von Dr. L. W. Schaufuss. Ober-Blasewitz bei Dresden,

1880. Bd. III, S. xxxım—xııv und 481—512. 8vo.

. Transactions of the Entomological Society of London for the

year 1880. London, 1880. With plates. 8vo. (In ruil tegen het

Tijdschr. v. Entom.).

Tijdschrift voor Entomologie, uitgegeven door de Nederlandsche

Entomologische Vereeniging. ’s Gravenhage, 1880/81. DI. XXIII,

afl. 4; dl. XXIV, afl. 1—3. Met gekl. pl. 8vo.

. Verhandlungen des Naturhistorischen Vereines der preussischen

Rheinlande und Westfalens. Herausgegeb. von Dr. C. J. Andrä.

Bonn, 1880. Jahrg. XXXVII. Mit Tafin. 8vo.

Verslag van de 35ste Zomervergadering en van de 14de Win-

tervergadering der Nederlandsche Entomologische Vereeniging,

gehouden te Zutphen den 24sten Julij 1880 en te Leiden den

19den December 1880. ’s Gravenhage, 1881. 8vo.

Zeitung (Entomologische), herausgegeb. von dem Entomologischen

Vereine zu Stettin. Stettin, 1880. Jahrg. XLI. 8vo. (In ruil

legen het Tijdschr. v. Entom.).

Zoological Record for 1864— 66 and for 1879, London, 1866—68

and 1881. 8vo.

Zoologist (The). A. Monthley Journal of Natural History, edited

ENTOMOLOGISCHE VEREENIGING. XLIX

by J. Harting. London, 1880/81. 3rd ser. vol. IV, no.44--48;

vol. V, no. 49—56. 8vo.

Reizen.

Delessert (A), Souvenirs d'un voyage dans l’Inde, fexéenté de

1834 à 1839. Paris, 1843. Av. 35 pl. 8vo.

Varia.

Niets bijgekomen.

ENTOMOLOGISCHE INHOUD

ONTVANGEN TIJDSCHRIFTEN.

Augustus 1880.

Newman’s Entomologist. vol. XIII, n°. 207 (August 1880) (a). !)

Zomaspilis marginaria, by F. Bond. — Localities for Beginners, by

J. ‘T. Carrington. — A few remarks upon certain Dipterous

Insects, by R. H. Meade. — Introduetory Papers on Ichneumo-

nidae, by J. B. Bridgman and E. A. Fitch. — Entomological

Notes, Captures, etc. — Obituary: Theodor Hartig.

Entomologist’s Monthly Magazine. vol. XVII, n°. 195 (August 1880) (b).

Some facts in the Life-history of Gastrophysa raphani, by J. A. Osborne. —

Anarla melanopa at home, by Mrs. J. Fraser. — New species of

Acanthoderes (Coleoptera, Longicornia, family Lamiadae) by H.

W. Bates. — Notes on some Neuroptera-Planipennia described

by the late Mons. A. E. Pictet, in his , Névroptéres d’ Espagne”

(1865), by R. Me. Lachlan. — Description of the nymph and

imago of Psylla peregrina Forst.,by J. Scott. — Notes on Ten.

thredinidae, by P. Cameron. — Entomological Notes, Captures, ete,

Annals and Magazine of Natural History. 5th ser. vol. VI, n°. 32

(August 1880) (0).

On Gastrosacens spiniferus Goës, newly described and figured, by

the Rev. T. R. R. Stebbing. — Descriptions of new species of

Asiatie Lepidoptera Heterocera, by A. G. Butler. — Synopsis of

1) (a) duidt aan dat het werk tot de oorspronkelijke Bibliotheek der Ned. Ent.

Vereeniging, (2) dat het tot de Bibliotheek Hartogh Heys van de Lier behoort.

ENTOMOL. INHOUD VAN TIJDSCHRIFTEN. LI

the species of Choeradodis, a remarkable genus of Mantodea

common to India and tropical America, by J. Wood-Mason. —

Gynandromorphous specimens of Cirrochroa Aoris, by A. G. Butler.

Entomologische Nachrichten, herausgegeb. von Dr. F. Katter. Jahrg,

VI, Heft 15 und 16 (a).

Ichneumoniden-Studien, von Dr. Kriechbaumer. — Der Duftapparat

von Sphinx ligustri, von K. Fügner. — Libellen-schwiirme. —

Addenda und Corrigenda zu Hagen’s: Bibliotheca entomologica, II ,

von Dr. K. W. von Dalla Torre. — Zwei neue Arten der Gattung

Chrysis aus Thüringen, von Dr. O. Schmiedeknecht. — Xestophanes

lormentillae n. sp., eine neue Gallwespenart an Potentilla, von

D. H. R. von Schlechtendal. — Literarische Revue.

Comptes-Rendus des Séances de la Soc. Entom. de Belgique. Ann.

1830. 3 Juillet (a).

Premier supplément au travail intitulé » Essai d’une classification

des Opiliones Mecostethi” ete., par E. Simon. — Note sur

une collection de Lépidoptères recueillis à Madagascar, par M.

P. Mabille, — Note sur l’Epipleure des Coléoptères, par D. Sharp. —

Liste des Elatérides décrits postérieurement au Catalogue de Munich,

par E. Candeze (fin).

Archiv für Naturgeschichte, herausgegeb. von Troschel. Jahrg. XLVI,

Heft 3 (b).

Ueber die Mundtheile der Arachniden, von A. Croneberg. — Acari-

nologisches, von Dr. G. Haller. — Ueber einige neue Cymothoinen ,

von Dr. G. Haller.

Annales des Sciences naturelles. 6me ser. Zoologie et Paléontologie.

Tom. IX, n°. 2-4 (b).

Note sur une nouvelle espèce de Crustacé aveugle, provenant des

grandes profondeurs de la mer, par M. A. Milne Edwards. —

Etude sur les moeurs et la parthénogénése des Halictes, par

M. Fabre.

Anales de la Sociedad Cientifica Argentina. Tom, X, entr. 1 (a).

Apuntes Lepidopterologieos, por el Dr. D. Carlos Berg.

September 1880.

Newman’s Entomologist. vol. XIII, n°. 208 (September 1880) (a).

The Butterflies of Paraguay and la Plata, by P. H. Gosse (with

a coloured plate). — Notes from the New Forest, by J. Jenner

Weir. — Calandra oryzae and its associates, by T. R. Billups. —

Introductory papers oi Ichneumonidae, by J. B. Bridgman and

E. A. Fitch. — Entomological Notes, Captures, ete.

LII ENTOMOLOGISCHE INHOUD VAN

Entomologist’s Monthly Magazine. vol. XVII, n°. 196 (September 1880) (0).

Notes on the Entomology of Portugal. I. Introductory, by A. E.

Eaton. — Notes on the Lepidoptera in the West of Ireland, by

J. J. Walker. — Notes on British Tortrices, by ©. G. Barrett. —

Notes on species of Aculeate Hymenoptera occurring in the

Hawaiian Islands, by T. Blackburn and W. F. Kirby. — Ento-

mological Notes, Captures, ete.

Annals and Magazine of Natural History. 5th ser. vol. VI, n°. 33

(September 1880) (0).

New Neotropical Curculionidae. Part III, by F. P. Pascoe. — Des-

criptions of new species of Asiatic Lepidoptera Heterocera, by

A. G. Butler. — On the Metamorphosis of Prosopistoma, by M.

A. Vayssière.

Zoologist (the). 3rd ser. vol. IV, n°. 45 (September 1880) (0).

Observations on Ants, Bees and Wasps, by J. Lubbock.

Album der Natuur. Jaarg. 1880, aflev. 11. (0).

De cocon of de pop en de vlinder of kapel, door v. d. Burg.

Isis. Maandschrift voor Natuurwetenschap. Jaarg. IX, aflev. 8 (0).

Spinstof by Mijten, door Dr. J. J. le Roy.

Bullettino della Società Entomologica Italiana. Anno XII, trim. 2. (a).

G. Papasogli, La Fillossera e la Nitrobenzina. — A. Ciro, Saggio

di un Catalogo dei Lepidotteri d’Italia. — L. Camerano, .Note

intorno ai Ditiscini del Piemonte. — C. Emery e G. Cavanna,

Escursione in Calabria: Formicidei. — P. Barglagi, Di tre opus-

culi sugli insetti fossili e sulle formazioni inglesi e straniere nelle

quali sono stati scoperti avanzi d’insetti, pubblicati da H. Goss. —

F. Baudi di Selve, Lettera al dott. G. Cavanna su alcuni cole-

otteri della Terra di Lavoro, — Rassegna entomologica. — P.

Cavanna, Notizie di Entomologia applicata.

Tijdschrift voor Entomologie, uitgegev. door de Nederl. Entom. Vereen.

DI. XXIII, aflev. 4 (a en b).

Eenige Diptera van Nederlandsch Indie, door F. M. van der Wulp

(vervolg en slot). — Over de rups van Bombyx Crataegi L., door

Dr. J. van Leeuwen Jr. — Nieuwe Pyraliden op het eiland

Celebes gevonden door Mr. M. €. Piepers, beschreven door P.

C. T. Snellen. — Rectificatie, door Dr. J. Ritzema Bos.

Comptes-Rendus des Séances de la Soc. Entom. de Belgique. Ann. 1880.

7 Août. (a).

Description de quelques Coléoptéres de la Malaisie et de la Papouasie,

par M. van Lansberge.

ONTVANGEN TIJDSCHRIFTEN. LITI

Entomologische Nachrichten, herausgegeb. von Dr. F. Katter. Jahrg.

VI, Heft 17 und 18. (a).

Schattenseiten der entomologischen Zeitschriften-Litteratur und

Vorschläge zur Beseitigung derselben, von Dr. Kriechbaumer. —

Ist Phyllaeus Giraudi Perris = Macrocephus ulmariae m.?, von

von Schlechtendal. — Bemerkungen über corsische Kiiferarten,

von Dr. F. E. Pipitz. — Zwei neue Arten der Gattung Chrysis

aus Thüringen, von Dr. 0. Schmiedeknecht (Schluss). — Tabel-

larische Uebersicht über die Arten der Gattung Chrysis aus

Dahlbom’s Phalanx I (Chrysides ano integerrimo. Olochrysis Licht.),

welche blauen oder grünen Kopf und Thorax bei goldfarbigem

Hinterleib besitzen, von Dr. O Schmiedeknecht. — Entomologische

Bilder aus den ungarischen Flugsandsteppen, von Prof. K. Sajo. —

Beiträge zur Biologie und Psychologie. III Reizungs- u. Verthei-

tigungsorgane, Geschlechtstrieb und Gefühllosigkeit bei Insecten ,

insbesondere Schmetterlingen, von W. von Reichenau. — Ergän-

zung, von Dr. Bertkau.

Mittheilungen des Münchener Entomologischen Vereins. Redact. v.

Harold. Jahrg. I-HI, IV Heft 1. (0).

Jahrg. I (1877). — Ueber Merophysia Luc., Coluocera Motsch. und

Reitteria Leder, von Edm. Reitter. — Ueber die Gattungen Pia-

famus und Telephanus Er., von Edm. Reitter. — Neue Arten aus

der Gattung Sitophagus Muls., von Edm. Reitter. — Description

d’une nouvelle espèce de Lampyride, par M. A. Chevrolat. —

Mélanges entomologiques sur les insectes du Portugal, par Manuel

Paulino d’Oliveira, angezeigt von Dr. L. von Heyden. — Be-

schreibung einer neuen Leplinotarsa, von E. von Harold. —

Uebersicht der Arten der Gattung Aspicela, von E. van Harold. —

Neue Arten aus den Familien der Cucujidae, Nitidulidae, Colydiidae

und Cryptephagidae, von Edm. Reitter. — Drei merkwürdige

Bernstein-Insekten, von J. P. E. Frdr. Stein. — Die columbischen

Chrysomelinen der Coleopteren-Sammlung von Ed. Steinheil. —

Eine neue Clenostoma, von Ed. Steinheil. — Cassididae, von B.

Wagner. — Neue columbische Elateriden aus Ocana, von Ed.

Steinheil. — Neue Schmetterlinge des Berliner Museums, be-

schrieben von Dr. H. Dewitz. — Dämmerungs- und Nachtfalter

von Portorico, gesammelt von Herrn Consul Krug, zusammen-

gestellt von Dr. H. Dewitz. — Coleopterorum Species novae,

autore E. Harold. — Beschreibung eines neuen Aphodius, von

E. von Harold. — Nomenclatorische und synonymische Bemer-

kungen zur zweiten Ausgabe des Catalogus Coleopterorum Europae,

von E. von Harold. — Beiträge zur Kenntniss aussereuropäischer

LIV ENTOMOLOGISCHE INHOUD VAN

Coleopteren, von Edm. Reitler. — Beschreibung eines neuen

Carabus, van E. von Harold.

Jahrg. II (1878). — Beitrag zur Kenntniss der Sinnesempfindungen

der Insekten, von Dr. A. Forel. — Diagnoses Attoidarum aliquot

novarum Novae Hollandiae collectionis Musei zoologici Berolinensis »

auctore F. Karsch. — Neue Cioidae, beschrieben von Edm. Reit’

ter. —- Ueber Coleopteren aus dem tropischen Afrika, von E.

von Harold. — Descriptions de Carabides nouveaux de la Nouvelle

Grenade rapportés par M. E. Steinheil, par M. J. Putzeys. —

Beschreibung neuer Arten von Heteromeren als Nachtrag zu

Monographien, von Dr. Haag-Rutenberg. — Eine Bemerkung zu

T. Thorell’s „On European Spiders” 1869—70, von Dr. F,

Karsch. — Nouveau genre d’Heteromeres, par M. A. Chevrolat. —

Diagnosen neuer Coleopteren aus dem innern Afrika, von E. von

Harold. — Voyage de M. E. Steinheil à la Nouvelle Grenade-

Eumolpides, par M. Ed. Lefévre. —- Verzeichniss der von Herrn

Ed. Steinheil in Neu-Granada gesammelten Cryptocephalini und

Criocerini, von Martin Jacoby. — Tarpa spissicornis Klug, von

A. Hiendmayer.

Jahrg. III (1879). —- Nekrolog : Eduard Steinheil. — Scorpionolo-

gische Beiträge, I und II, von Dr. F. Karsch. — Afrikanische

Schmetterlinge, beschrieben von Dr. H. Dewitz. — Smerinthus

Tiliae L. ab,: Pechmanni, beschrieben von A. Hartmann. —

Raupe der Cidaria cyanata, beschrieben von C. von Gumppenberg. —

Ueber einige Agonoscelis-Arten (Hemiptera-Heteroptera), von E-

von Harold. — Beiträge zur Kenntniss der Languria-Arten aus

Asien und Neu-Holland, von E. von Harold. — Zwei neue Arach-

niden des Berliner Museums, von Dr. F. Karsch. — Miscellanea,

von J. P. E. Frdr. Stein. — Beschreibung einer neuen Pachnoda,

von E. von Harold. — Die Kleinschmetterlinge des europäischen

Faunengebietes. Erscheinungszeit der Raupen und Falter, Nahrung

und biologische Notizen, bearbeitet von A. Hartmann.

Jahrg. IV (1880) 1stes Heft. — Die Kleinschmetterlinge des euro-

päischen Faunengebiets u. s. w., bearbeitet von A. Hartmann, —

Die Dipterengattung Lasiops Mg. ap. Rd., ein Beitrag zum Stu-

dium der Europäischen Anthomyiden, von F. Kowarz.

Meddelanden af Societas pro Fauna et Flora Fennica. Häft. V. (a).

Nya bidrag till Abo och Alands skärgärds Hemipter-fauna, af 0.

M. Reuter.

Comptes-Rendus des Séances de la Soc. Entom. de Belgique. Ann.

1880, 4 Septembre (a).

ONTVANGEN TIJDSCHRIFTEN. LV

Communications arachnologiques, par Léon Becker. — Avis préli-

minaire d’une nouvelle classification de la famille des Dytiseidae ,

par D. Sharp. — Renseignements sur le Blaslophagus piniperda. —

Note sur la femelle du Rhagiosoma Madagascariense Chap., par

A. Preudhomme de Borre.

Bulletin des Séances de la Société Entomologique de France. Ann.

1880. 25 Aoüt et 8 Sept. (a).

Observations sur l’ancien genre Goliathus Lam., par J. Thomson. —

Notes sur la synonymie de la Aylorhiza venosa Latr., par H.

Lucas et L. Bedel. — Note sur l’Euophrys (Altus) erratica Walck. ,

par H. Lucas. —- Description d’une nouvelle espèce d’Arachnide

de Sicile, par E. Simon. — Espèces nouvelles de Carabiques du

genre Pasimachus, par de Chaudoir. — Note sur un nouveau

genre de Cetonides, par J. Thomson. — Descriptions de deux

Cureulionides nouveaux, par A. Chevrolat.

Anales de la Sociedad Cientifica Argentina. Tem. X, entr. 2. (4).

Observaciones acerca de la familia Hyponomeutides, por el Dr. D.

C. Berg.

Annales de la Société Entomologique de France. 5me ser. tome

VIM (1878); (6).

Note critique sur les différents systèmes de classification des Lépi-

doptéres Rhopalocéres établis depuis l’époque de Latreille et Essai

d’une nouvelle Classification jusqu’aux genres exclusivement, par

C. Bar. — Diptères nouveaux ou peu connus, par J. M. F. Bigot

(9me partie). — Observations sur les Arachnides qui habitent la

Champagne, principalement les environs de Sézanne, par H.

Lucas. — Cucujides nouveaux ou peu connus, par A. Grouvelle

(3me mém.) — Mémoire pour servir à Vhistoire de la Trioza

centranthi Vallot, par E. André. — Descriptions de Coléoptères

recueillis par M. l'abbé David dans la Chine centrale, par H.

Deyrolle et L. Fairmaire. — Description d’une nouvelle espèce

de Lépidoptère du genre Papilio (P. Laglaizei) provenant de

la Nouvelle Guinée, par A. Depuiset. — Note sur un nouveau

genre et une nouvelle espèce d’Hémiptére (Bledionotus systellono-

loides), par O. M. Reutter. — Etudes arachnologiques, par E.

Simon (7me mém.). — Histoire de la Cochenilie vivant sur les

racines des Palmiers de la section des Seaforthia. Exposé des

caractères du genre Rrhizaeeus, par J. Künckel d’ Herculais. —

Diagnoses de Lycides nouveaux ou peu connus, par J. Bourgeois

(2me part.). — Notice nécrologique sur Thibesart, par L. Reiche. —

Notice sur la vie et les travaux entomologiques de Carl Stäl,

par V. Signoret. — Note sur un nouvel Acarien parasite (Geckobia

LVI

ENTOMOLOGISCHE INHOUD VAN

Latasti), par P. Mégnin. — Note sur quelques Arachnides ren-

contrées sur le littoral du département de la Manche, par II.

Lucas. — Etudes arachnologiques, 8me mémoire , par E. Simon. —

Diptéres nouveaux ou peu connus (10me part.), par J. M. F.

Bigot. -— Quelques excursions entomologiques sur les dunes nor-

mandes, par M. Girard. — Notes pour servir à la nomenclature

générale des Coléoptéres, par L. Bedel. — Cucujides nouveaux

ou peu connus (4me mémoire), par A. Grouvelle. — Descriptions

de Coléoptéres de Cochinchina recueillis par M. le doct. Morice,

par L. Fairmaire. — Revision des genres Onychopterygia, Dicra-

noncus et Colpodes, par le baron de Chaudoir. — Espéces nouvelles

de Téléphorides, par L. Reiche. — Notes pour servir à l’histoire

des Hyménoptéres de l’Archipel Indien et de la Nouvelle Guinée

(genre Pelopaeus), par M. Maindron. — Etudes arachnologiques

(9me mém.), par E. Simon. — Diptéres nouveaux ou peu connus,

par J. M. F. Bigot. — Etude sur la classification des Dytiscidae,

par M. Régimbart. — Observations sur l’armure genitale de

plusieurs espèces frangaises de Zygaenidae , par Buchanan White. —

Notes pour servir 4 la Monographie des Brenthides , par G. Power.

Id. tome IX (1879) (0).

Essai sur la tribu des Erodiscides et descriptions de nouvelles

espéces de cette division des Curculionites, suivis de quelques

remarques sur le genre Olidocephalus, par A. Chevrolat. — Con-

tribution & la Faune entomologique des Etats-Unis de Colombie.

Catalogue Ges Lyeides recueillis par M. Ed. Steinheil, avec les

diagnoses des nouvelles espèces, par J. Bourgeois. — Quelques

observations entomologiques, par J. Lichtenstein. — Essai sur

les Jassides Stäl, Fieb. et plus particulièrement sur les Acocéphalides

Puton (lre part.), par V. Signoret. — Etudes arachnologiques

(10me mémoire), par E. Simon. — Faune des Coléoptères du

bassin de la Seine et de ses bassins secondaires (1re part.). —

Etudes arachnologiques, par E. Simon (10me mémoire). — Des-

criptions de Coléoptères nouveaux du nord de l’Afrique, par L.

Fairmaire. — Notes pour servir à l’histoire des Hyménoptères de

l'Archipel Indien et de la Nouvelle Guinée (2me mémoire), par

M. Maindron. — Dipteres nouveaux ou peu connus (11me mémoire),

par J. M. F. Bigot. — Faune des Coléoptères du bassin de la

Seine et de ses bassins secondaires, par L. Bedel (Suite). —

Descriptions de quelques nouvelles espèces de Géoryssides, Par-

nides et Hétérocérides propres à la faune européenne, par L,

Reiche. — Deux nouvelles espèces de Curculionides d’Orient, par

L. Reiche. — Description de quelques Coléoptères nouveaux

recueillis en Espagne par D. Manuel Martorell y Pena, par L.

ONTVANGEN TIJDSCHRIFTEN, LVII

Fairmaire. -— Descriptions de Coléoptères nouveaux du nord de

l'Afrique (2me partie), par L. Fairmaire. — Essai sur les Jas-

sides Stal, Fieb., et plus particulièrement sur les Acocéphalides

Puton (Suite), par V. Signoret. — Etude sur les Yponomeutides ,

par A. Guenée. — Recensement des Lépidoptères Hétérocères

observés jusqu'à ce jour à Madagascar, par P. Mabille. —

Observations sur les moeurs et métamorphoses du Gymnosoma

rotundatum L., diptère de la famille des Muscides, par J. Künckel

d’Hereulais. — Disposition partieuliere des pattes chez les nymphes

des Cicada, par J. Kiinckel d’Hereulais. — Nouvelle espèce de Po-

lybia et description de son nid, par H. Lucas. — Description et figure

d’une nidification appartenant à un Hyménoptère du genre Polybia ,

par H. Lucas. — Notice nécrologique sur Edouard Perris, par

A. Laboulbène. — Notice nécrologique sur le colonel Goureau ,

par H. Miot. — Faune des Coléoptères du bassin de la Seine et

de ses bassins secondaires, par L. Bedel (Suite).

October 1880.

Newman’s Entomologist. vol. XIII, n°. 209 (October 1880) (a).

Addition of Bryophila Par to the British Fauna, by W. Warren. —

Notes on the Lepidoptera of Natal, by W. D. Gooch. — Iden-

tifying Acronycta tridens and A. psi, by G. A. Smallwood. —

The larva of Pachetra leucophaca, by G. Elisha. — The Tortrices

of Surrey, Kent and Sussex, by W. P. Weston. — Entomological

Notes, Captures, etc.

Entomologist’s Monthly Magazine. vol. XVII, n°. 197 (October 1880) (0).

Descriptions of five species of Aculeate Hymenoptera unrecorded as

British, by Edw. Saunders. — On an undefined Faculty in

Insects, bij J. H. Fabre. — Notes on the Entomology of Portugal,

bij R. Me Lachlan. — On the singular new species of Plutella

(allied to P. cruciferarum) coliected in Spitzbergen in 1873 by

the Rev. Eaton, by H. T. Stainton. — Description of a new

species of Brahmaca from Japan, by A.G. Butler. — Descriptions

of two new species of Coleoptera from Central America, by D.

Sharp. — Entomological Notes, Captures, ete.

Bulletin des Séances de la Société Entomologique de France. Ann.

1880. 22 Sept. (a).

Description d’une nouvelle espéce de Goliathides , par J. Thomson. —

Description d’un nouveau genre de Curculionides, voisin des Sym-

piezoscelus Waterh., par À. Chevrolat.

Mittheilungen der Schweizerischen Entomologischen Gesellschaft. vol.

WI Hefti” (0).

LVIII ENTOMOLOGISCHE INIIOUD VAN

Entomologische Notizen, von Dr. G. Haller. — Neue Schlupfwespen

aus den Alpen, von Dr. Kriechbaumer, — Helerogynis pennella

Hb., von Dr. Christ. — Cordulia alpestris de Selys, von Dr. G.

Schoch. — Bericht über die 23. Sitzung der schweizerischen

entomologischen Gesellschaft am 18. Juli 1880 in Luzern. —

Kleiner Beitrag über Eichengallen aus der Nähe Berns. Juli 1880,

van J. Uhlmann.

Entomologische Nachrichten, herausgegeb. von Dr. F. Katter. Jahrg,

VI, Heft 19 und 20. (a).

Ichneumoniden Studien, von Dr. Kriechbaumer. — Eine Excursion

in die Berge von Talysch, von Hans Leder. — Literarische Revue.

Deutsche (Berliner) Entomologische Zeitschrift. Jahrg. XXIV (1880)

2tes Heft. (b).

Ueber Dimorphismus und Variation einiger Schmetterlinge Nord-

Americas, von J. Boll. — Ueber Studien zur Descendenztheorie,

von Dr. Rössler. — Nene Lagria-Arten aus Africa und Ost-Indien ,

beschrieben von E. Reitter. — Natürliches System der carnivoren

Coleoptera, von H. Kolbe. — Verzeichniss von Coleopteren aus

Asturien mit Beschreibungen neuer Arten, von Candöze, v. Heyden,

Kirsch, Kraatz, Stierlin , zusammengestellt von Dr. L. v. Heyden. —

Synonymische Bemerkungen, von Dems. — Genera nova Cetoni-

darum ; zweites Stück (Cetoniden aus Madagascar), von Dr. G.

Kraatz. — Nachträgliche Bemerkungen über meine Lomaplert

aus Neu Guinea und eine neue Glyeyphana von dort, von Dems. —

Gedenkblätter an H. von Kiesenwetter den Freunden und Ver-

ehrern desselben gewidmet von Dr. G. Kraatz. — Ueber Seulptur-

Abweichungen bei Carabus, von G. Kraatz. — Missbildungen

von Insecten, beschrieben von G. Kraatz. — Afrikanische Coleo-

pteren, beschrieben von G. Quedenfeldt. — Einige neue Ontho-

phagen, beschrieben von E. von Harold. — Beiträge zur Kenntniss

einiger Braconiden-Gattungen, von BE. Reinhardt. — Kleinere

Mittheilungen, von Dr. Paasch. — Ueber Leplura rufa Brulle

und Verwandte, von G. Kraatz.

November 1880.

Newman’s Entomologist. vol. XIII, n°. 210 (November 1880) (a).

The Macrolepidoptera of the Shetlands Isles, by J. Jenner Weir. —

Insects bred from Cynips Kollari Galls, by E. A. Fitch. — Three

new Ichneumons, by J. B. Bridgman. — Introductory Papers

on Lepidoptera, by W. F. Kirby. — The Tortrices of Surrey,

Kent and Sussex, by W. P. Weston. — Notes on the Lepido-

ptera of Natal, by W. D. Gooch. — Entomological Notes, Cap-

tures, etc. — Reviews.

ONTVANGEN TIJDSCHRIFTEN, LIX

Entomologist’s Monthly Magazine. Vol. XVII, n°. 198 (November 1880) (b).

Drepana sicula bred from the egg, by W. H. Grigg. — Additional

Notes on the Larva of Prepana sicula, by W. Buckler. —

Reminiscences of Entomology in Suffolk, by A. H. Wratislaw. —

Parthenogenesis in the Coleoptera, by J. A. Osborne. — Dr. F.

Müllers’s Discovery of a case of Female Dimorphism among Diptera,

by Baron C. R. Osten Sacken. — Description of the Nymph of

Arylaena Genistae Latr., by J. Scott. — Entomological Notes,

Captures, ete. — Reviews.

Annals and Magazine of Natural History. 5th ser. vol. VI, n°. 35

(November 1880) (b).

A new Cetonia from Madagascar, by C. O. Waterhouse. — Com-

pletion of the Biology of the Aphides of the Galls of the Poplar

(Pemphigus bursarius L.), by J. Lichtenstein.

Bulletin des Séances de la Société Entomologique de France. Ann.

1880. 13 et 27 Octobre (a).

Descriptions de trois nouveaux Curculionites, un Macromerus et

deux Rhinochenus, par M. A. Chevrolat. — Notices synonymiques

sur plusieurs espèces d’Arachnides, par M. E. Simon. — Des-

criptions de deux nouvelles espèces de Curculionides, par M. A.

Chevrolat. — Description d’une nouvelle espéce européenne de

Coleoptere du genre Mniophila, par M. J. Wankowiez. — Des-

criptions de trois nouvelles espèces de ‘l'incites du genre Bulalis,

par M. E. Ragonot.

Anales de la Sociedad Cientifica Argentina. Tom. X, entr. 3 & 4 (a).

Observaciones acerca de la familia Hyponomeutides, por el Dr. D.

Carlos Berg (conclusion). — Asilides Argentinos, por D. E.

Lynch Arribalzaga (continuacion).

Deutsche (Berliner) Entomologische Zeitschrift. Jahrg. XXIV (1880)

Istes Heft (b).

Beiträge zur Kenntniss der Canthariden, von Dr. Haag-Rutenberg. —

Ueber die Heteromeren-Gattung Rhylinola Eschsch. und Verwandte,

von G. Kraatz. — £utheia Merklii nov. spec., von H. Simon. —

Beitrag zur Kenntniss der asiatischen Cnodaloniden (Tenebrioni-

den), von Dr. G. Kraatz. — Die Arten der Tenebrioniden-Gattung

Zophobas in Dr. Haag’s Sammlung, von Dr. G. Kraatz. -— Ob-

servations sur les Opatrum, par Jos. Miedel. — Description d’une

nouvelle espèce du genre Ectalorliinus Lacord., par W. Roelofs. —

Pimelocerus cinctus (Dej. Cat.) nov. gen. et sp. Curcul., par W.

welofs. — Käfer aus dem Ashanti-Gebiete nach Familien aufge-

zählt und beschrieben. 1. Cetonidae von Dr. G. Kraatz; 2.

Lyeides énumerés par J. Bourgeois; 3, Cassididen von D.

LX ENTOMOLOGISCHE INILOUD VAN

Wagener; 4. Brenthides nommés par M. G. Power; 5. Aus

diversen Familien von Edm. Reitter. — Ueber Aphelorrhina simil-

lima Westw. (nec simillima Waterh. = Westwoodi Kraatz), von

Dr. G. Kraatz. — Gehört die Goliathiden Gattung Hypselogenia

Burm. zu den Goliathiden?, von Dr. G. Kraatz. — Eudicella

Darwiniana nov. spec., von Dr. G. Kraatz. — Zwei neue West-

Africanische Cetoniden-Gattungen, von Dr. G. Kraatz. — Ueber

die Varietäten der Pachnoda flaviventris Gory, von G. Kraatz. —

Genera Cetonidarum Australiae, von Dr. G. Kraatz. — Drei

neue und ausgezeichnete Cetoniden (Lomaptera) aus dem Südosten

von Neu-Guinea, von Dr. G. Kraatz. — Neue Chrysomeliden

aus Süd-Amerika, von E. von Harold. — Neue Oedionychis-Arten ,

von E. von Harold. — Uebersicht der Europäischen Verwandten

des Haliplus ruficollis de Geer, von E. Wehncke. — Ueber Phyl-

lobius alneti F. und calcaratus F., von K. Flach , mit Nachschrift

von Dr. v. Heyden. -- Ueber Rhagonycha rhaetica Stierl. und

Scopolti Gredl., von Dr. v. Heyden. — Zur Lebensweise des

Orectochilus villosus Müll., von H. Kolbe. — Sammelbericht aus

Thüringen, von Kellner. — Goniochilus Haroldi nov. spec., von

Witte. — Necrolog: Dr. Haag-Rutenberg, von G. Kraatz. — Todes

Anzeige: v. Kiesenwetter, Kirschbaum, Menge. — Necrolog: Dr.

S. C. Snellen van Vollenhoven, von G. Kraatz.

Bulletin de la Société Impériale des Naturalistes de Mosecu. Ann.

1880 n°. 1. (U).

Ueber das Kopfskelet und die Mundwerkzeuge der Zweiflügler, von

M. A. Menzbier. — Een opstel in het Russisch over Hemiptera

Heteroptera. — Beiträge zu meinen Verzeichnissen der um Sarepta

und am Bogdo vorkommenden Pflanzen und Insecten, und Beschrei-

bung einer Mylabris-Larve, von A. Becker.

Proceedings of the Linnean Society of New South-Wales. vol. IV,

prt. 3 (a).

On the Australian Amphipoda, by W. A. Haswell. — Notes on

the Phyllosoma Stage of /bacus Peronii, by W. A. Haswell.

Isis. Maandschrift voor Natuurwetenschap. 9de Jaarg., aflev. 10 (0).

De Galäpagos-eilanden (Ausland).

Boletin de Ja Academia Nacional de Ciencias de la Republica Argentina.

Tom. IH ‚zentr. 2. y::3%(@).

Description d’une puce gigantesque, Pulex grossiventris, par le Doet.

H, Weyenbergh.

Natuurkundig Tijdschrift voor Nederlandsch-Indie. DI. XXXIX (4).

Eenige aanteekeningen omtrent de fauna van Banka en Palembang

door Dr. J. C. Ploem,

ONTVANGEN TIJDSCHRIFTEN. LXI

Proceedings of the Zoological Society of London for the year 1879.

Part IV (a)

On some new and rare Spiders from New-Zealand, with charaeters

of four new genera, by the Rev. O. P. Cambridge. — On some

African Species of Lepidoptera belonging to the subfamily Nym-

phalinae, by W. L. Distant. —- Letter from Mr Robert B. White

containing remarks upon the habits of a Species of Ant (Alla

cephalotes). — On Arachnidae from the Mascarene Islands and

Madagascar, by A. G. Butler. — Deseriptions of new species of

Phytophagous Coleoptera, bij Martin Jacoby.

Id. for the year 1880. Part 1 (a).

On some new and little-known Species of Tineidae, by Thomas

Lord Walsingham.

Schriften der Physik.-oekonom. Gesellschaft zu Königsberg. Jahrg.

XIX, 1ste Abth. (a).

Die Meeres-Fauna an der preussischen Küste, beschrieben von Prof.

G. Zaddach (1ste Abth.).

Entomologische Nachrichten, herausgegeb. von Dr. F. Katter. Jahrg.

VI, Heft 21 und 22 (a).

Naturforscher-Versammlung zu Danzig, 1880. — Eine Excursion

in die Berge von Talisch, von Hans Leder. — Die bisher unbe-

kannte makroptere Form von Blissus Doriae Ferr., von Prof.

Karl Sajó. — Weitere Funde von makropteren Exemplaren des

Plinthisus converus Fieb. und die Larven dieser Art, von Prof.

Karl Sajó. — Anoria villosa Fabr., von Herber. — Psyche Sera

MOR, on ME Wiskott: =. Nene: oder wenig bekannte After-

taupen, von Dr. R. von Stein. — Sphinx Streckeri n. Sp., von

Dr. 0. Staudinger. — Coccinelliden, von H. Gradl. — Die zwölfte

skandinavische Naturforscher-Versammlung, von E. Bergroth. —

Nekrolog: Emanuel Lokaj, von Dr. R. von Stein.

Notes from the Leyden Museum. vol. II (1880) (0).

Deseriptions of the new Elateridae collected during the recent

scientific Sumatra-Expedition, by Dr. E. Candéze. — A new genus

and four new species of Elateridae from the collection of the

Leyden Museum, by Dr. E. Candèze, — Deseriptions of three new

species of Coleoptera collected during the recent scientific Sumatra-

Expedition, by E. Reitter. — On a new species and a new

variety of the family Euenemidae, by Vicomte H. de Bonvouloir. —

Description cf a new species of the family Brenthidae from

Sumatra, by G. Power. — Description of a new species of the

family Scolytidae from Sumatra, by W. Eichhoff. — On two

new species of Geodephagous Coleoptera from Sumatra ‚ by J.

LXII

ENTOMOLOGISCHE INILOUD VAN

Putzeys. — Descriptions of three new species of Coprophagous

Lamellicorn Coleoptera from Sumatra, by Baron E. von Harold. —

On Heliocopris Sturteri Harold, by Baron E. von Harold. —

On Ataenins monstrosus Harold, by Baron E. von Harold. —

Xymophron, a new genus of the Seatonomidae, by Baron E. von

Harold. — Description of a new genus and species of Ecelonerides

from Sumatra, by W. Roelofs. — Description of a new Sumatran

species of the genus Myllocerus, by W. Roelofs. — The new

Dytiscidae and Gyrinidae collected during the recent scientific

Sumatra-Expedition, described by Dr. M. Régimbart. — Deserip-

tion of a new species of the Lucanoid genus Migulus, by C.

Ritsema Cz. — Description of two new species of the Rhyncho-

phorous genus Apoderus, by W. Roelofs. — On a new species

of the genus Ectatorhinus, by W. Roelofs. — Description of a

new species of the Rhynchophorous genus Oxyrhynchis, by W.

toelofs. — Description of a new species of the family Anthri-

bidae, by W. Roelofs. — On two new species of the genus

Lomaplera from the Timor group, by C. Ritsema Cz. — Deseri-

ption of a Sumatran species of the Longicorn genus Calloplophora

Thoms., by ©. Ritsema Cz. — A new species of the Coleopterous

genus Platyrhopalus from Java, described by C. Ritsema Cz. —

Description of three new exotic species of the Hymenopterous

genus Aylocopa, by C. Ritsema Cz. — On two new exotic species

of Fossorial Hymenoptera, by ©. Ritsema Cz. —- A new flea

from Kerguelen-Island, described by Dr. O. Taschenberg. — On

some species of the genus Sesarma Say and Cardisoma Latr.,

by Dr. J. G. de Man. — On some species of Gelasimus Latr.

and Macrophthalmus Latr., by Dr. J. G. de Man. — On some

Podophthalmous Crustacea, presented to the Leyden Museum by

Mr J. A. Kruyt, collected in the Red Sea near the city of

Djeddah, by Dr J. G. de Man.

Correspondenz-Blatt des zool.-miner. Vereines in Regensburg. Jahrg.

1880, n°. 3—7 (b).

Systematische Uebersicht der Käfer, welche in Baiern und der

nächsten Umgebung vorkommen, von G. Kittel. — Das d des

Ichneumon 9-albatus, von Dr. J. Kriechbaumer. — Das vermuth-

liche & des Ichneumon mordax, von Dr J. Kriechbaumer. —

Ein um München entdecktes blaues Ichneumon 7, und das ver-

muthliche 9 desselben, von Dr. J. Kriechbaumer.

December 1880.

Newman’s Entomologist. vol. XIII, n°. 211 (December 1880) (a).

The Maerolepidoptera of the Shetland Isles, by J. Jenner Weir

ONTVANGEN TIJDSCHRIFTEN. LXTII

(concluded). — The Mierolepidoptera of the Shetland Isles,

by Howard Vaughan. — Eupoecilia Thuleana: a Microlepido-

pteron new to science, by Howard Vaughan. — The Tortrices

of Surrey, Kent and Sussex, by W. P. Weston (conelnded). —

Introductory Papers on Ichneumonidae, by J. B. Bridgman and

E. A. Fitch. — Note on the genus Orthezia, by F. Buchanan.

White. — Entomological Notes, Captures, ete.

Entomologist’s Monthly Magazine. vol. XVII, n°. 199 (December 1880) (2).

Encalyptus-galls, by R. Me. Lachlan. — Erebia Cassiope at home,

by J. Fraser. — An additional species of British Hemiptera, by

J. Edwards. — On the eggs and larvae of some Chrysomelae

and other (allied) species of Phytophaga, by J. A. Osborne. —

The life-history of Grapholitha nigricana, by John H. Wood. —

Further Notes on the natural history of Botys pandalis, by W.

Buckler. — On the distribution of Damaster, with Description of

a new species, by G. Lewis. — Entomological Notes, Captures,

ete. — Entomological Society of London, October 6th and

November 3rd. 1880.

ler)

Annals and Magazine of Natural History. 5th ser. vol. VI, n°. :

(December 1880) (0).

Descriptions of two new Coleoptera from Madagascar, by €. 0.

Waterhouse. — On the Existence of Polar Globules in the Ovum

of the Crustacea, by M. L. F. Henneguy.

Album der Natuur. Jaarg. 1881, afl. 2 (0).

De stemwerktuigen der insecten (met afbeeldingen), door Dr. R. Horst.

Comptes-Rendus des Séances de la Soc. Entom. de Belgique. Ann.

1880. 2 Oct. et 6 Nov. (a).

Communications arachnologiques, par Léon Becker. — Hémiptères

nouvelles pour la Belgique, par M. Lethierry. — Nouvelles obser-

vations sur les migrations des Pucerons, par J. Lichtenstein. —

Matériaux pour servir A une faune Arachnologique de la Nouvelle

Calédonie, par E. Simon. — Sur une excursion entomologique en

Allemagne pendant les mois de Juin et Juillet 1880, par A.

Preudhomme de Borre. — Communications Arachnologiques, par

Léon Becker.

Bulletin des Séances de la Société Entomologique de France. Ann.

1880. 10 Nov. (a).

Description d’une nouvelle espèce de Coléoptère d’Abyssinie , apparte-

nant à la division des Goliathides, par M. A. Raffray. — Description

de nouvelles espèces de Cureulionides, par M. A. Chevrolat, —

LXIV ENTOMOLOGISCHE INHOUD VAN

Note relative ä la vie évolutive d’une espèce de Coléoptère du

genre Callirhipis, par M. H. Lucas.

Naturhistorische Hefte nebst deutsch redigirter Revue vom Ungar.

Nation.-Museum in Budapest. Bd. IV, Heft III (a).

Coleoptera nova e Hungaria meridionali, a J. Frivaldsky deseripta. —

Hemipterologische Mittheilungen, von Dr. G. Horvath. — Eine

der Gerste und dem Weizen schädliche neue Aphidenart, Schizo-

neura cerealium n. sp., von Dr. A. von Szaniszló. — Beiträge

zur Lebensweise der P/yloptus vitis Landois; besonders deren

Ueberwinterungsart und Schädlichkeit,von Dr. A. von Szaniszlò .

Annali del Museo civico di Storia Naturale di Genova. vol. XV. (a).

Phytophages Abyssiniens du Musée civique d’histoire naturale de

Génes, par F. Chapuis. — Note sopra alcuni Coleotteri dell’

Arcipelago Malese e specialmente delle isole della Sonda, per R.

Gestro. — Les Staphylinides des Moluques et de la Nouvelle-

Guinée (2e mémoire), par A. Fauvel. — Neue Nitiduliden des

Museo Civico di Storia Naturale in Genua, ,beschrieben von Edm.

Reitter. — Spedizione italiana nell’ Africa equatoriale. Risultati

zoologici. I. Lepidotteri, per C. Oberthür. — Addition au relevé

des Elatérides Malais, par le Dr. Candèze. — Studi sugli Arac-

nidi Africani, del Prof. P. Paresi. — Formiche pel Dott. ©.

Emery. — Sopra alcuni Imenotteri di Tunisia, per G. Gribodo. —

Appunti sull’ Entomologia Tunisina, di R. Gestro. — Neue Niti-

dulidae des Museo civico di Storia Naturale, beschrieben von

Edm. Reitter. — Etude sur les Collections de Lepidopteres

Océaniens appartenant au Musée eivique de Génes, par C. Ober-

thiir. — De quelques Genres nouveaux et Espéces nouvelles de

l'ordre des Hémiptères faisant partie de la Collection du Musée

civique de Génes, par V. Signoret.

Verslag van de 35ste Zomervergadering der Nederl. Entom. Vereen.

gehouden te Zutphen (a en bd).

Nieuwe Naamlijst van Nederlandsche Suctoria met eene Tabel voor

het bestemmen der inlandsche geslachten en soorten naar aan-

leiding van Dr. O. Taschenberg’s Monographie, opgemaakt door

C. Ritsema Cz. — S. ©. Snellen van Vollenhoven als Entomoloog

geschetst, door F. M. van der Wulp (met portret).

Archiv für Naturgeschichte, herausgegeb. von Dr. F. H. Troschel.

Jahrg. 47, Heft 1 (b).

Verzeichniss der während der Rohlfs’schen Africanischen Expedition

erbeuteten Myriopoden und Arachniden, von Dr. F. Karsch. —

Ueber ein neues Amerikanisches Dipteron, von Dr. F. Karsch. —

Ueber eine neue Gattung Scorpione, von Dr. F. Karsch. — Zur

ONTVANGEN TIJDSCHRIFTEN. LXV

Formenlehre der pentazonen Myriopoden, von Dr. F. Karsch. —

Zum Studium der Myriopoda Polydesmia, von Dr. F. Karsch. —

Gattungen und Arten der Scolopendriden, von Dr. E. Kohlrausch.

Comptes-Rendus des Séances de la Soc. Entom. de Belgique. Année

1880. 4 Dee. (a).

Communications arachnologiques, par Léon Becker. — Suite des

Coléoptères recueillis dans mon excursion en Allemagne en Juin

et Juillet 1880, par A. Preudhomme de Borre. — Lamellicornes

et Buprestides rapportés de Provence par M. Becker, par M. A.

Preudhomme de Borre. — Liste de Coléoptéres nouveaux pour

la faune Belge, par H. Donckier de Donceel.

Bulletins des Séances de la Société Entom. de France. Ann. 1880.

24 Nov. et 8 Dee. (a).

Diagnoses de trois nouveaux Trechus aveugles (sous-genre Anoph-

thalmus) propres à l'Europe, par E. Abeille de Perrin. — Note

sur une espece de Cétonides (Neptunides polychrous Thoms.), par

J. Thomson. — Description d’un Coléoptére nouveau d’Espagne

(Crypticus pubens), par Léon Fairmaire. — Description d’un Cur-

culionide nouveau (Ceutorhynchus Fairmairii), par C. Brisout de

Barneville. — Descriptions de quatre Curculionides nouveaux

d'Europe et d'Asie, par A. Chevrolat. — Descriptions et obser-

vations sur divers Hémiptéres, par V. Signoret. — Note relative

à un Hyménoptère apivore, par H. Lucas. — Note sur des Arach-

nides recueillis en Gröce par M. A. Letourneux, par E. Simon. —

Note sur diverses larves de Cicindélétes, par M. H. Lucas. —

Note synonymique sur quelques espéces d’Hydrophilidae décrits

en 1841 dans la Fauna Coleopterorum Helvetica du Prof. 0. Heer,

par L. Bedel. — Diagnoses de trois nouvelles espèces de Curcu-

lionides de la division des Cholides, par M. A. Chevrolat.

Entomologische Nachrichten, herausgegeb. von Dr. F. Katter. Jahrg.

VI, Heft 23 und 24. (a).

Addenda und Corrigenda zu Hagen’s: Bibliotheca Entomologica, II,

von Dr. K. W. v. Dalla Torre (Schluss.) — Der Berliner Ento-

mologische Verein. -— Stiftungsfest des Stettiner Entomologischen

Vereins. — Coccinelliden (Schluss), von H. Gradl. — Lygris var.

ovulata mihi, von H. Bergmann. — Die Raupe von Mamestra

splendens im Vergleich mit der von Mamestra oleracea, von A.

Streckfuss. — Macrolepidopterologische Notizen dieses Jahres aus

dem Liineburgischen, von Dr. Riist. — Literarische Revue.

Jahrbücher des Nassauischen Vereins für Naturkunde. J ahrg. XXXI

und XXXII (a).

Mein Fang im Ober-Engadin, 1876 und 1878, von A. von Homeyer. —

LXVI ENTOMOLOGISCHE INHOUD VAN

Erster Nachtrag zu „die Käfer von Nassau und Frankfurt,’

von L. von Heyden. — Versuch die Grundlage für eine natür-

liche Reihenfolge der Lepidopteren zu finden, von Dr. Rössler. —

Ueber Nachahmung bei lebenden Wesen (Organismen) insbesondere

den Lepidopteren, mit einer Betrachtung über die Abstammungs-

lehre, von Dr. Rössler.

Entomologisk Tidskrift utgifven af J. Spängberg. Band I (a).

Species scandinaviae Anartae generis Noctuarum descripsit J. Späng-

berg. — Ofversigt af skandinaviens arter af Diptergruppen Pha-

sinae, af H. D. J. Wallengren. — Adnotationes ad , Ichneumo-

nologiam suecicam” auctore A. E. Holmgren. -- Om en nyligen

Aterfunnen svensk Nattfjäril, af ©. Aurivillius. — Om furuspinderens

(Eutrichia pini) optraeden i Norge i aarene 1812—16, af W. M.

Schöyen. — En entomologisk utflygt till , Ostra Stäket” 4 Werm-

don, af O. Th. Sandahl. — Skandinaviens arter af Tineidgruppen

Plutellidae (Staint.), af H. D. J. Wallengren. — Om skandina-

viens arter af familjen Phryganidae, af H. D. J. Wallengren. —

Bladminerande fluglarven pa vara kulturväxter, af A. E. Holm-

gren. — Mélanges lépidoptérologiques, par J. Spängberg. — Sur

quelques espèces européennes de la sous-famille des Psocines , par J.

Spängberg. — Bidrag till skandinaviens Fjärilsfauna, af K. Fr.

Thedenius. — Om insektfängst ombord p§ fartyg fran främmande

land, af H. J. Ekeverg. -- Dagfjärilsfaunan pa en flick af Mellersta

Skäne antecknad af C. Lindequist. — Svensk-Norsk Entomologisk

Literatur 1878—79. — Finlands och den Skandinaviska halföns

Hemiptera Heteroptera, af O. M. Reuter. — Compte-Rendu des tra-

vaux des Entomologistes au 12me Congrès des Naturalistes Scandi-

naves à Stockholm en 1880, par J. Spängberg. — Coleopterologiske

notitser, of W.M. Schöyen. — Till Gastrodes abietis’ (Linn.) lefnads

historia, af O. M. Reuter. — För kulturväxterna skadliga insekter,

af A. E. Holmgren. — Fyndorter mer eller mindre sällsynta

svenska skalbaggar, meddelade af A. Wangdahl. — Bidrag till

Kännedomen om Skandinaviens Fjärilsfauna, af K. Fr. The-

denius. — Smiirre meddelanden, af J. Spängberg. — Fran Dalarö

i September 1880. Entomologisk skizz, af O. M. Reuter. —

Dansk Entomologisk Literatur 1878—79. — Finsk Entomolo-

gisk Literatur 1878—79.

January 1881.

Newman’s Entomologist. vol. XIV, n°. 212 (January 1881) (a).

Variety of Melanippe hastata, by J. T. Carrington. — Notes on the

Lepidoptera of Natal, by W. G. Gooch (continued). — The

ONTVANGEN TIJDSCHRIFTEN. LXVII

Mangold-Fly, by E. A. Fitch. — Notes from Taynuilt, by R.

E. Salwey. — Entomological Notes, Captures etc.

Entomologist’s Monthly Magazine. vol. XVII, n°. 200 (January 1881) (0).

Notes on Macrolepidoptera in the New Forest in 1880, by W.

H. B, Fletcher. — On the species of the genus Orthezia, by J.

W. Douglas. — The occurrence in Herfordshire of Pempelia

hostilis, with description of the Larva, by John H. Wood and

W. Buckler. — On Parthenogenesis in Tenthredinidae, by J. E.

Fletcher. — Notes on the Entomology of Portugal. III. Lepido-

ptera, by Dr. O. Staudinger. — Australian Gall-making Lepi-

dopterous larvae, by E. Meyrick. — Entomological Notes, Cap-

tures ete. — Reviews. — Obituary: Etienne Mulsant, by J. O.

Westwood. — An Announcement of new genera of the Epheme-

ridae, by A. E. Eaton.

Annals and Magazine of Natural History. 5th ser. vol. VII n°. 37

(January 1881) (0).

Descriptions of new species of Lepidoptera in the Collection of the

British Museum, by A. G. Butler. — New Neotropical Curculio-

nidae. Part IV, by F. P. Pascoe. — On a small collection of

Crustacea and Pyenogonida from Franz-Josef Land, collected

by B. Leigh Smith, by E. J. Miers. — Descriptions of new

species of Heteropterous Hemiptera, collected in the Hawaiian

Islands by the Rev. T. Blackburn. n°. 3, by F. Buchanan White. —

On a new species of Papilio from South India, with Remarks

on the species allied thereto, by J. Wood-Mason. — Researches

on the Comparative Anatomy of the Nervous System in the

different Orders of the Class of Insects, by M. E. Brandt.

Zoologist (the). 3rd. ser. vol. IV n°. 49 (January 1881) (0).

Habits of the Tarentula, by V. Bergsö.

The Journal of the Linnean Society. Zoology. vol. XIV n°. 80 (0).

An Analysis of the Species of Caddis-flies (Phryganea) described

by Linnaeus in his „Fauna suecica”, by H. D. J. Wallengren,

with Notes by R. Me. Lachlan. — On the Anatomy of Ants,

by J. Lubbock (Abstract).

Id. vol. XV n°. 81—83 (0).

On the Thorax of the Blow-fly (Musca vomitoria), by A. Hammond. —

On a small collection of Crustacea made by Edward Whymper,

chiefly in the N. Greenland Seas; with an Appendix on additional

Species collected by the late British Arctic Expedition, by E.

J. Miers. - Description of a new Genus of Moth of the Family

Liparidae from Madagascar, by A. G. Butler. — Notice of Crus-

taceans collected by P. Geddes at Vera-Cruz, by E. J. Miers, —

LXVIII ENTOMOLOGISCHE INHOUD VAN

On supposed Stridulating-Organs of Steatoda guttata Wider. and

Linyphia tenebricola Wider., by F. Maule Campbell. — On certain

Glands in the Maxillae of Tegenaria domestica Blackw., by F.

Maule Campbell. — Observations on Ants, Bees and Wasps;

with a Description of a new species of Honey-Ant. Part VII.

Ants, by John Lubbock.

Proceedings of the Scient. Meetings of the Zoological Society of London

for the year 1880. Prt. II and III (a).

On new and little-known Butterflies from India, by A. G. Butler. —

Description of a new species of Orthopteron of the genus Anos-

tostoma from Madagascar, by A. G. Butler. — Descriptions of

new species of Phytophagous Coleoptera, by M. Jacoby. — Des-

criptions of five new species of Rhopalocera from East Africa,

by F. D. Godman and W. L. Distant. — On some new and

little-Known Spiders of the genus Argyrodes Sim., by O. P. Cam-

bridge. — A. Monograph of the Sawflies composing the Australian

genus Perga of Leach, by J. O. Westwood. — On a new Ento-

mostracon from Afghanistan, by F. Day. — On a collection of

Lepidoptera from Candahar, by A. G. Butler.

Anales de la Sociedad Cientifica Argentina. Tomo X, entrega V (a).

Apuntes Lepidopterologicos. II. Descripcion de tres orugas de la

familia Arctiadae, por el Dr. Carlos Berg. — Sinonimia de algunos

dipteros chilenos, por el Dr. E. Lynch Arribalzaga.

Tijdschrift voor Entomologie uitgegev. door de Nederl. Entom. Vereen.

Deel XXIV, aflev. 1 (a en b).

Verslag van de 35ste Zomervergadering der Nederl. Entom. Vereen. —

Quatre nouvelles Pédiculines, par E. Piaget. — Eene waarneming

omtrent Grapholitha corticana Hbn. in verband met Andricus Ramuli

Linn., door G. A. Six. — Bijdrage tot de kennis der Nitidularien ,

door Jhr. Dr. Ed. Everts.

Notes from the Leyden Museum, edited by Prof. H. Schlegel. vol. III

n°. 1 (January 1881) (0).

On a new species of Cetonide from the Aru Islands, by C. Rit-

sema Cz. — Description of a new species of the Longicorn genus

Cereopsius Thoms., by C. Ritsema Cz. — A new species of the

Longicorn genus Bacchisa Pase., by C. Ritsema Cz. — Synony-

mical remarks about two species of Longicorn Coleoptera in the

collections of the Leyden Museum, by C. Ritsema Cz. — On a

new genus of Longicor: Coleoptera belonging to the group of the

Batoceridae, by C. Ritsema Cz. — Description of a new species

of the Longicorn genus Praonetha Pasc., by C. Ritsema Cz. —

Description of a new species of the Coleopterous family Elateridae,

ONTVANGEN TIJDSCHRIFTEN. LXIX

by C. Ritsema Cz. — New species of Pachyleria, a genus of

Longicorn Coleoptera, described by C. Ritsema Cz. — Description

of a new species of the Longicorn genus Melanauster Thoms., by

C. Ritsema Cz.

Correspondenz-Blatt des zool.-miner. Vereines in Regensburg. Jahrg.

1880, n°. 8 (b).

Systematische Uebersicht der Käfer, welche in Baiern und der

nächsten Umgebung vorkommen, von G. Kittel (Fortsetzung).

Tromso Museums Aarshefter. III. (a).

Lepidopterologiske bidrag til Norges arktiske fauna, af J. Sparre

Schneider.

Entomologische Nachrichten. VII (Jahrg. 1881), Heft 1und 2. (a).

Ichneumoniden-Studien. Ueber das ¢ des Amblyteles litigiosus Wesm. ,

von Dr. J. Kriechbaumer. — Crateronyx Dumi L. Beitrag zur

‘ Biologie iiber diesen Spinner, von Borgman. — Dasypoda rhodo-

dactyla n. sp., von K. von Dalla Torre. — Vorschläge zur Prä-

paration, vun Borgman. — Naturhistorisches Museum der Stadt

Bern. — Erklärung, von von Harold. — Entomologischer Verein

Thüringens, von Franke. — Synonymische Bemerkungen, von

A. Mocsäry. — Notiz zur Phänologie von Melolontha vulgaris,

von Kolbe. — Chlorops nasuta in Menge. — Cychrus Balcanicus

n. sp., von von Hopfgarten. — Reiseskizzen von den Balearen,

von Will. — Sphegidologische Studien, von Kohl. — Partheno-

genesis bei Käfern. — Zur Naturgeschichte von Mania Maura,

von Wackerzapp. — Nekrolog: Etienne Mulsant.

Bulletin des Séances de la Société Entomologique de France. Ann.

1880. 22 Decembre. (a).

Liste de quelques modifications nouvelles à introduire dans la

nomenclature des Hydrophilides, par M. L. Bedel. — Descrip-

tions de deux Coléoptéres de la famille des Lycides, par M. J.

Bourgeois. — Diagnoses de deux Curculionides nouveaux de la

division des Calandrides, par M. A. Chevrolat. — Descriptions

de deux nouvelles espèces de Diptères, dont l’une est le type

d’un genre nouveau, par M. J. Bigot.

Abhandlungen herausgegeben vom naturwissensch. Vereine zu Bremen.

Bd. VIE, Heft 1. (a).

Uber eine neue Art der Calaniden-Gattung Temora Baird, von

S. A. Poppe. — Weitere Bemerkungen iiber die freilebenden

Süsswasser-Copepoden, von H. Rehberg.

LXX ENTOMOLOGISCHE INHOUD VAN

Februari 1881.

Newman’s Entomologist. vol. XIV, no. 213 (Febr. 1881) (a).

Variety of Argynnis Lathonia, by R. W. Bowyer. — The Man-

gold-fly, by E. A. Fitch (concluded). — Life-histories of Saw

flies. ‘Translated from the Dutch of the late Dr. S. C. Snellen

van Vollenhoven, by J. W. May. — Notes on the Lepidoptera

of Natal, by W. D. Gooch (continued). — Remarks on our

Dipterous Plant-miners and the plants they affect, by P.

Inchbald. — Entomological Notes, Captures, ete. — Obituary :

Etienne Mulsant; Achille Guenée.

Entomologist’s Monthly Magazine. vol. XVII, no. 201 (Febr. 1881) (0).

An Anouncement of new genera of the Ephemeridae (continued),

by A. E. Eaton. — Description of another new species of

Damaster, by G. Lewis. — Notes on Cucujidae in Japan, with

diagnosis of a new species, by G. Lewis. — Descriptions of four

new species of Cossonidae from the Hawaiian Islands, by T.

Blackburn. — Notes on the hairs of Hymenoptera, by E. Saun-

ders. — The species of the genus Orthezia, by J. W. Douglas. —

Description of a new species of Dolerus from Scotland, by P.

Cameron. — Entomological Notes, Captures, etc. — Obituary:

Jacob Boll; Achiile Guenée.

Annals and Magazine of Natural History. 5th ser. vol. VII no. 38

(Febr. 1881) (6).

On a collection of Butterflies from Nikko, Central Japan, by A.

G. Butler. — Recent Dredging by the U. S. Fish Commission

of the South Coast of new England, with some Notice of the

Crustacea obtained, by S. J. Smith.

Album der Natuur. Jaarg. 1881, aflev. 4. (0).

Bescherming tegen vliegen, muggen, muskieten, bladluizen, enz.,

door Hg. — Lichtende duizendpoot, door Hg.

Comptes-Rendus des Séances de la Soc. Ent. de Belgique. Série III,

Host):

Liste des Hémiptères recueillis par M. de Borre en Allemagne,

par M. Becker en Provence et dans les Alpes-Maritimes, et par M.

de Sélys-Fanson dans l’Afrique australe, par M. Lethierry.

Mittheilungen der Schweizerischen Entomologischen Gesellschaft. Redig.

von Dr. G. Stierlin. Vol. VI, Heft 2 (0).

Die Zygänen unserer Südalpen, von Dr. Christ. — Jacob Boll,

ein Schweizer’scher Naturforscher, von Prof. Frey. — Sammel-

notiz über Schweizerischen Neuroptern. — Beschreibung neuer

ONTVANGEN TIJDSCHRIFTEN. LXXI

Otiorhynchus Arten, von Dr. Stierlin. — Bemerkungen über

einige Otiorhynchus-Arten. — Excursionen in Guatemala, von

Dr. O. Stoll. — Beiträge zur Kenntniss der Tropyphorus-Arten,

von Dr. Stierlin.

Mittheilungen des Münchener Entomologischen Vereins. 4ter Jahrg.

1880. 2tes Heft. (b).

Die Dipterengattung Lasiops Mg., von F. Kowarz. — Vier neue

Ixodiden des Berliner Museums, von Dr. F. Karsch. — Einige

neue diplopode Myriopoden des Berliner Museums, von Dr. F.

Karsch. — Drei neue afrikanische Araneiden, von Dr. F.

Karsch. — Ein eigenthümlicher Schutzapparat der Larve von

Ctenophora atrata L., beschrieben von Fr. Hermann. — Einige

neue Coleopteren, beschrieben von E. von Harold. — Zur Species-

frage, ein Wort der Erwiederung von Dr. G. Kraatz.

Entomologische Nachrichten, herausgegeb. v. Dr. F. Katter. Jahrg.

VII (1881) Heft 3 und 4. (a).

Sphegidologische Studien, von F. F. Kohl. — Reiseskizzen von

den Balearen, von F. Will. — Addenda und Corrigenda zu

Hagens Bibliotheca entomologica, von Dr. K. W. von Dalla

Torre. — Reisebrief vom Massanary. — Zur Kenntniss der

Feinde schädlicher Krautraupen, von W. von Reichenau. —

Die Raupen der Dasychira selenitica, von Brischke. — Ueber die

Lebensweise von Silpha opaca. — Synonymistisches (Hymeno-

ptera), von F. F. Kohl. — Ichneumoniden-Studien, von Kriech-

baumer. — Beitrag zur Kenntniss der Nematiden, von R. von

Stein.

Anales de la Sociedad Centifica Argentina. Tomo XI, entrega 1. (a).

Asilides Argentinos, por D. Enrique Lynch Arribalzaga (con-

tinuacion).

Maart 1881.

Newman’s Entomologist. vol. XIV, no. 214 (March 1881). (a).

Contributions to the history of the British Pterophori, by R.

South. — Notes on Oakgalls in the Quercetum of the Royal

Botanic Garden, Kew, by R. A. Rolfe. — Introductory Papers

on Ichneumonidae, by J. Bridgman and E. A. Fitch. — Butterfly

Hunting in Natal: on the Coast-Lands, by W. D. Gooch. —

Entomological Notes, Captures, etc.

Entomologist’s Montly Magazine. vol. XVII, no. 202. (March 1881). (2).

Trichoptera and Neuroptera of the Upper Engadine in August, by

R. Me. Lachlan. — Notes on exotic Rhynchota, by W. L.

Distant. — An additional species of British Homoptera, by J.

LXXII ENTOMOLOGISCHE INHOUD VAN

Edwards. — On female dimorphism of Paltostoma torrentium, by Dr.

F. Müller. — Characters of new genera and descriptions of new

species of Geodephaga from the Hawaian Islands, by the Rev.

T. Blackburn. — Notes on the Entomology of Portugal. IV. Lepi-

doptera (continued), by E. L. Ragonot. — Diagnoses quatuor

novarum Pentatomidarum, seripsit Dr. 0. M. Reuter. — Ento-

mological Notes, Captures, ete.

Annals and Magazine of Natural History. 5th ser. vol. VII, n°. 39

(March 1881) (0).

On Synaxes, a new Genus of Crustacea, by Spence Bate. — On

the first Part of a Memoir by Mons. Charles Oberthiir on the Lepi-

doptera of the Isle of Askold, by A. G. Butler. — Relation of

devonian Insects to later and existing Types, by S. H. Seudder. —

Further Note on Anomorhynchus (or Colossendeis) Smithiv, by E.

J. Miers. — On the Formation of the Blastoderm in the Ara-

neida, by M. A. Sabatier.

Zoologist (the), a monthly journal of Natural History. 3rd ser. vol. V,

n°. 51 (March 1881) (0).

Notes and Observations on British Stalk-eyed Crustacea, by J. T.

Carrington and E. Lovett.

Entomologische Nachrichten, herausgegeb. von Dr. F. Katter. Jahrg.

VII, Heft 5 und 6 (a). -

Reiseskizzen von den Balearen, von F. Will (Fortsetzung). —

Ueber Sirex fuscicornis F., von 8. Brauns. — Zur Entwickelung

von Nematus gallarum Htg. = viminalis L. und Valisnierii Htg.,

von Dr. Rudow. — Die Mittel Europäischen Dasypoda-Arten,

besonders der westlichen Länder, von Dr. Rudow. — Eine Miss-

bildung von Musca domestica, von Dr. Rudow. — Zur geogra-

phischen Verbreitung einiger Odonaten, von E. Bergroth. —

Zur Anziehungskraft des Lampenlichts auf Nachtschmetterlinge

und andere Insecten, von H. Borgman. — Sphegidologische

Studien, von Fr. Kohl. n°. III. — Notizen zum v Catalogus

coleopterorum Enropae» von Stein und Weise, von Dr. L. W.

Schaufuss. — Eine hornlose Raupe von Smerinthus Populi, von

J. Schilde. — Nekrolog: Gabriel Koch.

Correspondenz-Blatt des zool.-miner. Vereines in Regensburg. Jahrg.

34, n°. 9—12 (b).

Systematische Uebersicht der Käfer welche in Baiern und der

nächsten Umgebung vorkommen, von G. Kittel (Forsetzung). —

Brachycyrtus, novum genus Cryptidarum, von Dr. Kriechbaumer.

ONTVANGEN TIJDSCHRIFTE\. LXXIII

Comptes-Rendus des Séances de la Soc. Ent. de Belgique. Série II

n°. 2 (a).

Neophya Selys, nouveau genre de Cordulines, par M. de Selys-

Longehamps. — Suite des Col&opteres recueillis dans mon exeur-

sion en Allemagne en Juin et Juillet 1880, par A. Preudhomme

de Borre. — Hyménoptères et Diptères recueillis par A. Preud-

homme de Borre, pendant son excursion en Allemagne en Juin-

Juillet 1880, par le Dr. J. C. Jacobs et A. Preudhomme de

Borre. — Orthoptères recueillis par M.M. Becker et Preudhomme

de Borre dans les voyages qu’ils ont faits en Provence et en

Allemagne, en 1880, par A. de Bormans. — Communications

arachnologiques, par Léon Becker. — Troisièmes Addenda au

Catalogue des Coléoptères de Belgique, par H. Donckier.

Archiv für Naturgeschichte, herausgegeb. von Troschel. Jahrg XLVI,

Heft 5 (0).

Bericht über die wissenschaftlichen Leistungen im Gebiete der

Arthropoden im Jahre 1879, von Dr. Ph. Bertkau.

Bullettino della Società Entomologica Italiana. Anno XII, Trim. 4 (a).

Della Torre, Anophthalmus Targionii, nuovo Carabide ceco d’Italia

(con tav.). — Bargagli, Di tre opusculi sugli insetti fossile a

sulle formazioni inglesi e straniere nelle quali sono statixoperti

avanzi d’insette, pubblicati da H. Goss. — Fanzago, Escursione

in Calabria: Miriapodi (con tav.). — Rassegna. — Notizie di

Entomologia applicata.

Nunquam Otiosus. Zoologische Mittheilungen von Dr. L. W. Schaufuss.

Bd. III, p. 481—511. (0).

Beschreibung sechzig neur Pselaphiden, von Dr. Schaufuss.

Bulletin de la Société Impériale des Naturalistes de Moscou. Ann. 1880,

n° 2. (0).

Essai monographique sur les Morionides, par le Baron de Chaudoir.

Proceedings of the Boston Society of Natural History. vol. XX, Prt. II

and III. (a).

Larvae of Insects discharged through the urethra (concluded), by

Dr. H. Hagen. — Remarks on White Ants, by Dr. H. Hagen. —

Flies from a Petroleum Lake, by Dr. H. Hagen. -- Synopsis

of the New-England species of Colletes, by Mr. W. H. Patton. —

Notes on North American Decapoda, by Mr. J. S. Kingsley. —

A new species of Simulium with a remarkable nympha-case, by

Dr. H. Hagen.

Memoirs of the Boston Society of Natural History. Vol. III, Prt. I,

number 3 (a).

LXXIV ENTOMOLOGISCHE INHOUD VAN

Palaeozoie Cockroaches: a complete Revision of the species of both

worlds, with an Essay toward their Classification, by S. H. Scudder.

April 1881.

Newman’s Entomologist. vol. XIV, n°. 215 (April 1881) (a).

Variety of Melanthia albicillata (var. suffusa), by John T. Carring-

ton. — Contributions to the History of the British Pterophori,

by R. South. -- Introduetory Papers on Ichneumonidae, by J.

B. Bridgman and E. A. Fitch. — The cocoons of Hydrophilus

piceus and Hydrobius fuscipes, by A. G. Laker. — Pyralis Lieni-

gialis Zell.: a Pyrale added to the British Fauna, by W. Thomp-

son. — Entomological Notes, Captures, ete. — Reviews. —

Obituary: W. P. Weston; R. Hind.

Entomologist’s Monthly Magazine. vol. XVII, n°. 203 (April 1881) (0).

Tropical Notes, by W. B. Pryer. — Description of a new species

of Lycaenidae from Penang, by W. L. Distant, — Notes on the

Entomology of Portugal. V. Lepidoptera (continued). Microlepido-

ptera, by H. T. Stainton. — Further Notes on the early stages

of Hydrocampa nymphaealis, by W. Buckler. — Description of

a new species of Trichoptera (Polycentropus Kingi) from Scotland ,

by R. Me. Lachlan. — A new species of Helotidae from Japan,

by G. Lewis. — Entomological Notes, Captures, ete. — Notes

on British Tortrices, by C. G. Barret (continued).

Annals and Magazine of Natural History. 5th ser. vol. VII, n°. 40

(April 1881) (0).

Description of a new Longicorn Beetle from Java, by W. L. Distant. —

New Neotropical Curculionidae; Part V, by F. P. Pascoe. —

General Considerations upon the Carcinological Fauna of great

Depths in the Caribean Sea and Gulf of Mexico, by A. Milne

Edwards. — On a collection of Nocturnal Lepidoptera from the

Hawaiian Islands, by A. G. Butler. — Description of Parantir-

rhoea Marshalli, the type of a new genus and species of Rhopa-

locerous Lepidoptera from South India, by J. Wood-Mason. —

Notes upon the food of Predaceous Coleoptera, by F. M. Webster. —

On the Histolysis of the museles of the larva during the postem-

bryonic development of the Diptera, bij M. H. Viallanes.

Zoologist (the), a monthly Journal of Natural History, edited by J. E.

Harting. 3rd ser. vol. V, n°. 52 (April 1881) (0).

Notes and observations on British Stalk-eyed Crustacea (Introduc-

tion), by J. T. Carrington and E. Lovett.

ONTVANGEN TIJDSCHRIFTEN. LXXV

Notes from the Leyden Museum, edited by Prof. H. Schlegel. Vol.

II, n°. 2. (April 1881). (0).

Description of a new species of the genus Chelonarium from Java,

by E. Reitter. — Two new species of Coleoptera collected

during the recent scientific Sumatra-expedition, described by E.

Reitter. — Description of a new species of the Coleopterous

genus Bothrideres Er., by C. Ritsema Cz. — Two new species

of the Coleopterous genus Helota Me. Leay , described by C. Ritsema

Cz. — Synonymical remarks about certain Coleoptera and a Hetero-

cerous Lepidopteron, by C. Ritsema Cz. — The species of the Rhyn-

chophorous genus Eupholus Guér., enumerated by C. Ritsema

Cz. — Description of a new Psychid from Java, by F. J. M.

Heylaerts. — On a new collection of Podophthalmous Crustacea,

presented by Mr. J. A. Kruyt, collected in the Red Sea near

the town of Djeddah, by Dr. J. G. de Man. — Remarks on

the species of Matuta Fabr. in the collection of the Leyden

Museum, by Dr. J. G. de Man.

Album der Natuur. Jaarg. 1881, aflev. 6. (0).

Nog een voorbeeld van zelfmoord van een scorpioen, door R. E. de

Haan. — Zintuigelijke organen aan de binnenste sprieten der

Crustaceön, D. L.

Comptes-Rendus des Séances de la Soc. Entom. de Belgique. Ser.

III, m. .3..(@):

Description: d’une nouvelle espèce d’Onitis (0. Vischnu), par A.

Preudhomme de Borre. — Sur une variété de Papilio Demoleus

Linn., par M. Capronnier. —- Descriptions de deux nouvelles

especes du genre Lycosa, par M. Becker.

Anales de la Sociedad Cientifica Argentina. Tomo. XI, entr. 3. (a).

Asilides Argentinos, por D. Enr. Lynch Arribalzaga (continua-

eion). — Generos y especies de Aracnidos Argentinos, nuovos 6

poco conocidos, por el Dr. E. L, Holmberg.

Entomologische Nachrichten, herausgegeb. von Dr. F. Katter. Jahrg.

VII (1881), Heft 7 und 8. (a).

l'ericht über eine entomologische Reise nach Dalmatien, der Her-

zegowina und Montenegro im Jahre 1880, von von Hopfgarten. —

Beitrag zur Kenntniss der Gattung Dasypoda, von von Stein. —

Verbesserung, von Rudow. — Niptus hololeueus, von Schilde. —

Hohe Preise für exotische Käfer. — Quousque tandem?, von

Kriechbaumer. — Ichneumonen-Studien, von Kriechbaumer. —

Eine neue Limenitis-Art von Amur, von Taneré. — Ein mon-

ströser Prionus insularis Motsch., von v. Schönfeldt, — Ueber

LXXVI ENTOMOLOGISCHE INHOUD VAN

den Generationswechsel der Gallwespen. — Ueber Rhynchites

Bacchus, von Schmidt-Gübel.

Mittheilungen der Schweizerischen Entomologischen Gesellschaft. Vol.

VI; Heft. 3. (0).

Lycaena Lycidas Trapp, von H. Jäggi. — Observations sur l’organe

detonant du Brachinus crepitans Oliv., de Ph. de Rougemont. —

Meine Exkursionen im Sommer 1880 (Hymenoptera), von E.

Frey-Gessner. — Enumération des Hémiptéres récoltés en Syrie

par M. Abeille de Perrin avec la description des espèces nou-

velles, par le Dr. Puton. — Syrische Hemiptera, von E. Frey-

Gessner. — Beschreibung neuer Otiorhynchus-arten, von Dr.

Stierlin. — Ueber die Varietäten des Carabus Olympiae Sella,

von Dr. Stierlin. — Ein neuer Pferostichus aus den Seealpen,

von Dr. Stierlin.

Stettiner Entomologische Zeitung. Jahrg. 41 (1880). (b).

Verzeichniss der von E. Steinheil in Neu-Granada gesammelten

coprophagen Lamellicornien, von E. von Harold. — Mamestra

Leineri var. (?) Pomerana. — Nekrolog des Dr. F. Chapuis. —-

Bemerkungen der von A. G. Butler vorgenommenen Revision der

Sphingiden, von P. Maassen. — Neue Haliplus, beschrieben von

E. Wehncke — Verzeichniss der von Prof. Dr. R. Buchholtz

in West-Afrika gesammelten Schmetterlinge, von C. Plötz (Fort-

setz.). — Ergebnisse des Lepidopteren-Fanges an Haideblüthe im

August und September 1879, von A. Fuchs. — Ueber die Be-

stimmung der von Linné beschriebenen Gattung Phryganea, von

Dr. H. Hagen. — Neue Neuroptera in: Die Insecten von Dr.

Vitus Graber, von Dr. H. Hagen. — Nekrolog des Dr. G. Haag,

von C. A. Dohrn. — Coleophora linosyridella, eine neue Art aus

dem unteren Rheingau, von A. Fuchs. — Lepidopterologische

Mittheilungen aus dem unteren Rheingau, von A. Fuchs. —

Notiz für Lepidopterophilen. — Prioritäts-berechtigte Lepido-

pteren Namen aus H. Ström’s Entomologischen Abhandlungen, von

W. M. Schöyen. — Solatium in angustiis, von ©. A. Dohrn. --

Ueber ostindische Galeruciden, von E. von Harold. — Exotisches ;

von ©. A. Dokrn. — Beitrag zur Kenntniss der Schmetterlings-

Verbreitung, von P. Maassen. — Zwei neue russische Schlupf-

wespen, beschrieben von F. W. Woldstedt. — Bemerkungen

zu Dr. Jacob Spängberg’s Psocina Suecicae et Fenniae, von H.

Kolbe. — Zwei Bemerkungen, von F. J. M. Heylaerts. — Ver-

zeichniss der vom Prof. Dr. R. Buchholz in West-Afrika gesam-

melten Schmetterlinge, von C. Plötz. — Notes sur les Elytrurus

des îles Viti, par M. L. Fairmaire. — Naturgeschichte der

Eugonia fuscantaria Hübn., von Torge. — Lebensgeschichte der

ONTVANGEN TIJDSCHRIFTEN. LXXVIÎ

Pappelgallen-Blattlaus, Pemphigus bursarius (Aphis) Linn., von

J. Lichtenstein. — Microlepidopteren in Australién, ein Brief

des Herrn E. Meyrick, übersetzt durch P. C. Zeller. —

Microlepidopteren des Rheingaues, von A. Fuchs. — Spicilegia

Linnaeana, von C. A. Dohrn. — Die Löw’sche Dipteren-Sammlung ,

von J. P. E. Fr. Stein. — Revision des Zonitis d'Australie, par

M. L. Fairmaire. — Neue Staphylinen, beschrieben von Dr.

Eppelsheim. — Exotisches, von Dr. C. A. Dohrn. — Verzeichniss

der vom Prof. Dr. Buchholz in West-Afrika gesammelten Schmet-

terlinge, von C. Plötz (Schluss). — Die Geometriden Pommerns,

von Prof. Hering. — Ueber einige merkwürdige Fälle von Ver-

schleppung and Nichtverschleppung der Dipteren nach anderen

Welttheilen, von ©. R. Baron von Osten-Sacken. — Spicilegia

Linnaeana, von Dr. C. A. Dohrn. — Ueber die Linné’ schen

Species Phryganea flavilatera und Hemerobius lutarius, von H.

Kolbe. — Ueber die Vernichtung schädlicher Inseeten durch den

Hefenpilz, von Dr. H. Hagen. — Dinusa Taygelana n. sp.,

beschrieben von Dr. Eppelsheim, — Exotisches, von C. A.

Dohrn. — Die Pommerschen, insbesondere die Stettiner Microlepi-

dopteren, verzeichnet von F. O. Büttner. — Wanderungen des

Pemphigus bursarius, von Jules Lichtenstein. — Berichtigungen

und Bemerkungen zum Verzeichniss der vom Prof. Dr. Büchholz

in West-Afrika gesammelten Schmetterlinge, von C. Plötz. —

Verglichne Cataloge, von C. A. Dohrn. — Nekrolog des Dr. F.

O. Biittner.

Bulletin des Séances de la Société Entom. de France. Ann. 1881,

n°. 1—6 (a).

Description d’une nouvelle espèce d’Oxygonia, par M. Chre

vrolat. — Diagnoses de nouvelles espèces du genre Bathyscia,

par M. Abeille de Perrin. — Note sur le genre ancien Goliathus

Lamarek, par M. J. Thomson. — Diagnoses de Coléoptéres

nouveaux trouvés en Corse et en Sardaigne, par M. L. Fair-

maire. — Remarques sur la synonymie de plusieurs espéces du

genre Pimelia, par M. le Doct. Sénac. — Description de trois

nouvelles espèces de Cholides, par M. A. Chevrolat. — Descrip-

tion d’un Col&optere trouvé en Corse, par M. L. Fairmaire. —

Note sur un erustacé de l’ordre des Siphonostomes, par M. H.

Lucas. — Diagnoses de trois nouvelles especes de Cholides,

par M. A. Chevrolat. — Description d’une nouvelle Serica de

Sardaigne, par M. L. Fairmaire. — Deseriptions de deux genres

nouveaux d’Hémiptéres de la division des Cydnides, par le Dr.

V. Signoret. — Notes sur la synomymie et l'habitat de quelques

Hémiptères, par M. le Dr. A. Puton. — Diagnoses de trois nou-

LXXVIII ENTOMOLOGISCHE INHOUD VAN

velles espèces de Curculionides, par M. A. Chevrolat. — Remar-

ques sur divers Hémiptères, par le Dr. G. de Horvath. —

Description d’une nouvelle espèce de Coléoptére de la division

des Lycides, par M. J. Bourgeois. — Note sur divers Hémi-

pteres, par le Dr. A. Puton. — Liste de Hémiptéres de Chine,

par M. V. Signoret. — Sur un nouveau genre de Diptére, par M.

Bigot. — Quatre nouvelles espèces américaines de Curculionites ,

par A. Chevrolat. — Descriptions de deux nouvelles espèces de

Coléoptéres, par L. Fairmaire. — Sur la femelle d’Anthia ferox

Thoms., par M. H. Lucas.

Berliner Entomologische Zeitschrift. Bd. XXV (1881) 1stes Heft (0).

Zur Käferfauna der Sandwich-, Marshall- und Gilberts-Inseln , von

Dr. F. Karsch. — Arachniden und Myriopoden Mikronesiens ,

von Dr. F. Karsch. — Aus meinem entomologischen Tagebuche,

von Dr. L. Sorhagen. — Diagnoses Arachnoidarum Japoniae ,

auctore Dr. F. Karsch. — Die Käfer der Rohlfs’schen Afrika-

nischen Expedition 1878—79, von Dr. F. Karsch. — Die Cama-

rotus des Berliner Museums (Coleopt. Curculion.), von Dr. F.

Karsch. — Ueber die Flügelbildung bei Phryganiden und Lepi-

dopteren, von Dr H. Dewitz. — Beschreibung der Larve und

Puppe von Liponeura brevirostris Löw, von Dr. H. Dewitz. —

Acanthosomina et Urolabidina nova et minus cognita, descripsit

Dr. O. M. Reuter. — Ueber den Bau der Trilobitenschale, von

J. Dewitz. — Uebersicht der europäischen Skorpione, von Dr.

F. Karsch. — Gliederthiere von Angola, von Dr. F. Karsch. —

Ein neuer Gryllide aus Japan, von Dr. J. P. E. Fr. Stein. —

Neue Coleopteren aus Ost-und Mittel-Asién, von Dr. O. Thieme. —

Zwei neue Pyraliden, von Dr. L. Sorhagen.

Verslag van de 14de Wintervergadering der Nederl. Entom.

Vereen. (a en b).

Tweede Supplement op de Naamlijst der Nederlandsche Bijen, door

C. Ritsema Cz. — Tweede Supplement op de lijst der in Neder-

land voorkomende Schildvleugelige Insecten (Coleoptera), door

Dr. Ed. Everts. — Opgave van Coleoptera welke in het naast

omliggend gebied zijn aangetroffen, door Dr. Ed. Everts.

Tijdschrift voor Entomologie, uitgeg. door de Nederl. Entom. Vereen.

DI. XXIV, aflev. 2 (a en b).

Verslag van de 14de Wintervergadering. — Bijdrage tot de kennis

der Nitidularien, door Dr. Ed. Everts (vervolg en slot). — Eenige

woorden ter herinnering aan C. Fransen Hz., door P. C. T.

Snellen. — Lepidoptera van Celebes verzameld door Mr. M. C.

Piepers, met aanteekeningen en beschrijvingen der nieuwe soorten,

door P. C. T. Snellen.

ONTVANGEN TIJDSCHRIFTEN. LXXIX

Annales des Sciences Naturelles. 6me sér. Zoologie et Paléontologie.

Tom. X n°. 4 à 6 (0).

Nouveaux cas de Myiasis observés dans la province de Cordova

(République Argentine) et dans la République de Venezuela, par

M. P. A. Conil.

Bulletin of the United States Geological and Geographical Survey of

the Territories. vol. IV n°. 1 (a).

Preliminary List of the North American Species of Agrotis, with

Descriptions, by A. R. Grote.

Naturhistorische Hefte, herausgegeb. vom Ungarischen Nation. Museum

zu Budapest. Bd IV, Heft 4 (a).

Coleoptera nova in Europa orientali et Asia minore a D. E. Merkl

detecta et a J. Frivaldsky deseripta. — Hymenoptera nova e

variis orbis terrarum partibus, ab A. Moesäry deseripta. — Ueber

die auf Gerste- und Weizenwurzeln lebenden Aphiden Arten, von

Dr G. Horvath. — Ueber den Circulationsapparat der Pseudoscor-

pione, von Dr. E. Daday.

Comptes-Rendus des Séances de la Société Entomol. de Belgique.

Sér. III, n. 4 (a).

Note sur plusieurs envois de Lépidoptères provenant de Madagascar ,

par M. P. Mabille. — Note sur la femelle du Diastatomma tricolor

Pal. de Beauv., par M. Me Lachlan. — Communications arach-

nologiques, par L. Becker. — Note sur des larves d’Odonates,

par M. A. de Borre.

Mei 1881.

Newman’s Entomologist. vol. XIV, n°. 216 (May 1881) (a).

Notes on the Lepidoptera-Rhopalocera of Hudson’sbay , by J. Jenner-

Weir. — Butterfly Hunting in Natal: On the Coast-Lands, by

W. D. Gooch (continued). — Life-Histories of Sawflies. Translated

from the Dutch of the late Dr. Sn. v. Vollenhoven, by J. W.

May. — Introduetory Papers on Ichneumonidae, by J. Bridgman

and E. A. Fitch (continued). — Entomologieal Notes, Captures,

etc. — Review.

Entomologist’s Monthly Magazine. vol. XVII, n°. 204 (May 1881) (6).

Notes on British Tortrices, by C. G. Barrett (contin.). — Notes on

the Lepidoptera of the Valais, by B. C. R. Jordan. — A new

species of Degeeria, by H. N. Ridley — Parthenogenesis in the

Tenthredinidae, by P. Cameron. — Deseription of a new genus

and two species of Hemiptera Heteroptera from South-America ,

by J. Scott. — New species of Longicorn Coleoptera allied to

Colobothea, by H. W. Bates. — Entomological Notes, Captures ete.

DXXX ENTOMOLOGISCHE INHOUD VAN

Annals and Magazine of Natural History. 5th ser. vol. VII n°. 41

(May 1881) (0).

Note on Papilio nebulosus Butl., by L. de Nieeville. — On a Col-

lection of Nocturnal Lepidoptera from the Hawaiian Islands, by

A. G. Butler. — Descriptions of two new Longicorn Coleoptera

and a new genus of Dynastidae, by Ch. O. Waterhouse. —

Description of a new species of the Coleopterous Genus Dryops

from Pekin (Fam. Parnidae), by Ch. O. Waterhouse. — Des-

cription of a new cornuted Species of Cetoniidae from North-

eastern India, by J. Wood-Mason.

Zoologist (the), a monthly Journal of Natural History, edited by J. E.

Harting. 3rd ser. vol. V n°. 53. (May 1881) (0).

Notes and Observations on British Stalk-eyed Crustacea, by J. T.

Carrington and E. Lovett. — Unusual Weight of a Crab, by

Th. Cornish.

Mittheilungen des Münchener Entomologischen Vereins. Jahrg. V

(1881) Heft 1 (b).

Die Ameisen der Antille St Thomas, von Prof. Dr. A. Forel. —

Cassididae, von B. Wagener. — Einige neue Coleopteren, be-

schrieben von E. von Harold. — Zur Münchener Fauna. Sam-

melbericht von E. von Harold (Staphylinidae).

Entomologische Nachrichten, herausgeg. von Dr. F. Katter. Jahrg.

VII, Heft 9 und 10 (a).

Ichneumoniden-Studien , von Dr. J. Kriechbaumer. — Bericht über

eine entomologische Reise nach Dalmatien, der Herzegowina und

Montenegro im Jahre 1880, von M. v. Hopfgarten. -— Ein Lepi-

dopterologischen Rückblick auf den Sommer des Jahres 1879,

von Dr. A. Speier. — Vier neue Fossorien aus Frankreich, von

v. Dalla Torre. -—Carpocapsa putaminana, von Schmidt-Göbel. —

Von der Lebenszähigkeit von Acherontia Atropos.

Anales de la Sociedad Cientifica Argentina. Tomo XI, entr. IV (a).

Generos y especies de Aracnidos Argentinos, nuevos 6 poco cono-

cidos, por el Dr. E. L. Holmberg.

Periodico Zoologico. Organo de la Sociedad Zoologica Argentina.

Tomo III, entr. 2 y 3. (a).

Description d’une Puce gigantesque, Pulex grossiventris m., par le

Dr. H. Weyenbergh. — Nouveaux cas de Myiasis observés dans

la province de Cordova (Rép. Arg.) et dans la République de

Venezuela, par le Dr. P. A. Conil. — Etude sur l’Acridium

Paranense Burm., ses variétés et plusieurs insectes qui le détrui-

sent, par le Dr. A. Conil.

ONTVANGEN TIJDSCHRIFTEN. LXXXI

Bulletin des Séances de la Société Entomologique de France. Ann.

1881, n°. 7—9 (a).

Descriptions de trois nouvelles especes d’Hémiptéres. par le Dr.

V. Signoret. — Description d’une nouvelle espéce de Cochenille,

par M. Colveé et J. Lichtenstein. — Note synonymique sur deux

espéces de Lycides, par M. J. Bourgeois. — Descriptions de trois

nouvelles espèces de Fourmis, par M. E. André. — Description

d’une nouvelle espèce de Coléoptére, par M. Léveillé. — Note

synonymique sur divers Hémiptéres de France, par A. Puton.

Bullettino della Società Entomologica Italiana. Ann. XII, Trim. 1 (a).

Sugli Imenotteri della Lombardia. Memoria 1, del Dott. Paolo

Magretti. — Escursione in Calabria (1877—78), dell'Ing. G.

Gribodo. — Rassegna entomologica.

Annali del Museo Civico di Storia Naturale di Genova. Vol. XVI. (a).

Addition à l’énumération des Histérides rapportés de l’Archipel

Malais, de la Nouvelle Guinée et de l'Australie boréale par

M.M. le Prof. O. Beccari et L. M. d’Albertis, par S. A. de Marseul. —

Spedizione Italiana nell'Africa equatoriale. Risultati zoologiei:

R. Gestro, Diagnosi di nuove specie di Coleotteri. — A. de

Bormans, Ortotteri. — E. de Selys Longchamps, Odonati. —

G. Gribodo, Imenotteri. — C. Emery, Formiche. — L. Lethierry,

Emitteri. — Descriptions de deux nouvelles epéces d’Obisium anoph-

thalmes du sous-genre Blothrus, par E. Simon. — Enumerazione

dei Lucanidi raccolti nell’Areipelago Malese e nella Papuasia dai

signori G. Doria, O. Beccari e L. M. d’Albertis, per R. Gestro. —

Enumeration of the Diptera of the Malay Archipelago collected

by Prof. O. Beccari, Mr. L. M. d’Albertis and others, by C. R.

Osten-Sacken. — Viaggio ad Assab nel Mar Rosso, dei Signori

G. Doria ed O. Beccari con il R. Avisso » Esploratore”. I. For-

miche, per Emery. — Studi sugli Aracnidi africani. II. Aracnidi

d’Inhambane, per P. Pavesi. — Histerides nouveaux, par S. A.

de Marseul. — Description d’une nouvelle espéce du genre /1y-

drovatus, par M. Regimbart. — Revue des Cydnides contenus

dans la collection du Musée civique d’histoire naturelle de Génes,

par V. Signoret. — R. Gestro, Aliquot Coleopterorum Musei

Civici Januensis diagnosis.

Transactions of the Entomological Society of London for the year

1880. (è).

Materials for a Revision of the Lampyridae, by the Rev. H. S.

Gorham. -- On some Coleoptera from the Hawaiian Islands, by

D. Sharp. — On Synonyms of Heterocerous Lepidoptera, by A.

G. Butler. — Descriptions of Cetoniidae and Cerambycidae from

LXXXII ENTOMOLOGISCHE INHOUD VAN

Madagascar, by Ch. O. Waterhouse. — On the Structure of

the Lampyridae, with reference to their phosphorescence. —

Notes on the Coloration and Development of Insects, by P. Ca-

meron. — On Celonia aurata and Protaetia Bensonii, by J. O.

Westwood. — Materials for a Revision of the Lampyridae, by

the Rev. H. S. Gorham. — On two Gynandromorphous Speci-

mens of Cirrochroa Aoris Doubl., an Indian species of Nympha-

lideous Butterfly, by J. O. Westwood. — A list of Diurnal

Lepidoptera collected in the Sierra Nevada of Santa Marta,

Colombia and the Vicinity, by F. Du Cane Godman and O.

Salvin. — On the Genus Colias, by H. J. Elwes. — Notes on

Exotic Rhynchota, with Descriptions of new Species, by W. L,

Distant. — On the Asiatic Lepidoptera referred to the Genus

Mycalesis; with descriptions of new Genera and Species, by F.

Moore. — On the Buprestidae from Madagascar, by Ch. O.

Waterhouse. — Observations upon certain Species of the Lepi-

dopterous Genus Terias, with Descriptions of hitherto unknown

forms from Japan, by A. G. Butler. — Synopsis of British Hete-

rogyna and Fossorial Hymenoptera, by Edw. Saunders. — On

a collection of Hemiptera from Japan, by J. Scott. — Descrip-

tion of a new Species of the anomalous Genus Polyctenes, by

Ch. O. Waterhouse.

Verhandlungen des Naturhist. Vereines der preuss. Rheinlande und

Westfalens, herausgeg. von Andrä. Jahrg. 37 (b.)

Ueber das Flügelgeäder des Lasius umbratus Nyl., von E. Adolph. —

Verzeichniss der bisher bei Bonn beobachteten Spinnen, von

Ph. Bertkau.

Verhandlungen der k. k. zool. bot. Gesellschaft in Wien, Jahrg.

1880 (Band XXX) (a.)

Bericht iber eine im Friihling 1879 nach Dalmatien unternom-

mene coleopterologische Reise, von L. Miller. — Ueber neue

Gallmücken und neue Miickengallen, von Dr. F. Löw. —

Bestimmungs-Tabellen der europäischen Coleopteren. III. Ent-

haltend die Familien: Scaphidiidae, Lathridiidae und Dermestidae,

von Edm. Reitter. — Coleopterologische Ergebnisse einer Reise

nach Croatien, Dalmatien und der Herzegowine im Jahre 1879, unter

Mitwirkung der Herren D. E. Eppelsheim und L. Miller, von

Edm. Reitter. — Verzeichniss der von Fedtschenko in Turke-

stan gesammelten Odonaten, von Prof. F. Bauer. — 'Turke-

stanische Psylloden, von Dr. F. Löw. — Die Metamorphose von

Coenomyia ferruginea Scop., von Th. Beling. — Beschreibung

neuer Dipteren, von J. Mik. — Ueber das präpariren der Dip-

teren, von J. Mik. — Beitrige zur Schmetterlings-fauna von

ONTVANGEN TIJDSCHRIFTEN. LXXXIIÎ

Surinam. III, von H. B. Möschler. — Leplomastax Simonis n.

sp., eine neue, der subterranen Blind-Fauna angehörende öster-

reichische Coleopteren-Art, von J. Stussiner. — Beitrag zur

kaukasischen Käfer-fauna, unter Mitwirkung von Dr. Eppelsheim

und E. Reitter, von Hans Leder. — Beiträge zur Kenntniss der

erzeugenden Insecten Europas, von F. A. Wachtl. — Neue

Spinnen aus Amerika. IIte Folge, von E. Keyserling. — Dipte-

rologische Mittheilungen, von J. Mik. — Zur näheren Kennt-

niss der begattungsfähigen sexuirten Individuen der Pemphiginen ,

von Dr. F. Löw.

Junij 1880.

Newman’s Entomologist. vol. XIV, n°. 217 (June 1881). (a).

On Silk-Producing Bombyces, by A. Wailly. — Butterfly Hun-

ting in Natal: On the Coastlands, by W. D. Gooch (continued). —

Introductory Papers on Ichneumonidae, by J. B. Bridgman and

E. A. Fitch (continued). — Entomological Notes, Captures, ete.

Entomologist’s Monthly Magazine. vol. XVIII, n°. 205 (June 1881) (0).

Annotated List of British Anthomyidae, by R. H. Meade. — On

the supposed effect of the winters in Japan on the smaller

Coleoptera, by G. Lewis. — The Coleoptera of Askham Bog,

York, by the Rev. W. W. Fowler. — List of Lepidoptera

observed in the neighbourhood of Gallipoli, Turkey, in 1878,

by G. F. Mathew. — Notes on Thysanura collected in the

Canaries and Madeira, by H. N. Ridley. — Entomological Notes,

Captures, etc. — An announcement of new Genera of the

Ephemeridae, by the Rev. A. E. Eaton.

Annals and Magazine of Natural History. 5th ser. vol. VII n°. 42

(June 1881) (0).

The Structure and Affinities of Euphoberia Meek and Worthen, a

Genus of Carboniferous Myriopoda, by 8. H. Scudder. — On

some Indian Coleoptera, chiefly from Travancore, by Ch. O.

Waterhouse. — On some Buprestidae from Australia, by Ch. O.

Waterhouse. — Mr. Butler on Butterflies from Japan, by H.

J. Elwes.

Comptes-Rendus des Séances de la Société Entom. de Belgique. 3me

Sér. n°. 5 (a).

Communications Arachnologiques, par L. Becker. — Suite des Coléo-

ptères recueillis dans l’excursion en Allemagne en Juin et en Juillet

1880, par M. A. Preudhomme de Borre.

Anales de la Sociedad Cientifica Argentina. Tomo XI, entr. 5 (a).

Dos nuevas especies del grupo de los Dipteros Pupiparos, por el

Dr. H. Weyenbergh.

LXXXIV ENTOMOLOGISCHE INHOUD VAN

Entomologische Nachrichten, herausgeg. von Dr F. Katter. Jahrg.

VII, Heft 11 und 12 (a).

Ein Lepidopterologischer Riickbliek auf den Sommer des Jahres

1879, von Dr A. Speyer (Schluss). — Addenda und Corrigenda

zu Hagen’s Bibliotheca Entomologica, von Dr. K. W. von Dalla

Torre (IV). — Notiz über Ammoconia vetula Dup. und ihre Raupe,

von Dr. A. Pagenstecher. — Coceinellen-Puppen. — Hemiptera

Europae annis 1875—1878 descripta consignavit Dr. G. v. Horväth

(I. Hemiptera Heteroptera und II. Hemiptera Homoptera). —

Ueber Rhynchites Bacchus L., von Prof. Dr. Lentz. — Libel-

lenschwarm, von G. Weidinger.

Naturhistorische Hefte, herausgeg. vom Ung. Nat. Museum zu Budapest.

Bd. V Heft 1 (a).

Coleoptera Europaea nova, a J. Frivaldsky descripta. — Hymeno-

ptera nova e variis orbis terrarum partibus, ab A. Mocsary

descripta. — Diptera nova ex Hungaria, a L. Madarassy deseripta.—

Hemiptera nova vel minus cognita, descripsit Dr. G. Horväth.

Bulletin des Séances de la Société Entomologique de France. Ann.

1881, n°. 10 et TE (7):

Note sur la Drypla iris Cast., par M. R. Oberthür. — Description

d’une nouvelle espèce européenne du genre Trox, par M. A. Bon-

naire. — Description de deux espèces d’Hémiptéres nouvelles de

la faune paléarctique, par M. A. Puton. — Trois Hémiptères

nouveaux pour la faune francaise, par M. A. Puton. — Descrip-

tions d’un nouveau genre et d’espèces de Curculionides de la

Nouvelle-Guinée et d’Australie, par M. A. Chevrolat.

Comptes-Rendus des Séances de la Société Entomologique de Belgique.

Sme sér., n°. 6, (a):

Note sur l’Ateuchus tmolus Fisch. avec description d’une espèce

nouvelle du genre Synapsis, par D. Sharp. — Note sur les Cyni-

pides, par M. van Segvelt. — Antenne complémentaire chez la

Tenthredopsis nassata 8 var., par le Dr. Jacobs.

Annales de la Société Entomologique de Belgique. Tom. XXIII (0).

Monographie des Scaritides (Scaritini), par le baron M. de Chaudoir

(2me partie). — Etude sur les espèces de la tribu des Féronides

qui se rencontrent en Belgique, par A. Preudhomme de Borre

(2me partie).

Id. Tom. XXIV (0).

Additions à la Faune du Japon, par W. Roelofs. — Description de

quatre nouvelles espèces du groupe des Cyphides, par W. Roelofs. —

Metamorphoses du Bruchus Barcenae Eug. Dugès, par le Dr. Eug,

ONTVANGEN TIJDSCHRIFTEN, LXXXV

Dugês. — Les Lucanides de Belgique, par L. Mélise. — Supplé-

ment au Catalogue des Coléoptéres de la Faune Belge, par H.

Donckier de Donceel. — Révision du Catalogue des Staphylinides

de la Faune Belge, par H. Donckier de Donceel. — Liste des

Staphylinides rencontrés jusqu’à ce jour dans le département du

nord, classés d’après la Faune Gallo-Rhénane de M. Fauvel, par

M. L. Lethierry. — Etudes sur les Scorpions (premier article),

par L. Becker. — Note sur le genre Xerodermus Motsch., par

W. Roelofs.

Proceedings of the Linnean Society of New South Wales. Vol. IV,

prt. 4. (a).

Note supplementary to a paper on the Australian Leucosiidae, by

W. A. Haswell. — On the Australian Brachyura Oxyrhyncha,

by W. A. Haswell.

Id. „vol, VW, prt. 4, and: 2 (a).

On some new Amphipoda, by W. A. Haswell. — Descriptions of

Australian Microlepidoptera, by E. Meyrick (Part 3 and 4,

Tineina).

Zeitschrift für die gesammten Naturwissenschaften, herausgeg. von

Prof. Giebel. Bd. LIII (a).

Miscellanea arthropodologica, von Dr. G. Haller. — Versuch einer

chronologischen Uebersicht der bisher beschriebenen oder benannten

Arten der Gattung Pulex Linn., mit Berücksichtigung ihrer Syno-

nymen, von C. Ritsema. — Beitrag zur Kenntniss der Fort-

pilanzung und der Geschlechtsverhältnisse der Ostracoden, nebst

Beschreibung einer neuen Species der Gattung Cypris, von W.

Müller. — Neue Zoocecidién und Cecidozoén, von Dr. F. Karsch. —

Arachnologische Blätter (Decas I), von Dr. F. Karsch. — Die

Spaltung der Dipterengattung Systropus Wied., von Dr. F. Karsch.—

Die Macrolepidopteren der Umgegend von Leipzig, zusammen-

gestelt vom Entomologischen Verein » Fauna» in Leipzig. —

Hymenopterologische Ergänzungen zu früheren Arbeiten in dieser

Zeitschrift, von Prof. E. Taschenberg. — Zur Arachnidengattung

Theraphosa Walek., von Dr. F. Karsch. — Ein neuer japanischer

Myriopod, von Dr. F. Karsch. — Ein neuer Lithobius, von Dr.

F. Karsch,

Julij 1881.

Newman’s Entomologist. vol. XIV, n°. 218 (July 1881) (a).

John Blackwall, F. L S. (Obituary Notice), by O. Pickard-Cam-

bridge. — The new Insectarium at Regent’s Park, by John T.

Carrington. — Tortriv Lafaurayana Ragonot, a Species new

LXXXVI ENTOMOLOGISCHE INHOUD VAN

to the British Fauna, by E. A. Atmore. — Collecting in North

Devon, by R. South. — Entomological Notes, Captures, ete.

Entomologist’s Monthly Magazine. vol. XVIII, n°. 206 (July 1881) (b).

An announcement of new genera of the Ephemeridae (concluded),

by A. E. Eaton. — Annotated list of British Anthomyidae, by

R. H. Meade (continued). — List of Lepidoptera observed in the

neighbourhood of Gallipoli, Turkey, in 1878, by G. F. Mathew

(continued). — Note on the egg and some peculiarity of structure

in the larva of Himera pennaria, by J. Hellins. — Thyreophora

antipodum , new species of Diptera, by Baron ©. R. Osten-Sacken. —

Two new Panorpidae from Western North Amerika, by R. Me

Lachlan. — Entomological Notes, Captures, etc. — Obituaries:

Baron Maximilien de Chaudoir and John Blackwall. — Some

new species and genera of Coleoptera from New Zealand, by

D. Sharp.

Annals and Magazine of Natural History. 5th ser. vol. 8, n°. 43

(July 1881) (0).

Notes on a small Collection of Rhynchota from Tokei, Japan, by

W.{L. Distant. — Revision of the Lepidopterous Genus Azelina,

with Descriptions of new Species in the collection of the British

Museum, by A. G. Butler. — On Dr. Karsch’s Subdivision of

the Phrynidia, by A. G. Butler.

Zoologist (the), a monthly Journal of Natural History, edited by J. E.

Harting. 3rd ser. vol. V n°. 55 (July 1881) (b).

Notes and Observations on British Stalk-eyed Crustacea, by J. T.

Carrington and E. Lovett.

Notes from the Leyden Museum, edited by H. Schlegel. vol III, n°. 3 (b).

Carcinological Studies in the Leyden Museum, by Dr J. G. de Man

(No. 1). — Four new species and a new genus of Longicorn

Coleoptera, described by C. Ritsema Cz. — Three new species

of Sumatran Longicorn Coleoptera from the collections of the

Sumatra-Expedition, described by C. Ritsema Cz. — Description

of a new species of the Dynastid genus Trichogomphus Burm.,

by C. Ritsema Cz. — A new species of the genus Rawasia Roel.,

described by W. Roelofs. — Duae novae Staphylinidae ex India

Orientali (Sumatra), descriptae ab A. Fauvel.

Entomologische Nachrichten, herausgegeb. von Dr. F. Katter. Jahrg.

VII, Heft 13 und 14 (a).

Ueber das Präpariren der Dipteren, von J. Mik. — Beobachtungen

über Blattwespen, von O. Schmiedeknecht. — Libellenschwarm. —

Acronicta Aceris, von H. Gaukler. — Synonymisches, von Brischke,

ONTVANGEN TIJDSCHRIFTEN. LXXXVII

Anales de la Sociedad Cientifica Argentina. Tomo XI, entr. 6. (a).

Aracnidos Argentinos, por el Dr E. L. Holmberg.

Tijdschrift voor Entomologie, uitgegev. door de Nederl. Entom. Vereen.

DISXXIV, afl. 3 (a en b).

Lepidoptera van Celebes, verzameld door Mr. M. C. Piepers, bewerkt

door P. C. T. Snellen (vervolg) — Overzicht van het werk van

Dr. Robert Latzel „ Die Myriopoden der Oesterreichisch-Ungarischen

Monarchie,” door G. A. Six. — lets over Acarina in ’t algemeen ,

door A. C. Oudemans, Jszn. — Microlepidoptera nieuw voor de

Fauna van Nederland, medegedeeld door Mr. H. W. de Graaf

en P. C. T. Snellen (laatste vervolg). — Lasioderma laeve Illig.

in zijne verschillende ontwikkelingstoestanden, beschreven door

Dr. J. Ritzema Bos. — Psyche leucosoma nov. sp. van Java, be-

schreven door P. C. T. Snellen. — Aanteekening over eenige

Lepidoptera van Amboina en de Philippijnsche eilanden, door P.

C. T. Snellen. — Over Argentijnsche Trichoptera, door Prof. H.

Weyenbergh (No. 1). — Amerikaansche Diptera, door F. M. van

der Wulp.

Comptes-Rendus des Séances de la Soc. Ent. de Belgique. Sér. III,

n°. 7 (a).

Description d’une nouvelle espèce de Buprestide du genre Sternocera

rapportée de l’Afrique centrale par M. le capitaine Cambier, par

A. Preudhomme de Borre. — Communications Arachnologiques,

par L. Becker.

Bulletin des Séances de la Soc. Ent. de France. Ann. 1881 n°. 12

et 13 (a).

Description de cing Curculionides nouveaux du genre Cholus, par

A. Chevrolat. — Descriptions de deux nouvelles espèces du genre

Anthia, par H. Lucas. — La synonymie des six espèces de

Sphaeridium décrites par Fabricius en 1775, par L. Bedel.

Horae Societatis Entomologicae Rossicae. Tom. XV (1879) (0).

Vergleichend-anatomische Skizze des Nervensystems der Insecten,

von Dr. Ed. Brandt. — Ueber die Metamorphosen des Nerven-

systems der Insecten, von Dr. Ed. Brandt. — Vergleichend-

anatomische Untersuchungen über das Nervensystem der Hymeno-

pteren, von Dr. Ed. Brandt. — Vergleichend-anatomische Unter-

suchungen des Nervensystems der Käfer (Coleoptera), von Dr.

Ed. Brandt. — Vergleichend-anatomische Untersuchungen über das

Nervensystem der Lepidopteren, von Dr. Ed. Brandt. — Verglei-

chend-anatomische Untersuchungen über das Nervensystem der

Zweiflügler (Diptera), von Dr Ed. Brandt. — Les Araneides du

Pérou central, par L. Taczanowski, — Hypenodes Balneorum

LXXXVIII ENTOMOLOGISCHE INHOUD VAN

nov. sp., von Sergius Alpheraky. — Beitrag zur Schmetterlings-

fauna St. Petersburgs, von W. von Hedemann. — Les Chrysides

et Sphégides du Caucase, par 0. Radoczkowsky. — Diptera nova

rossica et sibirica, par J. Portschinsky. — Lepidopteren-Fauna

Kleinasien’s, von Dr. 0. Staudinger. — Quelques mots sur les

organes respiratoires des larves des Odonates, par O. Poletaïew.

Proceedings of the Natural History Society of Glasgow. vol. IV prt 2 (a).

Apiarian Notes on Argylishire for 1879, by Mr. R. J. Bennett. —

On the use of coloration and markings of caterpillars and on the

development of the Insect, by Mr. P. Cameron. —: Entomological

Notes bearing on Evolution, by Mr. P. Cameron.

Entomologisk Tidskrift, utgifven af J. Spängberg. Bd. I(1881), Häft

1, 2 (a).

Den entomologiska föreningen i Stockholm under dess första arbets-

ar 1880. — Coleoptera Transvaaliensia. Bidrag till kinnedom om

Transvaal-landets i S. Afrika Coleopter-fauna, af H. D. J. Wal-

lengren. — Species novas vel minus cognitas Gyponae generis

Homopterorum, descripsit J. Spangberg. — Om en samling Fjärilar

fran Gaboon, af Chr. Aurivillius. — En parasit hos Vanessa C-

album iakttagen af E. A. Holmgren och G. Zetterlund. — Nagra

ord om ollonborrarne och sädesknäpparne samt om den skada de

förorsaka, af P. v. M. — Résumés. — Finlands och den Skan-

dinaviska Halföns Hemiptera Heteroptera, af O. M. Reuter. —

Genera nova Tinearum, auctore H. D. J. Wallengren. — Nagra

iakttagelser rörande getingar, af O. E. L. Dahm. — Fosfores-

censen hos lysmasken, af H. Enell. — Bidrag till kännedomen

om Skandinaviens Fjärilsfauna, af K. F. R. Thedenius.— Résumés.

Augustus 1881.

Newman’s Entomologist. vol. XIV, n°. 219 (August 1881) (a.)

Is Vanessa polychloros the prototype of Vanessa urticae?, by W.

Withe. — Introductory papers on Lepidoptera, by W. F. Kirby

(N°. XVII). — On the Development of the pupa of Arctia caja,

by E. Lovett. — Entomological Notes, Captures, ete.

Entomologist’s Monthly Magazine. vol. XVIII, n°. 207 (August

1881) (0).

Some new species and genera of Coleoptera from New Zealand

(concluded), by D. Sharp. — Notes on the British Bythosco-

pidae, by James Edwards. — A North American species of

Dilar, by R. Me. Lachlan. — Life History of Gelechia brizella ,

by H. Moncreaff. —- Description of the larva of Ennyehia- octo-

maculalis, by W. Buekler, — Notes on the species of Ophthal-

ONTVANGEN TIJDSCHRIFTEN. LXXXIX

mophora, a genus of Geometrid Moth, by A. G. Butler. —

Annotated list of British Anthomyidae, by R. H. Meade (conti-

nued). — On certain British Hemiptera Homoptera, by John

Scott (resumed). — Entomological Notes, Captures, etc.

Annals and Magazine of Natural History. 5th ser. vol VIII, ne. 44.

(August 1881) (0).

On the perfect state of Prosopistoma punctifrons, by M. A. Vays-

sière. — Notes on Longicorn Coleoptera. Revision of the Aere-

nicides and Aphionychides of tropical America, by H. W.

Bates. — Migrations of the Poplar-Aphis (Pemphigus bursarius

Linn.), by M. J. Lichtenstein. — On the structure of the

Oothecae of the Mantides, and the Hatching and first Moult of

the Larvae, by M. C. Brongniart.

Zoologist (the), a monthly Journal of Natural History, edited by J. E.

Harting. 3rd ser. vol. V, n°. 56 (August 1881) (0).

On the Habits of Ants, by Sir John Lubbock. — Dwarf Swim-

ming Crab at Penzance, by Th. Cornish.

Album der Natuur. Jaarg. 1881, aflev. 10. (b.)

Nog eenmaal de zelfmoord bij Scorpioenen.

Entomologische Nachrichten, herausgegeb. von Dr. F. Katter. Jahrg.

VII (1881) Heft 15 und 16 (a.)

Verzeichniss der Neuropteren Deutschlands, Oesterreichs und der

Schweiz, von M. Rostock. — Nachtrag zu den Beobachtungen

über Blattwespen, von Dr. 0. Schmiedeknecht. — Epicauta

vittata aus Eiern zu erziehen. — Tetraneura ulmi und Coccinella

T-punclala. — 54ter Versammlung deutscher Naturforscher und

Aertze. — Nekrolog: Rosenhauer, Zaddach, de Sauley. — Ento-

mologische Streifzüge durch Dalmatien, Kroatien und die

Herzegowina, Mostar und den Velez, von C. Schirmer. —

Sphegidologische Studien, von F. F. Kohl. — Nova aberratio:

Lycaena Eumedon ab. Speyeri, ab A. Husz. — Prof. Rosen-

hauer’s Sammlungen.

Comptes-Rendus des Séances de la Soc. Ent. de Belgique. Ser. III,

n°. 8. (a.)

Communications Arachnologiques, par L. Becker. — Note sur le

mâle de Perla Selysii Pict., par R. Me. Lachlan.

Correspondenz-Blatt des zool. min. Vereines in Regensburg. Jahrg.

35, n°. 1—6. (b.)

Systematische Uebersicht der Käfer, welche in Baiern und der

nächtsten Umgebung vorkommen, von G. Kittel.

xC ENTOMOL. INHOUD VAN TIJDSCHRIFTEN.

Annales des Sciences Naturelles. 6me sér. Zool. et Paléont. Tom. XI,

n°. 1-4. (b).

Etude sur l’état parfait du Prosopistoma punctifrons, par M. A.

Vayssière. — Description de quelques Crustacés macroures pro-

venant des grandes profondeurs de la mer des Antilles, par M.

À. Milne-Edwards.

Archivos do Museo Nacional do Rio de Janeiro. Vol. III (1878)

3° y 4 trim. (a)

Sobre as casas construidas pelas larvas de insectos Trichopteros da

provincia de Santa Catharina, pelo Dr. F. Müller. — Supple-

mento ao mesmo trabalho.

OVER HET PREPAREREN VAN DIPTERA 1)

naar het Hoogduitsch

VAN

JOSEF MIK;

Professor aan het academisch gymnasium te Weenen,

DOOR

F. M. VAN DER WULP.

Veel is er reeds in verschillende boeken en tijdschriften geschreven

over het prepareren van insecten, daarbij ook menige aanwijzing

gedaan, die bepaaldelijk het prepareren van Diptera betreft of

althans daarbij dienen kan. Niettemin ondervinden zij, die insecten

ruilen of ter determinatie ontvangen, bijna dagelijks, dat de

meesten der gegeven voorschriften òf weinig practisch zijn òf uit

het oog worden verloren. Het schijnt wel dat er te veel is geschre-

ven hoe men de insecten moet prepareren, maar te weinig hoe men

ze miet prepareren moet.

Vooral zijn het de Diptera, welke men uit andere verzamelingen

meestal in zulken toestand krijgt, dat zij voor eene behoorlijke

determinatie en althans voor een grondig onderzoek geheel onbruik-

baar zijn. Bovendien zijn de Diptera, omdat hunne chitine-huid

teederder is dan die van de meeste andere insecten , moeijelijker

1) Dit onderwerp, door den zoo kundigen Dipteroloog, den heer Mik, behan-

deld in een opstel in den jaargang 1880 van de Verhandlungen der Wiener zool.

bot. Gesellschuft, komt mij belangrijk genoeg voor, om ook door middel van

ons Tijdschrift onder de oogen van onze vaderlandsche entomologen en vooral

van de jongeren onder hen te worden gebragt. Daar het oorspronkelijke stuk nog

al uitvoerig is en vele bijzonderheden bevat, die geacht kunnen worden genoeg

bekend te zijn, heb ik de vrijheid genomen het hier en daar wat de bekorten. Daar

waar ik met den Schrijver in meening verschilde, heb ik mij veroorloofd dit in

eene noot aan te teekenen. vd. WW.

XCH OVER HET PREPAREREN VAN DIPTERA.

te conserveren, zoodat zij daarom alleen reeds eene meer zorg-

vuldige behandeling vereischen. Deze omstandigheden geven mij

aanleiding om het een en ander in ’t midden brengen over het

prepareren van insecten en bepaaldelijk van Diptera, zooals mij

dit het meest practisch voorkomt. Ik hoop daardoor inzonderheid

aan eerstbeginnende dipterologen en aan verzamelaars menigen wenk

te geven, die hun welkom zal zijn; doch ik erken dat ik mij

hierbij ook door eigenbelang laat leiden, omdat ik dientengevolge

van anderen een beter geprepareerd materiaal denk te krijgen, dat

volkomen voor eene wetenschappelijke bewerking geschikt is; en in

dit laatste opzigt zullen voorzeker mijne vakgenooten mij erkentelijk

zijn, omdat zij ongetwijfeld even als ik te lijden hebben van de

gebreken, welke ruil- of bestemmingsvoorwerpen gewoonlijk aan-

kleven. Ook aan entomologen, die zich met andere weekvleugelige

insecten-orden bezig houden, kan menige aanwijzing, hier door

mij gegeven, te stade komen.

Ofschoon ik mij niet vlei, dat mijne entomologische collega’s

met al mijne inzigten zullen instemmen — immers ieder heeft

zijne eigen gewoonten, waarvan hij niet gaarne afwijkt — zou ik

het toch zeer wenschelijk achten, dat hetgeen ik hier op den

voorgrond wil stellen omtrent het aan de speld steken van Diptera,

als een vaste regel wierd aangenomen. Het kan in deze weinige

woorden worden zamengevat: de middellijn van den thorax-rug

moet geheel gaaf’ blijven. Deze middellijn draagt, om niet te spreken

van de teekening of van indrukselen daar ter plaatse, zeer dik-

wijls eene hoogst karakteristieke beborsteling, die volkomen zigt-

baar dient te blijven. Geheele reeksen van Diptera (de Empiden,

Dolichopoden, stellig ook de Anthomyinen en anderen) zullen eerst

dan beter worden gekend en onderscheiden, als met de borstels

op den thorax ten volle rekening wordt gehouden. Onze gebrekkige

kennis, zelfs van de inlandsche Diptera, is voornamelijk daaraan

te wijten, dat in de beschrijvingen veel te weinig op de borstels

acht geslagen is. Wie bij voorbeeld naar de vroegere werken en

zelfs naar Schiner’s Fauna austriaca Helomyzinen tracht te bestemmen,

zal in de meeste gevallen niet slagen; wie daarentegen Löw’s

OVER HET PREPAREREN VAN DIPTFRA. XcIit

monographie Ueber die europäischen Ilelomyziden ') gebruikt, zal

stellig teregt komen. Löw heeft daarin voor ’t eerst, met zijne

gewone scherpzinnigheid, de borstels op den thorax tot kenmer-

ken gebezigd. Vreemd is het evenwel, dat hij in zijne latere

monographie der Noord-Amerikaansche Dolichopoden ?) de borstels

van den thorax weder geheel veronachtzaamd heeft, waardoor hij

een zeer nuttig element tot het gemakkelijk onderscheiden der

genera heeft buitengesloten. Bij gelegenheid van het oprigten van

bet geslacht Sphyrotarsus 3) heb ik aangetoond, van hoeveel be-

lang de borstels op den thorax-rug voor de systematiek der Doli-

chopoden zijn te achten. Kowarz heeft in zijne uitmuntende

monographie der Europesche Medeterus-soorten *) de daaraan ont-

leende kenmerken zelfs voor de onderscheiding der species gebezigd ,

en mijne nieuwe Dolichopoden-genera in de « Dipterologische

Untersuchungen» °) zijn voornamelijk op de borstels van den

thorax gegrond.

Met het aanvoeren van deze feiten wil ik alleen eenige kracht

bijzetten aan mijn hierboven uitgesproken wensch omtrent het

aan de speld steken van Diptera. Ik ga nu over tot het bespreken

van eenige punten, die mij van het meeste belang schijnen bij

het prepareren van Diptera.

1. Ik ga van de veronderstelling uit, datgeen Dipteroloog

er aan denken zal zijne vangst door middel van spi-

ritus te dooden. Het dooden van Diptera met cyan-

kalium is evenzeer af te keuren; want het gebeurt ligt,

dat men de dieren te lang laat blijven in het fleschje, waarin

zich dit vergif bevindt, zoodat zij te sterk uitdroogen en daardoor

breken, terwijl de plooïjen, die door onderlinge aanraking som-

wijlen in de vleugels ontstaan, wegens de te snelle uitdrooging

niet meer glad zijn te strijken.

2. Kleine en zeer kleine vliegen (van niet meer dan

1) Zeitschrift für entomologie, Breslau 1859.

2) Monographs, Part II. Washington 1862.

3) Verhandlungen Zool. bot. Gesellschaft in Wien, XXIV (1874) p. 9.

4) Idem XXVII (1877) p. 39.

5) Idem XXVIII. (1878).

XGIV OVER HET PREPAREREN VAN DIPTERA.

4 mm. lengte) moeten niet worden gedood, indien ze

niet dadeljk aan de speld worden gestoken. Zij

kunnen in een glas worden gedaan, waarin zich tot ongeveer een

vijfde zijner hoogte fijne strookjes van dun papier bevinden. Ik

gebruik daartoe een stevig fleschje met breede monding (de be-

kende mosterdfleschjes). In de goed passende, met een weinig was

ingewreven kurk, waarmede het gesloten wordt, is in ’t midden

een gat geboord, waarin een mede goed passend glazen buisje met

mat geslepen randen van 5.5 cm. lengie en 1 cm. middellijn

gestoken wordt; dit buisje steekt boven en onder de kurk onge-

veer 1.8 cm. uit en is aan het bovenste eind weder door een

kurkje gesloten, dat door een stevigen zijden draad aan de groote

kurk is vastgehecht, doch zóó dat het kurkje van het glazen

buisje ongehinderd kan worden afgeligt. De kleine voorwerpen

worden stuk voor stuk voorzigtig met de vingers uit het net

genomen en door het buisje in het glas gebragt, waarbij het

kleine kurkje aan den zijden draad kan blijven hangen. Men kan

denzelfden toestel ook gebruiken tot het dekken van kleine, trage

vliegjes, maar zorge daarbij dat geen waterdruppels of andere

onreinheden in de flesch geraken. Het is goed het glazen buisje,

na elke vangst, weder met het kurkje ze sluiten, ofschoon slechts

zelden eene vlieg uit de flesch den weg door het buisje naar de

vrije ruimte terugvindt. Uiterst teedere voorwerpen (zoo-

genaamde minutia) moeten nimmer in aantal levend

bij elkander worden gezet; men doe ze liever afzonderlijk

in kleine cylinderglaasjes, waarin zich mede reepjes dun papier

bevinden. Het best is echter ze, zoo mogelijk dadelijk nadat ze ge-

vangen zijn, aan de speld te steken. Minder teedere soorten kunnen

zeer goed tot den volgenden dag levend in de flesch bewaard

worden, mits deze gedurende den nacht, goed digtgekurkt, in

koud water worde gelegen of, met eene vochtige doek omwonden,

op eene koele plaats worde gebragt. Heeft men genoeg tijd om de

dieren dadelijk na de vangst aan spelden te steken, — wat trou-

wens altijd dient te geschieden als er te veel in de flesch zouden

bijeen zijn, — dan worden zij het gemakkelijkst gedood door een

OVER HET PREPAREREN VAN DIPTERA. XCV

weinig tabaksrook, die door het glazen buisje in de flesch kan

worden geblazen. Heeft men dit eenvoudige middel niet bij de hand,

dan is eene meer omslagtige methode noodig, gelijk hierna in

punt 4 zal worden opgegeven, en in dat geval dient de daar om-

schreven doos groot genoeg te zijn, om de vangflesch te kunnen

bevatten.

3. Grootere Diptera kunnen, nadat zij aan de speld zijn gestoken

(zie punt 9) en wanneer er in de vangdoos (zie aanhangsel, n°. 1)

plaats mogt te kort schieten, bij partijen, het eenvoudigst en

spoedigst worden gedood in eene langwerpige, goed sluitende, met

linnen overplakte houten doos, wier bodem met vliermerg !) is

bekleed. Ik gebruik de volgende afmetingen: lengte 13, breedte

7, hoogte 3 cm., deze laatste gerekend van de oppervlakte van

het vliermerg tot aan den bovensten rand. Aan de smalle zijde is

Fig. 1. aan den zijrand van het deksel (fig. 1) eene kleine

vierkante uitsnijding van hoogstens 1 cm. breedte

aangebragt; eene daarop passende uitsnijding bevindt

zich ook aan den zijrand der doos, zoodat bij het

sluiten de beide uitsnijdingen eene kleine opening

vormen (fig. 2). Nadat een partijtje vliegen in de

doos gestoken zijn, maar zóó dat zij niet te digt

bij de opening staan, wordt de doos gesloten en

door de opening een of twee brandende zwavel-

stokjes gestoken, die weder teruggenomen worden

zoodra de zwavel afgebrand is. Daarop wordt het

deksel naar beneden gedrukt, zoodat ook de opening gesloten

wordt, en na 2 of 3 seconden, zelden langer, zijn de dieren

dood. Zij moeten ook niet te lang in de zwaveldamp blijven,

omdat het zich daarbij ontwikkelend zwavelig zuur sommige kleuren

verandert; ik bemerkte dit b.v. aan roodbruin gekleurde Nenioceren ,

die door een langer verblijf in de zwaveldamp waren verbleekt.

Uit de doodingsdoos worden nu de vliegen overgebragt in de

reserve-doos (verg. aanhangsel, n°. 3).

1) Hiervoor kan ook een stukje van de bij ons veel in gebruik zijnde turf-

platen worden gebezigd. v. Ds. W,

xcvi OVER HET PREPAREREN VAN DIPTERA.

4. Heeft men in het sleepnet (zie aanhangsel, n°. 9) een groot

aantal kleine voorwerpen gevangen, dan blijft er niet anders over

dan alles wat zich in het net bevindt te dooden, door het onderste

gedeelte: van het net in de hierboven onder 3 beschreven doos vast

te klemmen en dan te handelen zoo als daar is vermeld. Men

slepe met het net niet te dikwijls achtereen, vooral

niet aan vochtige plaatsen, waar zich tallooze slakken ophouden;

want al zijn er van deze ook maar enkelen in het net opgenomen,

dan kunnen zij de daarin aanwezige kleine vliegjes geheel onbruik-

baar maken. Men stelle zich tot regel: liever weinig te vangen

en goed te prepareren, want slechte preparaten geven maar

al te vaak aanleiding om door onjuiste opgaven in de wetenschap

verwarring te stichten. Op plaatsen, waar slakken of planten met

ligt afvallende vruchten veelvuldig voorkomen, “is het geraden na

elke sleping de in het net gevangen insecten te dooden en ver-

volgens met het pincet uit te zoeken, en is het zelfs aan te be-

velen de voorwerpen dadelijk aan de speld te hechten. Hieruit

volgt reeds dat het verkeerd is de doode diertjes los in

het fleschje gedurende de excursie mede te voeren,

om ze thuis gekomen of eerst den volgenden dag te prepareren.

Uit het oogpunt van dierenbescherming zal welligt menig verza-

melaar ook afzonderlijk voor elke grootere vlieg, die hij vangt,

een zwavelstokje en den noodigen tijd willen opofferen, of hij kan

ten minste de aan de speld gestoken vliegen in de vangdoos door -

een’ mond vol tabaksrook bedwelmen, hetgeen door een boorgaatje

in den zijwand der doos gemakkelijk geschieden kan; kleinere

vliegen zelfs worden door dit laatste middel alleen reeds gedood.

5. Digt behaarde of beschubde Diptera, als Bomby-

liden enz. , wier bekleeding ligtelijk wordt afgewischt, moeten

niet met de vingers worden aangevat. Zij kunnen òf

afzonderlijk in het net worden gedood, zooals bij 4 is aangegeven,

òf wel binnen het net aan de speld worden gestoken, even als de

vliegen, die met de vangschaar (zie aanhangsel, n°. 7) zijn ge-

vangen.

6. Blanke spelden zijn af te keuren. Deze veroorzaken

OVER HET PREPAREREN VAN DIPTERA. XGVII

vaak het voor eene duurzame bewaring hoogst nadeelige en boven-

dien in de verzameling onoogelijke kopergroen. Al kunnen ook

sommige Diptera, bv. de Mycetophiliden, zeer goed, zonder aan

dit kwaad onderhevig te zijn, aan blanke spelden worden gestoken ,

dan hebben deze toch nog een ander nadeel: zij zijn namelijk

te veerkrachtig. Als de punt krombuigt, wat zoo ligt gebeurt,

dan springt bij het regtbuigen, door de veerkrachtige eigenschap

der speld, niet zelden een of ander ligchaamsdeel van het gedroogde

en broze voorwerp af en raakt gewoonlijk door zijne nietigheid

geheel verloren. Om dit breken der insecten te voorkomen, dient

men de spelden uit den bodem, waarin zij gestoken zijn, in

dezelfde rigting uit te trekken als waarin de punt is ingedrongen,

want alleen op deze wijze kan worden vermeden dat de punt der

speld aan den rand der opening afbreekt, hetgeen anders bijna altijd

gebeurt als de punt kromgebogen is. Ook zilverdraad is voor

kleine voorwerpen niet aan te raden, want het is nim-

mer geheel vrij van koper en veroorzaakt dus almede kopergroen.

Men bezige dus alleen verlakte ijzeren spelden en

verlakt ijzerdraad !). Het roesten van deze spelden kan al-

1) Ik ben het met den Schrijver niet eens, dat de zwartverlakte spelden en

ijzerdraad zoozeer de voorkeur verdienen boven de blanke. Misschien stelt hij

dit op rekening van het vasthouden aan eenmaal aangenomen gewoonten. In ons land

hebben de insecten-collectien meer nog dan elders van vocht te lijden; de onder-

vinding heeft mij geleerd, dat eene zeer geringe mate van vochtigheid zelfs nog

eer de zwarte spelden aantast dan de dieren die er aan gehecht zijn. De roestige

speld geeft niet alleen eene vuile vlek op den bodem waarin zij gestoken is,

maar wat erger is, zij breekt bij de eenvoudigste behandeling, soms midden

door, en dan staat men geheel hulpeloos, wijl het dier niet meer in de collectie

kan worden geplaatst noch van de speld kan worden ontdaan. Het kopergroen,

dat aan de blanke spelden ligtelijk ontstaat, is voorzeker een groot kwaad,

maar het is in den regel niet zoo nadeelig als het roesten der zwarte spelden.

Dat de blanke spelden veerkrachtiger zijn en daardoor bij het insteken in den

bodem somtijds sterk trillen en aanleiding geven tot het breken der voorwerpen,

stem ik volkomen toe; maar dit gevaar bestaat alleen bij de zeer dunne spelden,

en eenige geoefendheid en voorzigtige behandeling kunnen daaraan te gemoet komen ;

overigens maak ik van de dunste spelden ook geen ander gebruik dan om kleine

voorwerpen daaraan zeer laag vast te hechten en dan het bovenste gedeelte van

de speld voorzigtig af te breken, iets wat door middel van heen en wederbuigen

met het pincet gemakkelijk geschiedt; de aldus afgeknotte speld wordt vervol-

gens op een stukje vliermerg gestoken. v. d. W.

XCVIII OVER HET PREPAREREN VAN DIPTERA.

leen dan ontstaan, wanneer de verzameling in een vochtig lokaal

is geplaatst of de bodem der insectenladen met eene stof is bekleed ,

die vocht aantrekt, zooals palmmerg. Voor de bodems der

insectenladen is zoogenaamde papierpap het meest

kan te bevelen 1),

è. Kleine Diptera van 3 mm. lengte of daaronder,

of zelfs grootere soorten, maar die daarbij zeer

smal zijn, zooals verscheidene Nemocera (Trichocera, Chirono-

mus enz), moeten niet aan spelden worden gestoken.

Het is niet onverschillig op welke hoogte de dieren aan de speld

worden gehecht. Ik voor mij doe dit zoodanig, dat de speld van

boven met den duim en den wijsvinger kan worden aangevat

zonder het voorwerp aan te raken, namelijk zoo hoog dat het

knopeinde der speld ongeveer 1 cm. boven de oppervlakte van

den thorax van het insect uitkomt. Door eenige oefening leert

men alras op het oog af die maat vinden. Wil men echter bij-

zonder naauwkeurig te werk gaan, dan kan men de aangegeven

hoogte telkens door middel van een maatstokje afmeten; een

gewoon potlood is daarvoor zeer geschikt.

8. Men gebruike geen te dikke spelden voor Di-

ptera. Deze insecten zijn, als zij gedroogd zijn, zoo ligt, dat het

niet noodig is ze aan eene bijzonder stevige speld te hechten,

waardoor meestal een of ander ligchaamsdeel onzigtbaar wordt

gemaakt.

9. Kleine Diptera en alle anderen, die op de middel-

lijn van den thorax eene bijzondere teekening vertoo-

nen of bij welke de thorax-rug met stevige borstels

(macrocheten)bezet is, moeten niet door de middellijn

van den thorax worden gestoken. Alleen bij uitzondering

kan dit geschieden bij de grootere soorten van Syrphiden , Stratiomyi-

den, Bombyliden en dergelijken. Sommige Dipterologen hebben de ge-

1) Bij ons te lande worden tegenwoordig vrij algemeen turfplaten gebruikt

voor het beleggen van den bodem der insectenladen. Ik kan niet aannemen, dat

deze turfplaten, mits goed gedroogd, meer vochtdeelen zouden bevatten of uit

den dampkring aantrekken dan andere stoffen, die voor hetzelfde doel geschikt

zijn. verd.

OVER HET PREPAREREN VAN DIPTERA. XCIX

woonte, om hunne voorwerpen in den naad tusschen het schildje

en den mesothorax te steken; hierdoor wordt echter òf het schildje

òf het dikwijls door groeven enz. karakteristieke eind van den

thorax-rug beschadigd. Over ’t algemeen moet nooit door

het prepareren een onparig ligchaamsdeel aan het

gezigt worden onttrokken. Eene betere methode zou zijn,

om de speld dwars door de beide borstzijden te steken (mits

nimmer tegenovergestelde plekken door de speld worden getroffen);

maar hierdoor zou in tweeërlei opzigt eene verkeerde uitkomst

worden verkregen: vooreerst zou eene verzameling, waarin alle

exemplaren zich alleen van ter zijde vertoonen, er onoogelijk uit-

zien en geen juist overzigt van de typische vormen leveren; en

ten tweede zouden bij kleinere dieren de vaak kenmerkende tee-

kening en beharing van de borstzijden geheel of ten deele bedekt

zijn, waardoor men van kwaad tot erger zou zijn vervallen. De

beste wijze van de speld te steken is, naar mijne mee-

ning, als de speld gebragt wordt midden door de lijn,

welke de grens tusschen den thorax-rug en de reg-

Fig. 3.

is deze plek door eene zwarte stip aange-

ter borstzijde uitmaakt. In fie.

duid. Wel zal het, bij veelvuldig aan de

speld steken van dieren, vooral van kleinere

soorten, op de wandeling, niet altijd geluk-

ken de juiste plek te treffen, maar door

oefening zal men daartoe geraken en weldra het meerendeel der

exemplaren naar dit voorschrift aan de speld zijn gehecht; en

mogt ook al de speld niet bij allen loodregt op den thorax-rug

staan, dan wordt dit kleine nadeel meer dan opgewogen door de

voordeelen, die men overigens door het volgen dezer methode

behaalt. Zelfs die voorwerpen, bij welke de speld tusschen de

heupen weder uitkomt, zijn daarom niet minder bruikbaar, omdat

daarbij de linker borstzijde onaangetast blijft. Ook sommige soorten ,

die met eene eigenaardige bestuiving zijn bedekt, zooals Rham-

phomyien enz., moeten naar deze methode aan de speld worden

gestoken, omdat anders het vocht, dat tengevolge van den speldeprik

C OVER HET PREPAREREN VAN DIPTERA.

naar buiten dringt, zich over den thorax-rug verspreidt en de

bestuiving voor altijd bederft. Het zal niet moeijelijk vallen, ook

bij de hierboven bedoelde grootere Syrphiden enz., die op den

thorax-rug geen macrocheten dragen, de speld een weinig regts

van de middellijn te steken.

10. De gedurende eene excursie aan de speld ge-

hechte Diptera steke men nimmer op de kraag van

de jas of op den hoed, maar berge ieder exemplaar dadelijk

in de vangdoos.

at. Kleine of bijzonder smalle Diptera (zie n°. 7) moeten in

plaats van aan eene speld, aan minutien-draad worden ge-

stoken. Onder minutien-draad versta ik kleine stukjes zeer dun

zilver- of verlakt ijzerdraad, die aan beide einden zijn toegespitst

of althans scheef zijn afgesneden. IJzerdraad is het meest aan te

bevelen !). Men houde het stukje draad met een kort pincet vast,

legge het doode diertje op den rug in eene plooi van de handpalm

en steke alsdan de punt tusschen de midden- en achterheupen in

het mesosternum, een weinig links en zooveel mogelijk loodregt,

doch zoo dat zij uit den thorax-rug niet of naauwelijks even te

voorschijn treedt. Als de kleine diertjes op deze wijze worden

behandeld, nadat zij even te voren gedood en dus nog week zijn,

dan zullen zij, ook na gedroogd te zijn, nooit van den draad los

raken. Men moet zulke kleine voorwerpen nimmer

aan de bovenzijde doorsteken. Het draadje wordt met zijn

onderste eind gestoken in een stukje vliermerg, dat reeds te voren

aan eene speld is gehecht, en wel zóó dat de pooten het

vliermerg niet bereiken. Het merg uit den stengel van de

zonnebloem (Helianthus annuus) is wegens zijne blinkend witte

kleur fraaijer, doch daarentegen minder vast; wil men het gebrui-

ken, dan is het aan te bevelen om zoowel het draadje als de

speld aan de onderzijde van het merg te bevestigen door een

drupje arabische gom, waarin eenige aluin is opgelost. Men

1) Op de gronden hiervoren reeds in de noot op blz. XCVit aangegeven, geef ik

juist de voorkeur aan zilverdraad. Platinadraad zou nog wel het beste zijn, in-

dien het niet te duur ware, vats Nive

OVER HET PREPAREREN VAN DIPTERA, CI

hechte overigens niet meer dan een exemplaar op

ieder stukje merg.

12. Het opplakken van kleine Diptera op strookjes

papier of mica is onvoorwaardelijk af te keuren,

want zelfs bij de zorgvuldigste behandeling zal het niet gelukken

alle ligchaamsdeelen vrij te houden, die later voor een gewenscht

onderzoek moeten dienen, terwijl aan losweeking bijna niet te

denken valt.

13. Ook de thans veelvuldig aangeprezen methode van inslui-

ting in canada-balsem kan een goed speldpreparaat

niet vervangen. Op zijn best genomen kan zoodanige inslui-

ting worden aangewend voor microscopische preparaten van enkele

ligchaamsdeelen.

14. Van geen Dipteron moeten de vleugels worden

uitgespannen. Dit tijdroovende werk zou hier slechts nadeelen

ten gevolge hebben; bij alle mogelijke voorzorgen wordt daardoor

ligtelijk eenig ligchaamsdeel gebroken, en, wat erger is, de

natuurlijke habitus der Diptera gaat er geheel door verloren. Wen-

schelijk is het, dat de zuiger en palpen, indien zij te veel in de

mondholte zijn teruggetrokken, nog voor zij geheel verdroogd zijn,

met de punt eener speld naar voren worden gehaald, doch niet

zoo ver dat het dier daardoor een onnatuurlijk aanzien krijgt;

vooral bij Musciden is dit van groot nut. De pooten moeten zoo

worden geplaatst, dat de scheenen niet tegen de dijen gedrukt

zijn. Ook de mannelijke genitalien moeten zoo noodig van het

achterlijf worden opgeheven. Gesloten, op het achterlijf rustende

vleugels, b. v. van Syrphiden, Stratiomyiden enz. moeten zoo

worden opgerigt, dat de rug des achterlijfs bloot komt. Dit alles

laat zich vrij gemakkelijk door middel eener speld verrigten aan

ten halve gedroogde dieren, en ook aan reeds geheel gedroogde

kan het geschieden, nadat deze zijn opgeweekt; maar toch

heeft die opweeking hare schaduwzijde, want voorwerpen, die te

lang in het weektoestel zijn gebleven, worden ligt olieachtig of

door schimmel aangetast. Het eenvoudigste weektoestel bestaat,

gelijk bekend is, in een schoteltje met zuiver, vochtig zand, dat

CH OVER HET PREPAREREN VAN DIPTERA.

met een glazen dekseltje wordt toegedekt; om schimmel tegen te

gaan, bevochtige men het zand met eenige druppels alkohol. Bij

de grootere Tipuliden dienen de lange en zeer breekbare pooten op

een stukje stevig papier, dat aan de speld wordt opgeschoven,

zoo te worden nedergelegd, dat zij later den bodem der doos, ook

al dringt de speld daarin iets dieper dan gewoonlijk, niet kunnen

raken !); als de dieren volkomen gedroogd zijn, wordt het papier

door middel van een pincet voorzigtig weder van de speld geno-

men. Zulke stukjes papier dienen ook om het zware achterlijf van

sommige Tipuliden-wijfjes tijdelijk te ondersteunen, en kunnen

ook bij Syrphiden worden aangewend, wier achterlijf niet zelden

naar beneden ombuigt.

15. Van veel belang is het, om dadelijk na iedere excursie

aanteekening te houden van het voorkomen van sommige soorten,

van de bijzonder gekleurde, gevlekte of gestreepte oogen, bij klei-

nere Tipuliden, Cecidomyiden enz. van het getal der sprietleden.

Ten aanzien van Cecidomyiden en dergelijke teedere mugjes is het

zeer dienstig de kleur en teekening nog bij het leven kortelijk te

beschrijven. Bij gekweekte exemplaren, die, alvorens aan de speld

te worden gestoken, gedurende een of twee dagen tot rijpheid

moeten komen, teekene men de voedingsplant, bij parasieten het

voedsterdier zorgvuldig op. Al deze bijzonderheden kunnen op een

etiquetje of wel op eene afzonderlijke lijst worden vermeld. Zonder

eenige uitzondering, moet aan ieder preparaat een eti-

quetje worden gehecht, waarop de plaats en dagtee-

kening der vangst is vermeld?). Nog zij opgemerkt dat

1) Voor het prepareren der Tipuliden bedien ik mij sints jaren met goed ge-

volg van eene doos, wier bodem met eene dubbele laag turfplaat is bedekt.

Ik steek de pas gedoode voorwerpen, naar gelang van hunne grootte en de

lengte hunner pooten, daarin zoo diep, dat de pooten den bodem raken; door

middel van spelden, die ook in den bodem worden vastgestoken, laat zich dan

vrij gemakkelijk aan alle ligchaamsdeelen de gewenschte rigting geven; om dit

echter met goed gevolg te doen, moeten de dieren nog geheel week zijn.

va GEAN

2) In groote verzamelingen, als die van een museum, welke door gedurigen

toevoer dikwijls op nieuw moeten worden gerangschikt, is het m. i. dringend

noodig, dat elk exemplaar bovendien een klein etiquetje met den soortnaam draagt,

ten einde de kwade gevolgen te voorkomen van alle mogelijke vergissingen,

OVER HET PREPAREREN VAN DIPTERA. CHI

elke soort zoo mogelijk in een groot aantal exemplaren dient te

worden verzameld; niet alleen dat zoodoende de meeste kans be-

staat om beide sexen te bemagtigen, maar dikwijls ook wordt

onder een groot getal voorwerpen, die men aanvankelijk allen voor

dezelfde soort hield, bij nader onderzoek nog wel eene andere,

verwante species aangetroffen.

16. In het belang van een grondig onderzoek kan het soms

zijn nut hebben, behalve aan de speld gestoken voorwerpen, ook

spiritus-preparaten te bezitten van zulke Diptera, wier sprieten of

genitalien ligt verschrompelen of die in ’t algemeen zeer klein en

teeder zijn. Mogt het noodig zijn Diptera, die in spiritus hebben

gelegen, later voor de verzameling te prepareren, dan legge men

het dier, nadat het behoorlijk aan de speld is gestoken, op een

plat schaaltje, waarin juist zooveel spiritus is dat de vleugels onder-

gedoken zijn. Onder een der vleugels wordt dan een stukje dun

papier geschoven en met de punt eener speld of met een penseel

de vleugel op het papier uitgespreid, wat in het vocht gemak-

kelijk geschiedt. Hetzelfde wordt vervolgens met den anderen vleugel

gedaan. Liggen beide vleugels, wat niet zelden gebeurt, op elkander

dan moet het eerste papierstrookje van onderen en daarna het

andere tusschen de beide vleugels worden aangebragt. Nadat dit

geschied is, wordt de spiritus, die zich in het schaaltje bevindt,

door middel van vloeipapier daaruit verwijderd, en wanneer ook

die, welke zich aan de vleugels en de strookjes papier bevindt,

grootendeels is verdampt, dan kan de vlieg, nadat de papiertjes

voorzigtig zijn verwijderd, met geheel ontplooide vleugels van het

schaaltje worden genomen.

17. Eene soortgelijke bewerking moeten ook zulke Diptera onder-

gaan, die olieachtig geworden zijnde, ter zuivering in zwavelether

zijn gedrenkt. Dit zuiveren evenwel gelukt meestal reeds, door

met een penseel een drupje van het vocht op het dier te laten

vallen, doch waarbij de vleugels moeten worden vermeden. Met

deze bewerking moet intusschen niet verder worden gegaan dan

waaraan, bij het verschikken van groote massa’s, zelfs de meest naauwkeurige

en kundige entomoloog blootstaat.

CIV OVER HET PREPAREREN VAN DIPTERA.

hoog noodig is, wijl cen tweede druppel soms de uitwerking van

den eersten kan uitwisschen en dan alleen eene geheele indom-

peling in den ether helpen kan, die ook niet te lang moet duren,

omdat anders de kleuren verbleeken en het dier een verdord aan-

zien krijgt. Olieachtig geworden vliegen aan blanke spelden, die

door kopergroen zijn aangetast, kunnen niet zoo maar in den ether

worden geworpen, want het kopergroen lost zich dan op en de

vlieg krijgt door het ingezogen vocht eene groenachtige tint. Om

dit te voorkomen, moet het dier, nadat het kopergroen voorzigtig

is weggenomen, worden opgeweekt, van de speld worden losge-

maakt en eerst aan eene andere verlakte speld worden gestoken.

Zeer kleine voorwerpen, door kopergroen aangetast , zijn gewoonlijk

onherstelbaar verloren.

18. Voor elken entomoloog is het van het grootste belang om

de verzameling, waaraan hij zooveel zorg, tijd en kosten heeft be-

steed, in goeden staat te houden. Eene insecten-collectie heeft vele

vijanden; deze sluipen meestal heimelijk naar binnen, decimeren

den aanwezigen voorraad of tasten een enkel, somwijlen kostbaar

voorwerp aan. Tot de ergste vijanden behooren vochtigheid en stof,

die schimmel en mijten tot nasleep hebben en in staat zijn de

grootste verzamelingen te verwoesten; voorts de Psociden !), des

te gevaarlijker omdat zij aan het oog ontsnappen; zij zijn bij het dag-

licht meestal bewegingloos en verraden zich eerst dan, wanneer de

schade reeds vrij aanzienlijk is geworden; zij geven de voorkeur

aan versche preparaten, verteren gaarne de kolfjes der Nemoceren

en knagen soms regelmatige stukken uit den achterrand der vleu-

gels of vreten gaten in deze ligchaamsdeelen. Verder zijn het eenige

soorten van de geslachten Dermestes, Attagenus en Anthrenus en

vooral het mottengeslacht Zinea. Al de laatstgenoemden laten zich

trouwens, door ijverig nazien, aan de sporen die zij achterlaten

vrij spoedig herkennen. Als hoofdregel voor het onderhouden eener

verzameling geldt, dat zij moet worden geplaatst in een droog

1) Het meest zijn te vreezen de viervleugelige Coecilius pedicularius L. en

diens ongevleugelde nimf, voorts de vleugellooze Zrocfes divinatorium Müll. en

Atropos pulsatorius L,

OVER HET PREPAREREN VAN DIPTERA. CV

lokaal en in geheel stofvrije kasten. Als afwerende mid-

delen zijn aan te merken: petroleum, carbolzuur, terpentijngeest ,

etherische olien, als laurier-, cajaput-, kaneelolie, verder extract

van patschouli, mosterdolie enz. Men drenkt daarmede een schijfje

zwam, dat aan eene speld gehecht in de doos wordt gestoken !).

Wegens de vlugtigheid van al de genoemde zelfstandigheden is het

noodig deze van tijd tot tijd te vernieuwen. Naphthaline weert,

volgens mijne ondervinding, de Psociden niet geheel; de voor de

gezondheid schadelijke en overigens gevaarlijke stoffen: zwavel-

koolstof, zwavelether, sublimaat, benzine, muskus enz. laat ik

buiten aanmerking; zwavelkoolstof heeft ook dit nadeel, dat het op

het door loodwit geglansd papier, dat tegenwoordig veel tot binnen-

bekleeding van insectendoozen wordt gebruikt, zwarte vlekken doet

ontstaan. De als een krachtig middel tegen vijandelijke indringers

aanbevolen kamfer kan niet zonder bezwaar worden aangewend,

omdat onder haren invloed de gedroogde insecten ligt vochtig en

olieachtig worden. Het is evenwel niet genoeg om de insecten in

de doozen te beschermen; de ondervinding leerde mij, dat een

belangrijk voorbehoedmiddel tegen schade door vernielende insecten

ook daarin bestaat, als de lucht in de kasten, die de geheele ver-

zameling bevatten, met desinfecterende stoffen wordt bezwangerd.

Hiervoor is kamfer het meest geschikt. Bijzondere voorzorgen ver-

eischen de insecten, die ons uit andere handen toekomen; zij

dienen, alvorens in de verzameling te worden geplaatst, aan eene

zorgvuldige quarantaine te worden onderworpen.

19. Ten opzigte van het inpakken van insecten, met het doel

om ze te verzenden, moet worden in ’t oog gehouden, dat zij

stevig en niet al te digt bijeen in de doos moeten worden gesto-

ken en deze in papier gewikkeld om het indringen van stof te

beletten. Om het stooten tegen te gaan, is het noodig de doos

aan alle zijden met eenige veerkrachtige zelfstandigheid (b. v. den

bij boekbinders voorkomenden afval van papier) te omringen, en

1) Om mogelijke bevlekking van den bodem te voorkomen, doe ik onder de

zwam nog een stukje kaartenblad. Ve der We

GVI OVER HET PREPAREREN VAN DIPTERA.

dan het geheel in eene tweede doos of kist te pakken; het ver-

dient aanbeveling tusschen de papierstrookjes eenige kamfer te

strooijen.

AANHANGSEL.

Volledigheidshalve wensch ik hier nog kortelijk de ustensilien

te bespreken, die bij eene dipterologische excursie noodig zijn.

Met weinig middelen toch, ligt en ongehinderd als een gewoon

wandelaar en zonder eenig opzien te baren, kan zulk een togt

worden ondernomen. Ik zal hier in weinig woorden opnoemen,

wat ik voor een eendaagschen togt medeneem.

N°. 1. De vangdoos (zie hierboven punt 3 en 4.) Deze is

òf eene langwerpige, afgeronde, gewone houten- òf eene vier-

hoekige kartonnen doos, altijd goed sluitende, met linnen overdekt

en op den bodem bedekt met daarin gelijmde, digt aan elkander

liggende staafjes vliermerg. De lengte is ongeveer 22 cm., de

breedte 11 cm., de diepte van binnen 2.8 cm. De deksel, die

niet hooger is dan 1 cm., is aan de smalle zijde door een stevig

en vooral niet te kort bandje aan de doos zelve bevestigd; de

doos kan op de wandeling aan een stevig snoer worden omgedra-

gen; het is aan te bevelen om vóór de excursie op het vliermerg

eenige druppels terpentijngeest te werpen of een weinig kamfer in

een gazen zakje met eene speld daarin vast te steken.

N°. 2. De doodingsdoos, hiervoren onder punt 1 beschreven.

N°. 3. De reserve-doos, van ongeveer dezelfde inrigting en

afmetingen als de hierboven onder N°. 1 aangeduide vangdoos,

doch zonder inrigting om omgehangen te worden en zonder het

boorgaatje, waarvan de vangdoos is voorzien. De reserve-doos

wordt slechts zelden geopend, om bij partijen daarin de Diptera

op te nemen, nadat zij gedood zijn.

N°. 4. De minutia-doos. Ik gebruik hiervoor een klein

kartonnen met linnen overtrokken doosje, waarvan de bodem met

vliermerg bedekt is; het is met een caoutschou-ringetje gesloten

OVER HET PREPAREREN VAN DIPTERA. GVII

en dient om de gevangen zeer kleine insecten te bergen (zie punt 11.)

N°. 5. De vangflesch, hiervoren onder punt 2 beschreven.

N°. 6. Drie of vier met een kurkje gesloten cylinderglaasjes.

Fig. 4.

N°. 7. Eene vangschaar (zie

hiervoren punt 5 en 9). Zij dient voor

het vangen van enkele voorwerpen, die

men bepaaldelijk op het oog heeft, en

die zich op schermbloemen, op bladeren

of tegen boomstammen bevinden. Ik

geef hierbij de afbeelding van twee

vormen van vangscharen; fig. 4 stelt

die voor, welke door Schiner, fig. 5.

die welke door Low gebruikt werd.

Bij deze figuren zijn op verkleinde

schaal getrouw de ware afmetingen ge-

volgd 1). Tot goed verstand dezer ap-

paraten moge nog het volgende dienen:

de bovenste raamachtige gedeelten moe-

ten, als de armen gesloten zijn, volko-

men op elkander passen en overal

aansluiten; zij worden met dezelfde

stof. overtrokken, als waarvan het hand-

net (zie N°. 8) is vervaardigd, en

vormen dan de beide kleppen der

schaar. Om de stof behoorlijk over het

raam te spannen, wordt dit vooraf met

een veterband omwonden. Schiner’s vang-

schaar heeft twee regte armen, die zich

om het draaijingspunt g bewegen en aan

het eind even als eene gewone schaar

van oogen zijn voorzien. De armen van

Löw’s vangschaar zijn in ’t midden uitge-

bogen, met het draaijingspunt /; als

1) In fig. 4 is ab = 9.5, cd. = 8.5, ef = 6, by = 5, gh = 83, ik = 63,

Im = 35 em; — in fig. 5 is ab = 11, ed = 9.5, Im = 10, ef = 3, gh =

1, 24 = 2,3 cm.

GVIII OVER HET PREPAREREN VAN DIPTERA,

handvadsel dienen hier smalle strookjes leder, die buiten

op de buikige plaats der armen met een paar schroefjes zijn be-

vestigd. Wegens de eenvoudiger wijze van vasthouden en den doel-

matiger vorm der kleppen is Schiner’s schaar verreweg te verkiezen

boven die van Löw. Het eenige bezwaar is, dat zij wegens de

diametrale rigting van het handvatsel tegenover de klepramen niet

zoo gemakkelijk kan worden geborgen, doch dit is weg te nemen

door een klein veertoestel, waardoor het handvatsel naar willekeur

kan worden losgemaakt en aangehecht. 1)

N°. 8. Het handnet. De ring bestaat uit een 3 mm. dik ijzer-

draad en heeft buitenwaarts 16.5 cm. doorsnede. Buiten den ring

wordt door het schroefvormig zamendraaijen der draadeinden een’

steel van 23 cm. lengte aangebragt, wier einde nog zoover

wordt teruggebogen, dat daaraan een oog ontstaat, bestemd om als

handvatsel te dienen. De doelmatigste stof voor den zak is wit

krip of fijn wit neteldoek. Dit handnet is een zeer geschikt en

bijna voor alle omstandigheden dienstig vang-apparaat; zoo noodig,

kan het ook door bindgaren aan eenen stok worden bevestigd..

N°. 9. Het sleepnet. De ring kan van 4 mm. dik ijzerdraad

worden gemaakt en dient eene middellijn van 20 cm. te hebben;

hij is aan eene zijde open en aan de andere zijde van een schar-

nier voorzien, zoodat hij digtgeslagen kan worden. Aan de beide

einden b:vinden zich vierkante ooren, die naauwkeurig op een

stalen staaf passen, welke in eene schroef eindigt en de punt van

een gewonen wandelstok vormt; door middel van eene moer wordt

de ring aan den stok vastgeschroefd. De zak wordt van dezelfde

stof gemaakt als die van het handnet; alleen zijn de afmetingen

iets grooter.

N°. 10. Twee moeren voor het sleepnet n°. 9, een voor

het verliezen.

N°. 11. De stok daarvoor.

N°. 12. Een speldekussen, met een zeker aantal insecten-

1) Dergelijke vangscharen met afgescheiden handvatsel, zijn bij ons niet onbe»

kend; onze Snellen van Vollenhoven bezat er een, die hij vele jaren gebruikte.

De mijne is bijna geheel gelijk aan die van Schiner. Ve Ds Ws

OVER HET PREPAREREN VAN DIPTERA. CIX

spelden, naar de verschillende nummers gerangschikt en afge-

scheiden.

N°. 13. Een klein fleschje met een 150-tal minutia-draadjes

(zie hiervoren punt 11), of wel een doosje waarin deze draadjes

op eenen bodem van vliermerg zijn gestoken.

N°. 14. Een pincet.

N°. 15. Een loupe.

N°. 16. Zwavelstokjes en cigaren (zie hiervoren punt 2, 3 en 4).

N°. 17. Een zakmes.

N°. 18. Het maatstokje (zie hiervoren punt 7).

N°. 19. Een stukje bindgaren.

N°. 20. Naald en draad.

Voor kleinere excursien kan wel een en ander dezer ustensilien

worden thuis gelaten, b.v. de minutia-doos, omdat de geprepa-

reerde minutia ook wel tusschen aan spelden gehechte vliegen

in de reserve-doos kunnen worden gestoken; ook kan de vangdoos

tevens voor doodingsdoos worden ingerigt en dan deze vervangen.

Voor een’ togt van verscheidene dagen is het hierboven aangegeven

gereedschap volkomen toereikend, mits men zorge voor een ge-

noegzamen voorraad spelden, cylinderglaasjes enz. en een of twee

reserve-zakken voor de beide netten, alsmede een fleschje met

spiritus en de noodige cartons voor het opbergen der geprepa-

reerde voorwerpen.

LIJST VAN INSECTEN,

in LIMBURG en niet in de andere provincien van NEDERLAND

waargenomen ,

OPGEMAAKT DOOR

Mr. A. H. MAURISSEN. ')

I. LEPIDOPTERA.

Apatura Iris L. — Kerkrade ?); Venlo (v. d. Brandt).

Coenonympha Hero L. — Houthem.

Lycaena minima Fuessl. — St. Pieter; Venlo (v. d. Brandt).

Thecla W-album Knoch. — Kerkrade.

Syrichthus Sao Hbn. — Maastricht.

Hesperia Actaeon Esp. — Valkenburg; Gronsveld.

Sesia ichneumoniformis F. — Valkenburg (Ritsema).

Thyris fenestrella Scop. — St. Pieter; Gronsveld.

Bembecia hylaeiformis Lasp. — Bunde; Venlo (v. d. Brandt).

Nemeophila Plantaginis L. — St. Pieter.

Callimorpha Hera L. — St. Pieter; Venlo (v. d. Br.).

; Dominula L. — Venray (Pater Aghina).

Notodonta Tritophus F. — Maastricht.

Gluphisia cressata Esp. — id.

Asphalia diluta W. V. — Venlo (v. d. Br.).

Leucania conigera F. — Maastricht; Venlo (v. d. Br.).

A L-album L. — Maastricht.

1) Volledigheidshalve zijn in deze lijst ook opgenomen de soorten, door de

Leden der Entom. Vereen. kort voor of na de vergadering te Maastricht, in de

omstreken dier stad verzameld, voor zooveel die soorten niet reeds als inlandsch

bekend waren.

2) Voor zoover geen naam achter de vindplaats is vermeld, zijn de soorten

door mij gevangen.

LIJST VAN INSECTEN ENKEL UIT LIMBURG. CXI

Xanthia ocellaris Brkh. — Venlo (v. d. Br.).

Geometra vernaria Hbn. — Oud-Vroenhoven.

Acidalia corrivallaria Kretschm. — Gennep (Snellen).

Epione vespertaria L. — Maastricht.

Gnophos furvata W. V. — id.

Aspilates formosaria Ev. — Gennep (Uijen).

Ortholitha bipunetaria Schiff. — Oud-Vroenhoven; Valkenburg.

Cidaria fluviata Hbn. — Venlo (v. d. Br.).

» galiata Hbn. — Maastricht.

» Olivata W. V. — Valkenburg (Snellen).

» anangulata Haw. — Maastricht.

» procellata F. — St. Pieter; Houthem; Valkenburg.

» tristata L. — Maastricht.

» testaceata Don. — Maastricht; Venlo (v. d. Br.).

» Silaceata Hbn. — Maastricht.

„ aquata Hbn. — Gronsveld.

tersata Hbn. — Oud-Vroenhoven.

Bs flavalis Schiff. — Venlo (v. d. Br.).

„ fulvalis Hbn. — Maastricht; Valkenburg.

Orobena limbata L. — In Limburg.

Crambus myellus Hbn. — Meerssen (Snellen).

Nephopteryx similella Zinck. — Venlo (v. d. Br.).

Pempelia ornatella W. V. — Maastricht.

Glyptoteles leucacrinella Zinek. — Venlo (v. d. Br.).

Olindia albulana F. — Maastricht.

Grapholita pupillana CI. — Maastricht, Venlo (v. d. Br.).

5 „perlepidana Haw. — Maastricht.

Steganoptycha granitana H. Sch. — Venlo (v. d. Br.).

Cerostoma scabrella L. — Maastricht.

Psecadia decemguttata Hbn. — Gronsveld.

Rhinosia formosella Hbn. — Houthem.

Ypsolophus ustulellus F. — Maastricht.

Harpella Geoffrella L. — id.

Oleophora lunaris Haw. — Venlo (v. d. Br.).

Coleophora vibicella Hbn. —- Maastricht.

fi ornatipennella Hbn. —. Valkenburg (Snellen).

Mimaenophilus phaeodactylus Hbn. — Maastricht.

Aciptilia spilodactyla Curt. — id,

CXIT LIJST VAN INSECTEN ENKEL

II. COLEOPTERA.

Callistes lunatus F. — St. Pieter.

Chlaenius suleicollis Payk. — Venlo (v. d. Br.).

Platynus austriacus F. var. modestus St. — Valkenburg (von Hagens).

Harpalus obseurus F. —- Oud-Vroenhoven.

5 caspius Stev. — St. Pieter.

Tachys parvulus Dej. — Maastricht (Everts).

Bembidium quadripustulatum Dej. — id. id.

Schueppelii Dej. — Maastricht (Groll).

nitidulum Marsh. — Meerssen (Everts, Leesberg, Veth).

= atrocoeruleum Steph. — Maastricht (Everts).

Haliplus elevatus Panz. — Valkenburg (von Hagens).

Hydroporus bilineatus St. — Ambij.

Laccophilus variegatus St. — St. Pieter.

”

Helophorus avernieus Muls. — id.

Bolitochara bella Märk. — Gronsveld (Ev., Groll, Leesberg).

Gyrophaena strietula Er. — id. id.

Staphylinus pedator Grav. — Maastricht (Ziegeler).

Actobius prolixus Er. -— Maastricht (Ev.).

Philonthus decorus Grav. — St. Pieter.

Xantholinus glaber Nordm. — Oud-Vroenhoven.

Anthobium signatum Märk. — Houthem.

Siagonium quadricorne Krb. — Valkenburg (v. Hagens, Everts).

Phosphuga polita Sulz. — St. Pieter.

Agyrtes castaneus Payk. — Valkenburg.

Cyrtusa pauxilla Schmidt. — Valkenburg (Ev.).

Agathidium nigripenne Kug. — Valkenburg (v. Hagens).

Brachypterus fulvipes Er. — Oud-Vroenhoven; Gronsveld (Ev.).

Meligethes Czwalinai Reitt. — Houthem; Bunde; Valkenburg.

villosus Bris. — Maastricht.

3 moestus Er. — Oud-Vroenhoven.

È tristis St. — Bunde (Ev.).

> solidus St. -- Oud-Vroenhoven (Ev.).

Cryptophagus scutellatus Newm. — Valkenburg (Veth).

Paramecosoma melanocephalum Hrbst. — Houthem (de Heusch).

Potaminus substriatus Müll. — Valkenburg (v. Hagens).

Riolus nitens Müll. — id. id.

IN LIMBURG WAARGENOMEN. CXIII

Elmis Volkmari Panz. — Valkenburg (v. Hagens).

Onthophagus taurus Poda. — Gronsveld.

Rhizotrogus aestivus Ol. — St. Pieter.

Anisoplia villosa Goeze. —- Venlo (v. d. Br.).

Trichius fasciatus L. — St. Pieter; Venlo (v. d. Br.).

Anthaxia nitidula L. met de var. laeta F. —- Gronsveld.

Elater cinnabarinus Esch. — Kerkrade.

u Pomonae Steph. — Houthem.

Cryptohypnus dermestoides Hrbst. — Bunde.

= x var. quadriguttatus Lap. — Meerssen.

Cardiophorus nigerrimus Er. — Kerkrade.

Corymbites purpureus Poda. — Houthem.

Hydrocyphon deflexicollis Mill. — Valkenburg (Ev., Veth).

Ragonycha fuseicornis Ol. —- Limmel en Valkenburg.

Malthinus fasciatus Fall. — Aan den Plasmolen onder Mook (Ev.).

Drilus flavescens Rossi. — Houthem en Valkenburg.

Ebaeus pedicularius Schr. — St. Pieter.

n thoracicus Fourer. — id.

Diaperis Boleti L. — Maastricht.

Mycetochares bipustulata Ill. — Venlo (v. d. Br.).

Scraptia fuscula Müll. — Nuth.

Silaria varians Muls. — Maastricht (Leesb.).

Pyrochroa coccinea L. — Kerkrade.

Oedemera podagraria L. — Bunde; Gronsveld.

5 flavipes F. — Valkenburg; Gronsveld.

Otiorhynchus tenebricosus Hrbst. — St. Pieter.

Peritelus hirticornis H. — St. Pieter; Valkenburg.

Liophloeus Herbstii Gyll. — Nuth; St. Pieter; Venlo (v. d. Br.).

Tropiphorus elevatüs Hrbst. — Houthem.

Liparus coronatus Goeze. — St. Pieter.

Gymnetron netum Germ. — Gronsveld (Ev.).

Cionus olens F. — Gronsveld (Leesb.).

Ceutorhynchus trimaculatus F. — Maastricht (Leesb.).

Orthochaetes rubricatus Fairm. — St. Pieter.

Bagous cylindricus Payk. — Ambij.

Elleschus scaninus Payk. — Maastricht.

Baris viridisericea Goeze. — St. Pieter.

Cossonus cylindricus Sahlb. — Gronsveld.

OXIV LIJST VAN INSECTEN ENKEL

Apion Roelofsi Ev. — Valkenburg (Roelofs).

flavimanum Gyll. — St. Pieter.

elegantulum Germ. — id.

Trifolii L. var. rufrierus Germ. — Valkenburg (Veth).

Simum Germ. — Valkenburg (Ev.).

Urodon suturalis F. --- St. Pieter.

„ conformis Suffr. — id.

Xyleborus eryptographus Ratz. — id.

Obrium cantharinum L. — Venlo (v. d. Br.).

Stenostola ferra Schr. — Limmel.

Phytoecia nigricornis F. — id.

Strangalia bifasciata Müll. — Meerssen ; Nuth; Venlo (v. d. Br.)

Grammoptera ustulata Schall. — Venlo (v. d. Br.).

Clythra longimana L. — Nuth; Venlo (v. d. Br.).

» eyanea F. — Maastricht en Oud-Vroenhoven.

„ aurita L. — Bunde.

Cryptocephalus 8-punctatus Scop. — St. Pieter en Nuth.

5 frenatus Laich. — Nuth.

Chrysomela Molluginis Suffr. — Meerssen.

Melasoma longicolle Suffr. — Meerssen (Ev., Piaget, Veth).

Gallerucella Crataegi Först. — St. Pieter.

Podagrica fuscipes F. — id.

Psylliodes Hyoseyami L. — Bunde (Ev.).

Cyrtotriplax bipustulata F. — Gronsveld (Ev., Groll, Leesb.).

Coceinella 14-pustulata L. — Nuth en Gronsveld.

Halyzia 10-guttata L. — Maastricht.

» 12-guttata Poda. — Valkenburg (Ev.).

Epilachna Argus Fourer. — Valkenburg; Kerkrade; Houthem.

HI, HYMENOPTERA.

Hylotoma femoralis Klug. — Houthem; Nuth; Venlo (v. d. Br.).

Nematus monticola Thoms. — Venlo (v. d. Br.).

Cryptocampus nigricornis Klug. — id.

Haplocampa brevis Klug. — Maastricht.

Dolerus saxatilis Hart. — Venlo (v. d. Br.).

» uliginosus Klug. — id.

Emphytus calceatus Klug. — Nuth; Venlo (v. d. Br.).

IN LIMBURG WAARGENOMEN, CXV

Selandria aperta Hart. — Houthem.

5 flavens Klug. — Nuth.

Allantus bifaseiatus Klug. — Houthem.

Macrophya erytrhoenema Costa. — id.

Strongylogaster cingulatus F. — Venlo (v. d. Br.).

Tenthredo longicornis Thoms. — Maastricht.

ambigua Klug. — Venlo (v. d. Br.).

= zonata Panz. — Houthem.

= obtusa Klug. — Venlo (v. d. Br.).

Perineura ocutellaris F, — St. Pieter.

Trigonalys Hahnii Spin. — Venlo (v. d. Br.).

Ichneumon umbraculosus Gr. — Maastricht.

2 discrepator Wesm. — Venlo (v. d. Br.).

5 molitorius Schr. — id.

5 defensorius Vill. — id.

Amblyteles elegantulus Schr. — id.

5 fulviventris Klug. — id.

fe signator Grav. — id.

Phaeogenes trepidus Wesm. — Nuth.

Phygadeuon fumator Grav. — id.

= diaphanus Grav. — Houthem.

Cryptus hortulanus Grav. — Nuth.

3 confector Grav. — Venlo (v. d. Br.).

à opacus Grav. — id.

„ erythropus Grav. — id.

: stomaticus Grav. — id.

Mesostenus obnoxius Grav. — Houthem.

Hemiteles tenuicornis Grav. — id.

» conformis Grav. — Venlo (v. d. Br.).

È areolatus Panz. — id.

Mesoleptus vulneratus Dft. — id.

È sulphuratus Grav. — Maastricht.

Catoglyptus flaveolator Hlmgr. — Venlo (v. d. Br.).

Prionopoda stietica Hlmgr. — id.

Tryphon consobrinus Hlmgr. — Oud-Vroenhoven; Venlo (v. d. Br.),

notatus Grav. — Maastricht.

5 mesoscanthus Grav. — Venlo (v. d. Br.).

Anisosterion alacre Grav. — St. Pieter.

CXVI LIJST VAN INSECTEN ENKEL

Exenterus laticeps Grav. — Houthem.

Pimpla roborator Grav. — Maastricht.

„ caudata Ratz. — Venlo (v. d. Br.).

5 sculatoria F. — id,

Exochus tibialis Hall. — id.

Glypta scalaris Grav. — id.

Lissonota versicolor Hlmgr. — id.

» insignita Grav. — Maastricht.

» Carbonaria Hlmgr. — Nuth; Venlo (v. d. Br.).

» bicornis Grav. — Meerssen.

Acoenites arator Rossi. —- Maastricht.

Anomalon septentrionale Hlmgr. — Venlo (v. d. Br.).

= fibulator Grav. — Limburg.

la sellatum Voll. — Venlo (v. d. Br.).

Limneria errans Hlmgr. — id.

à notata Grav. — Maastricht.

Mesochorus vitticollis Hlmgr. — Venlo (v. d. Br.).

Porizon minator Grav. — Maastricht.

Microgaster glomeratus F. — Venlo (v. d. Br.).

Microdus rugulosus N. ab Es. — id.

È compeditus Voll. — id.

Agathis nigra N. ab Es. — Meerssen.

Bracon Roberti Wesm. — Venlo (v. d. Br.).

Torymus Danei Curt. — id.

Proctotrupes viator Hall. — Nuth.

. Loxotropa nigrielavis N. ab Es. — Maastricht.

Heterospilus tubidulus Hal. — Venlo (v. d. Br.).

Aerotomus lucidulus Grav. — id. !)

Tiphia morio F. — Venlo (v. d. Br.).

Mimesa equestris F. — Aan den Plasmolen onder Mook (Piaget).

Psen concolor Dahlb. — Bunde.

Cerceris interrupta Panz. — Venlo (v. d. Br.).

5 quadricineta Panz. — Maastricht.

Tachytes obsoleta Rossi. — Venlo (v. d. Br.).

Priocnemis simulans Thoms. — id.

1) Deze en de vorige soort worden hier aan het slot der Hymenoptera tere-

brantia gesteld, omdat ik over hare plaats in het systeem geheel onzeker ben.

IN LIMBURG WAARGENOMEN. CXVII

Prosopis obscurata Schenck. — Venlo (v. d. Br.).

Halictus quadristrigatus Latr. — Maastricht; St. Pieter; Valkenburg

(Ritsema); Venlo (v. d. Br.).

laevigatus Kirb. — Maastricht, Houthem.

quadricinetus F. — Valkenburg (Ritsema).

» longulus Smith. — St. Pieter, Meerssen.

Andrena Hattorfiana F. — Maastricht; Venlo (v. d. Br); Valken-

burg (Ritsema).

= flessae Panz. — Maastricht.

- bimaculata Kirb. — Venlo (v. d. Br.).

x Moravitzi Thoms. — id.; aan den Plasmolen (Ritsema).

chrysopyga Schenck. — Maastricht.

n nana Kirb. — Valkenburg (Ritsema).

Cilissa melanura Nyl. — Maastricht.

Osmia bicolor Schr. — id.

Megachile lagopoda L. — Valkenburg (Ritsema).

Ceratina cyanea Kirb. — id.

Nomada armata H. Sch. — Maastricht.

» Yhenana Mor. — Meerssen, Gronsveld.

Coelioxys aurolimbata Först. (recurva Schenck). — Nuth; Valken-

burg (Ritsema).

A alata Först. — Valkenburg (Ritsema).

Bombus confusus Schenck. — Maastricht; Valkenburg (Ritsema).

5 soroënsis F. — Valkenburg (von Hagens).

IV. DIPTERA.

Sciara conspicua Winn. — Maastricht.

n placida Winn. — id.

Zygomyia valida Winn. — id.

Empheria striata Meig. — Venlo (v. d. Br.).

Sciophila alacris Winn. — Maastricht.

3 hyalinata Meig. — Venlo (v. d. Br.).

Asindulum femoratum Meig. — Nuth.

Simulia nana Zett. -— Maastricht; Venlo (v. d. Br.).

Chironomus vernus Meig. — Maastricht.

bs hilarellus Zett. — id.

n laetus Meig. — id.

CXVIII LIJST VAN INSECTEN ENKEL

Limnophila lucorum Meig. — Venlo (v. d. Br.).

Ephippium thoracicum Latr. — id.

Oxycera formosa Meig. — Nuth.

Beris chalybeata Först. — Maastricht.

Tabanus pilosus Löw. — Venlo (v. d. Br.).

5 sudeticus Zett. — id.

Ogeodes zonatus Er. — Maastricht.

Bombylius fugax Wied. — Maastricht.

Dasypogon teutonus L. — Maastricht (Ziegeler).

Asilus forcipula Zelll — Houthem.

» punctipennis Meig. — Limburg.

» rusticus Meig. — Nuth.

Chrysopila flaveola Meig. — Venlo (v. d. Br.).

Atherix Ibis F. — Maastricht.

Platypalpus rufipes Meig. — Plasmolen (Piaget).

A unguiculatus Zett. — id.

Phora ciliata Zett. — Maastricht; Plasmolen (Piaget).

„ distincta Egg. — Maastricht.

Leria caesia Meig. — St. Pieter.

» serrata L. — Maastricht.

Aulacigaster rufitarsis Meig. — id.

Parydra aquila Fall. — Maastricht (v. d. Wulp).

Camarota flavitarsis Meig. — Bunde.

Chlorops rufina Zett. — Maastricht.

Platyparea discoidea F. — id.

Spilographa Meigenii Löw. — id.

Urophora quadrifaseiata Meig. — id.

Tephritis ruralis Löw. — Nuth.

5 Leontodontis de G. — Venlo (v. d. Br.).

Lonchoea fumosa Egg. — Venlo (v. d. Br.).

Coenosia monilis Meig. — Plasmolen (Piaget).

a verna F. — id.

Anthomyia brevicornis Zett. — Venlo (v. d. Br.).

Eriphia Bilbergi Zett. — id.

Dexia carinifrons Fall. — Maastricht.

Nyctia halterata Panz. — St. Pieter.

Macquartia tenebricosa Meig. — Nuth.

Clytia helvola Meig. — Meerssen.

IN LIMBURG WAARGENOMEN. CXIX

Miltogramma murina Meig. — Plasmolen (Piaget).

Exorista Heraclei Meig. — Venlo (v. d. Br.).

Demoticus spretus Meig. — Valkenburg (v. d. Wulp).

Echinomyia ursina Meig. — Venlo (v. d. Br.).

Phania vittata Meig. — Maastricht.

Syntomogaster delicata Meig. — Nuth.

Hyalomyia aurulans Meig. — Maastricht.

5 muscaria Fall. — id.

5 umbripennis Meig. — Houthem; Venlo (v. d. Br.).

Microdon devius L. — Maastricht.

Xanthogramma citrofasciata de G. — Venlo (v. d. Br.).

Syrphus laternarius Mill. — id.

= sexnotatus Meig. — id.

Chilosia canicularis Panz. — Maastricht; Venlo (v. d. Br)

Volucella inanis L. — Gronsveld; Nuth.

3 inflata F. — Maastricht.

Eristalis alpinus Panz. — Maastricht; Venlo (ve di) Bri).

- eryptarum F. — Venlo (v. d. Br.); Plasmolen (v. d. Wulp).

Spilomyia vespiformis L. — Houthem.

Xylota femorata L. — Venlo (v. d. Br.).

» abiens Meig. — id.

Brachypalpus Meigenii Schin. — id.

Criorhina ruficauda de G. — Heer.

; berberina F. — Venlo (v. d. Br.).

5 È var. Oxyacanthae Meig. — Houthem; Venlo

(v.d Bry).

Orthoneura elegans Meig. — Nuth.

Chrysogaster splendens Meig. — Maastricht.

= chalybeatus Meig. — Nuth.

Chrysotoxum vernale Löw. — Plasmolen (Piaget).

> arcuatum L. — Venlo (v. d. Br.).

à intermedium Meig. — Nuth; Venlo (v. d. Br.).

V. NEUROPTERA.

Leucorrhinia caudalis Charp. — Venlo (v. d. Br.).

Onychogomphus forcipatus L. — Maastricht.

Ephemera lineata Eat. — Venlo (v. d. Br.).

Ephemerella ignita Poda. — Meerssen,

OXX LIJST VAN INSECTEN ENKEL UIT LIMBURG.

Baetis phaeops Latr. — Oud-Vroenhoven.

Heptagenia semicolorata Cart. — Limmel.

= insignis Eat. — St. Pieter; Venlo (v. d. Br.).

È flavipennis Duf. — Maastricht.

Perla abdominalis Brau. — id.

, cephalotes Curt. — St. Pieter; Venlo (v. d. Br.).

» Selysii Pict. — St. Pieter, Bunde.

Taeniopteryx trifasciata Piet. — St. Pieter.

Panorpa alpina Brau. — id.

Limnophilus luridus Curt. — Venlo (v. d. Br.).

Stenophylax picicornis Pict. — id.

è stellatus Curt. — id.

Crunoecia inorata M. Lachl. — id.

Lasiocephala basalis Kol. — Oud-Vroenhoven.

Odontocerum albicorne Sc. — Meerssen.

Hydropsyche pellucidula Curt. — Maastricht.

Chimarra marginata L. — id.

vi. HEMIPTERA.

Eusacoris melanocephala F. — Nuth.

Cimex Juniperina L. (Juniperi Fieb.). — St. Pieter.

Lygaeus saxatilis Scop. — Maastricht.

Peritrechus arenarius Hahn. — Amby.

Miris longicornis Fall. — Maastricht.

Calocoris marginellus F. — Limburg.

Dictyonota strichnocera Fieb. — Venlo (v. d. Br.).

Corixa praeusta Fieb. — Maastricht.

Pediopsis nana H. Sch. — id.

Eupteryx (Typhlocyba) Curtisii Flor. — id.

Wik, ARANEIDEA.

Misumena trieuspidata F. — Maastricht.

Meta Menardi Latr. (fusca C. Koch). — id.

Amaurobius similis Blackw. — id.

Clubiona amarantha C. Koch (terrestris Westr.). — Nuth.

ELSE

VAN DE

VIJFTIENDE WINTERVERGADERING

DER

NEDERLANDSCHE ENTOMOLOGISCHE VEREENIGING,

GEHOUDEN TE LEIDEN

op 15 Januarij 1882,

des morgens ten 104 ure.

Voorzitter de heer Dr. A. W. M. van Hasselt.

Verder tegenwoordig de heeren Mr. W. Albarda, A. A. van

Bemmelen; Mr... R. Th. Bijleveld … Mr. A.'Brantss J. F. Gi Wi.

Erbrink, Jhr. Dr. Ed. J. G. Everts, A. J. F. Fokker, Mr. H. W.

de Graaf, G. M. de Graaf, H. W. Groll, Dr. A. A. W. Hubrecht,

J. Jaspers jr., Dr. A. A. Jentink, J. Kinker, J. Gerard Kruimel,

Mr. A. F. A. Leesberg, Dr. J. van Leeuwen jr., J. W. Lodeesen,

A. C. Oudemans Jsz., Dr. E. Piaget, C. Ritsema Cz., Dr. J. G.

H. Rombouts, P. C. T Snellen, K. N. Swierstra, Prof. P. J.

Veth, Dr. H. J. Veth en F. M. van der Wulp.

Van de heeren Dr. J. Ritzema Bos, Henri W. de Graaf, Dirk

ter Haar en H. Uijen is berigt ontvangen, dat zij verhinderd zijn

de vergadering bij te wonen.

De Voorzitter opent de vergadering met eene korte toespraak,

waarin hij, onder herinnering op nieuw aan het veeljarig presidium

van wijlen Snellen van Vollenhoven, er op wijst, dat hij thans,

ter vervanging van dezen, voor het eerst zich geroepen ziet de

entomologische winterbijeenkomst te leiden. Hij betuigt nogmaals,

dat hij niet dan noode, ook uit aanmerking van zijn reeds ge-

CXXII VERSLAG.

vorderden leeftijd, er in heeft toegestemd om aan de vereerende

keuze zijner medeleden gevolg te geven; maar gaarne wil hi,

zoolang zijne krachten het veroorloven, naar zijn beste vermogen

de belangen der Vereeniging bevorderen. Hij verheugt zich in de

talrijke opkomst en heet de aanwezigen hartelijk welkom, bepaal-

delijk ook de hier tegenwoordige nieuwe leden, de heeren Kruimel,

Jaspers en Hubrecht, op wier medewerking tot het streven der

Vereeniging hij ten volle rekent.

Alvorens tot de eigenlijke wetenschappelijke mededeelingen wordt

overgegaan, vertoont de heer Bijleveld een levenden schorpioen,

die met veel belangstelling door de aanwezenden bezigtigd wordt,

In tegenstelling van vroegere gewoonte, volgens welke de Voor-

zitter eerst na de overige leden het woord voert, wenscht de heer

van Hasselt thans de rij der wetenschappelijke mededeelingen

te openen. Hij is onlangs gereed gekomen met de bewerking

eener systematische lijst der Araneiden van Midden-Sumatra, door

de heeren Joh. F. Snelleman en A. L. van Hasselt in de jaren

1877 —79 verzameld, als leden der expeditie, derwaarts door

het Nederlandsch Aardrijkskundig Genootschap uitgezonden.

Over die lijst zelve mag hij hier niet vooruitloopen. De betrek-

kelijk rijke schat, daarin vermeld, wordt dezer dagen opgeno-

men in de afdeeling Natuurlijke Historie van het groote werk

« Midden-Sumatra », onder toezigt van Prof. P. J. Veth, te

Leiden bij E. J. Brill uitkomende en waarvan in 1880—81

bereids verscheidene afleveringen het licht zagen. Hij kan zich

echter niet weerhouden de algemeene resultaten van zijn onder-

zoek reeds op deze vergadering in te leiden. Te meer gevoelt hij

zich daartoe gedrongen, omdat hij niet twijfelt, dat onze Vereeni-

ging als zoodanig met hem, gaarne openlijk dank zal willen be-

tuigen zoo aan de heeren leden der expeditie, als aan ons Hoog-

geleerd medelid voornoemd, — die de ziel mag worden genoemd

niet alleen van hare uitzending, maar ook van de doeltreffende

inzameling harer menigvuldige vruchten, — voor hetgeen zij

VERSLAG. CXXITI

gezamenlijk ten dienste der wetenschap in het algemeen en van

de dikwerf verwaarloosde entomologie in het bijzonder, ten deze

hebben tot stand gebragt.

Wat de Araneiden betreft, heeft Spreker, onder ruim 300 mede-

gebragte spiritus-exemplaren niet minder dan 106 meer of minder

belangrijke soorten aangetroffen. De groote meerderheid daarvan

behoort tot de sectien der Orbitelariae en Saltigradae, terwijl de

Tubitelariae en vooral de Territelariae de minderheid uitmaken;

voor de laatste sectie intusschen wordt de quantiteit door de quali-

teit ruimschoots vergoed.

Dat deze bijdrage tot de araneologie der tropen, althans met

het oog op het aantal gevonden soorten, niet gering is te schatten,

mag hieruit worden afgeleid, dat Doleschall, de Indische araneoloog

per excellentiam, uit Ambon en Java slechts een 30-tal species

meer heeft beschreven, en dat Beccari, die, insgelijks ad hoc, Cele-

bes heeft bereisd, volgens opgaaf van Thorell, in het Aste deel

zijner beroemde Studi sui Ragni Malesi e Papuani, slechts één

soort meer (107) van dit eiland heeft medegebragt dan onze

Sumatra-reizigers.

Onder deze, door Spreker gedetermineerd, beschouwt hij 20

a 25 soorten als vermoedelijk nieuw voor de O. I. Fauna, meent

hij minstens 14 tot de zeldzame, enkele zelfs tot de zeer weinig

voorkomende te mogen brengen.

Tot de eerste reeks (der species novae) behooren twee tot de

Europesche genera Pachygnatha en Segestria, — waarvan tot hiertoe

nog geene representanten uit onze Oost-Indien waren beschre-

ven, — aan welke het hem een genoegen was de namen van den

hoogleeraar Veth en den heer Snelleman te mogen verbinden.

Deze soorten worden, even als de hierna vermelde, voor de

aanwezenden ter bezigtiging gesteld.

In de laatste reeks (der rariora) wordt door den merkwaardigen

Lip(h)istius desultor Schiödte, uit de sectie der Territelariae, —

op welken Spreker reeds vroeger, zoowel hier als in de Kon. Aka-

demie van wetenschappen, de aandacht heeft gevestigd, — voor-

zeker het glanspunt dezer verzameling geleverd, dewijl daarvan,

CXXIV VERSLAG.

behalve het exemplaar van het Aardrijkskundig Genootschap, nog

slechts twee anderen in Europa bestaan, één in het museum van

Kopenhagen en één in het Britsch museum te Londen.

Als met Europesche soorten overeenkomende of daarmede althans

naauw verwant, worden in deze collectie 5 species gevonden uit

de geslachten Zilla, Tetragnatha, Dolomedes en Lycosa, terwijl

daarentegen de in Europa zeer talrijke onder-familien der Liny-

phiden en der Micryphantiden, zoo in de tropische gewesten in

het algemeen, als nu weder in Midden-Sumatra, door geen enkele

soort vertegenwoordigd bleken te zijn.

Evenzoo zijn, als naar gewoonte, ook in deze betrekkelijk groote

verzameling, geene species uit het, overigens in de heete klimaten

levende geslacht Acrosoma aangetroffen, niettegenstaande onderschei-

dene representanten van de andere vormen der z. g. « doornspinnen »

of Gasteracanthiden, sommigen zelfs in vrij grooten getale, voor-

handen waren.

Uit het genus Gasteracantha, sensu strictiori, vertoont Spreker

enkele der meest belangrijke soorten, zooals G. Malayensis Sim. ,

curvicauda Vauth., globulata Walck., mammosa C. Koch en ande-

ren, en voegt daarbij eenige opmerkingen omtrent de benaming

der onderverdeelingen van dit geslacht volgens Simon en Butler.

Wat in het bijzonder de tepelvormige Stanneoclavis- en de veel-

doornige Aranoethra-groepen, beiden volgens Butler, aangaat, zou

hij voor de eerste den naam van Zhelacantha (afgeleid van

het Grieksche «thyly», papilla mammae), voor de laatste

dien van Polyacantha (van het Grieksche «polus», multus),

boven de gebruikelijken verkieselijk achten. Voor de z. g. « fraus-

versa» groep, met in ‘toog vallende dwarse zijdoornen kon, naar

zijn voorstel, de benaming van Zijstekeligen, Pleuracantha (van

« pleuros » latus) worden aangenomen. Misschien zouden ook de

verwante genera zonder stekels of doornen (Paraplectana, Cyrta-

rachne, enz.) in eene groep van Ongestekelden, Anacantha (met

voorzetting der «alpha privans») kunnen worden zamengevat.

Ten slotte laat hij het vijftal platen, tot zijne lijst behoorende,

ter bezigtiging rondgaan, onder vermelding, dat de fraai gekleurde

VERSLAG. CXXV

en uiterst natuurgetrouw geteekende afbeeldingen aan het kunst-

vaardig penseel van ons ijverig medelid E. Everts te danken zijn.

Professor Veth doet eene mededeeling betreffende den stand van

het werk over de expeditie naar Midden-Sumatra , waarin door de En-

tomologische Vereeniging van den aanvang af zooveel belang is gesteld

en die door vele harer leden zoo krachtig gesteund is. Het Reis-

verhaal, de Aardrijkskundige beschrijving, de Volksbeschrijving ,

de Ethnographische Atlas en de afdeeling over Taal- en Letterkunde

zijn voltooid of zullen het worden in de eerste maanden van

dit jaar. Alleen de voltooijing van het gedeelte dat over de

natuurlijke historie handelt, zal nog veel tijd vorderen. Geheel

gereed zijn de Reptilien en Visschen, de Mollusken , de Neuroptera,

de Diptera en de Crustaceén; van de Lepidoptera was de tekst

het eerst gereed, maar van de platen is ook nu nog slechts eene

enkele in bewerking; van de Coleoptera zijn eenige vellen druks

en ééne plaat voltooid; er wordt daarmede geregeld voortgegaan,

en voor de verschillende onderdeelen dezer uitgebreide groep zijn,

met een paar weinig beteekenende uitzonderingen, bewerkers

binnen- of buiten’slands gevonden; van de Araneiden ligt de

tekst ter perse en zijn de platen in proef gebragt, maar nog niet

geheel voor den afdruk gereed. De afdeeling over Zoogdieren en

Vogels en het botanisch gedeelte zijn in bewerking en zullen geen

bezwaar opleveren. Maar ten opzigte der nog overige groepen,

namelijk de Hymenoptera, de Hemiptera, de Orthoptera en de

Vermes, is de staat van zaken zeer onvoldoende. De heer Snel-

len van Vollenhoven, wiens verlies wij zoozeer betreuren, had de

bewerking der Hymenoptera terebrantia en der Hemiptera op zich

genomen. Na zijn overlijden was het zeer bezwaarlijk geweest een

plaatsvervanger voor hem te vinden. De heer Ritsema had echter

aangeboden thans de Hymenoptera terebrantia zoowel als de aculeata

op zich te nemen; doch niet vóórdat de Coleoptera voltooid waren.

Wel had hij reeds vroeger, kort na de terugkomst van den heer

Snelleman, met de bewerking der aculeata een begin gemaakt,

maar hij was toen gestoord door de aankomst van eene nieuwe

CXXVI VERSLAG,

bezending, door de heeren van Hasselt en Veth op hunne reizen

op Oost-Sumatra bijeengebragt, en verschillende omstandigheden

hadden hem genoopt nu zich het eerst aan de bewerking der

Coleoptera te wijden. De Vermes zijn ter bewerking aan den heer

Horst toevertrouwd, maar deze heeft daarvoor nog geen tijd kun-

nen vinden. De Hemiptera en Orthoptera zullen waarschijnlijk ge-

heel aan buitenlandsche bewerkers in handen moeten gegeven worden.

Spreker vertoont eenige proeven van het werk, daaronder den

geheel voltooiden ethnographischen atlas en eenige platen van

afgebeelde insecten en spinnen. Het blijkt daaruit dat met kleu-

rendruk boven verwachting gunstige, ofschoon nog niet boven alle

bedenking verheven resultaten verkregen zijn.

De heer Snellen laat in de eerste plaats ter bezigtiging rond-

gaan exemplaren van eenige, in 1881 in Limburg voor de Neder-

landsche Fauna nieuw ontdekte Lepidoptera, in het bijzonder om

de aandacht te vestigen op de naauwe verwantschap van sommigen

met reeds bekende soorten.

Wat betreft den mede eerst in den voorgaanden zomer ont-

dekten Crambus myellus Hübner, wijst hij op de mogelijkheid dat

nog eene, aan dezen Crambus en aan onzen welbekenden pinellus

verwante soort in het zuidoosten van Nederland zou kunnen

voorkomen, namelijk conchellus W. V. Zij verschilt van myellus

en pinellus vooral door geheel witte franje der voorvleugels en

door het geheel ontbreken (ook van sporen) eener lichte dwarslijn

vóór den achterrand derzelfde vleugels.

Vervolgens laat Spreker eene doos rondgaan , waarin zich twee

reeksen exemplaren bevinden van de volgende soorten van Lepi-

doptera :

Axyha putris L.

Timandra amata L.

Boarmia crepuscularia W. V.

Cidaria ferrugata L.

Agrotera nemoralis Scop.

Blabophanes Monachella Hübn.

VERSLAG. CXXVII

Het merkwaardige daarbij is, dat de exemplaren der eene reeks

afkomstig zijn van Java, waar zij door ons medelid Piepers in

1881 te Sindanglaya werden gevangen en ondanks eenige kleine

verschillen zoozeer met de inlandsche exemplaren derzelfde soorten,

waarvan eene tweede reeks gevormd is, overeenkomen, dat Spreker

niet aan specifiek verschil mag gelooven. Bij Axylıa putris vond

hij geen verschil. Bij 7imandra amata is de achterrand der voor-

vleugels regter en hunne eerste dwarslijn duidelijker dan bij

inlandsche voorwerpen, terwijl laatstgenoemde ook de, bij de

Javanen aanwezige, roode bestuiving van den voorrandswortel dier

zelfde vleugels missen. Intusschen kan wel niet aan een specifiek

verschil worden gedacht, want bij een Javaansch wijfje begint

o. a. de vleugelvorm reeds zeer tot dien der inlandsche voor-

werpen te naderen. De heer Fred. Moore houdt, zooals aan Spreker

is medegedeeld, deze Oost-Indische varieteit, die ook op het vaste-

land voorkomt, voor eene afzonderlijke soort en heeft daaraan den

naam van convictaria gegeven.

Bij het Javaansche voorwerp van Boarmia crepuscularia zijn de

vleugels iets langer dan bij een volkomen eveneens gekleurd

Nederlandsch exemplaar, doch erepuseularia is, gelijk meer Lepi-

doptera (men bezie b. v. slechts eene reeks van Colias Edusa en

Hyale), in vleugelvorm een weinig veranderlijk.

Cidaria ferrugata komt geheel overeen met Europesche exem-

plaren der zwart gebandeerde varieteit wuidentaria Haworth.

Agrotera nemoralis (een wijfje) verschilt van Nederlandsche

wijfjes derzelfde soort door donkerder achtervleugels, ongebogen,

schuinen achterrand van het gele wortelveldje der voorvleugels en

aan den staarthoek dierzelfde vleugels geheel grijze franje. Ook

hier kan Spreker slechts eene locale varieteit aannemen.

Blabophanes Monachella verschilt niet van Europesche voor-

werpen.

Onder het beschouwen dezer voorwerpen is bij Spreker op nieuw

het vermoeden levendig geworden, dat in ver verwijderde tijdperken

een gelijkvormig, gematigd klimaat over de geheele aarde heeft

geheerscht, hetgeen de verbreiding van vele insecten-soorten heeft

CXXVUI VERSLAG.

bevorderd, terwijl later, toen het klimaat door allerlei oorzaken

begon te veranderen en de uitersten, die wij thans waarnemen,

zich vertoonden, de zoogen. tropische soorten zijn ontstaan, terwijl

de soorten der gematigde klimaten zich naar enkele geschikte

lokaliteiten, op bergen terugtrokken en daar stand hielden, zooals

het geval is met de hier besproken soorten, die, als boven gezegd,

te Sindanglaya, in eene, zij het dan ook niet zeer hoog gelegene,

bergstreek van West-Java werden verzameld. Dat nog niet meer

voorbeelden van denzelfden aard worden geconstateerd, schrijft

Spreker toe aan het weinige bezoek dat hooggelegen streken in

tropische gewesten van verzamelaars ontvangen en ook hieraan,

dat de aanwezigheid van vele groote, vreemd gevormde en schit-

terend gekleurde insecten, meestal de aandacht afleidt van de

kleinere en onaanzienlijke, die echter niet minder merkwaar-

dig zijn.

Naar aanleiding van hetgeen de heer Snellen heeft medegedeeld

omtrent het voorkomen van dezelfde of nagenoeg dezelfde vormen

van Lepidoptera in ver van elkander verwijderde streken , waardoor

bij hem het denkbeeld is gewekt, dat die gewesten in vroegere

geologische tijdperken met elkander op eenigerlei wijze in ver-

binding hadden gestaan, merkt Professor Veth op, dat dit ver-

schijnsel zich ook in andere diergroepen en niet zelden ook in de

Flora vertoont. Hij herinnert aan den strijd of de maïs eene plant

van de oude of van de nieuwe wereld is en aan de bewering

van sommige botanici, dat zij oorspronkelijk aan beiden behoort,

en meent dat ook gronden kunnen worden aangevoerd ten bewijze

dat de tabak reeds in het verre oosten bekend was eer zij ons

werd aangebragt uit Amerika. Hij wijst ook op de zeer sterke

overeenkomst, niet zelden tot identiteit overgaande, van de

Flora der hooge bergtoppen op Java met de Flora van Europa.

Wel is er geen twijfel aan of die gelijkheid is in sommige gevallen

door overbrenging van zaden of kiemen te weeg gebragt; maar

ook hij meent, dat er veel waarschijnlijkheid is in de onderstelling

van den heer Snellen, en vestigt bepaaldelijk de aandacht op de

VERSLAG. . CXXIX

gissing van Darwin en Wallace, dat in de zoogenaamde ijsperiode,

door de geologen aangenomen, dier- en plantvormen van de gema-

tigde luchtstreek zich hebben kunnen verbreiden tot de tropische

gewesten, waar zij zich later allengs meer en meer gewijzigd

hebben, maar zoo dat eenige overblijfselen van de oude vormen,

vooral in de hoogere bergstreken zijn overgebleven.

De heer Mr. W. Albarda, ofschoon niet voornemens eenige

wetenschappelijke mededeeling te doen, wenscht van deze gelegen-

heid gebruik te maken, om aan de Vereeniging aan te bieden de

20 eerste deelen van het belangrijke werk van E. A. Zuchold,

Bibliotheca historiae naturalis, in ruil tegen het minder volledige

exemplaar, in de bibliotheek Hartogh Heys aanwezig. De heer

Ritsema betuigt als bibliothecaris zijnen dank voor dit welwillend

aanbod, waarmede de vergadering luide instemt.

De heer A. G. Oudemans Jszn. deelt vooreerst mede dat

Dr. G. Haller te Bern gedurende de laatste jaren zich bijzonder

heeft bezig gehouden met het bestuderen der monddeelen en der

inwendige organisatte van een groot aantal der meest verschillende

Acarina. Dr. Haller kwam tot het resultaat, dat de Acarina in het

bezit zijn van 3 paren kaken, een cephalothorax met slechts

2 paren pooten, en een abdomen met eveneens 2 paren

pooten. Hoe die pootparen op zich zelf er uitzien, doet niets ter

zake, maar in den regel zijn de abdominaal-pooten in habitus ver-

schillend van de cephalothorax-pooten. Bevindt zich, hetgeen zeer

dikwijls het geval is, tusschen de cephalothorax- en de abdomi-

naal-pooten eene groeve, zoodat het lyf als het ware duidelijk in

twee deelen verdeeld wordt, dan blijkt die groeve van invloed te

zijn op de inwendige organisatie; indien er zich echter, hetgeen

veel zeldzamer het geval is, eene groeve vertoont ächter de abdo-

minaal-pooten, — welke groeve door eenige acarinologen aan-

gezien wordt als de ware aanduiding van de grens tusschen cepha-

lothorax en abdomen, — dan blijkt het, dat die groeve van niet

den minsten invloed is op de inwendige organisatie. Die invloed

CXXX VERSLAG.

bestaat voornamelijk in eene vaste scheiding tusschen ware cepha-

lothorax- en ware abdominaal-organen, maar ook zeer dikwijls in

eene zigtbare insnoering op de verdikte plaats van den darm, die

als maag wordt beschouwd. Dr. Haller is ten slotte tot het besluit

gekomen, dat de orde der Acarina, die tot dusver in de klasse

der Arachnoidea is opgenomen, geheel van de Arachnoidea geschei-

den en tot eene afzonderlijke klasse moet worden verheven, die

hij die der Acaroidea noemt. Deze klasse nadert dus tot de hoogere

Crustacea, en het meest tot de Amphipoda. Spreker meent veel

gewigt te mogen hechten aan de door Haller opgenoemde redenen,

en twijfelt er niet aan of velen zullen hunne goedkeuring aan deze

scheiding schenken. Spreker laat, behalve het stukje van Dr. Haller,

getiteld « Die Mundtheile und systematische Stellung der Milben » *)

waarin kortelijk het resultaat van des Schrijvers onderzoekingen is

blootgelegd, ook rondgaan eene vergelijkende tabel van de ledematen

der verschillende groepen onder de Arthrozoa, ontleend aan het

werk van Prof. P. Harting: « Leerboek van de grondbeginselen der

dierkunde» (3e deel, 2e stuk).

Ten tweede deelt Spreker mede, dat door denzelfden Dr. Haller

bij de Ixodidae aan de onderzijde der voorste pooten gehoororganen

zijn ontdekt, bestaande uit twee naast elkander gelegen blaasvor-

mige holten of kamers. In eene dezer kamers bevinden zich alleen

eenige haartjes, in de andere daarentegen een aantal naar het

middelpunt stralende haartjes en twee otolithen. Reeds vroeger

zijn deze twee kamertjes waargenomen , onder anderen door Megnin ,

maar nooit heeft een der waarnemers de ware functie daarvan

begrepen. Ook heeft Dr. Haller bij de Tyroglyphidae, aan de twee

voorste pootparen, kolfvormige, met eene grijze zelfstandigheid ge-

vulde aanhangsels gevonden, die hij als reukorganen beschrijft.

Spreker verzekert, dat hij, terstond nadat Haller’s waarneming

hem bekend was geworden, bij vijf verschillende Ixodidae de twee

kamers en de otolithen en aan vier verschillende Tyroglyphidae de

reukorganen heeft kunnen vinden, zoodat hij de waarneming van

1) Separat-Abdrück aus dem „ Zoologischen Anzeiger” 1881, n°. 88,

VERSLAG. CXXXI

Dr. Haller kan bevestigen, doch hij oppert daarbij de vraag, of

nu deze Acaroidea, al hebben zij analoga van onze ooren en neuzen,

ook werkelijk hooren en ruiken. Deze vraag kan natuurlijk niet

anders dan na een naauwkeurig onderzoek beantwoord worden.

Spreker vertoont afbeeldingen van deze gehoor- en reukorganen.

Daarna vestigt de heer Oudemans de aandacht der leden op het

werkje, getiteld «Die Milben als Parasiten der Wirbellosen in

’s Besondere der Arthropoden, van Dr. G. Haller, dat voornamelijk

voor entomologen bewerkt is.

Vervolgens roept Spreker voor de bestemming van eenige exotische

Chernetidae (Pseudoscorpiones) de hulp in van den heer C. Rit-

sema Cz., die in 1874 in het Tijdschrift voor Entomologie eene

lijst der inlandsche Chernetidae heeft bekend gemaakt.

Ten slotte vermeldt de heer Oudemans 1°. dat hij bezig is met

het bewerken eener lijst van ongeveer honderd inlandsche Acaroidea,

die hij heeft kunnen bestemmen, een klein aantal, dat wel ras

zal aangroeijen; 2°. dat hij, in het verslag der 14e winterverga-

dering, waarschijnlijk ten onregte Analges Hallerii als eene nieuwe

soort beschreven heeft, daar zij welligt identiek is met Analges

bidentatus Giebel, die reeds in 1871, hoewel zeer oppervlak-

kig, beschreven is; welke vergissing voortgesproten is uit de

omstandigheid, dat zijn dvalges Hallerii, naar zijne meening,

een ware Analges pachycnemis is, terwijl Haller den Analges biden-

tatus Giebel onder de Analges Chelopii geplaatst heeft, onder welke

groep naar Sprekers oordeel, zijne vermeende nieuwe soort niet

’t huis behoort.

De heer Piaget zegt, dat hij zich in den laatsten tijd bijzonder

heeft toegelegd op het verzamelen van Tenthredinen en Ichneu-

moniden. Zijn verblijf gedurende een gedeelte van den afgeloopen

zomer te Valkenburg bij Maastricht heeft hem een aantal soorten

opgeleverd, waarvan sommigen niet in de andere provincien ge-

vonden zijn en evenmin vermeld staan in de lijst van uitsluitend

Limburgsche soorten, door den heer Maurissen opgemaakt (zie

blz. cx). Ook zijn terzelfde plaatse door hem vele Diptera

CXXXII VERSLAG.

gevangen, waaronder enkele nieuwe voor de Nederlandsche fauna.

Spreker laat eene lijst rondgaan van de door hem verzamelde

soorten 1).

De heer Everts vestigt de aandacht op de Staphyliniden, door

ieder te herkennen aan den langgestrekten vorm en aan de verkorte

dekschilden, waarom aan de familie den naam Brachelytra is

gegeven. Die korte dekschilden evenwel zijn niet een kenmerk,

dat uitsluitend aan deze groep eigen is, want ook in verscheidene

andere keverfamilien komen soorten voor, bij welke de dekschilden

evenzeer verkort zijn. Spreker zou daarom den naam Brachelytra

liever door dien van Staphylinidae vervangen zien. Z. i. is een

meer uitsluitend kenmerk gelegen in de buitengewoon losse aan-

hechting der achterlijfsringen, waarvan althans de zevende zeer

bewegelijk is; de eerste ring is altijd en veelal ook de tweede

onder de dekschilden verborgen; onder het loopen is het eind des

achterlijfs dikwijls naar boven omgebogen. By de vroeger aange-

nomen verdeeling der Coleoptera naar het aantal tarsenleden

kunnen de Staphyliniden niet onder eene der hoofdafdeelingen

worden gebragt, want onder hen worden, behalve pentamera,

ook tetramera, heteromera en zelfs trimera aangetroffen. In hunne

inwendige organisatie is veel overeenkomst met die der Silphiden

en Histeriden, minder met die der Carabicinen; de verwantschap

met laatstgemelde familie bestaat hoofdzakelijk in den habitus; ook

de larven gelijken veel op die der Carabicinen, maar nog meer op

die der Histeriden. In uitwendigen vorm even als in sommige

bijzondere kenmerken vertoonen vele Staphyliniden eene opmer-

kelijke gelijkenis met sommige Coleoptera uit overigens zeer ver-

wijderde groepen, ongeveer op dezelfde wijze als de Marsupialia

onder de Zoogdieren de karaktertrekken van verschillende andere

familien bezitten. Spreker laat hiervan eenige merkwaardige voor-

beelden zien, als:

1) Deze lijst is als bijlage achter dit verslag gedrukt.

VERSLAG. CXXXITI

Deleaster en. Anthophagus, in habitus overeenkomende met

Odacantha en Dromius (Carabicinen) en ook even vlug in

hunne bewegingen.

Autaha en Falagria, sterk gelijkende op ÆZuplectus (Pselaphiden)

en even als deze onder bladeren en planten te vinden.

Olophrus, in habitus met sommige Choleva’s (Silphiden) overeen-

stemmende en in gezelschap met deze tusschen rottende en

schimmelende plantendeelen levende.

Tachyporus, zeer gelijkende op Leptinus (Silphiden) en met deze

onder afgevallen bladeren te vinden.

Conurus, waarvan de soorten dezelfde spartelende bewegingen

maken als de haar in vorm zeer nabij komende Choleva

sericea F. en met deze onder bladeren en stroo huizen.

Hypocyptus longicornis Payk, die op een’ Agathidium (Silphiden)

gelijkt en met dezen onder schimmelende bladeren woont.

Micropeplus porcatus F., die door de geknopte sprieten en de

eigenaardige sculptuur veel van een Ontkophilus (Histeriden)

heeft en even als deze onder drooge koemest en schimmelende

plantendeelen te vinden is.

Proteinus, met Brachypterus- en Lathrimaeum, met Cereus

(beiden uit de familie der Nitidularien) overeenkomende.

In de tweede plaats vertoont de heer Everts een Geotrupes

stercorarius L., waarvan de regter achterpoot van twee scheenen

is voorzien; dit merkwaardige exemplaar is door den heer Jaspers

gevonden. Spreker voegt daarbij, dat de heer Guicherit hem voor

eenigen tijd een Carabus nemoralis Müll. liet zien, bij welken

volkomen dezelfde abnormaliteit voorkwam.

De heer van Leeuwen spreekt over de soortregten van Cura-

drina Taraxaci Hbn. en Alsines Brahm, die door de vleugeltint en

de kleur der rupsen zouden zijn onderscheiden, maar overigens

in alles gelijk zijn (Zaravaci: rups wit of grijs, vlinder grijze voor-

en witte achtervleugels; — A/sizes: rups geelbruin, vlinder geel-

bruine voor- en donkergrijze achtervleugels). Hij deelt mede dat

hij in den afgeloopen zomer in de gelegenheid is geweest, de

CXXXIV VERSLAG.

ontwikkeling van twee broedsels na te gaan, uit eijeren, gelijktijdig

verkregen van in copulatie aangetroffen vlinders. Het eene dier

broedsels moest, volgens de ouders te oordeelen , tot Zaraxaci worden

gebragt, en het andere tot A/sines. Toch leverden de rupsen geen

onderscheid op. In beide broedsels hadden deze geelbruin tot grond-

tint, in allerlei nuances, tot grijsachtig beenwit toe. Zij ontwik-

kelden zich (tengevolge van het kweeken in de kamer) abnormaal

snel, en leverden nog vóór den winter (October tot eind December)

de vlinders. Daar nu uit eenzelfde broedsel vlinders met lichter en

donkerder achtervleugels zijn gekomen, zouden de eerstgenoemde

exemplaren dus eigenlijk Tarawacı , de laatstgenoemde Alsines moeten

heeten. Hierdoor is derhalve bewezen, wat reeds vroeger door den

heer Snellen (zie Vlinders v. Ned., bl. 446) is vermoed, dat nl.

Taraxacı en Alsines slechts ééne soort uitmaken, welker kleur-

nuances trouwens niet meer uiteenloopen dan bij zooveel andere

vlinders ’t geval is.

Spreker laat eene doos rondgaan, waarin de vlinders, uit

de zoo even genoemde broedsels verkregen, zijn bijeengezet, be-

nevens de ouders waarvan beide broedsels afstammen.

De heeren Snellen en Mr. H. W. de Graaf meenen dat àl de

ter bezigtiging gestelde vlinders tot A/sines behooren en er zich

geen enkele Taravacı onder bevindt.

De heer van Leeuwen antwoordt dat de vlinders tot eene tweede

winter-generatie behooren en dientengevolge wat onbestemder van

tint zijn dan gewoonlijk; dat hij echter in de omstreken van Am-

sterdam, waar deze Caradrinen veel voorkomen, nooit exemplaren

heeft gevangen, die meer dan deze op den naam van Taraxaci

aanspraak zouden hebben; en dat eindelijk, al mogt men ook al

de ter vergadering gebragte vlinders A/sines willen noemen, het

bewijs dat de beide soorten één zijn, toch is geleverd, daar immers

de rups van Alsines nooit wit zou zijn, terwijl in beide zijne

broedsels verscheiden witte rupsen voorkwamen !).

I) Snellen t. a. pl.: „ik zou dan ook niet aarzelen beide soorten te ver-

„eenigen, ware het niet dat.... de omstandigheid, dat ik uit witte en grauwe

„rupsen steeds Zarazaci, uit bruine Alsines verkreeg, mij weerhield,"

VERSLAG. __ CXXXV

De heer Swierstra deelt mede, als Conservator van het Kon.

Zool. Genootschap Natura Artis Magistra, dat genoemd genootschap

in October j. 1. eene hoogst belangrijke verzameling Coleoptera ten

geschenke heeft ontvangen van den heer D. van Ulsen te Kim-

berley (Zuid-Afrika). Volgens den schenkingsbrief is genoemde ver-

zameling bijeengebragt door Dr. Bradshaw gedurende een drie-

jarigen onderzoekingstogt langs de Zambesi-rivier naar de binnen-

landen van dat stroomgebied. Ten gevolge van onoverkomelijke

bezwaren heeft echter Dr. Bradshaw zijne verzamelingen, oorspron-

kelijk bestemd voor het Britsch museum, tot eigen behoud

moeten vervreemden, ten einde zijne terugreis mogelijk te maken.

Spreker brengt hulde aan den schenker, die deze hoogst kostbare

verzameling voor zijn geboorteland en voor de wetenschap in ’t

algemeen, zoo belangeloos heeft gered, en laat eene doos met eenige

der fraaiste en zeldzaamste exemplaren rondgaan, welke door de

Leden met de meeste belangstelling worden bezigtigd.

Verder deelt Spreker mede, dat gedurende de derde expeditie

van het Nederlandsche Noordpoolschip Willem Barentz door den

zooloog tevens Med. Doct. M. Weber, lector aan ’s Rijks univer-

siteit te Utrecht, insecten uit die gewesten zijn medegebragt.

Gelijk bekend is, geschiedde die reis, wat betreft de zoologische

onderzoekingen ten koste en bate van Natura Artis Magistra. Spre-

ker is door de Directie belast met de voorloopige sortering van

het verzamelde. Hij doet met vertrouwen een beroep op de zeer

gewaardeerde hulp van de Leden der Entomologische Vereeniging

voor het onderzoek en de determinatie der zich daarbij bevindende

insecten, waarvan hij een gedeelte ter bezigtiging laat rondgaan.

De heer van der Wulp deelt in de eerste plaats mede, dat

het hem eindelijk gelukt is de bewerking te voltooijen der Argen-

tijnsche Diptera, door hem van ons geacht medelid Prof. Weyenbergh

ontvangen, nadat het hem veel moeite heeft gekost de uitgebreide

en zeer verspreide literatuur over de Amerikaansche T weevleugeligen

bijeen te brengen. Hij heeft nu de vele daaronder voorkomende

nieuwe soorten beschreven, waarvan op dit oogenblik het tweede

CXXXVI VERSLAG.

stuk voor het Tijdschrift ter perse is; hij laat de beide daartoe

behoorende platen, waarvan de eene een twaalftal Anthraciden-

vleugels voorstelt, ter bezigtiging rondgaan.

In de tweede plaats wijst Spreker op een artikel in La Lumière

électrique, Journal universel @électricité, 1881, p. 144, waarop

de heer Guicherit hem opmerkzaam heeft gemaakt, en waarin

wordt gesproken van elektrieke schokken, door insecten veroor-

zaakt. Bij het eene voorbeeld was het een kever uit de familie

der Elateriden, bij het andere eene groote ruigharige rups uit

Zuid-Amerika. Spreker vraagt of iemand der aanwezigen daarvan

vroeger iets gehoord of gelezen heeft 1).

Eindelijk komt de heer van der Wulp nog eens terug op het

voorgenomen plan om eenige doelmatige instructien zamen te stellen

voor het verzamelen, bewaren en verzenden van insecten, met het

doel om uit den vreemde en bepaaldelijk uit tropische gewesten

een beter materiaal ter bewerking te krijgen. Hij is reeds in het

bezit van daartoe betrekkelijke bouwstoffen voor Goleoptera, Lepi-

doptera, Diptera en Araneiden en beveelt zich nogmaals aan ook

voor bijzonderheden hieromtrent betreffende de nog overige insecten-

orden, ten einde weldra in staat te zijn daarvan een geheel te

vormen en dit te laten drukken.

Niemand verder het woord verlangende, sluit de Voorzitter deze

vergadering met een woord van dank aan de verschillende Sprekers

voor hunne mededeelingen.

1) Bij nader onderzoek is het gebleken, dat de verhalen, in het Journal

d'électricité van 1881 opgedischt, ver van nieuw zijn. Blijkbaar zijn zij overge-

nomen uit de welbekende Introduction to Entomology van Kirby en Spence; wij

vinden ze daar terug in de 7de editie (1857) in eene noot op p. 57, bij den

vierden brief (direct injuries caused by insects). Welligt komt deze noot ook

reeds in vroegere uitgaven voor, maar in de Hollandsche vertaling, waarvan

deel I in 1828 verscheen, wordt zij op de corresponderende blz. 100 niet aan-

getroffen. Het verdient opmerking dat sedert omtrent dergelijke eigenschappen

van insecten, niettegenstaande er zooveel aan entomologie is gedaan, naar 't

schijnt, geen waarnemingen meer zijn bekend geworden, hetgeen wel tot twijfel

aanleiding geeft.

LIJST VAN INSECTEN,

in 1881 te VALKENBURG in LIMBURG verzameld

DOOR

Dr. FE PAG wr.

HYMENOPTERA.

Hylotoma pullata L.

» atrata Klug.

» ustulata L.

» femoralis Klug.

» coerulescens F.

Nematus coeruleocarpus Hart.

» lutea Panz.

» ventricosus Mus.

Klug.

Dolerus anticus Klug.

» saxatilis Hart.

» tristis F.

Emphytus cinctus L.

Selandria aethiops F.

» ephippium Panz.

» morio F.

» aperta Hart.

Athalia annulata F.

Allantus marginellus F.

» zonatus Klug.

Macrophya haematopus Panz.

Tenthredo nitida Klug.

Ichneumon fabricator Grav.

» vestigator Wesm.

Ichneumon illuminatorius var.

3 Wesm.

» sugillatorius L.

Amblytelus castigator F.

» subsericans Grav.

» elegans Grav. 1).

Probolus fossorius Grav.

Colpognathus celerator Grav.

Dicaelotus pumilus Grav.

Centeterus confector Grav.

Eristicus clericus Grav.

Cryptus arrogans Grav.

» nigripes Grav.

» titillator L.

» » var. 2 Grav.

» hostilis Grav.

» ? melanoleucus var. 1

Grav.

» spiralis Grav.

Phygadeuon fumator var. Î et

7 Grav.

» tenuiventris Grav.

» abdominator var.

4 Tasch. (= pro-

fligator var. 3

Grav.)

1) De soorten, voor wier naam het teeken * is geplaatst, zijn niet in de

andere provincien van ons land gevangen en evenmin vermeld in de Lijst van

Limburgsche insecten, door Mr. A. H. Maurissen medegedeeld achter het verslag

der zomervergadering van 1881, blz. cx.

CXXXVIII

Phygadeuon obscuripes Tasch.

(= abdominator

var. 3 Grav.)

? » vagabundus var. 2

Grav.

si » bitinctus Grav.

» labralis Tasch. (=

jejunator var. 1

Grav.)

. » tenuipes Grav.

a » variabilis Grav.

i » procerus Grav.

cum var. 1 Grav.

> » cretatus Grav.

Hemiteles varitarsus Grav.

» niger Tasch.

Exolytus laevigatus Först.

Pimpla stercorator Grav. var. 2.

» scanica Vill.

» viduata Grav.

Glypta bifoveolata Grav. var. 1.

» haesitator Grav.

» ceratites Grav.

Lissonota cylindrator Vill.

» bellator Grav.

» fracta Grav.

Coelocentrus caligatus Grav.

Phytodietus segmentator Grav.

Mesoleptus Typhae Fourer.

» cingulatus Grav.

» testaceus F.

x » subcompressus Grv.

Euryproctus annulatus Grav.

È » atomator Grav.

4 » chrysostomus Grv.

Perilissus lutescens Holmer.

(= grisescens Grav.)

» pallidus Grav.

- Tryphon rutilator var. 10 Grav.

» incertus Hlmgr. (=

rutilator var. 8 Grav.)

» consobrinus Holmer.

(= rutilator var. 3

Grav.)

» elongator F.

» varicornis Grav.

» brachyacanthus Gmel.

Tryphon segmentorius var. 1

Grav.

» ephippium Hlmgr.

Erromenus brunnicans Grav.

Exochus flavomarginatus

Hlmgr.

Bassus laetatorius F.

» flavolineatus Gr. var.

1 Hlmgr.

» areolatus Hlmgr. (=

sulcator var. 3 Grav.)

» albosignatus var. 4 Grv.

Exetastes illusor Grav.

Ophion luteus L.

Anomalon tenuicorne Grav.

cum var, 2 Gray.

Limneria difformis Grav.

> mutabilis Hlmgr.

» dumeticola Hlmgr.

» obscurella Hlmgr.

» vivida Hlmgr.

» geniculata Grav.

Mesochorus gemellus Hlmgr.

» dorsalis Hlmgr.

» pectoralis Ratz.

Porizon harpurus Schr.

Pristomerus vulnerator Panz.

Elampus Panzeri F.

Hediychrum lucidulum Dahlb.

Chrysis ignita L.

Mellina arvensis var. 1. Dahlb.

Mimesa bicolor Schenck.

» equestris F.

» atra Panz.

Passaloecus turionum Dahlb.

» gracilis Dahlb.

Cerceris 5-fasciata Rossi (=

nasuta Dahlb.)

» labiata F.

Hoplisus 5-cinctus F.

Psen atratus Panz.

Tachytes pompiliformis Panz.

Nysson omissus Dahlb.

Rhopalum tibiale F.

. Diodontus pallipes Panz.

Priocnemis pusillus Schenck.

. Priocnemis variegatus var. c F.

» obtusiventris

Schenck.

» notatus Wesm.

» hyalinatus Dahlb.

» affinis v. d. Lind.

» exaltatus Panz. var.

a Dahlb.

Aporus bicolor Schenck.

Ceropales maculata F.

Pompilus rufipes L.

» concinnus Dahlb.

» spissus Schenck.

» melanarius Dahlb.

» viaticus Dahlb.

» sericeus Schenck.

» pectinipes L.

» dispar Dahlb.

Tiphia femorata F.

Myrmosa melanocephala F.

DIPTERA.

Hormomyia producta Meig.

Sciara Thomae L.

Chironomus riparius Meig.

» dorsalis Meig.

Tipula hortensis Meig.

» truncorum Meig.

Pachyrhina annulicornis Meig.

» Histrio F.

Cylindrotoma glabrata Meig.

Dicranota bimaculata Schumm.

Limnobia modesta Meig.

Limnophila ferruginea Meig.

Erioptera propinqua Egg.

Pachygaster ater Panz.

Chrysomyia formosa Scop.

» polita L.

Beris vallata Först.

Actina tibialis Meig.

Tabanus fulvus Meig.

Leptogaster guttiventris Zett.

Dioctria Reinhardi Wied.

» Baumhaueri Meig.

» Sp.

Laphria gilva L.

CXXXIX

" Asilus geniculatus Meig.

» setulosus Zell.

Leptis tringaria L.

Chrysopila nigrita F.

» atrata F.

» aurea Meig.

Scenopinus fenestralis L.

Hybos grossipes L.

Empis lutea Meig.

Hilara maura F.

Porphyrops praerosus Löw.

Xanthochlorus tenellus Wied.

Dolichopus trivialis Hal.

Pipunculus pratorum Fall.

» ruralis Meig.

Psarus abdominalis F.

Chrysotoxum festivum L.

Pipiza carbonaria Meig.

Pipizella virens F.

» annulata Meig.

Chrysogaster metallina F.

Melanostoma mellina L.

Platychirus clypeatus Meig.

Syrphus excisus Zett.

Melithreptus scriptus L.

» nitidicollis Zett.

Xanthogramma ornata Meig.

Paragus lacerus Lòw.

» tibialis Fall. var. trian-

guliferus.

Bacha elongata F.

Volucella bombylans L.

Eristalis tenax L.

Helophilus trivittatus F.

Syritta pipiens L.

Eumerus lunulatus Meig.

Physocephala rufipes F.

Zodion notatum Meig.

Occemyia atra F.

Sicus ferrugineus L.

Gymnosoma rodundata L.

Echinomyia ferox Panz.

Tachina rustica Meig.

>» larvarum L.

Metopia leucocephala Rossi

Thryptocera crassicornis Meig.

Siphona flavifrons Staeg.

CXL

* Clytia tephra Meig.

Phyto lepida Meig.

Morinia nana Meig.

Sarcophaga carnaria L.

» dissimilis Meig.

Graphomyia maculata Scop.

Mesembrina meridiana L.

Pollenia rudis F.

» varia Meig.

Pyrellia cadaverina L.

Cyrtoneura pabulorum Fall.

» curvipes Macq.

Limnophora varians Zett.

Hylemvia variata Meig.

» linogrisea Meig.

Anthomyia humerella Zett.

Homalomyia lepida Wied.

Cordylura albilabris F.

Norellia spinimana Meig.

Helomyza similis Meig.

Dryomyza flaveola Fall.

Sciomyza griseola Fall.

» cinerella Fall.

Tetanocera laevifrons Lòw.

» elata F.

Limnia obliterata F.

» marginata F.

» unguicornis Scop.

Platystoma seminationis F.

Lauxania aenea Fall.

» cylindricornis F.

Sapromyza praeusta Fall.

Sapromyza lupulina F.

» longipennis F.

» rorida Fall.

Trypeta onotrophes Lòw.

» Colon Meig.

Oxyphora miliaria Schr.

Tephritis pantherina Fall.

» dioscurea Lòw.

Nemopoda cylindrica F.

Themira gracilis Zett.

Micropeza corrigiolata L.

Loxocera elongata Meig.

Chyliza atriseta Meig.

Psila fimetaria L.

» nigra Fall.

Meromyza variegata Meig.

» saltatrix L.

» laeta Meig.

Chlorops cereris Fall.

» glabra Meig.

» gracilis Meig.

Oscinis maura Fall.

Notiphila nigricornis Stenh.

» annulipes Stenh.

Discomyza incurva Fall.

Hydrellia griseola Fall.

Scyphella flava L.

Opomyza florum F.

Geomyza combinata L.

* Phyllomyza securicornis Fall.

* Phora iridipennis L. Duf.

ARAEOSTERNUS WIENECKEI N. G. N. SP.

EEN NIEUWE VORM IN DE FAMILIE DER LORICATA ')

DOOR

Dr. J. G. DE MAN.

(Hierbij Plaat 1 en 2).

Deze zeer belangrijke nieuwe vorm, dien ik wegens het smalle

sternum Araeosternus noemen -wil, behoort zonder eenigen twijfel

tot de familie der Loricata (Scyllarinae, Palinurinae) en is, wat zijne

generieke kenmerken aangaat, het naast verwant aan het geslacht

Palinurus Fabr. s. s. (Palinuri communes Edw.), maar wijkt door

den bouw van den cephalothorax, de gedaante van het voorhoof

en van het sternum zoozeer af, dat hij voortaan den type van eene

nieuwe groep naast die der Scyllarinae en Palinurinae vormen moet.

De cephalothorax heeft een verlengde min of meer cylindrische

gedaante; de bovenvlakte is langwerpig rechthoekig, daar de grootste

breedte, die een weinig achter de sutura cervicalis gevonden wordt,

zich tot de lengte verhoudt als 5 : 8; die sutura ligt een weinig

achter het midden en loopt aan weerszijden schuin naar voren en

naar beneden naar het voorste gedeelte van het antennaire sternum ;

suturae branchiocardiales zeer zwak aangeduid; vlak vóór en even-

wijdig aan den gebogen achterrand van de bovenvlakte van den

cephalothorax ligt een zeer diepe gladde sleuf. Het cephalostegiet

of dat deel van de bovenvlakte van den cephalothorax, dat vóór de

sutura cervicalis ligt, is in de richting der lengte gewelfd, het

omostegiet bijna vlak; de geheele bovenvlakte evenwel naar weers-

zijden gebogen, terwijl de zijstreken van het cephalostegiet concaaf

zijn. Zijranden gebogen; die van het omostegiet afgerond, die van

1) Deze beschrijving verscheen ook in de Engelsche taal in de Notes from the

Leyden Museum, tome III. p. 131.

À ARAEOSTERNUS WIENECKEI N. G. N. SP.

het cephalostegiet naar voren scherper en eindigend in een scherpen

buitenhoek. Het gewelfde mediane gedeelte van het cephalostegiet

gaat naar voren in het breede driehoekige, een weinig naar be-

neden hellende voorhoofd over, de concave zijdelingsche deelen van

het cephalostegiet daarentegen in de spitse buitenhoeken van het

rugschild. Het voorhoofd wordt van die buitenhoeken door twee

diepe driehoekige insnijdingen gescheiden, waarin de middelmatig

groote oogen liggen, en strekt zich nagenoeg even ver naar voren

uit als de buitenhoeken van het rugschild. Dit laatste draagt geen

doornen gelijk bij de Palinuri, maar de geheele bovenvlakte is zeer

dicht met talrijke kleine dwarsche gele haarbosjes overdekt, die

voornamelijk aan en nabij de zijranden op schubvormige knob-

beltjes gezeten zijn, terwijl er enkele langere haren tusschen ver-

spreid staan. De voorrand van het voorhoofd en de buitenranden

der vermelde insnijdingen, waarin de oogen liggen , zijn een weinig

getand en een kleine mediane reeks van eenige weinige scherpe

tanden bevindt zich op het voorste gedeelte van het voorhoofd. De

zijvlakken van het achterste gedeelte van den cephalothorax dalen

verticaal naar beneden, maar de een weinig concave zijvlakken

van het voorste gedeelte dalen schuin naar binnen en naar be-

neden; ook die zijvlakken zijn met talrijke zeer kleine korte haar-

bosjes bedekt. Het breede driehoekige voorhoofd bedekt geheel en

al de oog- en antennaal-segmenten; het laatste is smal en met

twee kleine gecomprimeerde doornvormige schubben gewapend,

welke een weinig naar elkaar convergeeren.

Buitenste antennen geheel gevormd als bij de ware Palinuri

Fabr. (s. s.), daar de coxoceriten en basiceriten geheel met het

epistoma vergroeid zijn. Een antennaal-schub ontbreekt daarom ook.

Het ischioceriet of basale lid van den steel is met een kleinen doorn

aan den buitenhoek gewapend; de bovenvlakte van achteren con-

caaf, van voren convex, de benedenvlakte gewelfd en een weinig

ruw, de binnenvlakte concaaf en glad; de voorrand der boven-

vlakte met eenige gele haren bezet. Het meroceriet of tweede lid

evenzoo met enkele weinige gele haren bekleed, gelijk ook het

carpoceriet; eindlid of proceriet een weinig korter dan de cephalo-

ARAFOSTERNUS WIENECKEI N. G. N. SP. 3

thorax, in vele leden verdeeld en met lange gele, kransgewijze

geplaatste haren begroeid. Binnenste antennen een weinig onder

de buitenste geplaatst, geheel gebouwd als bij Palinurus Fabr. (s. s.);

het basale lid, het langste van allen, reikt tot het midden van

het carpoceriet der buitenste antennen; het tweede en derde lid

zijn even lang en te zamen zoo lang als het basale, de twee eind-

draden zeer kort, het langere binnenste in vele geledingen ver-

deeld, iets korter dan de gezamenlijke lengte der twee eindleden

en aan beide randen behaard. Epistoma rechthoekig, breeder dan

lang, de voorrand aan weerszijden van eene in het midden aan-

wezige fijne insnijding uitgerand en getand, voor het overige fijn

gekarteld; buitenvlakte van het epistoma met vele kleine fijne

haarbosjes begroeid. Buitenste kaakpooten reikende tot het midden

van het carpoceriet der buitenste antennen, geheel gebouwd als

bij Palinurus Fabr. s. s.; het tweede lid, dat correspondeert met

het basipodiet der looppooten, van een slank exopodiet voorzien,

waarvan het flagellum tot het midden van het vierde lid reikt;

derde lid trapeziumvormig, langer dan breed, hebbende den voor-

rand breeder dan den achterrand, terwijl de binnenrand der smalle

binnenvlakte met negen ef tien scherpe tanden gewapend is, die

naar voren in grootte toenemen; de binnenvlakte van al de leden

met talrijke lange gele haren begroeid.

Sternum langwerpig, rechthoekig, uit vijf segmenten samen-

gesteld, waarvan het eerste of voorste iets minder breed is

dan het tweede, het tweede, derde en vierde bijna even breed

zijn, het vijfde weder zeer smal is, terwijl de beide helften der

bovenvlakte van dit vijfde segment naar elkaar toegekeerd zijn.

Looppooten allen monodactiel; het eerste paar veel dikker en krach-

tiger dan de overigen, en iets verder reikende dan de steel der

buitenste antennen; coxopoditen tegen den voorrand van het eerste

lid van het sternum aanliggend, zoodat hunne binnenvlakten

elkander aanraken en niet van een gescheiden zijn als bij Pali-

nurus; meropoditen nauwelijks reikende tot den voorrand san het

epistoma , samengedrukt met scherpen bovenrand, een weinig

concave gladde binnenvlakte, de buitenvlakte convex en met tal-

4 ARAFOSTERNUS WIENECKEI N. G. N. SP.

rijke kleine haarbosjes overdekt, met langere haren aan de onder-

vlakte en aan den bovenrand, met een zeer kleinen tand aan het

distale einde van den benedenrand. Carpopoditen zeer kort, met

afgeronden bovenrand en gewelfde behaarde buiten- en binnenvlakten.

Propoditen iets langer dan de carpopoditen met convexe buiten- en

binnenvlakten, die met talrijke kleine dwarsche haarbosjes bedekt

zijn, met afgeronden bovenrand , aan den benedenrand met drie of vier

kleine conische doornen gewapend, waarvan de voorste de grootste is

en met vele lange gele haren begroeid. Dactylopoditen zoo lang als de

propoditen, met afgeronden gladden bovenrand, in een krachtigen donker

rooden klauw uitloopend, terwijl zij op de zijden met drie rijen van

dwarsgeplaatste gele haarbosjes begroeid zijn. De overige pooten

nemen naar achteren geleidelijk in lengte af en zijn min of meer

als bij de ware Palinuri gevormd. Coxopoditen van de pooten van

het tweede paar tegen de zijranden van het eerste en tweede

lid van het sternum gelegen; meropoditen zeer gecomprimeerd,

met scherpe boven- en benedenranden met vlakke buiten- en

een weinig concave binnenvlakte; carpopoditen cylindrisch met

afgeronde boven- en onderranden; propoditen bijna tweemaal zoo

lang als de carpopoditen, samengedrukt; dactylopoditen verlengd,

nagenoeg twee derden van de lengte der propoditen lang. Buiten-

vlakten van al die leden met zeer kleine haarbosjes bedekt, terwijl

de boven- en benedenranden met lange gele haren begroeid zijn.

Pooten van het derde paar gelijk aan die van het tweede, hoewel

een weinig korter. Die van het vierde evenzoo aan de twee voor-

gaanden gelijk, hoewel de meropoditen iets minder gecomprimeerd

zijn. Coxopoditen van het vijfde paar van elkander afgescheiden

door het smalle vijfde segment van het sternum, met een kegelvormigen

penis op de ondervlakte; meropoditen cylindrisch; carpopoditen

naar verhouding langer dan die van het vierde paar met een

kleinen schubvormigen tand aan het distale eind van den onderrand.

Gelijk die van het tweede paar, zijn ook de overige looppooten

zeer behaard, met langere gele haren aan de boven- en beneden-

randen der verschillende leden.

Abdomen gelijk aan dat van Palinurus Fabr. s. s., een weinig

ARAEOSTERNUS WIENECKEI N. G. N. SP, 5

langer dan het rugschild; de terga of bovenvlakten der leden zeer

gewelfd, niet gesleufd en met uitzondering van een smal voorste ge-

deelte met talrijke zeer kleine korte haarbosjes begroeid. Pleura van

het eerste segment met een concaven buitenrand en stompe voor- en

buitenhoeken. Voorste gedeelte van de pleura van het tweede segment

met afgeronden voorrand, van het veel grootere achterste gedeelte door

eene driehoekige insnijding afgescheiden; buiten-achterhoek scherp,

buitenrand van voren getand. Pleura van het derde segment ruit-

vormig met een bijna rechten getanden buitenrand, met spitsen

buiten-achterhoek, en bijna rechten achterrand. Pleura van het

vierde en vijfde segment bijna gelijk aan elkaar, vierhoekig, met

afgeronden voorsten buitenhoek, spitsen achter-buitenhoek, en een

kleinen scherpen tand op het midden van den buitenrand. Pleura

van het zesde segment driehoekig met afgeronden voorsten buiten-

rand, met concaven en getanden achterrand. Telson vierhoekig,

een weinig langer dan breed; het voorste gedeelte verkalkt en

met talrijke kleine haarbosjes voorzien gelijk op de terga der

overige segmenten, het overige gedeelte vliezig met talrijke longi-

tudinale rijen van zeer kleine korte haarbosjes. — Achterrand

van het sternum van het eerste segment van het abdomen met

drie tanden gewapend, waarvan de middelste afgeplat en krachtig

is; achterranden der sterna van het tweede en derde segment met

verscheidene kleine zijtanden en een middelsten iets grooteren tand ;

die van het vierde en vijfde segment evenzoo met eenige kleine

scherpe bijna gelijke tanden; sternum van het zesde segment in

longitudinalen zin langer dan de voorafgaande, met drie scherpe

tanden aan weerszijden eener mediane insnijding aan den achter-

rand, terwijl de zijden concaaf en een weinig getand zijn. Binnen-

vlakten der pleura een weinig behaard. Exopoditen der abdominaal-

aanhangsels van het tweede, derde, vierde en vijfde segment

bladvormig, die van het tweede ovaal en toegespitst, die der drie

overigen geleidelijk smaller wordende, allen behaard aan beide

randen; endopoditen van de aanhangsels van het tweede segment

een weinig korter dan de exopoditen, lijnvormig en behaard, die

der overigen rudimentair. Exopoditen en endopoditen van het zesde

6 ARAEOSTERNUS WIENECKEI N. G. N. SP.

segment groot en breed, gelijk bij Palinurus Fabr. s. s. en met

het telson de staartvin van het dier vormende; de bovenvlakte

bedekt met talrijke longitudinale rijen van kleine zeer korte haar-

bosjes, gelijk aan die van de bovenvlakte van het telson.

Afmetingen:

Lengte van het rugschild 82 mm.

Grootste breedte ervan 50 mm.

Afstand der voorste buitenhoeken van het rugschild 28 mm.

Lengte van het abdomen 105 mm.

Lengte van het telson 30 mm.

Lengte der buitenste antennen 85 mm.

Lengte der binnenste antennen 50 mm.

Lengte der voorpooten 110 mm.

Lengte van het sternum 36 mm.

Breedte van het middelste segment van het sternum 18 mm.

Het eenige voorwerp, een mannetje, werd Dr. Wienecke aan-

geboden, toen hij het kleine Ratten-eiland bezocht, nabij Benkoelen

(Sumatra), door een man, die zeide dat het dier door hem in de

zee gevonden was, en ik veroorloof mij aan dezen zonderlingen

kreeft den naam te verbinden van hem, die de verzameling Crus-

taceën van ’s Rijks museum van natuurlijke historie zoo zeer ver-

meerderd heeft.

De familie der Loricata moet dientengevolge voortaan in drie

groepen vervallen, die der Scyllarinen, Palinurinen en Araeoster-

ninen, waarvan de laatste onderscheiden is door het rechthoekige

smalle, naar achteren niet verbreede sternum en den bouw van

het verlengde, min of meer cylindrische en behaarde rugschild,

dat geene doornen draagt, maar met korte haarbosjes versierde

schubben.

PAYLLOTOMA ACERIS KALTENBACH,

IN HARE GEDAANTEWISSELING EN LEVENSWIZE

BESCHREVEN

Dr. J. RITZEMA BOS.

(Hierbij Plaat 3).

Eene vraag door C. Miller in The Entomologists weekly Intel-

ligencer for 1856, blz. 110, gedaan betreffende eene « mysterious

mining larva» is zonder twijfel ontstaan door eene waarneming

aangaande Phyllotoma Aceris, hoewel Miller zelf aan een motrupsje

dacht.

De eerste, die deze soort beschrijft, is Kaltenbach, in de

Verhandlungen des naturhistorischen Vereins der preussischen Rhein-

lande u. Westphalens, 13° Jaargang (1856), bl. 257.

Verder wordt zij door M’Lachlan onder denzelfden naam, maar

als nova species, beschreven in The Entomologists monthly Maga-

zine, Vol. IV (1867—68) bl. 104, terwijl Charles Healy in

hetzelfde deel (bl. 105—107) het een en ander omtrent bouw en

levenswijze der larve meedeelt.

Kaltenbach noemt haar en beschrijft haar zeer beknopt in die

Pflanzenfeinde aus der Klasse der Insekten (A874), op bl. 9.

Eindeljk heb ik zelf de larven van deze soort, in hare cocons

besloten, vertoond op de 35° zomervergadering der Nederlandsche

Entomologische Vereeniging (zie het verslag van die vergadering in

het Tijdschrift voor Entomologie, deel XXIV, bl. xvi.

Ziedaar al wat ik aangaande de literatuur van dit insect kon

machtig worden. Al de aangehaalde artikels bevatten niets dan

korte beschrijvingen van het volwassen insect, met doorgaans nog

8 PHYLLOTOMA ACERIS KALT. IN HARE

meer beknopte mededeelingen aangaande den bouw en de levenswijze

der larven. Afbeeldingen van Phyllotoma Aceris schijnen nog niet

te bestaan. Daarom acht ik het niet van belang ontbloot, mijne

waarnemingen aangaande deze bladwesp, van afbeeldingen vergezeld,

in dit Tijdschrift te publiceeren, te meer, omdat Phyllotoma een

in vele opzichten merkwaardig geslacht is, waarvan nog maar

weinige soorten tot heden in hare levenswijze nauwkeurig zijn gade-

geslagen.

Ook op dit gebied heeft de onvergetelijke Snellen van Vollen-

hoven het begin gemaakt. Van zijne hand zijn de beschrijving en

afbeelding der verschillende ontwikkelingstoestanden van PAyllo-

toma melanopyga Kl., welker larve in de elzenbladeren mineert

(Tijdschr. v. Entom. IX, bl. 196, pl. 8) en die van de in

berkenbladeren zich ontwikkelende Phyllotoma tenella Zadd.

(Tijdsehr. v. Entom. XVII, bl. 39, pl. 4). Nog vermeldt

Snellen van Vollenhoven eene soort, bij den Haag waargenomen,

door hem PA. pinguis genoemd, en beschreven op bl. 421 van

deel XII van het Tijdschr. v. Entom., afgebeeld op pl. 3 van

datzelfde deel, maar waarvan hem de levenswijze niet bekend werd.

Ten slotte maakt hij in hetzelfde deel van het Tijdschr. v. Entom.

(bl. 122) nog melding van eene zeer kleine bladwesp, die hij

ontvangen had, en welke, wat de sprieten betreft, eene Phyllo-

toma, wat de vleugels aangaat, eene Fenusa is.

Het bovenstaande is zeker voldoende om te bewijzen, dat

Phyllotoma’s in ons land niet dicht gezaaid schijnen, wat betreft

het aantal soorten. Ook wat aangaat het aantal exemplaren , waarin

de meeste soorten hier voorkomen, kan men constateeren, dat

dit niet groot is. Slechts PAyllotoma melanopyga schijnt vrij algemeen

verspreid te zijn, want volgens Snellen van Vollenhoven’s opgaven

vond men haar te Rotterdam, te Leiden en te Amersfoort, terwijl

ik zelf haar aantrof te Warffum, te Groningen, nabij Ruurlo en

te Wageningen.

Toen ik nu het vorige jaar in staat werd gesteld, de levenswijze

van eene voor onze fauna nieuwe en over ’t geheel nog slecht

gekende Phyllotoma-soort na te gaan, heb ik van deze gelegenheid

GEDAANTEWISSELING EN LEVENSWIJZE. 9

gebruik gemaakt. Dit artikel, waarin ik mijne waarnemingen

mededeel, kan dus eenigszins worden beschouwd als een eerste

vervolgstuk op Snellen van Vollenhoven’s monographieén van

inlandsche bladwespen.

In de laatste dagen van Juni 1880 zond mij de heer E. van

den Bosch te Goes eene menigte lensvormige, op zaadjes gelijkende

lichaampjes met cirkelronden omtrek, van welke de diameter 6 à 7

mm. bedroeg. Hunne oppervlakte vertoonde aan den eenen kant een

zeer dicht, zijdeachtig, blinkend spinsel, terwijl de andere kant

werd gevormd door de opperhuid van een blad. Door het spinsel

heen kon men eene larve zien, die het inwendige van het lens-

vormige lichaampje innam en door hare krachtige bewegingen

gedurig het geheele ronde lichaampje deed opspringen tot eene

hoogte van 5 à 10 mm. Deze zonderlinge bewegingen hadden de

aandacht getrokken van hen, die ze in den Wilhelminapolder in

grooten getale onder eschdoornboomen hadden gevonden.

Het bleek mij spoedig, dat de binnen de meergenoemde lens-

vormige lichaampjes levende larven waren die van Phyllotoma

Aceris Kaltenbach, welke o. a. in Kaltenbach’s Pflanzenfeinde,

zij het dan ook niet zeer volledig, beschreven worden. Ik verzocht

den heer van den Bosch om bladeren van de eschdoornboomen ,

waaronder de lensvormige lichaampjes waren gevonden, ten einde

de beschadiging te kunnen nagaan, welke zij dezen bladeren

aandoen. Voorts trachtte ik de larfjes tot verdere ontwikkeling

te brengen, wat mij met een zestal exemplaren mocht gelukken.

Rekent men echter, dat ik in den loop van den vorigen zomer

zeker over een paar honderd lensvormige lichaampjes kon beschik-

ken, en dat ik voortdurend nauwgezet voor het welzijn hunner

bewoners zorgde, dan is dit resultaat gering. Trouwens Kaltenbach

zegt: « Die Zucht ist schwierig und mir meist misslungen. »

Ik deel nu eerst mede wat mij aangaande de levenswijze van

Phyllotoma Aceris, 100 door beschouwing van het mij toegezonden

materiaal als uit de mededeelingen van Kaltenbach en Healy is

bekend geworden, en ga vervolgens over tot de beschrijving van

10 PHYLLOTOMA ACERIS KALT. IN HARE

deze soort in hare drie toestanden van imago, pop en larve.

LEVENSWIJZE. De volwassen bladwespen kwamen bij mij uit tus-

schen 24 April en 2 Mei, dus op een’ tijd, waarop bij het

schrale, gure voorjaarsweder van 1881, nog slechts zeer weinige

eschdoornblaadjes waren te zien. Buiten zouden zeer zeker de

imagines wat later zijn uitgekomen; dat ze zich in mijn labora-

torium wat sneller hebben ontwikkeld, moet natuurlijk worden

toegeschreven aan de hoogere temperatuur, die daar doorgaans

heerschte. In de meeste jaren echter zal men zeker ook buitens-

huis den gewonen tijd van het uitkomen der imagines wel op het

begin van Mei mogen stellen, den tijd, waarop doorgaans reeds

de eschdoorns met hunne meeste bladeren prijken. — Hoewel ik

een tijdlang een paar mannelijke en een paar vrouwelijke blad-

wespen met elkaar hield opgesloten in eene ruimte, waarin ik

eenige van bladeren voorziene, in water geplaatste eschdoorntakjes

had gebracht, zoo mocht het mij toch niet gelukken de paring

of het eierleggen waar te nemen. Afgaande op het feit, dat —

zooals in mijne fig. 1 is te zien — doorgaans de uitgevreten

plaatsen van het blad aan eene der hoofdnerven beginnen, zoo

geloof ik fe mogen aannemen, dat de vrouwelijke PAyllotoma

Aceris door middel van hare zaagvormige legboor in het blad eene

opening maakt in de onmiddellijke nabijheid van eene of meer van deze

hoofdnerven, en door deze opening haar eitje in het bladmoes

brengt. Het larfje moet zonder twijfel spoedig uit het ei komen,

en bovendien nog snel groeien, daar het meestal reeds vóór het

einde van Juni volwassen is. De platte PAyllotoma-larve mineert in

de bladeren; zij vreet het bladmoes weg, maar laat de beide

opperhuiden en de nerven met hare vertakkingen ongeschonden.

Zij laat zich in het mineeren niet zeer storen door de aanwezig-

heid van tamelijk zware nerven, hoewel zij nooit hare knaag-

ruimte aan weerskanten van eene hoofdnerf doet uitstrekken,

en — zooals bij eene beschouwing van fig. 1 zal blijken — ook

de nerven van den tweeden rang niet vaker dan noodig is, over-

schrijdt. Doorgaans strekt zich eene knaagruimte uit tusschen twee paar

TRE

GEDAANTEWISSELING EN LEVENSWIJZE. 14

of tusschen drie paar zulke nerven van den tweeden rang. Dikwijls

mineeren drie of vier, ja soms vijf tot tien larven in een enkel

blad, hetwelk weldra overal, waar de larve zich heeft opgehouden,

bijkans geheel witte plekken vertoont, gevormd door niets anders

dan de beide opperhuiden. Later worden deze doorschijnende

witte plekken doorgaans donkerder; want bij bevochtiging der

bladeren door dauw of regen vervloeien de excrementen der larve,

die anders uit fijne korreltjes bestaan, en kleuren aldus de plekken

bruin. Is nu de larve volwassen, dan vreet zij nog eene cirkel-

ronde plek uit van + 6 mm. diameter, aansluitende aan het

reeds uitgevreten gedeelte des blads, en spint daarbinnen eene

lensvormige cocon om zich zelve heen; maar vóór deze gereed is,

bijt zij met hare kaakjes de bovenste opperhuid van het blad

langs den rand van de cocon door. Deze bovenste opperhuid blijft

aan de cocon kleven, wanneer deze laatste van het blad afvalt. Het

blad, dat overigens over bet uitgevreten gedeelte alleen uit de

twee opperhuiden bestaat, vertoont dan op de cirkelvormige plaats,

waar de larve het laatst leefde, niets meer dan eene enkele

opperhuid nl. de benedenste (zie fig. 1). De cirkelronde cocons,

die aan den eenen kant bekleed zijn met een stukje blad-epidermis ,

waaraan eenige nerven zijn vastgehecht, blijven op den grond

liggen, maar kunnen zich nog altijd meer of min van de eene

naar de andere plaats bewegen, ’t zij actief, door sprongen —

gelijk reeds boven werd vermeld —, ’tzij passief, bijv. door den

wind. In de figuren 2 en 3 vindt men eene cocon op de dubbele

grootte afgebeeld; in fig. 2 ziet men den kant, waaraan de opper-

huid is bevestigd, in fig. 3 de zijde, waar geen blad-epidermis

zich over heen uitstrekt, zoodat men door het spinsel van de

cocon heen de larve kan onderscheiden. Zoowel in fig. 2 als in

fig. 3 is aan den gekartelden rand der cocon zichtbaar de eigen-

aardige wijze, waarop de bastaardrups het cirkelvormige stuk

epidermis uitvreet.

Boven reeds deelde ik mede, dat mij de meergenoemde lens-

vormige lichaampjes werden toegezonden in de laatste dagen van

Juni. Toen reeds hadden de bastaardrupsjes opgehouden te vreten,

12 PHYLLOTOMA ACERIS KALT. IN HARE

en waren ze dus volwassen. In mijn laboratorium kwamen de

bladwepen in het laatst van April en het begin van Mei te

voorschijn; en reeds werd er door mij op gewezen, dat ze in de

vrije natuur zeker later zouden zijn uitgekomen. Neemt men nu

ook al aan, dat de bladwespen al zeer spoedig gaan paren en

eierleggen, en dat na zeer weinige dagen reeds uit de eieren de

bastaardrupsen voor den dag komen, dan blijkt het toch in ieder

geval, dat de larve van Phyllotoma Aceris hare groei-periode in

minder dan twee maanden doorloopt. Daarna volgt eene periode

van rust, die den geheelen winter duurt. In Maart en de eerste

helft van April opende ik enkele cocons, en vond daarin nog

steeds onveranderde bastaardrupsen. Op 24 April, toen de eerste

twee bladwespen voor den dag kwamen, vond ik nog in sommige

cocons onveranderde bastaardrupsen, maar ook in eene enkele

cocon eene pop, welke door mij in fig. 7 is afgebeeld. Het blijkt

dus, dat de poptoestand in slechts weinige dagen wordt door-

loopen.

Uit de vergelijking van de leefwijze van Phyllotoma Aceris met

die van Ph. tenella en Ph melanopyga, welke Snellen van

Vollenhoven ons heeft geschetst, blijkt, dat alle drie soorten als

bastaardrupsen mineeren, en zich — als ze volwassen zijn — in

eene lensvormige cocon insluiten, maar dat P%. Aceris de eenige

der inlandsche soorten is, welker cocon n'et in het blad, in de

ruimte tusschen de bovenste en de benedenste opperhuid, blijft

zitten.

Ik heb thans bij de afbeeldingen van PAyllotoma Aceris in hare

onderscheidene ontwikkelingstoestanden (zie fig. 4—12) de volgende

beschrijvingen te voegen.

BESCHRIJVING VAN DE BLADWESP. Lengte 4.5 à 5 mm.; het

mannetje is doorgaans iets kleiner dan het wijfje. Kop, als bij

alle Phyllotoma’s, veel meer breed dan lang, minstens 23 maal

zoo breed. Vlak naast de oogen is de voorkant van den kop meer

of min ingedrukt, terwijl het midden van dien voorkant, tusschen

de beide tamelijk ver van elkaar geplaatste sprieten, weer iets

meer naar voren uitsteekt. De sprieten zijn zoo lang als kop en

GEDAANTEWISSELING EN LEVENSWIJZE. 43

borststuk samen, overal ongeveer even breed, en bestaan uit 12

leden (zooals Kaltenbach vermeldt, niet 11 leden, zooals M’Lachlan

opgeeft), van welke de eerste drie zeer kort zijn, en het vierde

langer is dan deze eerste drie te zamen; de volgende leden der

sprieten nemen zeer geleidelijk in lengte af (vgl. fig. 9). De kleur van

de antennen is zwart; de voorste leden vertoonen bij sommige

individu’s aan den benedenkant eene eenigszins bruinachtige tint.

Alle leden zijn zwak behaard. — De oogen zijn zeer groot, bij-

kans bolvormig, grijsachtig van kleur. De kop is geheel zwart,

behalve eene streep, aan den binnenkant van ieder oog loopende,

welke streep zich echter bijkans alleen aan de onderzijde uitstrekt ,

en slechts even aan den voorkant der bovenzijde zichtbaar is. De

twee tamelijk dikke basale leden van de onderkaakstasters zijn

grootendeels zwart, maar wit geringd; de eindleden zijn vuilwit.

De onderlip is geelwit met bruine randen; de onderlipstasters zijn

ook geelwit, maar hun eindlid is donkerbruin. De kleur van het

borststuk is, evenals die van het achterlijf, glimmend zwart

zoowel aan de rug- als aan de buikzijde. Alleen de aanhechtings-

plaatsen der heupen zijn vuilwit van kleur. Borststuk en achterlijf

zijn geheel onbehaard.

Van den bouw der pooten kan fig. 10 een denkbeeld geven,

waar een voorpoot is afgebeeld. De betrekkelijk breede heupen

zijn glimmend zwart, behalve hare aan den dijring aansluitende

uiteinden, welke witachtig zijn. De smallere dijring is insgelijks

op zijne basale helft zwart, overigens witachtig. De dij is zwart,

behalve het aan de scheen grenzende, dat alweer vuilwit is,

terwijl van de scheen het eerste vierde gedeelte insgelijks vuilwit,

maar het overige zwart is. De voeten, waarvan het eerste lid

langer dan de andere en het laatste ovaal van vorm is (vgl. fig.

10), zijn bruinzwart, maar schijnen door geelwitte haartjes wat

lichter van kleur. De klauwtjes aan het uiteinde van den voet

en die aan het uiteinde der scheen zijn matig groot.

De vleugels zijn donker rookkleurig, hier en daar met rood-

achtigen of blauwachtigen weerschijn. Vóór- en achtervleugels

blijken bij vergrooting zwak te zijn behaard (zie fig. 8, 11 en

14 PHYLLOTOMA ACERIS KALT. IN HARE

12). De radius der voorvleugels is stevig en zeer donker bruin;

hij wordt naar het stigma toe dikker. Het stigma zelf is ovaal,

zeer breed en dik, insgelijks donkerbruin. De cubitus is ook van

dezelfde kleur en sterk ontwikkeld. De ruimte tusschen radius en

cubitus is zeer gering. Het aantal radiaalcellen bedraagt 2; het

aantal cubitaalcellen 3. De verdere bijzonderheden betreffende het

verloop der nerven in voor- en achtervleugels kunnen blijken uit

fio. 11 en 12. Slechts wil ik nog doen opmerken, dat de

laatste der nervi mediani niet — zooals de beide andere — zich

in rechte richting uitstrekt, maar zich eerst naar de voorlaatste

middenader heen buigt, om zich vervolgens er weer van af te

begeven. Fig. 11 en 12 zijn met behulp van de camera lucida

geteekend, en geven dus een trouw beeld van de werkelijkheid.

Vergelijking van deze figuren met die, welke Snellen van Vollen-

hoven geeft van Phyllotoma tenella (Tijdschr. v. Entomologie,

XVII, pl. 4, fig. 11 en 15) en van Ph. melanopyga (Tijdschr.

v. Ent. IX, pl. 8, fig. 5) bewijst, dat tusschen het aderbeloop

der vleugels van de onderscheidene Phyllotoma’s eenige verschillen

bestaan, en dat bepaaldelijk bij PA. Aceris dit aderbeloop meer

volledig is dan bij de beide vroeger in dit Tijdschrift beschreven

soorten.

BESCHRIJVING VAN DE POP. Hierover kan ik kort zijn. Ik heb

haar in fig. 7, van de buikzijde gezien, afgebeeld. De kleur is

geelachtig wit, behalve de oogen, die donker grijsbruin zijn en het

basale lid der sprieten met drie daaraan grenzende leden, welke

bruin van kleur zijn. De lengte van de pop is ongeveer die van

de wesp.

BESCHRIJVING VAN DE BASTAARDRUPS. Charles Healy heeft in deel

IV van The Entomologists monthly Magazine, bl. 105, eene be-

schrijving geleverd van de bastaardrups in de verschillende perioden

van haar kortstondig leven. Ik kan slechts de volwassen larve

„afbeelden en beschrijven, daar jongere voorwerpen niet in mijne

handen kwamen. Alle PAyllotoma-larven zijn plat van lichaam en

bezitten slechts weinig ontwikkelde pooten, zoo borst- als buik-

pooten. Beide eigenschappen staan natuurlijk in verband met de

GEDAANTEWISSELING EN LEVENSWIJZE. 45

levenswijze. De pooten worden door de larven slechts zeer weinig

gebruikt; en alleen een dier met een gedeprimeerd lichaam kan

wonen in de enge ruimte tusschen de beide opperhuiden van

een blad. Ja zelfs reeds het platte lichaam der Phyllotoma-larve

doet de wanden der cirkelronde cocon, in welke zij vertoeft, in

het midden uitzelten , zoodat deze cocon lensvormig wordt.

De volwassen bastaardrups is 6 à 7 mm. lang en bestaat uit

een breeden, korten, meer of min ovalen kop, waarop drie

tamelijk breede borstringen volgen, terwijl de 10 achterlijfs-

segmenten naar achteren toe langzamerhand smaller worden. De

kleur van het geheele dier is wit, op de meeste deelen eenigszins

naar het blauwgrijze, maar hier en daar ook iets naar het gele

overhellende. Slechts de monddeelen met hunne aanhangselen en

de borstpooten zijn door hunne chitine-afzetting bruinachtig ge-

kleurd. De sprieten (fig. 5) zijn breed van basis en vierledig. Den

bouw der monddeelen heb ik niet verder nagegaan. De borstpooten

bestaan slechts uit twee leedjes, waarvan het eerste breed, het

tweede smaller en naar het uiteinde toe eenigszins puntig is,

zonder een eigenlijk klauwtje te vormen (vergel. fig. 4 en 6).

Zooals uit fig. 4 blijkt, zet zich de buikzijde der segmenten van

het borststuk aan weerskanten in een eenigszins chitineus aan-

hangsel voort, waaraan de borstpooten zijn bevestigd. De zeven

paar gewone buikpooten zijn zeer klein en niets anders dan korte,

stompe, natuurlijk ongelede lichaams-aanhangselen. De beide naschui-

vers, aan het laatste achterlijfssegment geplaatst, zijn tot een wratje

met elkaar vergroeid. Voor de beschrijving van de bastaardrups in

hare vroegere toestanden, moet ik naar de bovenvermelde mede-

deelingen van Charles Healy verwijzen. Ik wil slechts doen op-

merken, dat — volgens dezen onderzoeker — bepaaldelijk bij de

pas uit het ei gekomen bastaardrupsjes de kop, de rugzijde van

het eerste en het tweede segment van het borststuk en de buik-

zijde van al de borst- en ook die van de eerste achterlijfssegmenten

donkerbruin of zwart gekleurd zijn door eene sterke chitine-afzet-

ting. Ook na de eerste vervelling blijven de bruine teekeningen

bestaan; maar na de tweede vervelling zijn ze veel minder dui-

PHYLLOTOMA ACERIS KALT.

delijk geworden, en na de derde vervelling, wanneer de larve

volwassen is geworden, zijn ze geheel verdwenen, op de bruine

teekeningen van de monddeelen na.

Verklaring van de afbeeldingen.

Gedeelte van een blad van Acer pseudo-platanus, op twee

plaatsen uitgevreten door eene larve van Phyllotoma Aceris,

ook de plaatsen vertoonende, waar de cocon heeft gezeten.

Eene cocon, waarbinnen de larve van Phyllotoma Aceris, van

boven gezien. Men merkt op dat de bovenwand gevormd wordt

door de opperhuid van het blad van den ahorn.

Eene cocon, waarbinnen dezelfde larve, maar gezien van be-

neden. Men merkt op, dat de benedenwand wordt gevormd

door een eenigszins doorschijnend spinsel, waardoorheen de

larve doorschemert. — Fig. 2 en 3 zijn op de dubbele

grootte afgebeeld.

Volwassen larve van Phyllotoma Aceris, uit de cocon geno-

men en aan de buikzijde bezien.

Spriet

ti van bovengenoemde larve, sterk vergroot.

Pop van Phyllotoma Aceris, vergroot.

Imago van dezelfde soort, vergroot.

Spriet

Voorpoot |

Voorvleugel

Achtervleugel

van het volwassen insect, zeer vergroot.

DESCRIPTIONS

NEW OR IMPERFECTLY KNOWN SPECIES

ICHNEUMONES ADSCITI,

J. O. WESTWOOD M. A, F.L. S.

Hope PROFESSOR OF ZOOLOGY IN THE UNIVERSITY OF OXFORD.

In this memoir, which I have ventured to regard in the light

of a monument dedicated to the memory of my late friend S. C.

Snellen van Vollenhoven (whose love for the insects of the family

Ichneumonidae has been fully manifested in the pages of the

Tijdschrift voor Entomologie), I have brought together descriptions

and figures of some of the most remarkable species of the group

with which I am acquainted. I regret that of some of the species

I have not been able to give an analysis of the parts of the

mouth, the individuals at my disposal being often unique.

SYNOPSIS OF THE SPECIES DESCRIBED IN THIS MEMOIR.

4. Snellenius Vollenhovii Westw. (New Guinea).

2. Agathophiona fulvicornis Westw. (Mexico).

3. Agathirsia rufula Westw. (Mexico).

22.

24.

25.

DESCRIPTIONS OF

. Agathirsia rufiventris Westw. (Mexico).

proxima Westw. (Mexico).

fulvo-castanea Westw. (Mexico).

. Agathona sericans Westw. (Mexico).

. Agathilla fulvo-picta Westw. (Mexico).

. Myosoma pennipes Westw. (Amazons).

Euscelinus sarawacus Westw. (Borneo).

. Spinaria armator Fabr. (Sumatra, Java).

sulcator Smith (Gilolo).

spinator Guér. (Bengal).

fuscipennis Brullé (China, Java).

attenuata Westw. (Borneo).

leucomelaena Westw. (Siam).

dimidiata Westw. (Ceram).

suliana Westw. (ins. Sula).

. Cenocoelius cephalotes Smith. (Makassar).

insidiator Smith. (Mysol).

amazonicus Westw. (Amazons).

gerasinorum Westw. (Minas Geraes).

columbianus Westw. (Columbia).

neglectus Westw. (Brazil).

sexnotatus Westw. (Amazons).

bifasciatus Brullé. (Para).

nigriventris Cresson. (Cuba).

Stenophasmus ruficeps Smith. (Aru).

apicalis Westw. (Borneo).

femoralis Westw. (ins. Mysol).

. Streblocera fulviceps Westw. (England).

longiscapha Westw. (England).

ICHNEUMONES ADSCITI. 19

Genus SNELLENIUS Westw.

Genus novum venis alarum anticarum fere ut in genere Miero-

gastro Latr. dispositis, antennis autem, omnino in familia, insolitis.

Caput parvum, mesonoto dimidio angustius, sub-orbiculatum ;

elypeus convexus; labrum brevissimum semicirculare. Palpi maxil-

lares modice elongati, articulis 4 apicalibus fere «que longis,

basali? brevissimo. Antenne alis paullo longiores, 17-articulatæ,

articulo primo crassiori, reliquis subquadratis latis, planis, e medio

ad apicem sensim angustatis. Thorax magnus oblongus, antice

rotundatus, capite multo major; mesonoto gibboso, postscutello

biimpresso; metanoto sculpturato, linea media elevata, fossulis

duabus prope angulos posticos impresso. Abdomen parvum,

thorace multo minus petiolo longitudinaliter sulcato, parte postica

obovali. Ale magne, antice stigmate magno elongato, postice

acuminato; area marginali unica, postice attenuato; area prima

submarginali e discoidali vena distincta obliqua separata, area

secunda submarginali minuta semiovali, angulo basali postico areæ

marginalis connexa, area tertia submarginali magna, ad apicem

ale extensa. Pedes satis robusti, femoribus et tibiis pedum 2

posticorum compressis.

Species unica, SNELLENIUS VOLLENHOVII Westw. (Tab. 4, fig. 1—4).

Niger, capite et thorace obscuris subvelutinis, abdomine nitido ;

pedibus anticis fulvis tarsis nigricantibus; alis fuscis, area prima

submarginali et basi cellule contigua pellucidis.

Long. corp. 7 mm.; expans. alar. antic. ?/, unc.

Habitat in Nova Guinea (Wallace). In mus. Hopeiano Oxoniæ.

Memorie Dom. S. C. Snellen van Vollenhoven, Entomologi

peritissimi et indefessi, qui insecta, præsertim ordinis Hymeno-

pterorum et familie Ichneumonidarum elucidavit, hoc insectum

persingulare animo merenti dedicavi.

Genus AGATHOPHIONA Westw.

Corpus maris elongatum, abdomine longo, compresso, ad apicem

sensim clavato, petiolo et segmento secundo thoracem longitudine

20 DESCRIPTIONS OF

æquantibus; lobis duobus corneis compressis apicalibus segmento

precedenti haud longioribus. Caput transversum, antice angustius,

Jateribus pone oculos rotundatis. Antenne corporis longitudine.

Labrum breve transversum. Mandibulæ curvate apice profunde

bifido. Maxillæ elongatæ graciles, lobo externo longitudine stipitis,

ciliato; palpi maxillares longi gracillimi 5-articulati, articulis fere

longitudine æqualibus, externis gracilioribus (an articulus basalıs

minutissimus mihi non obvius?). Mentum maxillarum longitudine,

labium longissimum bipartitum , lobis filiformibus, rostrum gracil-

limum inflexum mento plus quam quadruplo longius efformans;

palpi labiales gracillimi 4-artieulati, articulis æque longis, apicalibus

gracilioribus. Thorax obovatus, capitis latitudine æqualis. Ale

colorate, anticæ cellulam parvam secundam submarginalem carentes,

area prima submarginali cum discoidali effusa.

Species unica, AGATHOPHIONA FULVICORNIS Westw.

(Tab. 4, fig. 5—13).

Nigra, nitida, antennis (articulis duobus basalibus nigris exceptis)

fulvis; pedibus nigris, tarsis fusco-luteis, tibiis duabus posticis

fuscis; alis nigro-fuscis, venis nigris.

Long. corp. lin. 2!/,; expans. alar. antic. lin. 12.

Habitat in Mexico, San Angel (D. Coffin). In mus. Hopeiano

Oxoniæ (olim nostro).

Genus AGATHIRSIA Westw.

(Microdus p. Cresson).

Praecedenti affine. Differt statura breviori magis compacta,

abdomine thorace minori, oviductu abdominis longitudine, valvis

apice crassioribus. Antenna corporis longitudine æquales aut bre-

viores. Corpus glabrum, caput vertice sulcato. Mandibulæ falcatæ

apice acuto. Maxillæ graciles, lobo apicali stipite æquali. Palpi

maxillares ut videtur 6-articulati, articulis apicalibus sensim

attenuatis, basali minuto. Labium elongatum gracillimum bilaci-

niatum , rostrum sub pectore inflexum formans. Alæ anticæ modiocres ,

area prima submarginali eum discoidali effusa, secunda minuta

ICHNEUMONES ADSCITI. 91

subtrigona supra petiolata. Oviductus exsertus abdominis longi-

tudine æqualis, valvis lateralibus apice dilatatis.

Obs. 1. In individuis nonnullis rudimenta venulæ inter areas

primam submarginalem et discoidalem extant.

Obs. 2. Congenericus videtur Microdus thoracicus Cresson (Proc.

Amer. Ent. Soc. IV p. 181).

Species 1. AGATHIRSIA RUFULA Westw. (Tab. 5, fig. 14).

Fulvo-rufescens, nitida, facie nigra aureo-setosa, labro aurantio,

vertice utrinque impresso, Jateribus pone oculos rotundatis, lævibus,

rufis; antennis dimidio basali rufis, apicali nigris; labio palpis

labialibus vix duplo longiori; thorace antice, regione scutellari

et metanoto nigris, hoc utrinque circulariter impresso; abdomine

fulvo-rufescente, segmento primo in medio sulcato, segmento

penultimo nigro; pedibus rufo-fulvis, tarsis flavescentibus; alis

obscure flavescentibus, versus apicem paullo obscurioribus, stig-

mate venisque fuscis (mas).

Long. corp. lin. 4; expans. alar. antic. lin. 8.

Habitat in Mexico prope Chapultipec (D. Coffin). In mus.

Hopeiano Oxoniæ (olim nostro).

Species 2. AGATHIRSIA RUFIVENTRIS Westw. (Tab. 5, fig. 5—8).

Praecedenti simillima et forsitan sexus alter ejusdem; capite et

thorace nigris nitidis, facie utrinque prope os luteo-sericea; labro

flavo; labii lobis valde elongatis, palpis labialibus fere triplo

longioribus; antennis fulvis, articulo basali et dimidio apicali

nigris; abdomine segmento basali ad basin nigro nitido, tota parte

reliqua rufa, nitida; oviductu abdomine paullo longiori, valvis

nigris, setosis, ad apicem incrassatis; pedibus rufis; alis anticis

thorace et abdomine simul sumptis longitudine æqualibus, fusco-

luteis, stigmate nigro, venis fuscis (foemina).

Long. corp. lin. 4; ovid. lin. 3; expans. alar. antic. lin. 8.

Habitat in Mexico (D. Coffin). In mus. Hopeiano Oxoniæ (olim

nostro):

22 DESCRIPTIONS OF

Species 3. AGATHIRSIA PROXIMA Westw.

A. rufiventris fœminæ proxima, differt capite et thorace obscure

castaneis, labro concolori, antennis et pedibus fulvis, illis pone

medium nigris; abdomine rufo, valvis oviductùs nigris, pone

medium parum dilatatis, ante apicem sensim acuminatis; labii

lobis valde elongatis, palpis labialibus fere triplo longioribus, alis

parum lutescentibus, apice obscurioribus, stigmate nigricante,

venis fuscis.

Long. corp. lin. 4; expans. alar. antic. lin. 71/,.

Habitat in Mexico (D. Coffin). In mus. Hopeiano Oxoniæ

(olim nostro).

Species 4. AGATHIRSIA FULVO-CASTANEA Westw. (Tab. 5, fig. 9 et 10).

A rufiventri fem. simillima. Tota fulvo-castanea, metanoto

convexo, luteo-setoso; antennis pone medium nigris; valvis ovi-

ductùs nigris setosis longitudine abdominis; mandibulis castaneis

apice nigris; maxillis, mento et labio nigris, hoc in lobis duobus

filiformibus, vix mento longioribus diviso (Tab. 5, fig. 9, 10);

palpis omnibus fulvis; pedibus fulvis, tarsis pallidioribus; alis

melleis pone medium obscurioribus; stigmate fusco, venis luteo-

fuscis, cellula secunda submarginali oblique trigona, pedicello

brevissimo are marginali connexa (foemina).

Long. corp. lin. 4; expans. alar. antic. lin. 8.

Habitat in Mexico (D. Coffin). In mus. Hopeiano Oxoniæ (olim

nostro).

Genus AGATHONA Westw.

Gaput transversum, thoracis latitudine, postice profunde emargi-

natum, angulis posticis rotundatis. Antenne corpore toto paullo

breviores. Mandibulæ falcate, apice integre acute; maxillæ elon-

gate, lobis duobus apicalibus angustis stipite paullo longioribus;

palpi maxillares gracillimi, ut videtur, 6-articulati, articulo basali

minuto, reliquis 5 fere que longis. Mentum angustum longitudine

loborum maxillarium, depressum. Labium valde angustum e lobis

ICHNEUMONES ADSCITI. 23

duobus filiformibus formatum; palpi labiales maxillaribus paullo

brevioribus 4-articulati, articulis apicalibus gracillimis. Ala medio-

eres, antic stigmate longo extus acuminato; areola unica margi-

nali, tribus submarginalibus; prima cum discoidali effusa; secunda

minuta trigona, postice incompleta; tertia apicem ale attingente.

Abdomen petiolo sulcato, dorso setis aureis obtectum; oviductus

brevis exsertus, valvis lateralibus apice deflexis et dilatatis.

Species unica, AGATHONA SERICANS Westw. (Tab. 5, fig. 11—15).

Nigra, aureo-villosa , facie sub antennas carinata, vertice utrinque

profunde impresso, metanoto aureo-setoso; abdomine basi macu-

lisque duabus lateralibus segmenti secundi rufis; segmentis tertio

ad apicem dense aureo-setosis; femoribus nigris, tibiis tarsisque

fulvis, tibiis duabus posticis apice nigris; alis fulvescentibus , venis

et stigmate brunneis.

Long. corp. lin. 5; expans. alar. antic. lin. 84.

Habitat in Mexico prope Chapultepec (D. Coffin). In mus.

Hopeiano Oxoniæ (olim nostro).

Obs. Vene nonnulle alarum anticarum plus minusve bullatæ,

inde aree illis venis circumscripte plus minusve incomplete

evadunt.

Genus AGATHILLA Westw.

Præcedentibus duobus generibus affine, corpore glabro, antennis cor-

pore brevioribus, alis magnis. Caput transversum postice emarginatum,

thorace paullo angustius. Maxille parum elongate intus lobo parvo

membranaceo instruct. Palpi maxillares lobo apicali duplo longiori,

ut videtur 5-articulati (si articulus alius basalis minutissimus est).

Mentum corneum nitidum, elongato-obtrigonum, stipite maxil-

larum majus. Palpi labiales mento parum breviores, 4-articulati,

gracillimi. Labium e lobis duobus valde elongatis depressis formatum ,

rostrum sub pectus insecti simulans. Ale satis magne, area unica

marginali, tribus submarginalibus, prima cum discoidali effusa,

secunda subquadrangulari (aree marginali petiolo brevi conjuncta),

24 DESCRIPTIONS OF

tertia apicem ale attingente. Abdomen thorace dimidio longius;

oviductus brevis exsertus deflexus.

Species unica, AGATHILLA FULVO-PICTA Westw. (Tab. 6, fig. 1—7).

Fulvo-castanea melleo-variegata, facie sub antennas flava guttis

duabus nigris ad basin clypei, vertice inter antennas et ocellos

macula nigra; antennis nigricantibus basi et in medio rufescen-

tibus; thorace antice macula parva media, lateribusque ad basin

alarum posticarum nigris; scutello, postscutello parvo apiceque

metanoti flavis; margine postico segmentorum abdominalium flavis,

segmentis apicalibus fere omnino flavis; oviductu flavo valvis

lateralibus nigris; alis melleis, versus apicem parum fuscescentibus ;

stigmate fulvo, venis castaneis; pedibus castaneis tibiis posticis

apice fuscis, tarsis pallidioribus.

Long. corp. lin. 6; expans. alar. antic. lin. 11.

Habitat in Mexico apud Belen Barranca (D. Coffin). In mus.

Hopeiano Oxonie (olim nostro).

PI. 6 fig. 4 represents a portion of one of the lobes of the

labium taken beyond the middle of the organ represented

in figure 3. It is a very remarkable structure, representing a

number of longitudinal and oblique muscular striole, an immense

number of minute hooklets arranged in triple longitudinal series,

the inner edge with minute broad discs finely serrated on the

external margin. The apex of the labial lobe is represented at

fig. 5, showing a vast number of minute flattened appendages,

gradually becoming more pointed to the tip of the organ.

enus MYOSOMA Brulle.

(Brullé, Hist. nat. Hymenopt. vol. IV, p. 450).

Species 1. Myosoma hirtipes Brullé 1. c. p. 451 (Amer, merid.)

DRD. » fuscipenne Brullé |. c. (Brazil).

Dit: » rubriventre Brullé 1. c. p. 452 (Brazil).

Da » mutator Fabr., Brullé |. c. p. 453 (Nov.

Hollandia).

ICHNEUMONES ADSCITI. 25

Species 5. Myosoma rubrum Brullé L €. p. 453 (Guiana).

» 6; » fasciatum Brullé 1 c. p. 454 (Guiana,

Surinam).

MYOSOMA PENNIPES Westw. (Tab. 6, fig. 8).

Castaneo-fulvum, capite nigro nitido; alis hyalinis, anticis apice

fuscescentibus; pedibus obscure fulvis dense et late nigro-hirtis.

Long. corp. lin. 4; expans. alar. antic. lin. 7.

Habitat apud Santarem, Amazonia (Bates). In mus. Hopeiano

Oxonie.

Caput parvum nigrum, nitidum, laeve, vertice ın medio parum

impresso; antennis longis gracilibus. Thorax oblongo-ovatus, capite

parum latior, lobis anticis convexis glaberrimis, metanoto magis

infuscato subpunctato. Ale elongate angustæ hyaline, anticæ apice

infuscato, costa stigmateque elongato nigris, cellula unica mar-

ginali, tribus submarginalibus, secunda valde elongata. Pedes

duobus antici graciles obscure fulvi, parum hirsuti, quatuor postici

fulvi, dense et late nigro-hirti (præsertim in pedibus duobus pos-

ticis). Abdomen valde elongatum glabrum; segmento basali lateribus

parum elevatis, parte media elevata et utrinque impressione

longitudinali e lateribus separata; segmento secundo ad basin

carina tenui media; segmentis reliquis transversim impressis,

apicalibus obscuris.

Genus EUSCELINUS Westw.

Genus novum Braconibus et Peri/ito affine e turba numero-

sissima Ichneumonidum adscitorum femoribus posticis incrassatis

et dentatıs facillime distinguendum (generis Pachymerus Grav. et

Pristomerus Curt. ad sectionem Ichneumonidum genuiorum per-

tinentibus).

Caput subglobosum; antennis longis gracillimis. Thorax ovalis

suturis profunde impressis, metanoto carinato. Abdomen elongatum

clavatum, pedunculo oblongo basi utrinque angustato. Ale anticæ

cellula unica marginali, tribus submarginalibus. Pedes elongati

femoribus posticis crassis et denticulatis.

26 DESCRIPTIONS OF

EUSCELINUS SARAWACUS Westw. (Tab. 6, fig. 9).

Capite et mesonoto piceo-castaneis, metanoto varioloso carinis

tribus gracilibus instructo; abdominis segmento primo nigro,

irregulariter punctato et sublineato; secundo albido, margine postico

ad latera antice producto, cum segmentis reliquis abdominis obscure-

brunneis ; pedibus quatuor anticis obscure fulvis, femoribus

posticis crassis, infra denticulatis, nigris; alis pallide fuscescentibus ,

stigmate nigro, basi albido.

Long. corp. lin. 2!/,; expans. alar. antic. lin. 4.

Habitat Sarawak, Borneo (Wallace). In mus. Hopeiano Oxonize.

Caput piceo-castaneum, nitidum, globosum; vertice transversim

striolato, striis minimis. Thorax ovatus, lobis mesonoti glabris

convexis, suturis inter lobos rude-punctatis; scutello convexo;

metathoracis dorsum variolosum, lateribus magis rugosis, carinis

tribus longitudinalibus. Abdomen segmento primo nigro varioloso ,

interstitiis inter puncta lineas irregulares longitudinales elevatas

formantibus; segmento secundo pallide luteo, lateribus ultra medium

margineque tenui postico cum segmentis reliquis abdominis punc-

tatissimis piceo-rufis. Ale pallide fusce, venis in medio disci

pone stigma obsoletis. Pedes pallide lutescentes, femoribus duobus

posticis cum tibiis in medio nigricantibus, illis crassis subtus

denticulatis, dentibus circiter 12, medio majori.

Genus SPINARIA Brullé.

(Brullé, Mist. nat. Ins. Hymen. IV p. 513).

Caput parvum vel mediocre, antennis longis gracilibus. Abdomen

segmentis basalibus plus minusve coalitis, segmentis apicalibus

utrinque spina armatis. Prothorax in speciebus nonnullis spina

erecta armatus. Ale anticæ cellula unica marginali, tribus sub-

marginalibus, secunda subtrapeziformi. Oviductus fœminæ brevis.

SPINARIA ARMATOR Fabr.

Bracon armator, Fabricius, Syst. Piez. p. 107.

Spinaria armator, Brullé, Hist. nat. Ins. Hymén. IV p. 513.

«Rufa; antennis, pedibus posterioribus duobus et segmentorum

ICHNEUMONES ADSCITI. 97

priorum abdominis quatuor dorso nigris; alis flavis apice obscuro.

BOKS Au, sed

«Roux avec les pattes de derrière presque entièrement brunes;

l'abdomen est d’une jaune pale et le dessus des quatre premiers

segments est noir en très-grande partie. Les antennes sont noires

(d'après Fabricius). Les ailes sont jaunes avec le tiers postérieur

obscur; le stigma est noir avec l’extrémité noire ainsi que la partie

de la cöte qui le précéde. La face est saillante au-devant les

antennes. Le dos du prothorax est fortement strié en long et armé

au milieu d’une forte épine, recourbée en avant; les còtés se

prolongent en une sorte d’épine. Les lobes dorsaux du mésothorax

sont élevés, surtout celui du milieu, et les sillons interlobulaires

sont lisses. Le métathorax est fortement rugueux, avec trois lignes

saillantes, dont la moyenne est courte, et qui sont dirigées en

long; les angles postérieurs sont trés-saillants en forme d’épine

émoussée. Les cinq premiers segments de l’abdomen sont fortement

striés en long et les intervalles des stries fortement chagrinés. La

base du premier segment présente une dépression presque carrée,

dont le contour est determine par des lignes saillantes, avec la

postérieure anguleuse au milieu. Le bord postérieur du deuxième

segment offre de chaque còté une épine mousse; les segments 3

et 4 présentent au méme endroit une forte épine et une saillie

comprimée au milieu; le milieu du cinquieme segment se prolonge

en une épine longue et pointue; les autres segments manquent

ainsi que le dessous de l’abdomen. »

« Longueur 0,010. »

Habitat Sumatra (Fabricius), Java (anc. collection de Bosc, coll.

mus. Paris).

SPINARIA SULCATOR Smith.

Spinaria suleata, Smith, Hymen. Sumatra etc. Proc. Linn. soc.

VIII (1865) p. 67, pl. 4, fig. 9.

Spinaria sulcata. S. rufoflava, antennis tarsisque posticis nigris ;

alis fuseis basi flavo-hyalinis.

«Female. Length 4 lines. Reddish yellow; the antenne, poste-

28 DESCRIPTIONS OF

rior tarsi and extreme base of the tibiæ black; the wings dark

piceous with their extreme base yellow hyaline; the nervures brown,

the stigma large with an irregular subhyaline spot beneath. The

head and mesothorax shining, the metathorax with a short blunt

spine on each side, the prothorax with the characteristic acute

bent spine above. The abdomen longitudinally grooved and striated ,

the third and fourth segments armed laterally with a short acute

spine (9). »

Habitat Gilolo (Wallace). Individua duo in mus. Hopeiano

Oxoniæ.

«Quite distinct from the species described by Brullé (ist. nat.

ins. Hymén.) and that described by Guérin in Voyage de la Coquille

(Bracon spinator). Our species most closely resembles the latter,

but differs in having the wings entirely dark, in the abdomen

deeply striated, and in not having a spine in the middle of the

third and fourth segments of the abdomen. » (Smith, op. cit.).

SPINARIA SPINATOR Guér.

Bracon spinator, Guérin, Voy. Coquille, p 199.

«Rufus, thorace spina collaris recta, abdominis dorso strigoso,

duobus segmentis ultimis postice trispinosis, segmento apicali flavo

postice unispinoso; antennis tarsisque posticis fuscis. Alis lutes-

centibus apice fuscis.

«Long. 11 mm.; enverg. 24 mm.

«Elle ressemble assez à /’armator Fabr., mais elle en diffère

par la couleur de l’abdomen, des ailes et des pattes. Téte d’un

rouge päle, tres-petite, portée sur un cou étroit bien distinct,

quoique assez court; les yeux sont grands, ovalaires, noirs. Les

antennes sont de moitié plus longues que le corps, filiformes et

noires. Le corselet est d’un rouge pàle en dessus et en dessous,

très-rétréci en avant, bossu et élevé au milieu. Le prothorax est

tres-court en forme de collier, sa partie antérieure est étroite,

tronquée carrément pour recevoir le cou; il est armé aux angles

antérieures de cette troncation de deux tubercules spiniformes

ICHNEUMONES ADSCITI. 29

assez saillants, et au milieu, près de son insertion avec le segment

suivant, d’une forte épine droite dirigée en haut. Le mesothorax

est beaucoup plus grand et plus large, avec deux sillons en avant,

qui circonscrivent trois bosses lisses et une autre bosse en arrière

entourée de gros points enfoncés. Le metathorax est transverse,

tronqué carrément en arriere, avec les angles postérieurs terminés

chacun par une épine saillante et tronquée au bout. Les ailes sont

jaunes transparentes, avec le bout brun; la moitié du point épais

et une tache située au milieu de l’aile supérieure et touchant la

cöte, sont d’un brun plus foncé. Les pattes sont de grandeur

moyenne, rouges avec l’extrémité des jambes et les tarses des pos-

térieures bruns. L’abdomen est rouge päle, sessile, plus large que

le corselet, ovale oblong, pointu en arriere; ses segments sont

finement ridés dans le sens de la longueur, le second offre une

petite bosse de chaque còté et en arrière; les troisiéme et quatrième

ont aux angles postérieurs une forte épine dirigée en arrière, et

au bord postérieur, au milieu, une épine plus courte de la force

de celles du deuxième segment; le dernier segment est jaune,

triangulaire et terminé en une pointe aigué au milieu. Le dessous

est concave; on voit avant l’anus une forte pointe; l’oviducte est

tres-court et ne dépasse pas la pointe du dernier segment sous

laquelle il est caché.

«Ce curieux Bracon qui, par la petitesse de sa tête, pourrait

constituer une division dans le genre, a été trouvé au Bengale. »

(Guérin Méneville, op. cit.).

SPINARIA FUSCIPENNIS Brulle.

Brullé, Mist. nat. ins. Hymén. IV, p. 514.

«Flava, capite et mesothoracis dorso rufis, alis fere totis, antennis ,

pedibus posterioribus duobus et abdominis segmentorum priorum

quatuor dorso nigris. g.

«Il ne differe du précédent que parce qu’il est jaune avec la

tete et le dos du mesothorax roux et qu’il a les ailes presque

entièrement brunes ou même noires; le stigma des ailes antérieures

entièrement noir, et un trait hyalin oblique au dessous de ce der-

30 DESCRIPTIONS OF

nier. Le metathorax parait pointue et, en outre, ride en long; il

offre de chaque còté une ligne saillante et anguleuse. Le reste

comme dans le précédent.

«Longueur du corps 0,011, de la tarriere 0,001.

«Hab. la Ghine (coll. Mus.), Java (coll. Serville).

«Obs. L’individu que renferme la collection de M. Serville a

la base des ailes un peu plus obscure que celui de Chine qui

appartient au Muséum, mais il n’y a pas entre eux d’autres diffé-

rences appréciables. » (Brullé, op. cit.).

SPINARIA ATTENUATA Westw. (Tab. 7, fig. 1).

Fulvo-testacea, antennis corpore parum longioribus nigris, thorace

glabro nitido, lobis mesonoti valde convexis; collare inermi; abdo-

mine elongato, thorace fere duplo longiori, rude punctato, seg-

mentis 3, 4 et 5 utrinque ad apicem spina laterali armatis; alis

obscure fuscis dimidio basali aurantiis; anticis fascia abbreviata

nigra ante stigma notatis, nubilaque pallida inter stigma et angu-

lum analem.

Long. corp. lin. 6; expans. alar. antic. lin. 4.

Habitat Sarawak, Borneo (Wallace). In mus. Hopeiano Oxonie.

Reliquis speciebus hujus generis multo angustior et elongatior ,

collari absque spina erecta notato. Mesonotum lobis elevatis convexis

parce punctatis; metanoto convexo punctatissimo. Abdomen seg-

mento basali in duas partis constrictione diviso, parte postica

latiori et utrinque linea impressa obliqua notata; segmentis reli-

quis linea tenuissima media longitudinali impressis, tertio et duobus

sequentibus utrinque ad angulos posticos spina brevi armatis; sexto

pone medium utrinque emarginato, apice obconico acuto; valvis

oviductüs brevibus nigris, terebra picea. Pedes graciles fulvi. Ale

ad basin aurantie apicibus late obscure fuscis; anticis fascia indis-

tincta nigra, e costa ante stigma in discum ale obliterata, stig-

mate obscure fulvo, nubila minuta subhyalina inter stigma et

marginem posticum, vena inter areas 1 et 2 submarginales valde

obliqua et cum vena recurrente haud continua.

ICHNEUMONES ADSCITI. 34

SPINARIA LEUCOMELÆNA Westw. (Tab. 7, fig. 2).

Lata convexa, abdomine brevi obovato, segmentis 3 et 4 utrinque

spina nigra postice porrecta armatis, ultimo in apice semicircula-

riter et profunde emarginato; nigra, abdominis basi, lateribus (in

medio interruptis) et apice albidis; alis hyalinis, venis et stigmate

nigris; collari inermi.

Long. corp. lin. 4; expans. alar. antic. lin. 9.

Habitat in Cambodia, Siam. In mus. Hopeiano Oxoniæ.

Species corpore brevi, lato, convexo, collari inermi, colori-

busque omnino distincta. Caput parvum obtrigonum, postice

attenuatum; vertice elevato; antenne nigre, palpi gracillimi

elongati albidi. Thorax brevis subpentagonus basi latiori; mesonoto

convexo parum nilido sublævi, lineis duabus impressis longitudi-

nalibus mediis; sutura recta inter alas anticas depressa, profunde

striato-punctata; alteraque simili pone postscutellum sed magis

curvata notato; metanoto declivi, punctatissimo, latissimo, recte

truncato, lateribusque rectis. Abdomen longitudine caput et thoracem

fere equale, obovatum, convexum, basi metanoto arcte applicatum

per totum ejus latitudinem; segmento primo (nisi spatio medio

marginis postici), lateribus segmenti secundi, fascia lata segmenti

quarti, segmentoque quinto albidis; parte relicta dorsali nigra,

parte nigra striatissima, striis postice convergentibus; segmentis

3 et 4 utrinque spina nigra, postice porrecta, armatis; segmento

ultimo utrinque in angulum parvum denteque valido albido pro-

ducto. Pedes nigri, tibiis quatuor anticis basi et apice pallidis.

Ale subhyaline, venis et stigmate nigris; cellula secunda sub-

marginali alarum anticarum fere subquadrata, venulis ejus basin

et apicem formantibus fere rectis et parallelis.

SPINARIA DIMIDIATA Westw. (Tab. 7, fig. 3 et 4).

Testaceo-fulva, abdomine (segmento basali concolori excepto)

nigro, striato, collari spina erecta armato, metanoto angulis posticis

acuminato-productis; abdominis segmentis 3 et 4 utrinque spina

postica porrecta armatis; antennis nigris; pedibus fulvis; alis

32 DESCRIPTIONS OF

pallide fuscis, basi pallidioribus et subflavidis, striola tenui obliqua

hyalina in medio aree prime submarginalis.

Long. corp. lin. 4°/,; expans. alar. antic. lin. 10.

Habitat Ceram (Mad. Pfeiffer). In mus. Hopeiano Oxoniæ.

Caput parvum, breviter obtrigonum, fulvum, antice in lobos

duos parvos (in quos insident antenne) productum. Antenne

nigra. Prothorax in collum conicum elongatus, dorso spina erecta

acuta armatus; mesonotnm lobis valde convexis, giabris; metanoto

transverso, e postscutello sulco punctato separato, punctatissimo ,

angulis posticis extus acute sed breviter productis. Abdomen thorace

multo majus, basi thoracis latitudine æquale, ad apicem segmenti

tertii sensim dilatato, dorso striolis gracillimis obsitum; segmentis

secundo et tertio sulco basali rude punctato notatis; segmentis

tertio et quarto ad angulos posticos utrinque spina armatis; seg-

mento apicali in spinam terminato. Pedes longi graciles fulvi. Ale

permagnæ, pallide fuscescentes, stigmate obscuriori, linea magis

hyalina per medium aree prime submarginalis currente; area

secunda submarginali subquadrata; vena inter areas 1 et 2 parum

obliqua.

SPINARIA SULIANA Westw.

Fulva; antennis nigris; collari spina erecta armato; metanoto

angulis posticis inermibus; abdomine thorace multo majori, fulvo,

longitudinaliter striato; segmentis tertio et quarto angulis posticis

in spinam utrinque productis, medioque marginis postici in carinam

parvam acutam producto, segmento ‘apicali in spinam acutam

terminato, lateribus subemarginatis; alis basi flavidis, apice infu-

matis, puncto nigro in medio coste anticarum ante stigma (hoc

flavo), cum nubila cinerea media fere ad marginem analem extensa.

Long. corp. lin. 3'/,—4; expans. alar antic. lin. 7—9.

Habitat in insula Sula (Wallace). In mus. Hopeiano Oxonie.

Sp. dimuliate forma et armatura proxima; differt magnitudine

minori, abdomine unicolori, alisque in medio fascia obscura

cinerea. Caput parvum; antenne nigræ articulo basali pallido;

collare elongatum trigonum; mesonotum lobis elevatis glabris;

ICHNEUMONES ADSCITI. 33

scutello sulco transverso basali producto; metanoto angulis posticis in

tuberculum conicum utrinque producto. Abdomen thorace multo

majus, supra striolis impressis omnino obsitum; segmentis secundo

et tertio sulco basali punctato notatis, tertio et quarto utrinque

ad angulos posticos in spinam porrectam productis; segmento

apicali mucronato, lateribus oblique marginatis. Pedes longi graciles

fulvi. Ale basi flavæ, apice cinerascentes; puncto nigro ad apicem

vene subcostalis ante stigma, hoc flavo, nubila cinerea transversa

mediana.

Genus CENOCCELIUS Hal.

Cenocelius Haliday, M.S. in Westwood, Gen. syn. Brit. ins.

(in Mod. classif. Ins. I p. 62; Brullé, Hist. nat. ins. Hymen. IV

p. 481; Smith, Nom. Brit. Hymen. pt. XII p. 27 and Proc.

Linn. soc. Zool. vol. VI p. 66; Snellen van Vollenhoven, Schetsen

Hymenopt. tab. VI, fig. 24.

Syn. Capitonius, Brullé, Mist. nat. ins. Hymen. IV p. 544.

Syn. Aulacodus, Cresson, Proc. Ent. soc. Philadelph. vol. IV

(1865) p. 8.

The genus Capitonius of Brull& was established upon an elegant

species from Brazil in the collection of the Jardin des plantes in

Paris, where I examined and made a drawing of the unique type

in 1852. The genus was placed by Brull& in the family Evanii

and regarded as allied to the genus Aw/zeus. The antenne were

described as 13-jointed, but a careful examination enabled me to

perceive that these organs were mutilated, a perfect specimen in

the Hopeian collection shewing them to be twice the length of

the mutilated antenne of the typical Parisian individual.

The following is the description of the genus Capitonius, as

given by Brullé Mist. nat. ins. Hyménopt. IV p. 544:

«Ce groupe est très-voisin des Awlacus, dont il diffère tout

d’abord par la troisième discoidale qui n’est pas fermée. En outre

sa tête presque cubique et creusée sur la vertex d’une large fos-

sette pour recevoir les antennes, fossette dans laquelle se trouve

un des ocelles. Sa face large, avec la bouche rejetée tout à fait en

34 DESCRIPTIONS OF

bas 1); son abdomen déprimé, quoique ovalaire, permettant de le

distinguer facilement du groupe des Awlacus. Le prothorax des

Capitonius est prolongé en forme de col comme dans les Aulacus

et Vabdomen est inséré sur le bord postérieur et supérieur du

metathorax, qui est tronqué brusquement en arriere.

«Les ailes de devant ont une radiale assez grande qui n’atteint

pas l’extrémité, trois cubitales dont l’extérieure très longue, deux

discoidales fermées et la troisieme très longue allant jusqu’au bout

de Vaile. Il en résulte qu’il n’existe qu’une nervure récurrente

et une seule marginale postérieure. Les antennes sont filiformes,

plus courtes que le corps, composées d’un premier article long et

presque cylindrique, d’un deuxième court et globuleux et de 11

articles à peu près cylindriques et dininuant très peu le longueur;

il doit manquer au moins un article, car les deux antennes sont

incomplètes dans le seul individu que j'ai vu. Les pattes sont assez

grèles et celles de derrière un peu plus longues et un peu plus

fortes que les quatre antérieures. Le premier article des tarses est

long et celui des pattes antérieures échancré en dedans à la base;

les trois articles suivants sont plus courts et vont en diminuant

de longueur; les crochets m’ont paru munis d’une dent ou d’une

forte saillie à la base et d’une pelote assez grande.

«Je ne connais qu’un seul sexe de ces insectes et je suppose

que c’est le male à cause de l’absence de la tarière. » (Brullé l. c.).

The genus Aw/acodus of Cresson was also regarded by its author

as most probably belonging to the Evaniide, and as allied to

Aulacus (whence the generic name). Deceived by Brulle’s descrip-

tion of the mutilated antennae of Capitonius, Cresson considered

it as generically distinct from that genus, observing that

«this remarkable genus resembles at first sight a small species

of Aulacus with a large head, but on a closer examination the

characters were found to be very dissimilar. It seems to form a

very close connecting link between the Ichneumones adsciti and

1) Tout ce que je puis dire de la bouche, c'est que les trois derniers articles

des palpes maxillaires sont longs et gréles et que le dernier est plus court que

les précédents qui sont égaux entre eux.

ICHNEUMONES ADSCITI. : 35

the Evaniidse; from the former it differs by the mode of the inser-

tion of the abdomen, from the latter by the multiarticulate antenne;

it therefore does not belong strictly to either family, but on account

of the peduncle of the abdomen being inserted at considerable

elevation upon the metathorax — a character which seems con-

fined to the Evaniide — I place it for the present in that family. »

The type of the genus Aulacodus is A. nigriventris Cresson |. c.

(Cuba).

CENOCCELIUS CEPHALOTES Smith (Tab. 7, fig. 5).

Smith, Journ. Proe. Linn. soc. Zool. vol. VI, p. 66.

C. capite, thorace cum pedibus quatuor antieis ferrugineis;

metathorace, abdomine pedibusque duobus posticis nigris; alis fuscis,

capite transverse quadrato, punctato, fossula inter ocellos et basin

antennarum; antennis nigris (annulo fulvo subapicali in fœmina),

articulis duobus basalibus fulvis; mesonoto valde rugoso, utrinque

antice tuberculo conico elevato; metanoto areolato, rugoso, punc-

tato, angulis duobus posticis obtuse productis. Abdomen nigrum

nitidum, segmento basali angusto elongato-conico, lateribus prope

basin parum angulatis, dorso levi bicarinato, segmentis reliquis

massam ovalem, thorace minorem, formantibus. Ale fuscæ, nubila

minuta pallidiore pone medium, stigmate venisque nigris; cellula

secunda submarginali parva truncato-conica, basi ejus cum vena

recurrenti continua.

Long. corp. lin. 5; oviduct. lin. 4; expans. alar. antic. lin. 13,

Habitat Makassar (Wallace). In mus. Hopeiano Oxoniee,

«Female. Length 5 lines. Black, the head, thorax, anterior and

intermediate legs, as well as the two basal joints of the antenne

ferruginous; the methathorax black; the palpi pale testaceous, the

antenne with a fulvous annulus ‘near its apex; wings fuscous ;

the head as wide as the thorax, quadrate, strongly punctured,

with the vertex smooth and shining. Thorax coarsely punctured

and produced anteriorly into elevated tubercles; the scutellum

elevated; the metathorax coarsely punctured. Abdomen smooth and

shining.

36 DESCRIPTIONS OF

«The male agrees with the female in colour and form, but has

more red joints at the base of the antenne and has no annulus

at their extremity; the posterior legs are rufo-fuscous. » (Smith 1. c.).

CENOCŒLIUS INSIDIATOR Smith.

Smith, Journ. Proe. Linn. soc. Zool. vol. VII, p. 12.

Praecedenti (C. cephalotes) proximus et coloribus simillimus , dif-

fert statura minori, antennis totis nigris gracilibus. Capite, thorace

et pedibus quatuor anticis ferrugineis, abdomine nigro nitido.

Thorace villoso, antice tuberculis duobus minutis vix prominulis;

metanoto dense pube cinerea tecto, angulis posticis rotundatis;

abdomine elongato-ovali, sensim e basi ad medium latiori, late-

ribus segmenti primi ante medium vix angulatis, hujus basi lineis

duabus gracilibus impressis, apiceque utrinque impresso; pedibus

et alis ut in precedente (foem.).

Long. corp. lin, 6; oviduct. lin. 4; expans. alar. antic. lin. 10}.

Habitat insula Malayana Mysol (Wallace). In mus. Hopeiano

Oxoniæ. i

«Female. Head and thorax ferruginous, the former subquadrate ,

wider than the thorax, smooth and shining; the antenne black,

the face thickly covered with white pubescence. Thorax rough and

pubescent, the scutellum smooth, shining and elevated; the meta-

thorax black and densely covered with white pubescence. The

wings dark bronze with the nervures black; the anterior and

intermediate legs red, the posterior pair black. Abdomen black,

smooth, shining and impunctate; the basal segment with a short

petiole and deep impression on each side at its apical margin above.

CENOCŒLIUS AMAZONICUS Westw.

Aurantio-fulvus, capite lato, abdomine (segmento basali excepto)

pedibusque duobus posticis nigris; alis hyalinis, venis basalibus

flavidis, apicalibus cum stigmate nigris; terebra corpore longiori.

Long. corp. lin. 34; oviduct. lin. 4—6; expans. alar. antic.

lin. 6, —8.

ICHNEUMONES ADSCITI. 37

Habitat in Amazonia (Bates). In mus. Hopeiano Oxonie.

Caput transversum, thorace paullo latius, vertice convexo, antice

fossula inter ocellos et antennas, spinula minuta inter basin

antennarum apice truncato; antenna nigræ articulis duobus basa-

libus fulvis; flagello ante medium crassiori, apice tenuissimo.

Thorax ovalis, setosus, mesonoto ante scutellum areolato, meta-

noto valde punctato; abdomen thorace paullo longius; segmento

basali longo-trigono, supra longitudinaliter striolato; segmentis reli-

quis convexis glaberrimis nigris, oviductus longus, valvulis nigris

apice externo fulvis. Pedes breviusculi, quatuor antici fulvi, duo

postici crassiores nigri. Ale hyalinæ flavido vix tinctæ, venis in

parte basali pallidis, in parte apicali cum stigmate nigris; cellula

secunda submarginali parva fere quadrata, venaque basali parum

obliqua et cum vena recurrenti continua.

CENOCŒLIUS GERASINORUM Westw.

Castaneo-niger nitidus, pedibus quatuor anticis pallidioribus ;

antennis nigris; abdominis segmento basali carinis duabus elevatis

in fossulis duabus marginis postici extensis; alis subfulvescen-

tibus, apicibus magis cinerascentibus, puncto costali parvo medio

nigro, stigmate flavo; area secunda submarginali mediocre, basi

subobliqua et cum vena recurrenti continua.

Long. corp lin. 6; oviduct. lin. 5; expans. alar. antic. lin. 13.

Habitat in Minas Geraes (Rogers). In mus. Hopeiano Oxoniæ.

Caput quadratum, genis subtus valde prominentibus, margine

postico valde emarginato, vertice excavato tuberculisque duobus

pone et inter oculos distinctum. Antenne nigræ, articulo basali

elongato, tuberculo minuto spiniformi inter basin antennarum.

Thorax elongato-ovalis, lobis mesonoti gibbosis, sulcis punctatis

separatis, metanoto valde rugoso. Abdomen thoracis magnitudine

equale, nitidissimum sanguineo-piceum, segmento basali cari-

natum, carinis in fossulis duabus posticis extensis; segmentis

reliquis convexis. Pedes quatuor antici obscure fulvi, femoribus

supra obscurioribus; duo postici obscuriores , tarsis nigris. Ale

magne subfulvescentes apicibus cinerascentibus, venis pone medium

38 DESCRIPTIONS OF

alarum pallide fuscis; stigmate alarum anticarum flavo. Terebra et

valvuli nigri, his pone medium crassioribus.

CENOCGELIUS COLUMBIANUS Westw.

Testaceus, capite nigro nitido, pedibus antennisque nigris, his

apice fuscis; terebra et valvis oviductùs nigris; alis fusco-nigris,

litura tenui obliqua subhyalina per cellulam primam submarginalem

et basin areæ contigue discoidalis currente.

Long. corp. lin. 5!/,; oviduct. lin. 3'/,; expans. alar. antic.

lim. AI

Habitat in Columbia (Chesterton). In mus. Hopeiano Oxonie.

Caput nigrum nitidum glabrum, vertice impressione ad basin

antennarum extensa, ocellis duobus externis in margine elevato

partis impresse positis; antenne articulo basali fere dimidium

longitudine capitis æquante; parte media crassiori, apicibus valde

attenuatis. Thorax elongato-ovalis, postice truncatus, antice nitidus

parum punctatus, metanoto punctatissimo. Abdomen ovale subcon-

vexum longitudine thoracis æquans, glabrum, nitidum, segmento

primo subtrigono, lateribus prope basin paullo angulatis, basi

striolis nonnullis longitudinalibus elevatis, externis duabus e tuber-

culis duobus minutis nigris basalibus extensis; margine postico

segmento utrinque impresso. Ale sat magne fusco-nigræ, costa et

stigmate magno venisque nigris; cellula secunda submarginali

parva, basi valde obliqua vena cum vena recurrenti continua,

litura tenui media subhyalina obliqua.

CENOCŒLIUS NIGRITUS Westw.

Niger nitidus, thorace (metanoto excepto) aurantio; alis fusco-

nigris gutta parva media hyalina venis divisa.

Long. corp. lin. 5; oviduct. lin. 4; expans. alar. antic. lin. 10.

Habitat Villa nova, Brasilia. In mus. Hopeiano Oxonie (olim

F. Smithii).

Caput nigrum nitidum, postice declive et semicirculariter emar-

ginatum, thoracis latitudine; vertice inter ocellos et antennas

impresso et spinula minima inter harum basin armato. Thorax

ICHNEUMONES ADSCITI. 39

aurantius, luteo parum setosus, medio ante scutellum inæquale ;

metanotum breve nigrum rude punctatum. Abdomen nigrum

nitidissimum longitudine capitis cum thorace, convexum; segmento

basali trigono supra longitudinaliter striato, margine postico utrinque

impresso. Pedes graciles nigri. Ale fusco-nigre, stigmate venisque

piceo-nigris, cellula secunda submarginali parva postice latiori,

vena ejus basali obliqua et cum vena recurrenti fere continua.

CENOCŒLIUS SEXNOTATUS Westw. (Tab. 7, fig. 6).

Niger, capite, collari et metanoto testaceis, abdomine angusto,

alis hyalinis, anticis fascia abbreviata ante medium, macula parva

sub stigma apiceque fusco-nigris; antennis gracilibus fuscis, basi

fulvis.

Long. corp. lin. 4; oviduct. lin. 3!/,; expans. alar. antic. lin. 7.

Habitat in Amazonia (Bates). In mus. Hopeiano Oxoniæ.

Caput latum transversum punctatum, oculis prominentibus,

vertice sulco impresso ad basin antennarum extenso. Antenne

long graciles, fusca, articulo primo dimidium capitis longitudine

equali. Thorax ovalis, niger, rude punctatus; collari, apice scu-

telli et metathoracis dorso et lateribus obscure testaceis; sulcis

inter lobos mesonoti punctis oblongis impressis. Abdomen thorace

longius et angustius, nigrum glaberrimum, segmento basali longo-

conico, lateribus ante medium paullo angulatis et ad apicem

utrinque tuberculo elevato instructis, dorso sulco longitudinali:

Pedes breves nigri; postici preesertim magis robustis et brevibus.

Ale hyaline, antic costa et stigmate magno nigris; fascia ante

medium in cellulis duabus discoidalibus, nubila sub stigma,

apiceque fusco-nigris, cellula secunda submarginali parva, basi

valde obliqua cum vena recurrente continua.

CENOCCELIUS BIFASCIATUS Brullé (Tab. 7, fig. 7—10).

Capitonius bifasciatus Brullé, Hist. nat. ins. Hymén. IV p. 545.

C. fulvus, capite, antennis, abdominis apice, femoribus inter-

mediis pedibusque duobus posticis nigris, alis flavidis, anticarum

40 DESCRIPTIONS OF

basi, fascia media apiceque fuscis; capite glaberrimo thorace latiori,

lateribus genisque infra dilatatis, vertice profunde excavato, sulco

profundo ex ocellis ad basin antennarum extenso, margine postico

semicirculariter emarginato, acuto, fulvo. Antennis longis gracillimis ,

multiarticulatis, articulis arctissime conjunctis; apice attenuatis,

omnino nigris. Thorax ovalis lobis mesonoti elevatis; metanoto

parvo rugoso; abdomine elongato ovali, depresso, glaberrimo;

marginibus segmenti primi cum sequentibus continuis haud angu-

latis; alarum anticarum coste apice crasso, stigmate nigro, macula

parva basali, fascia media (in medio interrupta) apiceque fuscis;

venis in parte flavida alarum fulvis, in partibus fuscis nigris;

alis posticis fascia lata pone medium fusca (mas).

Long. corp. lin. 4; expans. alar. antic. lin. 8.

Habitat. ..... In mus. Hopeiano Oxonie et mus. Gall.

Parisiis.

Capitonius bifasciatus (Brullé, op. cit.) «nigro, rufo et flavovarius,

alis flavis, anterioribus fasciis duabus, posterioribus fascia unica

fuseis; metathorace rugoso (mas).

«Il est varié de noir, de jaune et de roux, avec les ailes de

devant ornées de deux bandes brunes. Toute la moitié inférieure

de la tete est jaune ainsi que la bouche; toute la moitié supérieure

est noire ainsi que les antennes. Le bout des mandibules est noir.

Le prothorax est jaune ou d’une jaune roux, le metathorax jaune;

le dos du metathorax brun ou noir avec la region scutellaire jaune

ou d’un roux jaunätre, les flancs du mesothorax et la poitrine

sont noirs et le milieu de cette dernière est jaune. Les trois pre-

miers segments de l’abdomen sont d’un roux vif et brillant; les

autres segments sont noirs. Les pattes antérieures sont entièrement

d’une jaune roux; celles du milieu ont les hanches, le base des

trochanters et les cuisses presque en entier noires, le bout des

trochanters, les trochantins, les jambes et les tarses d’une jaune

roux et le dernier article des tarses brun; les pattes de derrière

sont noires avec l’extrémité seule des trochanters rousse. Les ailes

sont jaunes; les antérieures offrent deux bandes brunes, l’une au

milieu, l’autre a l’extrémité; les postérieures ont une large bande

ICHNEUMONES ADSCITI. 41

brune qui en couvre presque toute la derniere moitie; les nervures

et le stigma sont de la couleur de la région qu’ils occupent. La

tete offre entre les yeux une large fossette, A bords releves pour

recevoir les antennes; cette fossette s'étend jusque sur le vertex.

Le mesothorax est vaguement ponctué et ses sillons sont fortement

crenelés; les flanes du thorax sont lisses, avec des sillons margi-

naux ponctués. Le metathorax est fortement rugueux et comme

ridé irrégulièrement. L’abdomen est déprimé et lisse ainsi que la

téte; son premier segment est presque plat en triangle, un peu

plus long que large. »

«Long. 0,010. Habit le Brésil, Para. Coll. du muséum de Paris.»

(Brullé, op. cit. p. 546).

CENOCCELIUS NIGRIVENTRIS Cress.

Aulacodes nigriventris Cresson, Proc. Ent. Soc. Philadelphia ,

vol. IV (1865) p. 8. (ex insula Cuba).

Rufus, nitidus; abdomine nigro, basi pallide flavida; antennis

pedibusque (basi exceptis) obscuris; alis hyalinis. (9).

Long. corp. lin. 3; expans. alar. antie. lin. RIST

Obs. Antenne circiter 24-articulate; oviductus corpore toto

parum longior.

Obs. Congenericus videtur Mierodus thoracicus Cresson, Proc.

American Ent. Soc. IV p. 181, teste individuo in musæo Britan-

nico sic nominato.

Genus STENOPHASMUS Smith.

Smith, Proc. Linn. soc. Zool. vol. III, p. 169.

Corpus elongatum, capite globoso, antennis longis gracillimis,

ultra 36-articulatis; pronoto in collum angustum producto; petiolo

abdominis longo, eylindrico; oviduetu longitudine abdominis; alis

anticis cellula unica marginali, tribus submarginalibus; pedibus

longis longe setosis; tarsis longis gracilibus 5-articulatis; mandi-

bulis crassis trigonis, intus prope apicem denticulis nonnullis

minutis armatis; inaxillis lobis duobus parvis arcte applicatis;

42 DESCRIPTIONS OF

palpis maxillaribus 5-articulatis, articulis duobus basalibus minutis,

tribus ultimis gracilibus setosis, longitudine æqualibus; mento

parvo obconico; labio lato, breviter trigono; palpis labialibus

4-articulatis, primo brevi, tribus ultimis gracilibus, setosis,

æque longis. 7

This genus placed by Mr. F. Smith in the family Evaniide,

belongs to the Ichneumonides adsciti and is nearly allied to Spa-

thus, Macrocentrus etc. It is thus described by Mr. F. Smith:

«Head globose; antenne longer than the body and very slender

and setaceous, the prothorax forming a slender neck; the anterior

wings with one marginal and three submarginal cells; the femora

slightly incrassated, not denticulate; tarsi 5-jointed; abdomen

petiolated; the petiole as long as the abdomen; the ovipositor as

long as the petiole and abdomen united.

«This genus is founded on the examination of a single indivi-

dual, which in general appearance exactly resembles the smaller

species of the genus Megischus, but differs in neuration of the

anterior wings; its femora are not denticulate, in which character

it differs from both Megisehus and Stephanus; with the latter

genus it agrees in having 5-jointed tarsi. »

STENOPHASMUS RUFICEPS Smith (Tab. 8, fig. 1—5).

Smith , op. cit. p. 169.

Niger, pergracilis, capite et antennarum basi rufis, oviductu

tarsisque pallide testaceis; petiolo cylindrico (thoracis longitudine)

et segmentis proximis abdominis obscure castaneo-testaceis: illo

prope basin utrinque in angulum minutum dilatato; apice abdo-

minis obscuriori, thoracis lateribus subargenteis; capite subgloboso ,

vertice transverse striolato, striolis minutis; pedibus nigris, tarsis

intermediis albis; postieis obscurioribus; alis pallide infumatis,

stigmate anticarum nigra fasciaque tenui transversa hyalina, ante

stigma per cellulam primam currente ad marginem analem

extensa (foem.).

Long. corp. lin. 5; oviduct. lin. 3; expans. alar. antic. lin. 6.

ICHNEUMONES ADSCITI. 43

Habitat Aru (Wallace). Olim in mus. Saunders.

« Black, slightly shining: head globose, red and sprinkled with

white hairs and delicately striated transversely. Thorax sprinkled

with white pubescence above, the sides more thickly clothed with

the same: above the thorax is transversely rugose, on the meta-

thorax becoming more regularly striate; the metathorax has a

central longitudinal carina and also one on each side; the legs

sprinkled with erect white hairs; the tarsi pale rufo-testaceous

with the last joint black: wings subhyaline, with a broad light-

fuscous stain along the centre of the anterior pair: a hyaline

streak crosses them at the base of the stigma. Abdomen: the

petiole as long as the thorax, narrowest at the base of the abdo-

men: it is rugose at the base; the ovipositor pale testaceous ».

Var. ex insula Sula (Waliace) in mus. Hopeiano hospitatur ,

paullo minor, corporis longitudine 4 lin., colore magis piceo,

aliter simillima.

STENOPHASMUS APICALIS Westw.

Piceo-niger, capite supra subdepresso, antennis perlongis (insec-

tum totum cum oviductu æquantibus), gracillimis basi fulvis

apicibus sensim fuscis; mesonoti sulcis profundis; metanoto medio-

criter elongato semiovali, utrinque carinis duabus gracillimis vix

distinguendis, altera media furcata magis distincta; abdominis

segmento primo pergracili supra striolato, lateribus in medio vix

angustatis, longitudine dimidium thoracis fere quante; parte

relicta abdominis ovali depressa, picea, segmento parvo ultimo

albido, oviductu. cum valvulis pallide luteis, his apice nigris;

pedibus piceis, tarsis longis pallide testaceis; alis nigricantibus,

anticis fascia tenui transversa pallida prope basin, altera latiori

pone medium (ante stigma) apiceque hyalinis.

Long. corp. lin. 3; oviduct. lin. 4; expans. alar. antic. lin. 41/,.

Habitat Sarawak, Borneo (Wallace). In mus. Hopeiano Oxonie.

STENOPHASMUS FEMORALIS Westw.

Niger subnitidus, capite globoso vertice delicatissime transverse

44 DESCRIPTIONS OF

striolato, antennis gracillimis, nigris, basi obscure testaceis; palpis

coxisque quatuor anticis albis; thorace longo-ovali, metanoto longo,

carinis 5 gracilibus longitudinalibus, media in medio metanoti

furcata; petiolo abdominis vix metanoto longiori, gracili, utrinque

prope basin parum angulato; parte relicta abdominis ovali ; pedibus

longis, femoribus rufis, tibiis nigris, basi albidis, tarsis anticis

quatuor albidis apice nigris, posticis nigris; alis pallide infumatis,

anticis stigmate magno nigro, striga literam > simulante, in

medio alarum nubilaque sub stigma (cellulam secundam submar-

ginalem occupante) nigricantibus (foe).

Long. corp. lin. 3'/,; oviduct. fere lin. 2; expans. alar. antic.

Kino.

Habitat insula Malayano Mysol (Wallace). In mus. Hopeiano

Oxonie.

Obs. Species tres precedentes insulas Malayanas incolunt. Species

quatuor cel. Cressonio descriptæ, scil. Sf. Gundlachu, St. cubensis ,

St. Megischoides et St. pusillus (Proc. Entom. soe. Philadelphia,

vol. IV, 1865 p. 84, 85, 86 et 87) insulam Cubam habitant.

Genus STREBLOCERA Westw.

Westw. in London and Edinb. Philos. magazine, 34. ser. vol.

III, Nov. 1833, p. 343, Introd. to mod. class. ins. II, p. 138,

fig. 75. 19. 20, and p. 154; ditto Gen. Synops. in ditto p. 61;

Nees v. Esenb. Mon. II, p. 441; Marshall, Catal. Brit. Hym.

p. 112 (1872); Snell. v. Vollenhoven, Schetsen, tab. IV, f. 4.

Genus Perilito et Microctono affine. Caput transversum, antice

bituberculatum. Antenne fere corporis longitudine, in maribus

geniculate, 16-articulate: articulo primo longo (capite longiore),

subtus tuberculo vel denticulo crasso prope basin instructo; secundo

brevi, apici prioris oblique inserto; tertio secundo majori, apice

subtus paullo producto seu subuncinato; quarto brevi, apici tertii

etiam oblique inserto; hoc et reliquis filiformibus; in foeminis

filiformes 19-articulatæ, articulo primo reliquis crassiori et longiori,

secundo priori duplo breviori, tertio et reliquis gracilibus. Collare

angustum, subtrigonum; mesonotum lobis elevatis; metanotum

ICHNEUMONES ADSCITI. 45

semiovale; abdomen breviter pedunculatum, subrhomboidale. Ale

satis magne; antice stigmate magno; cellula unica marginali

brevi, apice subrotundato; cellulaque prima submarginali cum

discoidali effusa. Oviductus internus vel parum exsertus.

Species 1. STREBLOCERA FULVICEPS Westw.

(Tab. 8, fig. 6—8).

Westw. op. supra cit.

Piceo-nigra, nitida; capite fulvo glabro, oculis ocellisque nigris ;

antennis fuscis, articulis tribus basalibus fulvis; articulo primo in

mare spina acuta antice porrecta armato, secundo parvo, tertio

paullo majori, hujus apice oblique truncato, quarto minuto, in

medio marginis superi articuli tertii insidente, quinto quarto paullo

majori, hoc et reliquis gracilibus; pedibus fuscis, femoribus ful-

vescentibus; alarum stigmate venisque pallide fuscescentibus.

Long. corp. 2 mm.; expans. alar. antic. 4 mm.

Habitat in Sylva «Boombe» dicta prope oppidum Kingston,

com. Surreijana, mense Augusti 1833.

Obs. Differt foemina antennis gracilibus rectis 19-articulatis,

articulo primo crassiori longitudine articulorum 3, 4 et 5 quali,

articulis tertio ad apicem filiformibus; oviductu haud exserto.

My figure of this insect will always have a mournful interest

for me. At the request of M. Snellen van Vollenhoven I had just

commenced delineating the insect as a contribution for his Pina-

cographia, when I received the sad news of his decease.

Species 2. STREBLOCERA LONCISCAPHA Westw.

(Tab. 8, fig. 9).

Praecedenti multo major, antennis masculinis aliter formatis,

sc. articulo primo longo, paullo curvato, subtus prope basin tuber-

culo parvo rotundo instructo, secundo brevi, tertio elongato fere

primi longitudine æquante, apice subtus in spinam seu unguem

deflexum producto; reliquis 13 gracilibus, articulis tribus basalibus

46 DESCRIPTIONS OF

kete fulvis, reliquis nigris; capite piceo nitido, vertice castaneo.

Thorace nitido nigro-piceo; mesonoti medio castaneo; abdomine

castaneo, segmento basali nigro, segmentis apicalibus piceis.

Long. corp. 3 mm.; expans. alar. antic. 63/, mm.

Habitat Glanvilles Wootten (coll. Dale), etiam in com. Oxoniæ

(coll. Matthews).

Differt foemina antennis longioribus et gracilioribus, geniculatis ;

ut videtur, 17-articulatis, articulo primo longitudinem articulorum

3—10 simul sumptis aequanti, articulis reliquis filiformibus;

oviductu exserto, tertiam partem abdominis quanti: petiolo abdo-

minis striato.

Obs. I have not seen the female, of which the above descrip-

tion is derived from the figure in the « Schetsen» pl. IV, fig. 4,

which differs from the female of Sfr. fulviceps in having the

ovipositor exserted and the basal joint of the antenne nearly

occupying one third of the whole length of those organs.

Description of the figures.

PI. 4, fig. 1. Snellenius Vollenhovii Westw. (magnified).

Di » » four terminal joints of maxil-

lary palpus.

3 » » fore wing.

4. » » hind wing.

5. Agathophiona fulvicornis Westw.

6. » » head seen in front.

4 » DI » » sideways.

8 » » maxilla.

9 » » mentum and labium.

10. » » fore wing.

TE » » hind wing.

12. » » abdomen of 4 seen sideways.

13. » » apex of ditto with corneous

forceps of male organs.

ICHNEUMONES ADSCITI. 47

Pl. 5, fig. 1. Agathirsia rufula Westw.

Pl. 6, fig.

Pree ho,

pom

0 JAE ©

mandible.

maxilla, mentum and labium.

fore wing.

rufiventris Westw.

» seen sideways.

» mandible.

» maxilla, mentum and labium.

Julvo-castanea Westw. maxilla.

» »

» mentum and labium.

. Agathona sericans Westw.

seen sideways.

mandible.

maxilla, mentum and labium.

wings.

Agathilla fulvo-picta Westw.

seen sideways.

maxilla, mentum and labium,

portion of one of the laciniæ

of the labium opposite the head

of the insect fig. 2.

apex of lacinia.

fore wing.

hind wing.

Myosoma pennipes Westw.

Euscelinus sarawacus Westw.

Spinaria attenuata Westw.

leucome

laena Westw.

dimidiata Westw.

head and prothorax.

Cenoceelius cephalotes Smith.

sexnotatus Westw.

bifasciatus Brullé, seen sideways.

» head seen in front.

48 DESCRIPTIONS OF ICHNEUMONES ADSCITI,

PI. 7, fig. 9. Cenocelius bifasciatus, antenna (mutilated at the tip)

from the type specimen.

10. » » wings.

PI. 8, fig. 1. Stenophasmus ruficeps Smith.

2. » » mandible.

3. » » maxilla.

4. » » mentum and labium.

5, » » base of antenna.

6. Streblocera fulviceps Westw.

ie » » antenna of d,

8. » » antenna of 9.

9° » longiscapha Westw., antenna of d.

AANTEEKENING

OVER

TWEE NOCTUINEN DER EUROPESCHE FAUNA

DOOR

POT NEL LEN:

4. MAMESTRA LEINERI Freyer.

Hoewel nog steeds tot de meer zeldzame Noetuinen der Europesche

fauna behoorende, mag Mamestra Leineri zich toch reeds in het bezit

eener tamelijk rijke literatuur verheugen. Meermalen afgebeeld,

door Freyer (twee maal), door Herrich-Schäffer (ook twee malen),

door Frivaldsky en misschien zelfs reeds door Hübner (als oct.

implexa fig. 414), is zij beschreven en besproken, mede wat hare

eerste toestanden aangaat, door Eversmann, Guenée, Schulze,

Staudinger, von Noleken en door een’ ongenoemden schrijver

(Stett. Ent. Zeit. 1880, p. 46), terwijl ook Lederer deze soort

kende en in zijne Noctuinen Europa’s opnam.

Toch hebben al de genoemde entomologen nog iets aan haar

over het hoofd gezien, en wel het sterk rond uitpuilende voor-

hoofd. Hoewel door beschubbing bedekt en nog verborgen onder

een stomp voorhoofdskuifje, is dit kenmerk toch niet moeielijk

waar te nemen, vooral bij onderzoek met eene speld of naald,

en is het niet minder duidelijk dan b. v. bij dporophyla migra

of Zutulenta, waar het deze soorten aanspraken heeft verschaft op

de eer van een afzonderlijk genus. Ik verwonder mij er over, dat

zelfs Lederer deze bijzonderheid niet heeft opgemerkt, daar zij

toch ruim zoo duidelijk is als die welke hij wel van Leineri

vermeldt op p. 90 van zijn bovengenoemd werk (de fijne doorn

50 AANTEEKENING OVER TWEE

aan beide zijden der voorscheenen), en terwijl andere verwante

soorten van het genus (Pis, oleracea, Brassicae) een geheel

vlak voorhoofd hebben. Bij Albieolon, Sodae en Trifolii puilt

het ook een weinig uit, doch volstrekt niet zoo sterk als bij

Leineri, waar de (vrij smalle) palpen niet eens verder komen

dan deze voorhoofdsbuil met hare bekleeding. Nog meer verwon-

dert het mij dat Lederer dit over het hoofd heeft gezien, omdat

hij in zijne analytische tabel der Noctuinen, op pag. 47 van zijn

werk, bij de Noctuinen met behaarde oogen reeds in afdeeling 4

het genus Phorocera Guenée (Metopoceras) afscheidt om het uit-

stekende voorhoofd. Stellig heeft hij Leineri niet goed onderzocht.

Ik vermoed dit te meer, omdat hij op p. 92 bij Phorocera spreekt

van «eine neue, in Zeichnung der Mam. Sodae ähnliche Art, die

bei gleicher Stirnbildung behaarte Augen hatte» (misschien wel

Leimert var.) en bij naauwkeurig onderzoek van onze soort stellig

hetzelfde zou hebben gezien.

Aanleiding tot generieke afscheiding van Mamestra Leineri wil

ik in het vermelde kenmerk niet zoeken, doch wel een zeer ge-

schikt specifiek kenteeken.

Overigens komt het mij voor, dat Herrich-Schäffer’s figuur 102,

die den type voorstelt, te breede en spitse voorvleugels heeft en

dat de varieteiten-namen pomerana Schulze en Miller: von Nolcken

overbodig zijn; zij behooren onder de varieteit cervina Eversmann,

Herrich-Schäffer fig. 163, 164 (goed), als iets sterker uitgedrukte

vormen.

9. PRODENIA LITTORALIS Boisd,

(retina Freyer, Herr. Sch.).

Naar de beschrijving te oordeelen die Lederer in zijne Noctuinen

Europa’s, p. 112, van de generieke kenmerken van het genus

Prodenia Guen. geeft, zou men zeggen dat de beide sexen der

eenige Europesche soort (littoralis Boisd. = retina H.S.) alleen in

den bouw der sprieten en de overige gewone sexuéle kenmerken

van elkander verschillen, doch verder in kleur en teekening der

voorvleugels overeenstemmen. Wel is waar is er tusschen de beide

NOCTUINEN DER EUROPESCHE FAUNA. 54

figuren 144 en 145, die Herrich-Schäffer in zijne Syst. Bearb.

deel II, Noctuides Tab. 29, als de beide sexen van zijne retina

afbeeldt, verschil op te merken, doch Guenée zegt (Noet. I, p.

163) dat figuur 144 eene andere soort voorstelt; welke echter,

laat hij in het midden, en daar Lederer, zooals ik boven op-

merkte, ook niet van eenig sexueel verschil in kleur en teeke-

ning bij retina spreekt en zich dus stilzwijgend aansluit bij de

algemeene beschrijving, die Guenée van de beide sexen onzer

soort geeft (hoewel hij ook zonder eenige aanmerking beide figuren

van Herrich-Schäffer bij retina Freyer citeert), maak ik hieruit

op dat man en wijf er bijna eveneens uitzien en houd Lederer’s

citaat der heide figuren voor eene vergissing.

De heer Piepers zond mij Prodenia littoralis zeer dikwijls van

Celebes en Java, doch steeds kreeg ik slechts wijfjes. Na in vele

bezendingen altijd en uitsluitend slechts die sexe te hebben ont-

vangen, waarvan ik mij door naauwkeurig onderzoek der sprieten

en van het vleugelhaakje overtuigde, begon ik op het vermoeden

te komen, dat de beide sexen van /itloralis niet zoo met elkander

overeenstemmen als men naar Guenée en Lederer wel zou zeggen

en dat ik dus den man wel reeds zou hebben ontvangen, doch

als eene andere soort van hetzelfde genus. Ware Mittoralis op

Java en Celebes niet zulk eene gewone verschijning als zij blijkens

de vele ontvangen exemplaren inderdaad is, dan had ik kunnen

gelooven dat het toeval genoemden entomoloog tot dusverre slechts

wijfjes in handen had gespeeld; maar onder een paar dozijn

exemplaren zou ik ten minste toch wel een’ enkelen man mogen

verwachten , vooral omdat die sexe gewoonlijk bij de Noctuinen

eer wordt gevangen dan de vrouwelijke.

Ik ging dus na welke andere Prodenia’s ik van Mr. Piepers had

ontvangen, doch vond slechts ééne soort, testaceoides Guenée, en

de voorwerpen dezer soort, waarvan ik er nog meer ontving dan

van Zittoralis (ik heb er op heden nog een tiental fraaije voor

mij staan) onderzoekende, zag ik tot mijne verwondering dat zij

allen mannelijk waren. Voor mij werd het raadsel hierdoor opge-

‘ost. Littoralis Boisd. is het wijfje en festaceoides Guenée de man.

52 AANTEEKENING OVER TWEE

Mijne exemplaren van laatstgenoemde komen goed met Guenée’s

beschrijving overeen en variéren niet belangrijk; bij allen is de

onderhelft van het middenveld leemgeel, de ronde vlek eenkleurig

houtgeel en de grond van den gewaterden band licht paarsachtig

blaauwgrijs. In deze punten verschilt testaceoides dan ook vooral

van /ittoralis, waar de onderhelft van het middenveld paarsachtig

bruingrijs is als de bovenhelft, de ronde vlek donker gestreept en

de grond van den gewaterden band licht paarsachtig bruingrijs.

Op Herrich-Schäffer’s beide figuren loopt dit sexueel verschil nu

wel niet zoo sterk in het oog, maar is toch in hoofdzaak te zien;

het minst duidelijk is het leemgeel in de onderhelft van het mid-

denveld, dat slechts in cel 44 als eene kleine vlek aanwezig is.

Herrich-Schäffer heeft zeker de beide afgebeelde exemplaren van

Dr. Frivaldsky als de beide sexen van retina ontvangen en dus

is het wel zonderling, dat Guenée, — die bij retina (p. 164) het

vermoeden te kennen geeft dat Herrich-Schäffer’s fig. 144 wel bij

testaceoides zou kunnen behooren, hoewel «l'espace median n’est

nullement teinté de jaune» (wat niet geheel juist is), — niet op het

denkbeeld is gekomen, dat zijne Zestaceoides de andere sexe van

retina kon zijn. Vooral is dit zonderling, omdat hij bij de be-

schrijving van testaceoides, op pag. 165, op nieuw aanteekent

dat Pierret hem twee exemplaren had gegeven, die aan dezen , met

retina, onder denzelfden naam, als Europeesch waren gezonden.

Daaruit leidde hij alleen af dat Pierret door een insectenhandelaar

die er zich niet om had bekreund den oorsprong der geleverde

vlinders te onderzoeken, met opzet was bedrogen. Had zijne vader-

liefde voor de door hem «gecreëerde» soort hem minder verblind,

dan zou hij zijne retina en testaceoides misschien ten opzigte der

sexuéle kenmerken hebben onderzocht en de waarheid ontdekt.

Mijne Indische exemplaren der beide sexen onzer Prodenia zien

er tamelijk verschillend uit. Bij Candiotische exemplaren, zooals

Herrich-Schäffer afbeeldt, zijn man en wijf welligt in den regel

minder uiteenloopend, Fig. 145 (het wijfje) is over het geheel

niet zoo sterk gekleurd als de gave en frissche Javanen en ik zag

ook eens een Europeesch exemplaar, dat minder levendige kleuren

NOCTUINEN DER EUROPESCHE FAUNA. 59

en flaauwere teekening had dan de door Mr. Piepers gezondene.

Deze vormen inderdaad Guenée’s varieteit A. De varieteit B uit

Afrika (Senegal), met okerkleurige voorvleugels, ken ik niet, zij

verschilt misschien specifiek zooals Guenée vermoedt.

Freyer’s afbeelding dezer soort kan ik nu niet vergelijken,

maar die van Boisduval, in de /aune de Madagascar, Bourbon et

Maurice, pl. 13, fig. 8, ligt voor mij. Zij is in het geheel niet

fraai, doch niettemin en ook niettegenstaande er reeds eene

Leucania littoralis is, moet onze Prodenia toch den door Bois-

duval gegeven naam dragen. Hoe weinig waarde Guenée zelfs aan

zijn eigen systematischen arbeid moge hechten (zie de allermerk-

waardigste aanteekening, Moet. I, p. 50, bij Aeronyeta pachy-

cephala), zoo zullen de genera Prodenia en Leueania toch wel

door geen wetenschappelijk entomoloog ooit meer bijeen worden

geworpen.

De heer Piepers heeft, blijkens de aan sommige exemplaren van

littoralis Boisd. en testaceoides Guen. gehechte etiketten met num-

mers, over beiden aanteekeningen gemaakt. Ik zal hem hierover

schrijven en verwacht stellig dat, wanneer die aanteekeningen be-

trekking hebben op het kweeken uit de rupsen, ook daaruit zal

blijken, dat er tusschen de beide genoemden van geen specifiek,

maar alleen van sexueel verschil sprake kan zijn.

Ik merk nog op, dat men wel gave en frissche exemplaren van

deze Prodenia en ook van de andere soorten van het genus dient

te hebben, om de aanwezigheid te kunnen constateren van de

lange, zijdeachtige beharing der achterlijfs-segmenten, die Lederer

als generiek kenmerk in zijne analytische tabel der Noetuinen-

genera op p. 61, afdeeling 101, vooropzet. Zij gaat ras verloren.

ESPECES NOUVELLES DE COLEOPTERES

DE LA FAMILLE DES PEDILIDES FT ANTHICIDES

du Musee Royal d’hist. nat. a Leyde

DECRITES PAR

M. S. DE MARSEUL,

PEDILIDAE.

1. XYLOPHILUS FASCIOLATUS nov. spec.

Long. 2 mm., larg. 1 mm. — Oblong, assez large, faiblement

convexe, d’un testacé roussàtre peu luisant, garni d’une très-fine

et courte pubescence grisätre; une grande tache foncière brune

allongée sur le milieu de chaque élytre, celles-ci ornées d’une

seconde pubescence couchée, fine et blanche, couvrant la base et

Pextrémité et formant une fascie en M ou en zigzag. — Téte

densément pointillée, large et grosse, un peu convexe sur le

vertex; yeux noirs, gros, saillants, atteignant presque le bord

postérieur, sinués en devant, peu écartés sur le front. Antennes

dépassant l’épaule, premiers articles menus et oblongs, 3” un

peu plus petit que le 2"°, les suivants un peu plus larges et

transverses, dernier ovale obtus. — Prothorax pointillé comme la

tête, plus étroit qu’elle, presque en carré transverse, tronqué en

devant avec les angles arrondis, à peine rétréci en courbe sur les

côtés, avancé au milieu de la base avec les angles arrondis, et

une faible dépression au devant de l’écusson, qui est petit et

arrondi. — Elytres assez fortement ponctuées, obovales subparal-

leles, arrondies largement au bout, tronquées à la base et beaucoup

ESPÈCES NOUVELLES DE COLÉOPTÈRES. 1513)

plus larges que le prothorax; angles huméraux élevés arrondis;

bossettes un peu marquées. — Pattes gréles, cuisses postérieures

peu épaisses.

Ressemble un peu pour la taille et le facies au populmeus,

mais le dessin en zigzag formé par la pubescence des élytres et

surtout la disposition des 2™ et 3™° articles des antennes le séparent

au premier abord.

Hab. Java occidental: Batavia (Sijthoff).

ANTHICIDAE.

2. MACRATRIA LINEELLA nov. spec,

Long. 4 mm., larg. 1,2 mm. — Etroit allongé, peu convexe,

noir avec le devant de la tête, la bouche, les palpes, les antennes,

les pattes d'un roux testacé, la base des cuisses et le milieu des

jambes un peu rembrunis. — Tête arrondie, assez convexe, légèrement

enfoncée au milieu de l’occiput, luisante et paraissant lisse; yeux

grands, ovales, peu convexes, rapprochés de la base antennaire;

palpes grands, dernier article sécuriforme. Antennes très-gréles,

un peu élargies vers le bout, n’atteignant pas l’épaule; articles

longs, dernier acuminé, moins long que les deux précédents. —

Prothorax oblong ovale, peu convexe, plus large que la téte, très-

rétréci en devant avec un goulot peu distinct, arqué sur les côtés

avec sa plus grande largeur avant le milieu, faiblement rebordé

à la base, avec les angles peu saillants; surface densément et très-

finement ponctuée räpeuse, vetue d’une pubescence grise, couchée,

assez fournie. Ecusson en carré, pubescent. — Elytres tronquées

et beaucoup plus larges que le prothorax à la base, avec les épaules

assez saillantes arrondies; trois fois plus longues que larges, atténuées

par derriére, arrondies chacune au bout; suture abaissée derriére

l’écusson, élevée ensuite, bordée d’une strie enfoncée; densément

et finement ruguleuses, légérement sillonnées, vétues d’une pubes-

cence couchée grise formant de trés-légéres lignes. — Pygidium roux

obscur, dépassant les élytres. — Dessous pubescent, flancs de la

poitrine à pubescence fine blanche. — Cuisses très-renflées,

56 ESPECES NOUVELLES DE COLEOPTERES

Distinet par sa petite taille, la couleur du devant de la tete et

des pattes, le prothorax ayant sa plus grande largeur avant le

milieu, les élytres à pubescence alignée.

Hab. Java oriental: Ardjoeno (Hekmeyer).

3. MACRATRIA SORICINA nov. spec.

Long. 5 mm., larg. 1,8 mm. — Trés-allongé, faiblement convexe,

tres-finement pointillé granuleux, avec la tête plus lisse et luisante;

vétu d’une courte pubescence grise, serrée, ne laissant pas voir

le fond qui est noir. — Tête subarrondie, assez convexe; yeux

grands, arrondis, peu convexes, plus rapprochés des antennes que

des angles postoculaires qui sont fort arrondis, peu distants en

devant sur le front; parties de la bouche roux testacé avec la

pointe des mandibules noire; dernier article des palpes long, cul-

triforme. Antennes gréles, roux testacé, n’atteignant pas l’épaule;

articles allongés, derniers un peu épaissis, dernier presque aussi

long que les deux précédents ensemble, acuminé. — Prothorax

ovale long, assez convexe, atténué en avant, avec le goulot peu

distinct, ayant sa plus grande largeur vers le milieu et là pas plus

large que la tete, tronqué et rebordé a la base avec les angles

saillants. Ecusson en carré. — Elytres plus larges à la base et

deux fois plus longues que le prothorax; épaules arrondies, peu

saillantes; bossettes peu marquées; atténuées peu à peu a partir de

l’épaule, rétrécies arrondies ensemble au bout, dépassées par le

pygidium; stries fines, peu marquées, rapprochées. — Dessous

noir, finement pubescent. — Pattes roux testacé; jambes postérieures

un peu rembrunies; cuisses fortement renflées.

Ressemble bien au pallidicornis, mais il a le pronotum beaucoup

moins rétréci en avant et moins fortement granuleux ponctué, sa

tête sans échrancrure profonde à l’oceiput.

Hab. Iles Arou (von Rosenberg).

4. MACRATRIA BICINCTA nov. spec.

Long, 6 mm., larg. 1,5 mm. — Etroit très-allongé, peu convexe,

DE LA FAM. DES PEDILIDES ET ANTHICIDES. 57

noir luisant, finement pubescent de jaune. — Tête ovale subar-

rondie, convexe, pointillée, bord occipital étroitement sinué; yeux

grands, noirs, ovales, convexes, placés sur les côtés, assez rap-

prochés des antennes par leur bord antérieur; épistome densément

ruguleux pointillé, séparé du front par une legere dépression trans-

verse; labre et parties de la bouche roux; palpes très-longs, les

trois derniers articles grands. Antennes menues, atteignant les

épaules, rousses, à peine rembrunies vers l'extrémité; articles

allongés, dernier plus long que les deux précédents ensemble,

longuement acuminé. — Prothorax en ovale allongé, faiblement

convexe, trés-densément et tres-finement ponctué ràpeux, un peu

atténué en devant avec un goulot assez fort; arrondi à la base et

étroitement rebordé, ayant sa plus grande largeur vers le milieu

et un peu plus large que la téte avec les yeux. Ecusson en carré

ruguleux. — Elytres de moitié plus longues et beaucoup plus larges

que le prothorax à la base; angles antérieurs saillants arrondis;

bossettes marquées; subparalleles, atténuées en courbe vers l’extré-

mité, arrondies chacune au bout; suture élevée, entre les deux

sillons rugueux; surface fortement ponctuée, subsillonnée en dedans

vers le milieu, partie antérieure confusément rugueuse ponctuée,

postérieure presque lisse; ornées de deux bandes de poils serrés

courts blancs, l’une en arc au tiers antérieur, l’autre transverse

droite au dernier quait. — Dessous noir finement pubescent. — Pattes

d’un roux ferrugineux, cuisses fortement renflées, rembrunies vers

le bout, jambes plus obscures.

Hab. Iles Philippines: Luçon (Dohrn).

5. TOMOPERUS FUSICORNIS nov. spec.

Long. 3 mm., larg. 1,5 mm. — Jaune roux, luisant, garni de

poils jaunes mi-dressés peu rapprochés; antennes noires avec les deux

premiers articles roux et le dernier pale. — Téte obcordiforme, lisse,

légérement convexe, trés-élargie par derrière; angles postoculaires

arrondis renflés; yeux noirs, petits, ronds, placés au tiers posté-

rieur, Antennes robustes, atteignant le milieu, 1° article obconique,

58 ESPÉCES NOUVELLES DE COLEOPTERES

peu épais, 2™ petit, arrondi, les suivants 3—40 épais, trans-

verses, serrés, dernier petit, pointu. — Prothorax long, bilobé

par un étranglement large et profond, ruguleux; lobe antérieur

subeordiforme, bombé, plus étroit que la tete, lisse, muni d’un

goulot court et net; lobe postérieur court, évasé, lisse, tronqué et

finement rebordé à la base, un peu plus étroit. Ecusson enfoncé,

à peine sensible. — Elytres oblongues ovales, arrondies à la base,

épaules peu marquées; dilatées par derriere, convexes, tronquées

en are au bout, parsemées de gros points peu serrés. — Pattes assez

fortes, longues, cuisses renflées en dehors, 4° article des tarses

posterieurs pas très-allongé.

Cette curieuse espèce présente une forme analogue à celle de

certains Tomoderus, tels que Piochardi, ventralis etc., mais son

prothorax est plus allongé, plus fortement étranglé et ses antennes

sont d’une forme tout autre, fusiformes, épaissies au milieu avec

le dernier article petit, acuminé.

Hab. Sumatra: District Rawas, en Mai (Expédition Néerlandaise).

6. MECYNOTARSUS BISETIGER nov. spec.

Long. 1,5 mm., larg. 0,5 mm. — Oblong, légèrement convexe,

noir, trés-finement pruineux, assez luisant sur les élytres. -—

Tete trigone, bombée, arrondie posterieurement; yeux assez grands,

sinués au bord antérieur, rapprochés des antennes; dernier article

des palpes renflé, sécuriforme. Antennes atteignant le milieu, allon-

gées, grêles et testacées dans la première moitié, rembrunies et un

peu épaissies dans l’autre; articles longs, dernier fusiforme, plus

long que le précédent. — Prothorax élevé sur le dos, muni en

devant d’un long appendice, peu élargi, bordé d’une frange fine-

ment denticulée, arrondi au bout, surmonté de deux petites lignes

élevées longues, nettes, subparalléles et réunies sous un angle trés-

aigu; còtés fortement dilatés en angle mousse vers le milieu, puis

très-rétrécis jusqu’à la base mais présentant deux denticules écartés

d’oü part un long poil ou soie dressé; base étroite, rebordée en

bourrelet. Ecusson petit. — Elytres subelliptiques, oblongues,

DE LA FAM. DES PEDILIDES ET ANTHICIDES. 59

convexes, plus larges que le prothorax, arrondies au bout, en arc

obtus à la base avec les épaules marquées quoique arrondies ; surface

pointillée éparsement et faiblement. — Pattes allongées, cuisses

renflées, obscures, jambes greles, testacées ainsi que les tarses,

les postérieurs au moins aussi longs que les jambes.

Le plus petit des espèces connues, il ne ressemble à aucune,

sa coloration, la forme de la corne et son armature le distinguent

parfaitement. 1)

Hab. Sumatra (Müller).

7. ANTHICUS SERRICORNIS NOV. spec.

Long. 5 mm., larg. 2 mm. — Roux testacé, luisant; yeux,

milieu des antennes et une grande tache commune sur le milieu

des élytres noirs; pubescent de la couleur du corps, avec des lignes

de longs cils dressés, écartés sur celles-ci. — Téte obconique, arrondie

et entaillée circulairement à la nuque, bombée, rugueuse, poin-

tillée; yeux réniformes, granulés, renflés, médiocrement écartés ;

palpes grands, dernier article long sécuriforme. Antennes robustes,

atteignant les épaules, 1” article ovoide, 9m petit, court, roux;

1) Je trouve dans la collection de Laferté une jolie petite espèce inédite qu'il

me semble utile de rapprocher de celle-ci parce qu’elle vient des Indes-Orientales ,

vaste pays qui n’a fourni jusqu’ici que de rares espèces à ce groupe Si intéressant,

Mecynotarsus obliquemaculatus Laf. — Long. 2 mm., larg. 1 mm. — Oblong,

peu convexe, très-finement pointillé alutacé, vêtu d'une courte pubescence soyeuse,

serrée, couchée; fond jaune pâle avec la tête faiblement rembrunie, une tache

obscure près de l’écusson et une noire oblique au delà du milieu des elytres,

raccourcie en dedans et en dehors. Yeux noirs. Antennes filiformes, atteignant

l'épaule, articles longs, dernier un peu épais. Prothorax assez convexe, trans-

verse, arrondi sur les còtés, muni en devant d'une corne triangulaire, assez large,

arrondie au bout, bordée de nombreux petits denticules noirs, avec une crête

concentrique, en angle très-aigu, et crénelée de même; dans l'intervalle on dis-

tingue de très-petits granules épars; fortement rétréci à la base qui est tronquée

et rebordée, muni de chaque côté de deux petites dents écartées d'où sort une

longue soie dressée. Ecusson très-petit. Elytres tronquées à la base avec les

angles huméraux marqués mais peu saillants, bossettes nulles; suture ni élevée

ni enfoncée; côtés un peu en courbe, ayant leur plus grande largeur au delà

du milieu, arrondis au bout. Pattes très-pâles, jambes et tarses allongés et

presque filiformes.

La forme des élytres et les taches noires si tranchées, le distinguent tout de

suite des variétés pales du rhinoceros.

60 ESPECES NOUVELLES DE COLEOPTERES

les suivants noirs, en triangle oblong, dont la dent interne sail-

lante, dernier fusiforme terminé en pointe. — Prothorax oblong, poin-

tillé, convexe sur le dos et comme cordiforme, arrondi en devant

sur les còtés et aussi large que la téte, puis rétréci et creusé vers.

la base, qui est large, renflée en un bourrelet, plus épais sur les

cotés; goulot étroit, bien marqué. Ecusson enfoncé, en triangle

aigu. — Elytres oblongues , finement réticulées, déprimées sur le dos,

plus larges que le prothorax, avec l’épaule et la bossette saillantes,

un peu en courbe sur les còtés, largement arrondies au bout;

tache dorsale commune s’avancant en pointe vers l’écusson, laissant

a découvert le bord basal et le bord apical. Abdomen densément

garni d’une fine pubescence jaune soyeuse. Pattes assez longues,

assez épaisses; 1% article des tarses postérieurs très-allongé.

Présente quelques rapports de forme avec le Jongiceps, mais ses

antennes dentelées, ses épaules et ses bossettes plus saillantes et

sa coloration l’en éloignent considérablement. La structure de la

téte et du prothorax le placent dans la méme section.

Hab. Sumatra: Koetoer, en Juin (Expédition Néerlandaise).

8. ANTHICUS CRUCIELLUS nov. spec.

Long. 3,5 mm., larg. 1,5 mm. — Assez long, noir de poix,

juisant; bouche, antennes, pattes et deux fascies sur les élytres

larges, d’un jaune pale; écusson et bord extrême du prothorax

roux brun; fortement ponctué en dessus, plus densément sur le

pronotum; pubescent de gris. — Tete convexe, en triangle court,

base postérieure tronquée avec les angles postoculaires arrondis;

yeux ronds, peu saillants, antérieurs; palpes allongés, à dernier

article grand, sécuriforme. Antennes atteignant presque le milieu,

menues, un peu épaissies au bout, articles longs. — Prothorax moins

large que la téte, formant une téte arrondie en devant et muni

d’un étroit goulot; assez convexe sur le dos, un peu plus long

que large, sinué sur les côtés après le milieu, base large, peu

arquée et indistinctement rebordée. Ecusson petit, carré, enfoncé. —

Elytres 2,5/1,5 mm., beaucoup plus larges que le prothorax, tron-

DE LA FAM. DES PEDILIDES ET ANTHICIDES. 61

quées à la base, avec les épaules marquées mais arrondies, en

courbe légère sur les côtés, un peu déprimées sur le dos, arrondies

au bout, ornées de deux larges fascies pàles, un peu raccourcies

en dehors et à la suture, l’une placée derriere l’épaule, l’autre aux

deux tiers; la base et J’extrémité restent noires et l’intervalle qui

les sépare un peu plus grand que les fascies. — Pattes päles, allon-

gées, menues.

Ressemble un peu au Zransversalis; le prothorax est conformé

de la méme facon, la tete triangulaire est plus large et plus droite

à la base, les élytres allongées ont des taches analogues mais

beaucoup plus grandes, la base ne présente pas les bossettes aussi

accusées, et la couleur est en somme bien différente.

Hab. Java oriental: Ardjoeno (Hekmeyer).

9. ANTHICUS SUBRUBROCINCTUS nov. spec.

Long. 4 mm., larg. 1,3 mm. — Allongé, légèrement convexe,

noir très-luisant, garni de longs poils gris mi-dressés ; ponctuation

écartée, faible sur la tête et grosse sur le prothorax et les élytres. —

Téte grosse, trigone, assez convexe, subarrondie avec les angles

par derriere; yeux grands, ronds, peu saillants; bouche un peu

testacée; palpes à dernier article long, fortement sécuriforme.

Antennes très-allongées, dépassant les épaules, à articles longs,

grêles, rembrunis sauf les premiers, dernier un peu plus gros et

à peine plus long que le précédent. — Prothorax oblong, plus étroit

que la tête,. arrondi en devant, mais non dilaté sur les côtés ,

muni d'un goulot assez net; dos peu convexe, égal; côtés à peine

sinués; base rebordée, à angles peu ressortis. Ecusson petit, en-

foncé. — Elytres obovales, longues, un peu convexes, élargies en

courbe sur les côtés, ayant leur plus grande largeur après le

milieu, arrondies au bout, base subtronquée, étroite, angles mar-

qués ainsi que la bossette; suture. marginée, enfoncée derrière

l’écusson; ornées de deux taches d’un rouge obscur, l’une vers

le tiers, l’autre vers les deux tiers, obliques en sens inverse. —

Pattes allongées, menues, roux testacé, jambes un peu rembrunies,

62 ESPÈCES NOUVELLES DE COLEOPTERES

Fait partie du groupe du Zongicollis, dont il se distingue à

première vue par sa grosse ponctuation écartée, par les taches

des élytres d'un rouge sombre, etc.

Hab. Sumatra: Kloempang, en Aôut (Expédition Néerlandaise).

40. ANTHICUS JAVANUS nov. spec.

Long. 3 mm., larg. 1 mm. — Ovale oblong, légérement con-

vexe, noir luisant, hérissé de quelques poils jaunes; prothorax

roux; base des antennes, pattes, milieu de la poitrine et deux

taches jaune testacé sur les élytres. — Téte en triangle large, con-

vexe, tronquée 4 la base avec les angles marqués arrondis; surface

densément ponctuée rugueuse avec une faible ligne lisse un peu

élevée au milieu; yeux ronds, petits, avancés vers les antennes;

celles-ci n’atteignant pas l’épaule, menues, un peu épaissies en

dehors, articles oblongs, 8—10 plus courts, dernier renflé et

assez gros, pyriforme, tronqué au bout, mais prolongé en dedans

par une pointe aigué. — Prothorax dilaté de chaque còté en bosse

arrondie et en ce point de la largeur de la téte, muni en devant

d’un goulot bien accusé; atténué sinué vers la base qui est étroite,

rebordée et tronquée; surface fortement ponctuée. Ecusson petit,

rond. — Elytres obovales, avec leur plus grande largeur après le milieu,

en pointe arrondie au bout, tronquées à la base avec les épaules

saillantes obtuses, bossettes un peu marquées, une légère dépres-

sion derriére; suture un peu élevée, flanquée de chaque còté

d’une strie; densément et également ponctuées, ornées de deux

larges taches obliques jaunes , 1" allant du bord externe au sutural ,

et de l’épaule au tiers, 2"° placée un peu avant l’extrémité et

isolée de la suture comme du bord externe. — Pattes peu épaisses,

jambes et tarses gréles.

Différe du quadrioculatus par sa taille petite, sa couleur plus claire,

la ponctuation de la tête et du prothorax bien plus forte, du Miwew

par sa téte noire, rugueuse ponctuée, son prothorax à points bien

plus gros, etc.

Hab. Java occidental: Batavia (de Gavere).

DE LA FAM. DES PEDILIDES ET ANTHICIDES. 63

11. ANTHICUS BIZONELLUS nov. spec.

Long. 2,6 mm., larg. 1 mm. — Oblong, mediocrement convexe,

luisant, blond jaune, un peu marron en dessous, garni de quel-

ques poils assez longs, jaunätres, orné sur les élytres d’une double

ceinture noire. — Téte en triangle large, bombée, coupée droit par

derriére, avec les angles postoculaires peu prolongés arrondis, pa-

raissant lisse; yeux arrondis, peu saillants et assez petits. Antennes

atteignant l’épaule, filiformes, articles allongés. — Prothorax pas plus

long que large, fortement dilaté en bosse à la partie antérieure

des còtés, sans atteindre la largeur de la téte, muni au bord

apical d’un fort goulot, rétréci sinué par derriere, base tronquée,

rebordée, avec les angles peu ressortis; surface fortement ponctuée.

Ecusson petit, arrondi. — Elytres allongées, subparalleles, arrondies

au bout, tronquées à la base et beaucoup plus larges que le pro-

thorax, avec les épaules saillantes émoussées , bossettes légéres ;

suture flanquée d’une strie sulciforme, enfoncée derrière l’écusson,

élevée ensuite; surface assez fortement ponctuée, points disposés

un peu en lignes sur le dos; ornées de deux fascies noires comme

raccourcies en dehors, 1° au milieu plus grande formant une

double courbe remontée sur la suture, 2"° pas loin de langle

apical, petite, en forme de triangle sur la suture. — Pattes longues,

cuisses assez épaisses.

Peut se placer près de l’ocellatus dont il diffère par la ponctu-

ation, la couleur, les taches qui ornent les élytres, etc. etc.

Hab. Java oriental: Ardjoeno (Hekmeyer).

12. ANTHICUS BATAVIENSIS nov. spec.

Long 2,5 mm., larg. À mm. — Oblong, un peu déprimé sur

le dos, d’un roux testacé, plus pàle sur les élytres qui sont

ornées après le milieu d’une tache noire transverse; la moitié ex-

terne des antennes noir brun. — Téte trigone , assez convexe, cour-

bee sur les côtés, tronquée droit à la base, avec les angles post-

oculaires bien marqués, émoussés; surface densément et très-finement

64 ESPÈCES NOUVELLES DE COLEOPTERES.

chagrinée, finement pubescente de gris; yeux peu saillants, portés

en avant près des antennes; dernier article des palpes large, renflé

et sécuriforme. Antennes atteignant l’épaule, menues, articles

oblongs, grossissant et se raccourcissant vers l’extrémité, dernier

pyriforme, pointu. — Prothorax sculpté et pubescent comme la téte,

presque aussi large qu’elle, pas plus long que large, peu convexe,

faiblement arqué au bord apical avec un goulot très-mince; côtés

dilatés en bosse antérieurement, rétrécis sinués par derrière; base

presque droite, peu élargie aux angles et faiblement rebordée.

Ecusson petit, arrondi. — Elytres plus larges à la base que le pro-

thorax, avec les angles marqués quoique arrondis; bossette peu

sensible; élargies en courbe sur les côtés, ayant leur plus grande

largeur au delà du milieu, arrondies au bout, légérement convexes ,

luisantes, avec des points forts, écartés, alignés en avant; tache

noire transverse, assez longue, n’atteignant ni la suture, ni le

bord externe; garnies de poils jaunàtres mi-dressés. — Pattes très-

pàles, jambes menues, tarses très-fins, pas très-longs.

Se place près du wchulosus, auquel il ressemble, mais outre

la distribution des taches des élytres, la ponctuation est trés-

differente, plus serrée et épaisse sur les élytres, elle est plus forte

et moins ramassée sur le prothorax et sur la téte.

Var. Parfois la couleur noire s’etend, envahit la tête et plus

ou moins le pronotum, la bande noire s’élargit et s’étend sur les

bords, se prolonge sur la suture, le long du bord apical, et montre

une tendance à se rejoindre et à enclaver une tache jaune, formée

par la couleur foncière.

Hab. Java occidental: Batavia (de Gavere et Sijthoff).

Pselaphiden und Seydmaeniden der Niederländischen

Besitzungen auf den Sunda-Inseln,

IM REICHSMUSEUM ZU LEYDEN

BEARBEITET

VON

Dr. L. W. SCHAUFUSS,

Bras. R. R. O., I. Reuss C.-E. 2.

PSELAPHIDAE.

1. BYTHINUS ATOMUS n. sp.

Rufo-testaceus, pubescens, abdomine castaneo, breviter obovato;

capite cum oculis triangulari; thorace rotundato-subcordato, majore

quam caput; elytris caput thoracemque longitudine aequantibus,

latioribus, striis suturali integra, discoidali ad mediam partem

obsoleta; abdominis segmentis primo et quinto latioribus, suhae-

ualibus, 2—4 angustis; femoribus clavatis.

2 D À

Long. 2 mm., lat. fere 4 mm. — Hab. Batavia (de Gavere, Sijt-

hoff). — Nicht selten.

Augen gross, vorspringend, schwarz, grobkürnig.

Maxillartaster: letztes Glied so lang als die Augen breit

sind, halb so dick, kurzoval, etwas zugespitzt, blassgelb. (Ich

kann an den mir vorliegenden wenigen Exemplaren, die zum

Theil schadhaft sind, leider genauere Untersuchungen nicht anstellen ;

es ist nicht unmöglich, dass ich Grösse und Dicke zu bedeutend

angegeben habe).

Fühler: Glied 1 und 2 gross, kugelig, 3—7 sehr klein,

perlschnurförmig, 8 doppelt so breit als dick, breiter als 7, 9

66 PSELAPHIDEN UND SCYDMAENIDEN

und 10 quer, 10 breiter als 9, 11 sehr dick und gross, kurz

eiförmig, über viermal so breit und fünfmal so lang als eines der

Glieder 3—7.

Die Schenkel sind im vorderen Drittel stark angeschwollen ,

namentlich die mittleren.

Coxen nahe an einander liegend, die hintersten sind sehr gross

und nehmen je 2 der Hinterleibsbreite ein.

Fünf Hinterleibsringe, erster und fünfter sehr breit , fünfter

breiter als der erste, 2—4 schmal, zusammen so breit als der erste.

Das Thier scheint der Gattung Cercocerus Motsch. verwant zu

sein, die Palpen sind für Bythimus ein wenig zu stark und lang.

2. PANAPHANTUS SQUAMICEPS n. Sp.

Rufo-sanguineus, nitidus, ochraceo-pilosulus, segmentis abdo-

minalibus supra et subtus, elytris posticis, thoracis foveola lateri-

busque dense squamosis; capite subrotundato , apice porrecto,

opaco, ruguloso, ochraceo-pilifero, inter oculos triimpresso subca-

naliculatoque ; thorace subcordato, antice subconstricto , nitido,

supra laxe cribrato-punctato; elytris parum convexis, postice dila-

tatis, nitidis, quadristriatis, interstitiis suturali seriatim, reliquis

disperse punctulatis piliferisque.

Long. 14 mm., lat. 2 mm. — Hab. Batavia (Sijthoff). — Gemein.

Fühler so lang als Kopf und Halsschild zusammengenommen,

unter einem Vorsprunge vor. und zwischen den Augen eingefügt,

genähert. Erstes Glied doppelt so lang als breit, cylindrisch, zweites

so dick wie das erste, quadratisch, 3—7 etwas schmäler, perl-

schnurförmig, jedoch breiter als lang, achtes und neuntes kaum

breiter, zehntes und elftes eine Keule bildend, zehntes fast so

breit als das erste lang ist, elftes dreimal so lang und fast ein-

halbmal breiter als das zehnte.

Maxillartaster sehr klein, fadenförmig, nach vorn etwas

verbreitert, die beiden letzten Glieder zusammengenommen kaum

der Länge des zweiten Fühlergliedes entsprechend und viermal so

lang als breit, am Ende stumpf zugespitzt.

DER SUNDA-INSELN. 67

Augen sehr gross, grobkörnig.

Kopf dicht squamulirt, matt, zwischen den Augen eingedrückt.

Halsschild verkehrt herzförmig, vorn und daselbst obenüber

eingeschnürt, vor dem Schildchen mit grosser Grube, welche wie

die Ränder dicht befilzt ist; glänzend, weitläuftig mit runden

Grübchen besetzt.

Flügeldecken: Seiten fast gerade, nach hinten erweitert,

mit abgerundeten Ecken. Der Nahtstreif ist ganz, an der Basis

vertieft, der Rückenstreif am Ende etwas nach innen gebogen. Der

Nath entlang, zwischen ihr und dem Suturalstreifen, läuft eine

Punctreihe, die anderen Zwischenräume fast reihig, weitläuftig

punctirt und ebenso mit kurzen, dicken, aufrechtstehenden gelben

Börstchen besetzt, die an den Seiten und am Hinterrande dichter

stehen.

Das Thierchen hat weissliche, mattdurchscheinende Flügel.

Hinterleibsringe oben und unten an der Basis dicht

gelblichweiss gesäumt, hinter der Basis weniger dichte, aufrecht-

stehende, weisse Börstchen.

Schenkel kaum verdickt, oben etwas bogig. Mittelschenkel

am Ende mit einem Dorn, nach vorn etwas ausgebogen. Erstes

Tarsenglied deutlich abgesetzt, klein, so lang als breit, die

anderen lepismaeform; eine einfache Klaue.

Ich habe das Thier in die Gattung Panaphantus gestellt, obgleich

die Form der Palpen der von Kiesenwetter gegebenen Abbildung

nicht entspricht; die Diagnose: «palpi max. art. penult. parvo,

ult. ovato, subacuminato » lässt viele Variationen der Deutung zu.

3. ZETHUS BATAVIANUS n. sp.

Brunneus, cribrato-punctatus, breviter disperse pilosus, ore pedi-

busque testaceis, elongato-obovatus; capite transverso, apice subtus

rotundato, ante basin leviter curvato, medioque lineola abbreviata

impresso; elytris subquadratis, antice parum angustatis, lateribus

rotundatis, cribrato-punctatis, striis suturali integra, discoidali ad

basin solum notata; abdominis segmentis tribus primis subaequa-

libus, convexis.

68 PSELAPHIDEN UND SCYDMAENIDEN

Long. 14 mm., lat. fere 4 mm. — Hab. Batavia (Sijthoff). —

Nicht häufig.

Hals dicht punctirt, Kehle mit Längsrinne, Kinn gewölbt, vorn

eingedrückt, mit beiderseitigem Hügel, vor welchem Börstchen

hervorragen; Unterlippe zweimal länger als breit, beiderseits aus-

geschweift. Die seitliche Längsgrube am Kopfe, worin sich die

Maxillartaster befinden, ist von unten besser als von oben sichtbar.

Die Oberlippe ist breit, Ecken abgerundet, die Unterlippe dach-

formig überragend.

Mittelcoxen gross, fast kugelig, wie die vorderen zusammen-

stossend, die hinteren länglich, flach, nahe zusammenstehend.

Das Thier ist geflügelt.

Hinterleibsringe gerandet.

Durch die convexen, seitlich gerundeten Flügeldecken, nach

hinten etwas verbreiterten Hinterleib, grösseren, vorn gerundeten

Kopf, und die Grösse von Z. opacus Schauf. verschieden.

4, BRYAXIS SIAMENSIS Schauf.

Pselaphiden Siam’s, Dresden 1877, p. 9.

In Java häufig: Ost-Java (Mulié); Batavia (de Gavere, Sijthoff).

Zur Beschreibung, welche s. Z. nach einem Unicum gemacht

wurde, kann ich heute Folgendes hinzufigen :

Ueber der Fühlereinlenkung stehen zwei kleine Hockerchen,

dahinter befindet sich ein schràger, nach hinten gehender, wenig

vertiefter Eindruck. Der Glanz hinter den Höckerchen kann leicht

zu der Annahme verleiten, dass ein Eindruck vorhanden sei, in

den meisten Fällen ist dies jedoch nur Täuschung; ein wirkliches

Grübchen daselbst beobachtete ich nur an 2 Exemplaren.

Das elfte Fühlerglied ist am grössten, kurz verkehrt eiförmig,

etwas zugespitzt, das vorletzte fast kugelformig, das erste und

zweite etwas länger als breit, wenig stärker als die folgenden.

Das Männchen hat auf der Mitte des Kopfes bisweilen ein

ganz flaches Grübchen. Das Metasternum ist breit- und tief-, der

vierte Hinterleibsring tief-eingedrückt, der breite erste ist in der

Mitte ausgeschnitten.

DER SUNDA-INSELN. 69

Das Weibchen zeigt nur einen schwachen Eindruck auf dem

Metasternum; die Hinterleibsringe sind ohne besondere Kennzeichen.

Die Javaner Exemplare haben den Thorax etwas breiter als mein

Siamesisches. Bei manchen Stücken ist die Basis des Halsschildes,

die Nath, sowie der Hinterleib ein wenig angebräunt.

5. BRYAXIS CORDATA Schauf,

Pselaphiden Siam’s, Dresden 1877, p. 9.

In Java sehr gemein.

Frisch erhaltene Exemplare aus Batavia (Sijthoff) zeigen eine

reichlichere Pubescenz auf Flügeldecken und Halsschild, wodurch

dieselben matt erscheinen. Bei vielen Exemplaren tritt auf dem

Scheitel ein kleines längliches Grübchen auf, viel kleiner als die

drei anderen Kopfgruben. Der erste Hinterleibsring hat oben jeder-

seits eine Querlinie (also von oben gesehen der Länge des Thieres nach).

Die milchweiss opalisirenden Flügel sind länger als das Thierchen.

6. Bryaxıs Fonensis Schauf.

Pselaphiden Siam’s, Dresden 1877, p. 10.

Ein Exemplar aus Batavia (Sijthoff). Ganz ausgetärbt zeigt das

Thier hellere Füsse, Fühler und Palpen.

7. EUPLECTUS ACUMINATUS n. Sp.

Rufo-ferrugineus, disperse punctulato-pilifer; capite antice cur-

vato impresso, medio elevato; thorace obcordato, profunde trifo-

veolato, foveolis linea supra basin conjunctis, antice medio longi-

tudinaliter linea impressa, basi emarginata, angulis posticis excisis,

lateribus breviter unispinulosis; elytris quadratis, subconvexis, fere

lineatim disperse punctulato-piliferis, striis suturali integra, discoi-

dali apice evanescente; segmentis abdominis tribus primis aequa-

libus, utrinque medio plicatiliter impressis.

Long. 15% mm., lat. 2 mm. — Hab. Batavia (Sijthoff). —

Scheint seltener zu sein.

Maxillartaster: letztes Glied so lang als das letzte Fühler-

glied, + so breit als lang, nach vorn zugespitzt.

70 PSELAPHIDEN UND SCYDMAENIDEN

Die Fühlerkeule ist dreigliedrig. Fühlerglied 1 und 2 ver-

dickt, 3—8 perlschnurförmig, die Glieder etwas breiter als lang,

neuntes stark quer, 4 mal breiter als lang, zehntes breiter als

das neunte, kurz kegelförmig, fast so breit als das elfte.

Der Kopf ist tief hufeisenförmig eingedrückt, die Rundung nach

vorn. Der Eindruck ist jederseits hinten grubenartig vertieft.

Durch die Ausrandung der Hinterecken des Halsschildes bildet

sich vor der Mitte des Seitenrandes ein kleiner scharfer Dorn; die

äusseren Hinterecken der Flügeldecken sind scharfspitzig.

Hinterleib nicht gerandet, unten glatt, an den Rändern

zerstreut punctirt, die Pünktchen mit längeren niederliegenden

Härchen besetzt.

Die hinteren Coxen berühren sich nicht; ob dies dazu berech-

tigt, dieses Thier der Gattung Philus einzuverleiben, lasse ich

dahingestellt.

8. BATRISUS RITSEMAE n. sp.

Castaneus, nitidus, longe ochraceo-hirsutus, amplus, abdomine

cum elytris breviter ovato, convexo; antennis robustis, monili-

formibus, articulis tribus ultimis parum majoribus, non clavatis;

capite inter et post antennas impresso; thorace rotundato-cordato ,

basi plicato-foveolato et curvato-impresso; humeris parum sed

distinete prominulis; tibiis curvatis, anticis fere angulatis.

Long. 144 mm., lat. fere 1 mm. — Hab. Sumatra: Benkoelen

(Leembrugge). — Nicht selten.

Der Basaleindruck des Halsschildes sendet nach dem Schild-

chen zu eine vertiefte Linie, die Basis ist mehrfach grubenartig

eingedrückt.

Die Flügeldecken sind sehr fein weitläuftig punctirt, glän-

zend, und wie das ganze Thier sehr dicht lang aufrecht behaart.

Das Thier würde der von Motschulsky (Bull. Mose. 1851

Separ. p. 12) signalisirten Gattung Harmophorus, zu deren Be-

gründung ich vorerst aber nicht beitragen möchte, angehören ,

wenn Derselbe nicht schriebe: «la forme du corselet rap-

DER SUNDA-INSELN. 74

proche ce genre des Centrophthalmus et des Tyrus»,

was sich nicht gut vom B. Ritsemae sagen lässt. Das letzte

Maxillartasterglied ist sehr fein, haarförmig. Alles Andere stimmt.

Herrn Conservator C. Ritsema Cz., welcher mir das Pselaphiden-

material des Reichsmuseum freundlichst communicirte, gewidmet.

9. BATRISUS FUNDAEBRACCATUS n. Sp.

Rufosanguineus, nitidus, disperse ochraceo-subpilosus; femoribus

posticis apice valde clavatis, cavatis, cavo extus dentato; capite

inter antennas impresso, inter oculos bifoveolato, fronte lineola

longitudinali impresso; thorace valde cordato, longitudinaliter tri- et

basi impresso , foveis tribus conjunctis, basi utrinque plicata; elytris

subpilosis, subquadratis, subconvexis, antice rotundatis, humeris

vix spinulose prominentibus, striis suturali discoidalique distinctis ;

abdominis segmento primo maximo, basi utrinque minute plicati-

liter impresso.

Long. 13 mm., lat. 2 mm. — Hab. Batavia (Sijthoff). — Nicht

hàufig.

Durch die stark angeschwollenen Hinterschenkel (4°), welche nach

aussen hohl sind, und deren Aushöhlung einen mit einem oder

mehreren Zähnchen versehenen Eingang haben, gut gekennzeichnet.

Die Fühler sind ein wenig länger als Kopf und Halsschild

zusammengenommen. Erstes glied stark, fast viereckig, zweites

kaum grösser als eines der perlschnurförmigen 3—7, 8—11

eine lose, wenig verdickte Keule bildend.

Das Halsschild hat nach hinten jederseits einen kleinen Dorn,

ähnlich wie an den Schultern, nur deutlicher.

40. BATRISUS SCULPTURATUS n. Sp.

Castaneus, nitidus, ore pedibusque testaceis, obsolete disperse

punctulatus, pilifer; capite quadrato, angulis posticis rotundatis,

inter oculos bifoveolato, inter antennas biimpresso; thorace cordato,

subtiliter punctato, basi utrinque dense punctato foveolatoque,

utrinque longitudinaliter et supra basin impresso-lineato; elytris

72 PSELAPHIDEN UND SCYDMAENIDEN

nitidis, dense punctato-pilosis, striis suturali et discoidali apice

evanescentibus, interstitis convexis, humeris distinctis; abdo-

minis segmento primo supra utrinque valde exciso et medio

utrinque minute dentato, intus utrinque sculpturato, apice medio

subcornuto.

Long. fere 2 mm., lat. 3 mm. — Hab. Java or.: Ardjoeno (Hek-

meyer). — Unicum.

Das erste Glied der Palpen ist so lang oder länger als das

dritte, dünn, von der Mitte nach vorn etwas verdickt, wenig

gebogen; zweites Glied klein, dreieckig, länger als breit; das dritte

Glied hat die Form eines länglichen Parallelogramms. — Taster

noch heller als die Füsse.

Fühler lang und dünn, borstentragend, jedes Glied abgesetzt,

erstes verdickt, länger als breit, vorn oben ausgeschnitten, aussen

nach vorn schräg abgestutzt, eine einseitige Spitze bildend, 2—8

13 bis 2mal länger als breit, allmählig an Länge zunehmend,

neuntes und zehntes dicker, grösser, oval, elftes 2 so lang als

neuntes und zehntes zusammengenommen, fast oval, zugespitzt.

Kopf zwischen den Fühlern leicht längseingedrückt, zwischen

den Augen mit zwei Gruben.

Halsschild herzformig, seicht zerstreut punctirt und mit

Borsten besetzt; an der Seite ist eine Längslinie eingedrückt,

welche nach den Hinterecken läuft; von da geht eine eingedrückte

Querlinie längs der Basis hin, die in der Mitte äusserst seicht ist

und sich nach einem Grübchen über dem Schildchen herabbiegt.

Flügeldecken und Hinterleib bilden ein oben und unten

abgekürztes Oval; beide sind dicht punctirt, convex; der letzte

Ring nimmt von oben gesehen den ganzen Hinterleib ein, ist

jederseits tief bogig ausgeschnitten, in der Mitte oben abgestutzt,

jederseits daselbst mit kleinem Zähnchen versehen, unterhalb der

Ausschnitte jederseits (nach innen) mit einigen tief eingegrabenen

Linien. Diese nach hinten verlaufend, hinten in der Mitte mit

einem kleinen Hörnchen.

Weitere Untersuchungen konnte ich an dem Unicum nicht

riskiren,

DER SUNDA-INSELN. 73

14. CENTROPHTHALMUS QUADRISTRIATUS Schauf.

Pselaphiden Siam’s, Dresden 1877, p. 22.

Ost-Java (Mulié), Batavia (Sijthoff). — Nicht selten.

12. CENTROPHTHALMUS PUNCTIPENNIS Schauf. var. punctatis-

simus Schauf.

Pselaphiden Siam’s, Dresden 1877, p. 22.

Ein Exemplar von Batavia (de Gavere), viel besser erhalten als

mein typisches. Das Thier ist oben und unten ziemlich dicht be-

haart. Das letzte Fühlerglied ist kugelig.

13. ENOPTOSTOMUS JAVANUS n. Sp.

Rufo-testaceus, subopacus; antennarum clava fere cylindrica,

dimidiae antennarum longitudinis; capite inter oculos bifoveolato ;

thorace subgloboso, antice constricto, basi unifoveato; elytris sub-

nitidis, breviter ochraceo-piliferis, postice dilatatis, striis suturali et

discoidali integris, ad basin profunde impressis, apice et segmentis

abdominalibus primis basi dense ochraceo-pilosis.

Long. 14 mm., lat. + mm., antenn. long. ? mm. — Hab. Java

(Raadt). — Selten.

Maxillartaster: Zweites Glied nierenförmig, dünner als das

dritte, nach aussen mit einem feinem Härchen versehen, nach

hinten eingebogen, verschmälert, drittes Glied etwas länger als

das zweite, die ausgezogene seitliche Spitze bis zu ihrer Basis so

lang als der Bogen vorher nach vorn, viertes Glied nicht länger

als das zweite Glied, dreieckig, die ausgezogene seitliche Spitze

nur kurz.

Fühler: Das erste Glied ein wenig länger als breit, das

zweite quadratisch, 3—7 kleiner, kugelförmig, 8—11 walzen-

formig, nach vorn kaum verbreitert, die schräg abgestutzten 9 und

10 kürzer als das achte oder elfte, das letzte vorn abgerundet.

Der Kopf ist mit den grossen vorstehenden Augen breiter als

lang, von den Augen nach vorn stark verengt, über der Fühler-

einlenkung wiederum erweitert.

74 PSELAPHIDEN UND SCYDMAENIDEN

Schenkel kaum verdickt, Schienen nach vorn etwas breiter,

wenig gebogen.

Vordere Coxen wenig, hintere bedeutend entfernt.

Von den mir bekannten Enoptostomen (Aubei, opacus Schauf. ,

pontieus, siamensis Schauf.) durch die walzenförmige Fühlerkeule

unterschieden.

14. CTENISTES MITIS n. sp.

Elongato-obovatus, pallidus, ochraceo-adpresse-pilosus, thorace

antice bi-, basi tri-alboplagato, elytris apice, segmentis abdomi-

nalibus basi tenuiter albomarginatis; capite (sine oculis) elongato,

inter oculos bifoveolato, inter antennas longitudinaliter impresso;

thorace elongato, antice subangustato, convexiusculo, pilis brevibus

divergentibus praedito; elytris postice parum dilatatis, leviter

convexis, pilis ochraceis adpressis, striis suturali integra, discoidali

apice evanescente.

d. Antennis 4 corporis longitudine, articulis quatuor ultimis 4

antennarum longitudine, 3—7 minutis, moniliformibus, 8, 10,

14 inter se longitudine aequalibus, nono parum octavo breviore.

Long. fere 12 mm., lat. 2 mm. — Hab. Batavia (Sijthoff). — Unicum.

Augen gross, grobgekörnt, schwarz, vorstehend.

Flügel hyalin, milchweiss.

Beine lang, Schienen gerade, vordere Schenkel kaum ver-

dickt, die hintersten in der Mitte keulenförmig aufgeschwollen.

Etwas kleiner und schmäler als Ct. palpalis Rehb., von bleicher ,

rostgelber Farbe, das d mit längerer Fühlerkeule, die Hinterleibs-

ringe nur schmal mit weisslichen Härchen gesäumt. Nur die Naht

und Fühlerkeule sind ein wenig dunkler als das Thier.

SCYDMAENIDAE.

15. EUMICRUS EPOPSIMUS n. Sp.

Rufus, antennis pedibusque rufotestaceis, disperse ochraceo-sub-

hirsutus, parum convexus; antennis 11-articulatis, clava biarticulata ;

capite subquadrato, angulis posticis rotundatis; thorace latitudine

DER SUNDA-INSELN. 19

longiore, lateribus medio rotundatis, antice angustatis; elytris obo-

vatis, disperse punctatis, humeris distinctis; femoribus parum

clavatis, tibiis rectis, ad apicem vix dilatatis.

Long. 4 mm., lat. 2 mm. — Hab. Batavia (de Gavere). — Selten.

3—6 Glied der Fühler kaum länger als breit, 7 und 8

nicht breiter, klein, quadratisch, 9 ebenso aber einhalbmal dicker ,

zehntes und elftes doppelt so dick, eine starke, zwei Fünftel der

Fühlerlänge einnehmende Keule bildend; das neunte Glied ist

zwar dicker als das achte, aber kann nicht mit als zur Keule ge-

hörend betrachtet werden.

Die Flügeldecken sind zerstreut punctirt und mit ganz

feinen Härchen besetzt, auch auf dem Kopfe und Halsschilde be-

findet sich eine sehr feine, schwer sichtbare Punctur.

Die vorderen Coxen berühren einander fast, die hinteren

stehen auseinander.

Das Metasternum ist fast so gross als der Abdomen.

Von Scydm. alatus Nietner, welcher ein Ewmicrus ist, durch

Grösse und Farbe, Punctur der Flügeldecken und dadurch unter-

schieden, dass die letzten beiden Fühlerglieder gleichbreit sind, ihm

aber durch die zweigliedrige Fühlerkeule verwandt.

Die Augen stehen nicht vor.

Das Halsschild ist breit herzförmig, nach vorn ausgezogen ,

mit anderen Worten: länger als breit, die Seiten sind stark gerundet ,

nach vorn mehr eingezogen als nach hinten.

16. SCYDMAENUS PYRIFORMIS Nietn.

Ann. nat. hist. 2 Ser. XX. 1857. p. 188.

(= brunnipennis Motsch. Etud. ent. 1858. p. 30).

Rufus, antennarum articulis tribus ultimis obscurioribus, pedibus

pallidis, longius disperse hirsutus; antennarum articulis 1—8 te-

nuibus, primo et secundo elongatis, 3—8 moniliformibus, clava

triarticulata, nono et decimo globosis, undecimo obovato; capite

majore, convexo, subquadrato , lateribus ad apicem parum angus-

tatis, angulis posticis rotundatis; thorace subhirsuto, parum latitu-

76 PSELAPHIDEN UND SCYDMAENIDEN.

dine longiore, antice rotundato-ampliato, angulis posticis subrectis,

basi leviter rotundata, linea utrinque plica abbreviata impressa,

medio profunde bi-foveolato; elytris ovatis, lateribus rotundatis,

sutura antice, basi utrinque impressis, supra disperse punctatis,

subhirsutis; femoribus subelevatis, obscurioribus.

Long. 1 mm., lat. 4 mm. — Hab. (Geylon); Java (Raadt), Batavia

(Sijthoff). — Sehr gemein.

Die beiden Grübchen in der Basallinie des Halsschildes

sind bei den Exemplaren aus Batavia weniger tief und breit als

bei einigen anderen, nur mit «Java» bezeichneten. Das Fältchen,

welches bei den Hinterecken des Halsschildes jederseits die Basal-

linie begrenzt, ist schwer sichtbar.

Der Kopf ist beim g etwas nach hinten gerundeter.

Die Art ist leicht an den sehr weitläuftig punctirten Flügel-

decken zu erkennen, diese und das Halsschild, wohl auch der

Kopf, tragen lange hochgelb glänzende, etwas niederliegende Haare,

aber ebenso zerstreut als die Punctur der Flügeldecken.

AMERIKAANSCHE DIPTERA

DOOR

F. M. VAN DER WULP.

Vervolg van deel XXIV, blz. 141.

(Hierbij Plaat 9 en 10),

BOMBYLIDAE (Vervolg) !).

Genus ANTHRAX Scop.

Van dit geslacht, zooals het door de nieuwere Dipterologen be-

perkt is, ken ik 11 Amerikaansche soorten, die zich laten onder-

scheiden als volgt:

a. Vleugels met zwarte of donkerbruine teekening,

die zich tot in of over de beide onderste

wortelcellen witstrekt „N lens onb;

Vleugels geheel glasachtig of hoogstens aan den

wortel en voorrand donker gekleurd . . . Ah.

b. De donkere teekening der vleugels bereikt ten

minste het einde der schijfeel . . . . .c.

De donkere teekening der vleugels is slechts

even voorbij de middeldwarsader voortgezet

en laat het eind der schijfcel geheel vrij . d.

1) Bij de opsomming der mij bekende eigenlijke Bombyliden (DI. XXIV, blz. 162

en 163) verzuimde ik te vermelden, dat in ’s Rijks museum te Leiden nog ver-

tegenwoordigd zijn: Lordotus gibbus Löw door een wijfje, en Anastoechus bar-

batus O. Sack, door twee mannetjes, allen van Arizona in Noord-Amerika

(Neumögen).

AMERIKAANSCHE DIPTERA.

. In de derde achtercel is aan de ader, die de

schijfeel van onderen begrenst, een aanhan-

gend adertje, dat somwijlen geheel is door-

getrokken en dan de derde achtercel in tweeén

déelfi vt i. re ea Aln

(N. Am.).

In de derde achtercel geen zoodanig adertje . melasoma n. sp.

(N. Am.).

. De donkere kleur der vleugels bedekt ruim

twee derden der schijfcel en laat aan de

fonderste wortelcel slechts den uitersten tip vrij. Minas Macq.

(Z. Am.).

De donkere kleur der vleugels laat de grootste

helft der schijfcel en een groot deel der onderste

worielcel'yrifis ce cash eee ne

Schildje geelbruin; pooten helder roodgeel. . hypoxantha Macq.

(Z. Am.).

Schildje zwart; pooten zwart of pekbruin . . f

. Ter wederzijde van den thorax eene streep van

witte haarbekleeding . . . . . . . . ditaenia Wied.

(Z. Am.).

Geen witte strepen langs den thorax, maar de

borstzijden geheel met geelachtige beharing. 4.

. Laatste ringen des achterlijfs met sneeuwwitte

beharing. fsi vecia al avena, brenta] pp.

(Argentina).

Laatste ringen des achterlijfs met geelachtige

beharimesi = we See htt sol. Oh tie lol nee

(N. Am.).

Vleugels met donkeren zoom aan den voorrand. 1.

Vleugels zonder donkeren zoom aan den voorrand. j.

. De donkere zoom een groot deel der subcostaal-

cel en soms zelfs de geheele bovenste wortel-

cel innemende .. = :. em. se: sf ane nd Ei

(Chile).

AMERIKAANSCHE DIPTERA. za

De donkere zoom slechts een deel der randcel

bedekkende en zich niet over de daaronder

gelegen cellen uitstrekkende. . . . . . Perimele Wied.

(Z. Am.).

j. Achterscheenen buitenwaarts met nederliggende

borstels gewimperd; grootere soort (11 mm.). hypomelas Macq.

(N. Am.).

Achterscheenen niet met borstels gewimperd,

maar slechts met de gewone fijne doorntjes

bezet; kleinere soort (5,5 mm.). . . . . Amasia Wied.

(Z. Am.).

1. Anthrax Halcyon Say.

Say, Long’s exped. App. 371. 1; Wied. Auss. Zweifl. I. 288. 44.

pl II. f.. 6; Macq. Dipt. er. II. 1. 68. 39. pl. 19 f. 6; O. Sack.

West. Dipt. 239; v. d. Wulp, Notes from the Leyd. Mus. IV. 73. 1.

Twee geheel gelijke, mannelijke exemplaren van Arizona in Noord-

Amerika (Neumögen) in het Leidsch museum.

De beschrijving van Wiedemann (die van Say heb ik niet kunnen

vergelijken) past tamelijk wel; toch mag ik eenige afwijkingen niet

verzwijgen. Vooreerst is bijna het geheele schildje bruingeel en slechts

eene vlek aan de basis zwart (bij Wiedemann heet het zwart en

alleen aan de spits , ziegelroth”); verder is de derde achtercel niet

door eene dwarsader in tweeén gedeeld, zooals Wiedemann dit heeft

afgebeeld, maar bevindt zich alleen aan de bogt der schijfcel een

overtollig adertje, dat bijna in dezelfde rigting loopt als het begin

der langsader tusschen de tweede en derde achtercel (zie mijne vleugel-

afbeelding PI. 9 fig. 1). Volgens Osten Sacken is bij deze soort de

dwarsader in de derde achtercel niet altijd, maar toch bij de meeste

exemplaren volkomen. Overigens kan hier geen der andere Noord-

Amerikaansche soorten van de groep waartoe A. Halcyon behoort

(A. Ceyx Löw, Demogorgon Walk., flaviceps Löw, fuliginosa Löw,

Alpha O. Sack.) in aanmerking komen. Het meest nog zou aan

A. Alpha O. Sack. (West. Dipt. p. 239) kunnen worden gedacht,

doch bij deze is de vorkcel aan haar begin door een dwarsadertje

in tweeén gedeeld, wat bij mijne exemplaren geenszins het geval is.

80 AMERIKAANSCHE DIPTERA.

2. Anthrax melasoma v. d. Wulp.

V. d. Wulp, Notes from the Leyd. Mus. IV. 74. 2.

Tota atra opaca; facie subprominente; antennarum articulo tertio

coniformi, stylo breviusculo; alis cinereis, basi, costa fasciaque lata

nigro-fuscis. — 2 long. 13,5 mm.

Het eenigszins afgevlogen exemplaar is donkerzwart en bijna glans-

loos, het schildje meer pekzwart. Op het voorhoofd en het aangezigt,

alsmede aan de kanten van den thorax en van. het achterlijf, is eene

zwarte beharing; vóór aan den thorax en tegen het achterhoofd zijn

overblijfselen van eene opstaande, digte, grijsgele beharing. Het

voorhoofd heeft in ’t midden eene ingedrukte plek; het aangezigt

steekt een weinig vooruit; de zuiger komt naauwelijks uit den mond-

rand te voorschijn. Sprieten zwart; het eerste lid zwart behaard; het

derde langwerpig kegelvormig, met korte, aan het einde eene kleinig-

heid verdikte griffel. Pooten zwart, dun; achterste scheenen met fijne

doorntjes. Vleugels (Pl. 9 fig. 2) breed; de wortel en een van boven

daarmede verbonden breede dwarsband zwartbruin; de donkere kleur

van den wortel reikt tot even in de wortelcellen ; de donkere dwars-

band treedt aan de binnenzijde tot halverwege in deze cellen, loopt

aan de buitenzijde van voren tot aan het einde der randeel, reikt tot

aan de vorkcel en laat het einde der drie eerste achtercellen vrij; de

kern der vierde achtercel en vooral die der schijfcel is lichter; het

overblijvende glasachtige gedeelte der vleugels heeft eene vrij donkere

grauwe tint en is zelfs in den achterhoek bruinachtig.

Een g van Arizona in Noord-Amerika (Neumögen) in het museum

te Leiden.

Ik kan deze soort tot geen der vele reeds beschreven N. Ameri-

kaansche soorten brengen; zij past zelfs niet in een der zes groepen,

waarin Osten Sacken (West. Dipt. p. 238) de Anthrax-soorten van

N. Amerika heeft verdeeld.

3. Anthrax Minas Macq.

Macq. Dipt. ex. supp. 3. 33. 78. pl. 3 f. 10.

Een d uit Argentina (Weyenbergh).

Het exemplaar is tamelijk afgevlogen en bovendien niet te best

geconserveerd. Macquart’s beschrijving (naar een niet zeer gaaf voor-

werp) kan er echter wel op worden toegepast en zijne vleugelaf-

beelding komt vrij wel met de mijne (Pl. 9 f. 3) overeen. Wat tot

AMERIKAANSCHE DIPTERA. 81

eenigen twijfel aanleiding kan geven, is dat hij het derde sprietenlid

lang noemt, terwijl het bij mijn exemplaar volstrekt niet langer is

dan bij de meeste andere soorten.

4. Anthrax hypoxantha Macq.

A. hypoxantha, Macq. Dipt. ex. II. 1. 65. 28. pl. 21. f. 8; —

A. semitristis, Phil. Verh. zool. bot. Ges. Wien, XV (1865) 665. 10.

Een paar mannetjes van Argentina (Weyenbergh).

Macquart’s beschrijving past tamelijk wel ; ook zijne vleugelaf beelding

komt in de hoofdzaak overeen; alleen zijn bij mijne exemplaren de

middeldwarsader en het adertje, waardoor de middelste wortelcel

wordt gesloten, minder helder bezoomd. Ik geef daarom mede eene

afbeelding van den vleugel (PI. 9 fig. 4).

De soort is naauw verwant aan A. ditaenia, doch onderscheidt zich

van deze door de roestkleurige haarbekleeding , het geelbruine schildje

en de helder roodgele pooten.

Dat A. semitristis Phil. dezelfde soort is als A. hypoxantha Macq.,

komt mij niet twijfelachtig voor.

5. Anthrax ditaenia Wied.

Wied. Auss. Zweifl.! I. 283. 38; Schiner, Dipt. Nov. Reise, 124.

27; F. Lynch, El Naturalista argentino, I. 268. 5.

Twee exemplaren uit Argentina (Weyenbergh).

Wiedemann’s beschrijving is voldoende om de soort te herkennen.

De dijen hebben bij mijne voorwerpen eene roodgele bestuiving, en

in het zwart der vleugels zijn langs de aderen lichtere zoomen, die

ook door Schiner zijn opgemerkt (zie mijne vleugelteekening PI. 9 fig. 5).

6. Anthrax leucocephala n. sp.

Nigra; capite abdominisque segmentis tribus ultimis niveis; thorace

antice et laterali, scutelli margine posteriori, abdominisque basi pilis

flavescentibus vestitis; antennis pedibusque nigro-fuseis; alis hyalinis,

pro parte basali fuscis. — 4 long. 11 mm.

Verwant aan A. melaleuca Wied. (Auss. Zweifl. I. 299. 61), doch

door den witten kop onderscheiden. Aangezigt weinig vooruitstekend,

even als de breedere onderste helft van het voorhoofd en het geheele

achterhoofd digt met zijdeachtig aschgrauw vilt bedekt, dat in de

meeste rigtingen een sterken sneeuwwitten weerschijn heeft ; het smallere

bovengedeelte van het voorhoofd zwartachtig met opstaande zwarte

82 AMERIKAANSCHE DIPTERA.

beharing: mondrand met roodachtigen zoom. Sprieten kort, bruin-

zwart; het derde lid uivormig; de eindborstel zoo lang als de spriet;

zuiger een eind buiten den mond uitstekend. Thorax zwart, op den

rug met korte zwarte beharing; de halskraag, de geheele borstzijden

en eene plek ter wederzijde achter den vleugelwortel met lange, digte,

zijdeachtige bleekgele beharing; dergelijke beharing ook aan den

achterrand van het overigens zwarte schildje. Achterlijf fluweelzwart ;

de eerste ring en de zijden van den tweeden met digte geelachtige

beharing; aan weerszijden van den derden ring zwarte beharing; de

drie laatste ringen geheel bedekt met sneeuwwitte beharing, die alleen

op den rug een weinig geelachtig is; buik met okergele beharing,

min of meer dwarsbanden vormende. Pooten bruinzwart; dijen en

scheenen met lichtbruine beschubbing. Kolfjes okergeel. Vleugels

(PI. 9 fig. 6) aan den wortel voor een goed deel donker chocolaad-

bruin, overigens glasachtig; de donkere kleur reikt aan den voorrand

tot bijna aan het eind der randeel en trekt zich naar onderen traps-

gewijze of zoo men wil, eenigszins getand naar den vleugelwortel

terug, doch zoo dat zelfs het begin van den achterrand vrij blijft;

van de schijfcel neemt zij slechts het wortelderde in ; aderbeloop normaal.

Een vrij gaaf d uit Argentina (Weyenbergh).

Bij de bestemming dezer soort zou in de eerste plaats in aan-

merking kunnen komen A. melaleuca Wied., hierboven reeds genoemd.

Wiedemann’s beschrijving, naar afgevlogen exempiaren gemaakt, zou

werkelijk passen, indien men aanneemt dat hij de witte bekleeding

van den kop niet heeft kunnen waarnemen; maar ik vind een over-

wegend bezwaar in de „bruine” kolfjes en in de „zwarte” beharing

der borstzijden, waarvan Wiedemann spreekt.

Eene tweede soort, waaraan hier kan worden gedacht, is die welke

door den beer Felix Lynch onder den naam van A. melaleuca ? Wied.

is beschreven (El Naturalista argentino, I. 269. 7), doch vervolgens

door hem weder als eene afzonderlijke species wordt beschouwd

(I. c. p. 275), waaraan hij den naam pudica (van Rondani afkomstig)

wil geven. Mijn voorwerp beantwoordt in de meeste opzigten aan

zijne uitvoerige beschrijving; maar in een voornaam punt wijkt het

af, namelijk in de witte bekleeding van het aangezigt en voorhoofd,

die bij pudica als kastanjebruin (castano amarillento) wordt aangege-

ven; van den witten driehoek voor het schildje, die bij de genoemde

soort aanwezig is, zie ik geen spoor.

AMERIKAANSCHE DIPTERA. 83

Ik kom dus tot het besluit, dat wij hier aan drie verschillende,

hoewel zeer verwante soorten te denken hebben, die in de teekening

der vleugels en in de witte beharing der drie laatste lijfsringen met

elkander overeenkomen, maar zich overigens door de hierboven aan-

geduide kenmerken laten onderscheiden.

7. Anthrax celer Wied.

Wied. Auss. Zweifl. I. 310. 77; Macq. Dipt. ex. II. 1. 69. 43.

Een ¢ van Arizona in Noord-Amerika (Neumögen), dat vrij wel

aan bovenstaande beschrijvingen beantwoordt, bevindt zich in ’s Rijks

museum te Leiden.

STONER berttva. Phil

Philippi, Verh. zool. bot. Ges. Wien, XV (1865). 668. 16; v. d. Wulp,

Notes from the Leyd. mus. IV. 76. 4.

Twee mannelijke exemplaren uit Chile in het Leidsche museum.

Philippi’s beschrijving past vooral op een dezer exemplaren. Het

andere wijkt eenigszins af door het donkerder schildje en door iets

meer uitbreiding van den donkerbruinen zoom aan den voorrand der

vleugels; deze treedt namelijk ook nog in de radiaal-cel, waarvan

alleen het verbreede einde vrij blijft, en neemt ook de geheele bovenste

wortelcel in tot even voorbij de middeldwarsader: bovendien hebben

sommige dwarsaderen een zweem van donkere bezooming (zie Pl. 9

fig. 7). Daar overigens geen wezenlijk onderscheid te bespeuren is,

houd ik het laatstbedoelde exemplaar slechts voor eene donkere

varieteit.

9. Anthrax Perimele Wied.

Wied. Auss. Zweifl. I. 583. 16.

Een d van St. Barthelemy (Delaunay), in het museum te Brussel

aanwezig, meen ik tot deze soort te moeten rekenen. De beharing

van den laatsten lijfsring is blinkend zilverwit. Het exemplaar is 10

mm. lang en dus grooter dan door Wiedemann wordt aangegeven

(33 1.). De soort behoori tot dezelfde groep als onze A. hottentotta L.,

waarmede zij in het aderbeloop volkomen overeenstemt; de voorrand

der vleugels is evenwel niet geel, maar even zuiver glasachtig als de

overige oppervlakte; alleen de uiterste wortel is bruingeel, welke

kleur aan den voorrand niet verder dan tot de worteldwarsader reikt.

84 AMERIKAANSCHE DIPTERA.

10. Anthrax hypomelas Macq.

Macq: "Dipt. ex.) ILL. "76. 103507 Wulp, Notes from the Leyd.

mus. IV. 0.3,

Een 9 van Arizona in Noord-Amerika (Neumögen) in het Leidsche

museum reken ik tot deze soort. Ofschoon het exemplaar wel niet

zeer gaaf is, vertoont zich daaraan toch duidelijk eene zwarte beha-

ring in de zijden van den tweeden en derden achterlijfsring, hetgeen

maakt dat ik het voorwerp niet kan bestemmen als A. molitor Löw

(Dipt. Am. Sept. Cent. VIII. 42), met welker beschrijving het overigens

vrij wel overeenstemt, doch bij welke de zwarte beharing eerst aan

den vijfden en zesden ring voorkomt. De achterscheenen zijn buiten-

waarts met vele platliggende borstels als gewimperd, even als Löw

dit van molitor en eenige verwante soorten beschrijft. De radiaal-ader

heeft aan hare hoekige basis een klein terugloopend adertje, zooals

zich dit in sommige exemplaren van onze inlandsche A. hottentotta L.

voordoet, met welke overigens het geheele aderbeloop overeenkomt.

In het Leidsche museum bevindt zich nog een mannelijk exemplaar

van dezelfde herkomst en zeer op het bovengemelde gelijkende, dat

echter merkelijk kleiner is (niet meer dan 7 mm., terwijl hypomelas

12 mm. lang is) en waarvan de pooten niet zwart, maar bruingeel

zijn; het aangezigt en het achterhoofd van dit voorwerp zijn wit be-

haard. Ik kan het tot geen der bekende Noord-Amerikaansche soorten

met glasachtige vleugels brengen; het meest nog schijnt het overeen

te komen met A. mucorea Löw (1. e. Cent. VIII. 43), doch ook daar heeten

de pooten zwart, hoewel door eene bleeke bestuiving bedekt; en de

bovenarm der vorkcel wordt gezegd bijna in de vleugelspits uit te

loopen, wat bij mijn exemplaar niet het geval is.

11. Anthrax Amasia Wied.

A. Amasia, Wied. Aussereur. Zweifl. I. 317. 87; — A. vicina,

Macq. Dipt. ex. II. 1. 75. 60. pl. 21. f. 1.

Een g uit Argentina (Weyenbergh) houd ik voor deze soort, die

zich door hare geringe grootte en de geheel ongeteekende vleugels

van al de vorigen onderscheidt. Dat A. Amasia en vicina dezelfde

soort is, schijnt juist mijn voorwerp te bevestigen. Het verschil zou

vooral bestaan in de kleur der haarbekleeding, want Wiedemann zegt

van zijne soort: „griseo hirta”, en Macquart van de zijne: „flavido

hirta”. Nu houdt mijn voorwerp het midden, wijl de beharing geel-

AMERIKAANSCHE DIPTERA. 8

achtig grauw is, ongeveer tusschen okergeel en aschgrauw. De zwarte

beharing in de zijden van sommige lijfsringen, waarvan beide schrij-

vers melding maken, ontbreekt aan mijn exemplaar; ik vermoed

dat dit alleen een kenmerk van het ¢ zal zijn (Wiedemann noemt

geen sexe, maar zou dan, even als Macquart, alleen het d hebben

beschreven). Het aangezigt loopt van onderen spits toe; de eerste en

vierde lijfsringen zijn wit behaard; de vleugels (Pl. 9 f. 8) zijn ge-

heel glasachtig, alleen de smalle mediastinaal-cel heeft eene bruin-

gele tint.

Buiten de bovenstaande soorten van het geslacht Anthraw (in be-

perkten zin), ken ik nog drie Amerikaansche soorten van Argyra-

moeba en eene van Comptosia, te weten:

12. Argyramoeba Oedipus Fabr.

Anthrax Oedipus, Fabr. Syst. Antl. 123. 22; Wied. Aussereur.

Zweifl. I. 262. 12; — Argyromoeba Oedipus, Schiner, Dipt. Nov. Reise,

121. 11; — Anthrax irrorata, Say, Journ. nat. hist. Phil. TI. 46.

6; — Anthrax irrorata, Macq. Dipt. ex. IL. 1. 60. 15. pl. 20. f. 6

en supp. 4. 34.

Een 4 uit Argentina (Weyenbergh).

Behalve door de eigenaardige teekening der vleugels (zie PI. 9.

f. 9), is deze soort vooral ook gekenmerkt door het rudimentaire

adertje aan de onderzijde der schijfcel, waardoor de derde achtercel

onvolkomen in tweeén wordt gedeeld.

Macquart haalt Say niet aan en schijnt haar dus alleen toevallig

onder denzelflen naam te hebben beschreven.

13. Agyramoeba Pluto Wied.

Anthrax Pluto, Wied. Auss. Zweifl. I. 261. 11; — Argyramoeba

ead. O. Sack. West. Dipt. 244.

Een ¢ van Wisconsin (Thure Kumlien) in het museum te Leiden

(hetzelfde exemplaar, waarvan ik melding maakte in dit Tijdschrift

deel X, blz. 127). Het behoort tot de varieteit uit Illinois en Texas,

door Osten Sacken vermeld, waarbij de grootere vlekken digt bij de

vleugelspits zijn zamengesmolten tot een’ dwarsband, die zoowel van

boven als van onderen gevorkt is; eene afbeelding (Pl. 9. fig. 10)

moge tot opheldering dienen.

86 AMERIKAANSCHE DIPTERA.

14. Argyramoeba imitans Schin.

Argyromoeba imitans, Schiner, Dipt. Nov. Reise, 122. 15.

Twee mannetjes en twee wijfjes uit Argentina (Weyenbergh).

Schiner’s beschrijving, ofschoon naar een enkel en niet geheel gaaf

voorwerp gemaakt, is nogtans geschikt om de soort te herkennen.

Ook mijne exemplaren zijn niet zuiver genoeg, om aan te vullen wat

aan zijne beschrijving ontbreekt. Bij deze soort zijn de mannelijke

genitalien sterk ontwikkeld en naar beneden gerigt. Eene vleugel-

afbeelding geef ik PI. 9. f. 11.

15. Comptosia Landbecki Phil.

Phil. Verh. zool. bot. Ges. Wien, XV (1865) 677. 4.

Ik reken tot deze soort eenige exemplaren van beide sexen, mij

uit Argentina door Prof. Weyenbergh toegezonden. Hunne determinatie

leverde mij nog al eenig bezwaar op. Aanvankelijk meende ik ze als

C. bifasciata Macq. te moeten bestemmen, omdat Macquart’s be-

schrijving (Dipl. ex. supp. 4. 114. 8) en zijne daarbij gevoegde af-

beelding (pl. 10 f. 18) mij wel toepasselijk voorkwamen, ofschoon de

laatste ver van kenbaar is. Intusschen heeft Dr. Philippi, in zijn

uitmuntend stuk over de Chilenische Diptera (Verh. zool. bot. Ges.

dl. XV), aan het licht gebragt, dat er nog eenige andere, naauw

aan bifasciata verwante vormen bestaan; hij onderscheidt er niet

minder dan vijf, te weten: bifasciata, Landbecki en montana, die een

rooden sprietwortel hebben, benevens vulgaris en consobrina met

geheel zwarte sprieten. Het zal later moeten blijken of hier werkelijk

aan afzonderlijke soorten dan wel slechts aan varieteiten moet worden

gedacht.

Mijne voorwerpen, die, behalve in de grootte, onderling in alles

volmaakt overeenstemmen, kunnen stellig niet tot de beide laatst-

genoemde soorten worden gerekend, omdat de sprieten zeer duidelijk

een roodgeel wortellid hebben. Volgens de opvatting van Philippi

zou bifasciata zijn te herkennen aan de roodgele beharing onmiddellijk

boven de sprieten (Macquart zegt dan ook: „front à poils d’un blanc

jaunätre”); bij al mijne exemplaren daarentegen is de zijdeachtige

beharing van het voorhoofd even wit als die van het aangezigt. Blijven

dus over C. Landbecki en montana. Van deze beiden vertoont de

eerste de donkere teekening op de vleugels ten minste even volledig

AMERIKAANSCHE DIPTERA. 87

als bifasciata, terwijl bij montana daarvan niets anders is over-

gebleven dan een smalle zoom aan den voorrand en langs de dwars-

aderen. Daar nu bij mijne exemplaren die teekening volkomen aan-

wezig is, kom ik tot het besluit, dat zij als ©. Landbecki moeten

worden gedetermineerd. Werkelijk schijnen ook de diagnose en be-

schrijving, door Philippi van deze soort gegeven, op mijne voor-

werpen te kunnen worden toegepast. Ten einde evenwel andere

Dipterologen, die welligt in de gelegenheid zijn typische exemplaren

te vergelijken, in staat te stellen over de juistheid mijner determinatie

te oordeelen, geef ik hier van de door mij bedoelde soort eene uit-

voerige beschrijving, benevens eene afbeelding van den vleugel

(PI. 9 fig. 12).

Lengte 10,5 — 15,5 mm. — Van slanken vorm. Voorhoofd , aangezigt

en wangen met digte, platliggende, witte beharing; aangezigt zeer

kort; de mondrand spits toeloopend en tot digt onder de sprieten

reikende; voorhoofd bij het & driehoekig, met de oogen van boven

bijna aan elkander stootende; bij het ¢ het voorhoofd naar achteren

sterk versmald; achterhoofd grauw, aan de oogkanten wit bestoven

en met witte beharing; oogen van achteren in ’t midden ingebogen.

Sprieten kort; het eerste lid dik en bleek roodgeel ; de beide volgenden

zwart; het derde priemvormig en langzamerhand in de eindgriffel

overgaande. Zuiger zwart, merkelijk langer dan de sprieten en tusschen

deze schuin uitstekende. Thorax van boven zwart, met drie blaauw-

achtig witte langsstrepen, de middenste het smalst; beharing vaal-

geel en zwartbruin gemengd; borstzijden witachtig bestoven; vóór

den vleugelwortel een bosje vaalgele borstels. Schildje vuil roodgeel,

aan den wortel meestal zwartachtig. Achterlijf dubbel zoo lang als de

thorax, vaalgeel, met zwarten voorrand der ringen, zoodanig dat de

zijrand ruimschoots en daarentegen van achteren slechts de insnijdingen

vrij blijven; in sommige rigtingen is eene lichte rugstreep merkbaar ;

in de zijden hier en daar eene lichtgrijze bestuiving, alsmede eene

blonde beharing, die aan den eersten ring langer is; buik eenkleurig

„geelachtig aschgrauw. Pooten dun, roodgeel; de heupen en ook

eenigszins de dijen wit bestoven; scheenen veelal verdonkerd, tarsen

bruinzwart. Kolfjes geel; de knop van onderen donker gevlekt, van

boven wit. Vleugels merkelijk langer dan het achterlijf, in 4 in

’t midden van den voorrand iets ingebogen; de wortel en de voorrand

tot aan ’t eind der subcostaal-ader bruin; bovendien twee daarvan

88 AMERIKAANSCHE DIPTERA.

uitgaande bruine dwarsbanden, waarvan de eerste smaller is en het

eind der tweede wortelcel, maar daarentegen den achterrand niet

bereikt; de tweede band vooral naar onderen verbreed en de achter-

cellen bedekkende; in dien tweeden band hebben de cellen lichtere

kernen, zoodat eigenlijk alleen de aderen donker gezoomd zijn; de

grondkleur der vleugels overigens wit; .er zijn vier cubitaal-cellen en

voorts vijf achtercellen, omdat de eerste door eene dwarsader in

tweeén is gesplitst.

CYRTIDAE.

1. Panops aeneus Phil.

Phil. Verh. zool. bot. Ges. Wien, XV (1865). 647. 4.

Een enkel exemplaar van Argentina (Weyenbergh), dat ik voor

deze soort houd, ofschoon de kleur der beharing zoowel van thorax

als achterlijf bleek okergeel is, terwijl Philippi spreekt van , pilis

albidis”. Zeker althans kunnen geen der andere Chileensche soorten,

door hem of door Blanchard beschreven, in aanmerking komen.

2. Pteropexus bicolor Macq.

Macq. Dipt. ex. supp. 1. 98. 1. pl. 9. f. 2.

Een d van Bogota (van Lansberge), in ’s Rijks museum te Leiden ,

breng ik, hoewel met eenigen twijfel, tot deze soort en geef tevens

eene vleugelafbeelding (Pl. 10 fig. 1), waaruit kan blijken dat althans

generiek de bestemming wel juist zal zijn. Mijn twijfel ontstaat vooral,

_omdat het exemplaar in kleur van Macquart’s beschrijving afwijkt;

de grondkleur van thorax en schildje is namelijk niet groen, maar

blaauwachtig zwart, digt bedekt met vaalgele beharing; de grond-

kleur van het achterlijf is niet paars, maar glanzig bruingeel (Mac-

quart spreekt ook van een voorwerp, met de zijden des achterlijfs

„d'un violet fauve”). Niettegenstaande deze verschillen acht ik het

toch meer dan waarschijnlijk, dat ik hier dezelfde soort voor mij heb.

De oogen zijn lang en digt behaard.

ASILIDAE.

1. Blepharepium coarctatum Perty.

Laphria coarctata, Perty, Delect. an. art. Bras. 181. pl. 36 f. 4; —

Dasypogon coarctatus, Walk. List VI. 504; — Planetolestes coarctatus ,

AMERIKAANSCHE DIPTERA. 89

E. Lynch Arrib. Asil. argent. sep. 6. 3; — Blepharepium coarctatum,

E. Lynch. Arrib. |. e. 73.3; — Dasypogon bonariensis, Macq. Dipt. ex.

I. 2.194; — ? Blepharepium luridum, Rond. in Baudi et Truqui, Studie

entom. I. 89. 48; — Dasypogon subcontractus, Walk. Dipt. Saund. 455 ; —

Senobasis annulatus, Bigot, in R. de la Sagra, Hist. phys. pol. et nat. de

Pile de Cuba, 789 pl. 20 f. 3; — Dasypogon secabilis, Walk. Trans. ent.

Soc Lond. n. ser. V. 276; Bell Dit. Mess. II. 63. 1. pl. 1 £4; — Senobasis

auricineta, Schin. Verh. zool. bot. Ges. Wien, XVII (1867) 371. 31.

Twee mannetjes uit Argentina (Weyenbergh).

Als men de analytische tabel raadpleegt, door Schiner van de

genera der Asiliden gegeven !), dan zou deze soort tot het geslacht

Senobasis Macq. kunnen worden gebragt; immers de voorscheenen

hebben een, zij het ook niet zeer grooten einddoorn; het achterlijf is

aan den wortel duidelijk versmald; de vleugels hebben slechts twee

cubitaal-cellen en de vierde achtercel is zoowel als de anaal-cel

(onderste wortelcel) gesloten. Intusschen beantwoordt de soort geenszins

aan al de kenmerken, door Macquart aan het geslacht toegeschreven.

Die kenmerken zijn evenwel niet eens door den auteur van het

genus altijd in ’t oog gehouden. Macquart noemt het derde sprieten-

lid knodsvormig en spreekt van de mannelijke genitalien als met een

paar kromme haken voorzien; in zijne afbeelding van Senobasis analis

(Dipt. ex. I. 2, pl. 5 f.1) is dit een en ander te zien. De beide andere

soorten, door hem tot het genus Senobasis gebragt, (S. maculipennis

en fenestrata Macq.), schijnen echter nog al van de door hem aan-

gegeven generieke kenmerken af te wijken, en hij zelf kon ook niet

zeker zijn of zij werkelijk daarmede overeenkwamen, want van

beiden kende hij slechts het 9, terwijl fenestrata bovendien door hem

beschreven is naar een exemplaar, waaraan het derde sprietenlid

ontbrak. Zeker is het althans dat S. maculipennis niet in het geslacht

Senobasis past, want Macquart noemt van deze het derde sprietenlid

„fusiforme, peu renflé,” dus geheel anders als hij PARA Eee in

de generieke kenmerken heeft aangegeven.

Nu heeft Rondani een Dasypoginen-geslacht opgerigt, dat hij

Blepharepium noemt, en daarin past zoowel Senobasis maculipennis

Macq. als de soort, door Perty onder den naam van Laphria coarclata

beschreven en welke ik thans voor mij heb. De bekwame schrijver

1) Verh. zool, bot. Gesellsch. Wien., XVI. p. 654 en volg.

90 AMERIKAANSCHE DIPTERA.

over de Argentijnsche Asiliden, de heer E. Lynch Arribalzaga , heeft

dit zeer juist opgemerkt en uiteengezet. Hij had aanvankelijk voor

Perty’s soort een nieuw geslacht (Planetolestes) gevormd, maar heeft

kort daarna teregt ingezien, dat dit geheel synoniem was met het

genus Blepharepium Rond.

Bij de bovenstaande synoniemen der soort heb ik Blepharepium

luridum Rond. en Dasypogon subcontractus Walk. alleen op gezag van

Lynch er bijgevoegd, daar ik op dit oogenblik de beschrijvingen van

Rondani en Walker niet kan vergelijken.

De beschrijving van Dasypogon bonariensis Macq. past volkomen,

met uitzondering van één punt: Macquart ontzegt namelijk aan zijne

soort het doorntje aan ’t eind der voorscheenen ; dit zal waarschijnlijk

aan eene vergissing zijn te wijten. Ook de beschrijving van Senobasis

annulatus Bigot levert geen bezwaar; wel wordt de lengte op 30 mm.

aangegeven, terwijl mijn grootste exemplaar slechts 13,5 mm. haalt;

maar op de plaat wordt eene veel geringer grootte aangeduid; de

afbeelding is bovendien vrij kenbaar, ofschoon de kleur der vleugels

te licht en te gelijkmatig is.

Dasypogon secabilis Walk. is stellig synoniem, ofschoon de grootte

op 10 lin. wordt aangegeven. Volgens de beschrijving, door Bellardi

van deze soort gegeven, zou ook de meerdere grootte in den weg

staan, die Bellardi op 23—26 mm. stelt en hier door de afbeelding

niet weersproken wordt; voorts maakt Bellardi melding van een krans

van goudgele borstels op het achterhoofd, terwijl bij mijne exemplaren

slechts beharing van die kleur en eenige zwarte borstels te dier plaatse

aanwezig zijn; ook noemt hij de kolfjes bruin en zelfs de knop

zwart, terwijl ik de kolfjes niet anders dan geel of hoogstens bruin-

geel kan heeten (Walker zegt evenwel: „halteres pale yellow”).

Eindelijk Senobasis auricincta Schiner. De beschrijving past over

't algemeen zeer goed, ook de aangegeven grootte (8 1.); verschil-

punten zijn alleen: dat de zuiger zwart wordt genoemd, terwijl ik

dien althans aan de basis bruingeel vindt; dat wordt gesproken van

sterk verdonkerde tarsen, terwijl bij mijne exemplaren de tarsen niet

donkerder zijn dan de scheenen; dat de voetballen !) der achter-

pooten als rudimentair worden aangeduid, terwijl ik ze bijna even

1) In de beschrijving staat: klauen, hetgeen blijkbaar eene fout is, gelijk

reeds door Lynch is opgemerkt.

AMERIKAANSCHE DIPTERA. 91

lang vind als aan de middelpooten, d. i. ongeveer half zoo lang als

de voethaken. Van de kleur der kolfjes maakt Schiner’s beschrijving

geen melding.

Daar overigens mijne exemplaren in alle opzigten met de aan-

gehaalde beschrijvingen overeenstemmen, aarzel ik niet om aan te

nemen, dat zij op dezelfde soort doelen als het eerst door Perty is

beschreven en afgebeeld. Opmerking verdient het ook, dat Osten

Sacken, die in zijn Catalogus der Noord-Amerikaansche Diptera

Senobasis annulatus Big. in het geslacht Diogmites opneemt, daarbij ,

op gezag van Löw, niet alleen Dasypogon secabilis Walk. maar ook

Senobasis auricincta Schin. als synoniem vermeldt.

2. Phonicocleptes Busiris E. Lynch.

E. Lynch Arribalzaga, Asilides argentinos, sep. p. 70 n°. 45.

Een slecht geconserveerd mannelijk exemplaar uit Argentina

(Weyenbergh) houd ik voor deze soort, waarvan de heer Lynch

alleen het 9 heeft beschreven.

Het geslacht Phonicocleptes komt zeer nabij aan Allopogon en

Deromyia. Van Allopegon onderscheidt het zich door het gemis van

borstels op den ocellen-knobbel en van de digte beharing op het ach-

terhoofd. Van Deromyia verschilt het door de korte voetballen, die

niet half zoo lang zijn als de voethaken, en door de stekelachtige

borstel, die tusschen de voetballen uitsteekt.

3. Deromyia rufescens Macq.

Dasypogon rufescens, Macq. Suit. à Buffon, Dipt. I. 295. 8; —

Diogmites rufescens, v. d. Wulp, Notes from the Leyd. mus. IV. 76. 5.

Op twee wijfjes van Arizona in Noord-Amerika (Neumögen), in

het Leidsch museum berustende, is Macquart’s aangehaalde beschrij-

ving van toepassing, indien men althans aanneemt dat hij het doorntje

aan het eind der voorscheenen heeft overzien (hij plaatst namelijk de

soort in de afdeeling waar dit doorntje ontbreekt). Te eer durf ik

dit aannemen, omdat de heer Osten Sacken (Cat. of the Dipt. of N.

Amer. p. 72) ook van dit denkbeeld uitgaat, als hij de soort eene

plaats aanwijst in het geslacht Diogmites Löw, dat m.i. synoniem is

met Deromyia Phil., welke laatste naam de oudste is.

Philippi (Verh. Zool. bot. Ges. Wien XV. 705) kenmerkt het geslacht

Deromyia als volgt:

92 AMERIKAANSCHE DIPTERA.

„Caput transversum, breve, imberbe. Oculi (in utroque sexu?)

distantes, glabri. Antennae tuberculo nullo insertae; artieulis

duobus primis elongatis, subaequalibus, subeylindrieis; tertio antece-

dentes simul sumtos subaequante, compresso, basi paullo angustiore,

stylo brevi, crasso terminato. Facies plana, brevis, glabra, modo

setae quatuor in labro; epistoma haud prominens. Proboscis caput

aequans; palpi filiformes. Collum longum. Abdomen angustum-

lineare, glaberrimum, segmento ultimo hirtello. Alarum cellula mar-

ginalis aperta, quarta postica clausa vel aperta. Ped es graciles, parce

setosi, caeterum glaberrimi; tibiae anticae unco parum curvo termi-

natae; tarsi moniliformes; femora postica et tibiae posticae clavatae;

pulvilli duo.

Löw (Dipt. Amer. Sept. Cent. VII. 36) heeft zijn geslacht Diogmites

slechts zeer kortelijk op de volgende wijze aangeduid: Diogmites

Saropogonibus affinis, a plerisque cellulà posteriore quartà clausâ, ab

omnibus capite latiore et magis disciformi, abdomine et pedibus multo

longioribus gracilioribusque discernuntur !).

Zoowel de beide exemplaren van Dasypogon rufescens, als de drie

hierna volgende soorten behooren stellig tot het geslacht Diogmites,

daar ze als zoodanig dadelijk werden herkend door den Baron Osten

Sacken, die bij gelegenheid van een zeer gewaardeerd bezoek de

Diptera van het Leidsch museum en die van mijne eigen collectie in

oogenschouw nam. Maar op deze soorten zijn ook volkomen van

toepassing de kenmerken, door Philippi voor zijn genus Deromyia

aangegeven. Bij allen is de vierde achtercel gesloten. Dit is echter

niet het geval bij al de soorten van Philippi: van de drie door hem

beschreven soorten hebben zelfs twee deze cel geopend. Het is de

vraag of deze wel in datzelfde genus kunnen blijven en of zij misschien

niet beter onder Saropogon of Laparus zijn te rangschikken.

Zooals hierboven is gezegd, past Macquart’s beschrijving op de

1) Uit deze diagnose zou men afleiden dat bij het genus Saropogon, althans

in den regel, de vierde achtercel geöpend is; maar dit is het geval niet en

Löw zegt dan ook bij de oprigting van dit laatste geslacht (Zinn. Ent. II. 439)

uitdrukkelijk, dat de vierde achtercel bij de meeste der daartoe gebragte soorten

gesloten is. Als onderscheid tusschen de beide geslachten (Saropogon en

Diogmites) zou alzoo, volgens Löw, niet anders overblijven dan de verschillende

habitus. Op die wijze wordt eene juiste opvatting der generieke verdeelingen

uiterst moeijelijk, tenzij men kan beschikken over een uitgebreid materiaal,

waarin de beschreven soorten allen of nagenoeg allen vertegenwoordigd zijn.

AMERIKAANSCHE DIPTERA. 93

beide wel niet volkomen gave, maar toch nog zeer kenbare exem-

plaren in het Leidsch museum ; vooral de eigenaardige teekening van

het achterlijf is door hem duidelijk aangegeven; ter wederzijde namelijk _

van den tweeden en elk der volgende ringen bevindt zich eene wit-

achtige bestuiving, die van voren door eene schuine zwarte veeg

begrensd wordt; aan het eene exemplaar is die teekening nog goed

zigtbaar; aan het andere, overigens geheel gelijk, is zij echter

afgewischt.

Osten Sacken (1. c.) stelt Dasypogon rufescens Macq., hoewel met

twijfel, als synoniem tot Diogmites discolor Löw (Dipt. Am. Sept. Cent.

VII. 37). Inderdaad schijnen beiden zeer verwant, maar niettemin

bestaan er punten van afwijking, en zeker althans kunnen de twee

exemplaren, die ik voor mij heb, niet als D. discolor worden bestemd :

deze moet veel donkerder zijn, want Löw noemt het achterlijf van

het d zwart en dat van het 9 donkerbruin, terwijl bij mijne voor-

werpen de grondkleur van het achterlijf bruingeel moet worden ge-

noemd en Macquart, zonder de sexe te vermelden, eenvoudig zegt:

n abdomen testace.”’ Voorts zijn de palpen van D. discolor zwart behaard,

terwijl zij bij mijne exemplaren roodgele beharing hebben; eindelijk

zijn de vleugels van discolor aan de spits en den achterrand verdon-

kerd (aschgrauw), terwijl Macquart zegt: „ailes presque hyalines”

en mijne exemplaren alleen aan de uiterste spits eenige aanduiding

van grijze tint vertoonen.

4. Deromyia Winthemi Wied.

Dasypogon Winthemi, Wied. Dipt, ex. I. 223. 17; id. Auss. Zweifl,

I. 387. 32.

Ik bezit een enkel vrouwelijk voorwerp, zonder aanduiding van

vaderland (Wiedemann geeft als zoodanig Zuid-Amerika aan). De

heer Mik te Weenen is, op mijn verzoek, zoo goed geweest het met

de typische exemplaren in het Weener museum te vergelijken, waar-

door de juistheid der determinatie is verzekerd.

5. Deromyia Weyenberghi n. sp.

Ex cinereo ochraceus; facie et mystace pallide flavis; barba alba;

thorace subvittato; pleuris albido-cinereis; abdomine fasciis subfuscis

in segmentorum singulorum medio; pedibus testaceis; tarsorum arti-

eulis ultimis fuseis; alis hyalinis, ad summum apicem griseis; vena

transversa media in cellulae discoidalis medio. — dg long. 19—21,5 mm.

94 AMERIKAANSCHE DIPTERA.

Aangezigt bijna de halve breedte van den kop innemende, wit-

achtig geel; knevelbaard van dezelfde kleur; voorhoofd meer grauw-

geel even als het achterhoofd; dit laatste met gele beharing; kinbaard

wit; op den ocellen-Knobbel twee zwarte borstels. Sprieten bruingeel;

de beide eerste leden met zwarte borstels. Zuiger zwart; palpen

bruingeel met gele beharing. Thorax en schildje grauwachtig okergeel,

op den thorax drie onduidelijke bruine langsbanden, de middenste

van voren gespleten; borstzijden witachtig grijs; in de zijden en van

achteren op den thorax, alsmede aan den achterrand van het schildje,

zwarte borstels. Achterlijf slank, grauwachtig geel; elke ring met

een bruinen dwarsband, die den voorrand noch den achterrand be-

reikt en ter wederzijde zich naar voren ombuigt; de kleine mannelijke

genitalien met lange, deels gele, deels zwarte haren bezet; de doorn-

achtige borsteltjes aan den anus van het 9 zwart. De lange, maar

niettemin vrij stevig gebouwde pooten bruingeel; heupen grijs be-

stoven; de drie laatste tarsenleden zwartbruin; al de dijen en de

voorscheenen met korte, achterste scheenen met langere stijve zwarte

borstels; tarsen met vele dergelijke zwarte borstels; de doorn aan

het eind der voorscheenen zwart. Kolfjes bruingeel. Vleugels glas-

achtig, met flaauwe geelachtige tint, aan de uiterste spits een weinig

grijs; middeldwarsader op het midden der schijfeel.

Een mannetje en twee wijfjes van Argentina (Weyenbergh).

6. Deromyia placida n. sp.

D. Weyenberghi similis; sed abdomine testaceo immaculato ; alarum

apice et margine posteriori griseis; vena transversa media ante medium

cellulae discoidalis. — d long. 17,5—21 mm.

Zeer verwant aan de vorige en in de meeste opzigten daarmede

overeenkomende, zoodat het voldoende is de verschillen hier aan te

geven. De beharing der palpen is bruin: de banden op den thorax

zijn iets duidelijker; het achterlijf is eenkleurig bruingeel en naar ach-

teren meer verdund; de genitalien glanziger; de borstels aan de achter-

scheenen iets zwakker; de vleugels hebben aan de spits en den

achterrand een vrij breeden grijzen zoom, die bij wijze van eene

veeg nog indringt in de schijfeel, in de vierde achtercel en in de

anaal-cel; de middeldwarsader staat niet op, maar vóór het midden

der schijfcel.

Twee mannetjes van dezelfde herkomst als voren,

AMERIKAANSCHE DIPTERA,

7. Laparus argentinus n. sp.

Thoracis dorso scutelloque cinereo-fuscis; maculis humeralibus,

antennis, palpis, abdomine pedibusque rufis; facie et mystace pallide

flavis; alis fusco-testaceis, in apice et margine posteriori dilutioribus ;

cellula posteriori quarta et cellula anali apertis. — 2 long. 10,5 mm.

Aangezigt bleekgeel, onder den sprietwortel met een glanzig bruin-

geel, weinig verheven en in ’t midden iets ingedrukt knobbeltje;

voorhoofd een weinig donkerder; ocellenknop zwartachtig; de knevei-

baard uit bleekgele borstels zamengesteld. Sprieten roodgeel; de beide

eerste leden met zwarte borsteltjes; het derde lid smal, naar het

eind spits toeloopend, met stompe griffel; palpen roodgeel, met bleek-

gele beharing; zuiger aan de basis roodgeel, verder glanzig zwart.

Thorax van boven, even als het schildje zwartachtig grauw ; schouders

roodgeel; borstzijden roodachtig, grijs bestoven; in de zijden en van

achteren op den thorax zwarte borstels; twee dergelijke aan den

achterrand van het schildje. Achterlijf slank, bijna driemaal zoo lang

als de thorax, roodgeel; de eerste ring van boven zwart; de korte

tweede zwart, van achteren met lichtgrijze bestuiving; de zesde en

volgende ringen glanzig; op den zesden eene zwartachtige rugvlek.

Pooten roodgeel; de heupen grauwachtig; de spits der scheenen en

der tarsenleden min of meer gebruind; voorheupen met gele borstels ;

de verdere borstels der pooten zwart, niet talrijk en weinig stevig,

alleen aan de tarsen in grooter aantal; het doorntje aan ’t eind der

voorscheenen en de matig lange voethaken mede zwart. Kolfjes rood-

geel. Vleugels met vrij krachtige bruingele tint, aan de spitsen langs

den achterrand flaauwer en meer grijsachtig; eerste achtercel aan

hare uitmonding niet vernaauwd; vierde achtercel wijd geopend; ook

de anaal-cel geopend; middeldwarsader voorbij het midden der schijfcel.

Een 9 van Argentina (Weyenbergh).

Ik weet deze soort niet beter te rangschikken dan in het geslacht

Laparus, zooals dit door Löw in zijne Bemerkungen über die Fam.

der Asiliden p. 4 kortelijk en later in zijne Dipteren Süd-A frika’s p. 57

meer uitvoerig is gekenmerkt. Ik houd mij daarbij ook aan de op-

vatting van Schiner (Verhandl. zool. bot. Gesellsch. Wien, XVI p. 654).

Dit geslacht is in Zuid-Afrika door talrijke soorten vertegenwoordigd ;

toch verdient het opmerking, dat het aanvankelijk door Löw werd

opgerigt voor eene soort (L. tabidus), die hij van Braziliaanschen

96 AMERIKAANSCHE DIPTERA.

oorsprong achtte; later heeft hij die ook onder de Zuid-Afrikaansche

opgenomen, en daarbij de Kaap met een ? als vaderland aangewezen.

Overigens wordt door Schiner ook Dasypogon albopunctatus Macq. uit

Australie er toe gerekend.

L. argentinus wijkt van de Afrikaansche soorten alleen af door de

beide borstels aan den achterrand van het schildje en door de

plaatsing der middeldwarsader, die niet vóór maar voorbij het midden

der schijfcel is ingewricht. Van het ongetwijfeld digt verwante geslacht

Derom yia (= Diogmites) verschilt Laparus door de niet gesloten vierde

achtercel.

8. Plesiomma semirufa Wied.

Dasypogon semirufus, Wied. Auss. Zweifl. I. 393. 42; — Plesiomma

semirufa, Schin. Verh. Zool. bot. Gesellsch. Wien, XVI. 678.

Van deze fraaije en zeer kenbare soort ontving ik een gaaf d uit

Argentina van Prof. Weyenbergh. Hoewel het voorhoofd merkelijk

smaller is dan bij andere Dasypoginen, is het echter niet zoo smal

als Macquart dit afbeeldt van zijne Pl. testacea en als zijne uitdruk-

king: , yeux presque contigus” zou doen vermoeden.

9. Scleropogon ochraceus v. d. Wulp.

Stenopogon ochraceus, v.d. Wulp, Tijdschr. v. Ent. XIII. 212. pl9,£,9.

In Osten Sacken’s Catalogus der Noord-Amerikaansche Diptera

(p. 68) is deze soort tot het genus Scleropogon Löw gebragt, waartoe

zij inderdaad behoort wegens het aderbeloop der vleugels (de eerste

achtercel gesloten). Dat Osten Sacken I. c. in zijne noot 101 twijfel

oppert omtrent mijne vroegere determinatie als Stenopogon, op grond

dat de voorscheenen met een doorntje zouden zijn gewapend, is het

gevolg van een misverstaan mijner beschrijving, zeer verschoonlijk in

iemand, die, zonder onze taal te kennen, toch dikwijls blijken geeft,

dat hij haar wel weet te ontcijferen. Gelijk ik destijds reeds heb

gezegd, zijn de voorscheenen van Sel. ochraceus zonder doorntje.

10. Dizonias bieinetus Löw.

Dizonias bieinctus, Löw, Dipt. Am. Sept. Cent. VII. 54; — Dasy-

pogon tristis, Walk. Dipt. Saund. 93; — Dasypogon quadrimaculatus,

Bell. Ditt. Mess. II. 80. pl. 1 f. 8.

Een d uit Argentina (Weyenbergh).

AMERIKAANSCHE DIPTERA. 97

Zie omtrent de bovengemelde synonymie: 0. Sack. Cat. of the Dipt.

of N. Amer. p. 230, noot 103.

Het voor mij liggende exemplaar is zeer gaaf; de witte band is

alleen op den derden ring volkomen ; die op den tweeden ring daar-

entegen is beperkt tot een paar zijvlekjes; aan de voorzijde der voorste

heupen bevinden zich witte borstelharen, aan de buitenzijde steviger

zwarte borstels; aan de achterheupen zijn deze buitenwaartsche bor-

stels wit en geplaatst op eene aldaar voorkomende vlek van witte

bestuiving. De beharing der genitalien is wit, doch van onderen met

zwarte haren gemengd; de witte haren aan de bovenste aanhangsels

zijn langer, gebogen en straalvormig geplaatst.

11. Prolepsis Lucifer Wied.

Dasypogon Lucifer, Wied. Auss. Zweifl. I. 388. 34: Walk. List,

VI. 432. 122; — Cacodaemon Lucifer, Schin. Verh. zool. bot. Ges. Wien,

XVI. 672; E. Lynch Arrib., Asil. Argent. sep. 8. 5; Bigot, Ann.

Soc. ent. Fr., 5e ser. VII. 431; — Prolepsis Lucifer, E. Lynch

Arrib. 1. e. 76. 5; — Dasypogon Satanas, Wied. Auss. Zweifl. I. 401.

56; Löw, Bemerk. Asil. 13; Walk. List, VI. 442. 153; — Caco-

daemon Satanas, Schin. 1. ce. 702; — Prolepsis fumiflamma, Walk.

Dipt. Saund. 101. pl. 3. f. 6.

Beide sexen uit Argentina van Prof. Weyenbergh.

Dat Dasypogon Lucifer en Satanas Wied., niettegenstaande het in

toog loopend verschil van de kleur der sprieten en vleugels, als

beide sexen dezelfde soort uitmaken, is reeds voorlang door Löw op-

gemerkt en sedert daardoor bevestigd, dat van eerstgemelde niet dan

wijfjes, van de tweede niet dan mannetjes zijn aangetroffen. Bigot

(Ann. Soc. ent. de France, 5e ser. VIII. 220) maakt melding van een

Dasypogon Lucifer Q en een D. Satanas 3, in zijne collectie berus-

tende en die aan dezelfde speld zijn gestoken, waarschijnlijk om aan

te duiden dat deze exemplaren gepaard zijn gevangen.

Eene aandachtige vergelijking der beschrijving van Prolepsis fumi-

flamma Walk. doet zien, dat ook deze gegrond is op een vrouwelijk

exemplaar van Dasypogon Lucifer Wied. De oppervlakkigheid, waar-

mede Walker heeft gewerkt, komt hier weder aan het licht: eerst heeft hij

in zijne lijst voor het Britsch museum de beide sexen, op het voor-

beeld van Wiedemann, als afzonderlijke soorten vermeld, en toen hij

later uit de Saundersche collectie de soort werkelijk voor zich kreeg,

98 AMERIKAANSCHE DIPTERA.

heeft hij haar onder een nieuwen generieken en specifieken naam

beschreven. Intusschen is die generieke naam (Prolepsis) ouder dan

die van Cacodaemon, door Schiner aan het genus gegeven, en moet

deze laatste alzoo wijken.

Minder zeker schijnt het mij toe, dat ook Dasypogon rufipennis Macq.

(Dipt. ex. I. 2. 45. 58) als synoniem bij Pr. Lucifer g moet worden

gesteld, gelijk de heer Lynch vermoedt. Vooreerst is D. rufipennis

grooter (Macquart geeft 10 1. aan); voorts is bij haar de knevelbaard

niet zwart (Macq. noemt dien „d’un brun roussätre, 4 soies supé-

rieures noires”); daarentegen noemt hij het eerste sprietenlid zwart

en de zijden van den thorax wit gevlekt, wat bij Pr. Lucifer 2

niet voorkomt; en eindelijk zwijgt hij geheel van den zwartachtigen

band vóór de spits der vleugels evenzeer als van den donkeren zoom

aan den achterrand.

12. Dicranus Tuema E. Lynch.

E. Lynch Arribalzaga, Asil argent. sep. 9. 6.

Van deze prachtige soort bezit ik een drietal zeer gave mannelijke

exemplaren, mij uit Argentina door Prof. Weyenbergh overgezonden,

Zij is dezelfde, waarvan ik in de zomervergadering der Entomologische

Vereeniging, op 29 Junij 1878 te Nijmegen !) melding maakte, en

die ik toen voornemens was als D. praecellers te beschrijven. Zij

staat in de naauwste verwantschap zoowel met Dasypogon rutilus Wied.

(Auss. Zweifl. I. 370. 6) als met D. longiungulatus Macq. (Dipt. ex.

supp. 4. 67. 71) ?), beiden uit Brazilie. Toch geloof ik niet dat zij

met een van deze beiden kan worden vereenigd. D. rutilus heeft

volgens Wiedemann een lichtgeel schildje, de zijvlekken van het

“achterlijf zijn goudgeel en de laatste lijfsringen worden door eene

vosroode beharing bezoomd. Bij D. longiungulatus Macq., die in de

witte zijvlekken van het achterlijf meer overeenkomst aanbiedt en

waarvan het schildje ook niet geel schijnt te zijn, worden daarentegen

de sprieten en de achterscheenen zwart genoemd.

Vermits de heer Lynch alleen het 9 heeft beschreven en nog wel

naar een niet zeer gaaf voorwerp in het museum te Buenos Ayres,

1) Tijdschr. v. Ent. XXII. blz. xxı.

2) Wel te onderscheiden van Dasypogon longiungulatus Macq. (Dipt. ex. I. 2.

36. 7), eveneens van Brazilie, die tot het genus A//opogon behoort en synoniem

is met Dasypogon vittatus Wied.

AMERIKAANSCHE DIPTERA. 99

zal het niet overbodig worden geacht, dat ik hier nogmaals de be-

schrijving, zooveel noodig aangevuld, herhaal.

Lengte 26 mm. (mijne mannelijke exemplaren), 29 mm. (het g door

Lynch beschreven).

Aangezigt en achterste oogrand goudgeel; knevelbaard van dezelfde

kleur, uit lange, alleen tegen den mondrand geplaatste borstels be-

staande; schedel bruinachtig; beharing van het achterhoofd alsmede

de kin- en bakkenbaard bleek goudgeel. Zuiger glanzig zwart; palpen

bij mijne exemplaren roodgeel met eveens gekleurde haren, bij het 9

(volgens Lynch) donker. Sprieten roodgeel; de beide eerste leden

kort; het tweede lid van onderen met een langen gelen borstel en

voorts zoowel van boven als van onderen met kleinere zwarte borsteltjes ;

derde lid anderhalfmaal zoo lang als de beide eersten te zamen, iets

donkerder dan deze, elsvormig , spits toeloopend , met korte onduidelijke,

zwartachtige eindgriffel. Thorax dof zwartbruin , met goudgele teekening,

bestaande in eene vlek op de schouderknobbels, een’ zoom ter weder-

zijde van den rug, zes ronde vlekjes op den rug, waarvan twee

vooraan tusschen de schouderknobbels en de onduidelijke donkere

langsbanden, en vier op eene rij langs den dwarsnaad; voorts in

eenige onregelmatige vlekken in de borstzijden en op de knobbels

ter wederzijde van den achterrug; het achtereinde van den thorax

alsmede het schildje grijs bestoven. In de zijden en aan den achter-

rand van den thorax zwarte borstels, een paar dergelijke ook aan

den achterrand van het schildje. Achterlijf glanzig zwart; de korte

eerste ring alleen dof, ter wederzijde met gele uitstaande beharing

en een paar zwarte borstels; de vier volgende ringen met witte zij-

vlekken, eenigszins in den vorm van een breed afgebroken achterzoom ;

mannelijke genitalien weinig uitstekend, glanzig zwart, met deels

zwarte, deels grijsachtige beharing; bij het 9 de anus met zwarte

doorntjes bezet (Lynch). Pooten helder roodgeel; de heupen zwart-

bruin met gele beharing; dijen meestal van boven met eene

zwarte langsstreep (bij een mijner exemplaren ontbreekt die geheel,

bij een tweede is er slechts eene aanduiding van); achterscheenen

aan de binnenzijde met een zwartbruin uiteinde; aan al de tarsen de

twee of drie laatste leden alsmede de lange voethaken zwart; de

stijve borstels aan de scheenen spaarzaam en roodgeel, even als die

aan de eerste tarsenleden; waar de tarsenleden donker zijn, worden

ook de borstels zwart. Kolfjes roodgeel. Vleugels zoo lang als het

100 AMERIKAANSCHE DIPTERA.

achterlijf, aan den wortel en den voorrand met geelachtige tint en

roodgele aderen, overigens iets grauwachtig en de aderen bruin; de

vleugelspits grauwbruin, welke kleur aan den wortel der drie eerste

achtercellen een’ zoom overlaat; daarentegen bevindt zich een kern

van dezelfde grauwbruine kleur in de schijfeel, de vierde en vijfde

achtercel, de anaal-cel en den achterhoek; middeldwarsader iets vóór

het midden der langgerekte schijfcel; eerste achtercel aan haar einde

een weinig vernaauwd; vierde achtercel gesloten en gesteeld; anaal-cel

tegen den vleugelrand gesloten.

13. Cyrtopogon chrysopogon Löw.

Löw, Dipt. Am. Sept. Cent. VII. 59.

Een g uit de omstreken van Quebec (Provancher) in het museum

te Brussel.

14. Holopogon bullatus n. sp.

Obscure cinereus; thorace gibboso, nigro-vittato; antennis, probos-

cide, palpis, macula faciali, abdominis dorso pedibusque posticis nigris;

pedibus anterioribus badiis; mystace, pilis setisque omnibus pallidis ;

alis cinereo-fuscis. — d g long. 9—10.5 mm.

Lang heb ik geaarzeld of ik deze soort in het geslacht Oligopogon

Löw of Holopogon Löw zou rangschikken. De hoog gewelfde thorax

en de slechts tot halverwege het gezigt reikende knevelbaard zou

haar eene plaats aanwijzen in eerstgemeld genus; zij mist echter een

der voornaamste kenmerken er van, namelijk de behaarde sprieten-

griffel, en schijnt daarom beter in het genus Holopogon te passen.

Kop bijna dubbel zoo breed als hoog; aangezigt licht aschgrauw »

plat, ongeveer een derde der kopbreedte innemende, in ’t midden

met eene ronde, glanzig zwarte vlek, die somtijds in tweeén is ge-

deeld; knevelbaard geelwit, minstens tot de halve hoogte van het

gezigt opstijgende; achterhoofd grijs; kinbaard wit; oogen van voren

met grootere facetten; voorhoofd donker aschgrauw; ocellenknobbel

sterk ontwikkeld. Zuiger, palpen en sprieten zwart; de beide eerste

sprietleden met bruingele borstels; het derde lid ruim dubbel zoo

ang als de voorgaande te zamen, en daarbij smal, met naakte,

matig lange, spits toeloopende, naar beneden gebogen griffel. Thorax

bultachtig verheven, aschgrauw, met zwarte, breede langsbanden, de

middelste van voren duidelijk gespleten; de buitenste uit onregel-

matige vlekken bestaande; ook op de borstzijden donkere vlekken;

AMERIKAANSCHE DIPTERA. 101

bij afwissching der bestuiving komt eene glanzig zwarte grondkleur

voor den dag; schildje en achterrug eenkleurig grauw, geheel naakt;

beharing van den thorax zeer onbeduidend; de borstels aan de kan-

ten en van achteren op den thorax zijn niet veel meer dan fijne

haren van bleekgele kleur. Achterlijf langwerpig, aan het eind

eenigszins naar beneden omgebogen (bij het ¢ overal gelijk breed,

bij het g in ’t midden iets verbreed), van boven zwart, met licht-

grijze, aan elkander verbonden zijvlekken; de laatste ring geheel van

die kleur; buik aschgrauw; aan den eersten ring des achterlijfs en

aan den buik is eene geelachtige beharing; mannelijke genitalien

klein, glanzig zwart. Pooten stevig; dijen matig verdikt, voorscheenen

zonder einddoorn, doch aan de spits met stevige borstels; achter-

scheenen naar het eind kolfachtig verdikt; ook de drie eerste leden

der achtertarsen dikker; heupen aschgrauw; de voorste pooten overigens

kastanjebruin, met den wortel der dijen glanzig zwart en de laatste

tarsenleden pekzwart; achterpooten zwart met eenigen glans en de

knieén min of meer bruinrood; al de pooten hebben eene digte be-

haring en vele borstels van bleek roodgele kleur; zelfs de borstels

aan de tarsen niet verdonkerd. Kolfjes bruingeel; de knop meestal

van boven met donkere vlek. Vleugels met gelijkmatige donker grauw-

bruine tint, alleen in de streek der randvlek iets krachtiger; aderen

zwartbruin, met uitzondering van de hulpader en het begin der sub-

costaal-ader, die brningeel zijn; vorkcel zeer langwerpig, dubbel zoo

lang als haar steel; al de achtercellen en ook de anaal-cel geopend;

middeldwarsader op twee derden der schijfcel geplaatsts

Twee mannetjes en vier wijfjes uit Argentina (Weyenbergh).

15. Hvpenetes asiliformis n. sp.

Nigricans, pilosula; barba alba; antennis, palpis, mystace pedi-

busque nigris; genubus rufis; tibiarum setis ex maxima parte albidis;

antennarum articulo tertio articulis binis praecedentibus aeque longo,

ante medium tenui, apice crassiori. — 4 long. 9 mm. — (PI. 10fig.2—4).

Gelijkt op eene kleine Asiline. Kop breeder dan de thorax, wit-

achtig bestoven; gezigtsknobbel en knevelbaard drie vierden van het

aangezigt innemende; de laatste uit ruwe zwarte borstels bestaande ;

beharing van het achterhoofd, benevens de kin- en bakkenbaard wit-

achtig; boven op het achterhoofd en van voren tegen den ocellen-

knobbel eenige lange zwarte borstels. Sprieten zwart, iets langer dan

102 AMERIKAANSCHE DIPTERA.

de kop in doorsnede; eerste lid dun, cylindrisch; tweede napvormig ;

beiden met witachtige beharing; derde lid naakt, zoo lang als de beide

eersten te zamen, aan de wortelhelft zeer dun en vervolgens knods-

vormig verbreed, met korte, stompe griffel. Zuiger glanzig zwart,

spits toeloopend, van onderen met witachtige haren, als vervolg van

den kinbaard. Thorax en schildje zwart, met witachtige bestuiving,

die op den rug eene onduidelijke teekening overlaat en vooral op de

schouders en in de borstzijden de overhand krijgt; schouderknobbels

met lange witachtige beharing; op den rug van den thorax, het

voorste vierendeel uitgezonderd, lange zwarte borstels; enkele der-

gelijke borstels ter wederzijde vóór den vleugelwortel en aan den

achterrand van het schildje. Achterlijf naar achteren iets smaller,

zwartgrauw, aan de vijf eerste ringen met smallen witgrijzen achter-

zoom en iets breederen zijrand van dezelfde kleur; beharing des

achterlijfs witachtig; genitalien klein en bijna geheel door den plat-

ten achtsten bovenring bedekt. Pooten glanzig zwart, doch door de

witachtige beharing dof en grauw; aan de onderzijde der dijen is die

beharing langer; knieén geelrood; scheenen met een aantal lange

stijve borstels, meerendeels van geelwitte kleur, doch aan de buiten-

zijde der voorste scheenen en aan den achterkant der achterscheenen

zijn er ook eenige, die zwart zijn; de borstels der tarsen allen zwart.

Kolfjes vuilgeel. Vleugels smal, niet volkomen zoo lang als het ach-

terlijf, eenkleurig grauw, met donkerbruine aderen; het aderbeloop

komt overeen met dat van Löw’s afbeelding van H. stigmatias (Dipt.

Süd. Afr. Tab. II. f. 44a); de wortelcellen en de schijfeel zijn echter

langer en smaller.

Een d uit Argentina (Weyenbergh).

Het geslacht Hypenetes werd door Löw (Dipt. Süd. Afr. p. 89) op-

gerigt voor eene Zuid-Afrikaansche Dasypogine, die zich onderscheidt

door dunne sprieten, waarvan het derde lid aan de basis smal is en

zich naar het einde knodsvormig verbreedt. Deze sprietenvorm vertoont

zich ook in het Amerikaansehe geslacht Clavator Phil.; Gerstaecker

heeft daaruit aanleiding genomen, om dit Jaatste geslacht als synoniem

met Hypenetes te verklaren, en Schiner heeft hem hierin gevolgd.

Hypenetes behoort tot die genera, welke aan het eind der voor-

scheenen geen haakvormig doorntje hebben. Bij de beschrijving van

het genus Clavator en van de daartoe gebragte soorten, zwijgt Philippi

van dit kenmerk; doch te oordeelen naar zijne afbeelding van

AMERIKAANSCHE DIPTERA. 103

Clavator punctipennis (Verhandl. zool. bot. Gesellsch. XV pl. zxvrf. 31),

zouden echter de scheenen, even als bij Hypenetes, ongewapend zijn.

Dit wordt ook daardoor bevestigd, dat Schiner (blijkens Dipt. Nov.

Reise, p. 159) deze soort heeft gekend en haar zonder bedenking in

het geslacht Hypenetes rangschikt, zoodat men kan aannemen dat hij

bij haar geen doorntje aan de voorscheenen gevonden heeft. Hij

achtte dan ook de synonymie der beide genera ten volle bewezen,

en brengt ook Dasypogon fulvicornis Macq. (Dipt. ex supp. I. 67. 47)

die mede ongewapende voorscheenen heeft, tot het gesl. Hypenetes.

Intusschen beschrijft Osten Sacken (Western Dipt. p. 292) eene

soort, die hij Clavator sabulonum noemt en waarbij wel degelijk de

voorscheenen met een doorntje gewapend zijn; waaruit hij, hoewel

ten onregte en zonder op Schiner’s mededeelingen te letten, de gevolg-

trekking maakt, dat zulks ook bij de overige soorten van Philippi

het geval zou zijn. Zoolang nu de Dasypoginen in ’t algemeen worden

onderscheiden naar de al of niet aanwezigheid van het doorntje aan

de voorscheenen, — en niet ligt zal dit als hoofdkenmerk worden

losgelaten, — kan Clavator sabulonum O. Sack niet in het ge-

slacht Hypenetes worden opgenomen, en het blijft nog onzeker of

dit wel zou kunnen geschieden met de overige door Philippi be-

schreven Clavator-soorten, uitgezonderd Cl. punctipennis. Daarentegen

kunnen er geen ernstige bedenkingen bestaan, om deze laatste en

de hierboven beschrevene asiliformis onder Hypenetes te rangschikken.

16. Megapoda labiata Fabr.

Laphria labiata, Fabr. Syst. Antl. 160. 20; Wied. Dipt. ex. I. 232.

1; id. Auss. Zweifl. I. 499. 1; — Megapoda cyanea, Macq. Suit. a

Buff. Dipt. I. 288. 1; id. Dipt. ex. I. 2. 59.

Eenige exemplaren uit Brazilie in het Leidsch museum; een d mede

van daar in mijne collectie.

17. Dasyllis grossa Fabr.

Asilus grossus, Fabr. Spec. ins. II. 460. 1; id. Ent. syst. IV. 376.

1; id. Syst. Antl. 153. 1; Wied. Auss. Zweifl. I. 498. 113; — Laphria

tergissa, Say, Journ. ac. Phil. III. 75. 5; Wied. Auss. Zweifl. I. 502.

5; -- Laphria analis, Macq. Dipt. ex. I. 2. 68. 15.

Een 3 uit de omstreken van Quebec (Provancher) in het museum

te Brussel.

104 AMERIKAANSCHE DIPTERA.

Dat Asilus grossus F. dezelfde soort is als Laphria tergissa Say, is

door Osten Sacken duidelijk in het licht gesteld in zijnen Catalogue

of the described Diptera of North America p. 233, noot 115.

18. Laphria gilva Linn.

Asilus gilvus, Linn. Faun. suec. n°. 1912; — Laphria gilva, Löw,

Linn. Ent. II. 548. 8; Schiner, Faun. austr. I. 139; — Asilus rufus,

de Geer, Ins. VI. 241. 4. pl. 13 £. 15.

Een ¢ uit de omstreken van Quebec (Provancher), in het Brus-

selsche museum aanwezig, gelijkt zoo volkomen op deze Europesche

soort, dat ik het gerust als zoodanig durf determineren. In den

Catalogus der Noord-Amerikaansche Diptera van den Baron Osten

Sacken wordt de soort niet vermeld.

19. Andrenosoma xanthoenema Wied.

Laphria xanthocnema, Wied. Auss. Zweifl. I. 509. 18; Macq. Dipt.

ex. 1. 2, 61:42.

Een ¢ van Brazilie in het Leidsch museum.

Het achterlijf is in de zijden van den tweeden tot en met den

vijfden ring zwart, op den vierden ring zelfs tot zulke uitbreiding,

dat de roode kleur er schier geheel verdrongen wordt.

20. Andrenosoma erythropyga Wied.

Laphria erythropyga, Wied. Auss. Zweifl. I. 509. 17.

Een d van Rio in het Leidsch museum.

De knevelbaard heeft in ’t midden eenige zwarte borstels, die

echter tusschen de digte witte haren weinig in ’t oog vallen. De

vleugels zijn aan dit oude exemplaar meer grauwbruin dan geelachtig ;

de eerste achtercel is wel aan ’t einde vernaauwd, maar niet gesloten

en gesteeld, zooals bij de voorgaande soort.

21. Lampria clavipes Fabr.

Laphria clavipes, Fabr. Syst. Antl. 162. 27; Wied. Dipt. ex. I.

237. 9; id. Auss. Zweifl. I. 513. 23; — Lampria clavipes, Bell. Ditt.

mess. II. 13. 2. pl. 1. f. 15.

Een enkel paartje uit Brazilie bevindt zich in mijne collectie.

AMERIKAANSCHE DIPTERA. 105

22. Lampria mexicana Macq.

Macq. Dipt. ex. supp. 2. 37. 3; Bell. Ditt. mess. II 15. 1.

Ik bezit twee wijfjes zonder aanduiding van vaderland (gelijk uit

den naam blijkt, leeft de soort in Mexico).

23. Lampria bicolor Wied.

Laphria bicolor, Wied. Auss. Zweifl. 1. 522.40; — Laphria megacera ,

Macq. Suit. à Buff. Dipt. I. 284. 18. |

Een g zonder aanduiding van vaderland in mijne collectie (de soort

is uit Noord-Amerika).

24. Dasythrix leucophaea E. Lynch.

E. Lynch Arribalzaga, Asil argent. sep. 22. 17.

Een & uit Argentina (Weyenbergh).

25. Atomosia xanthopus Wied.

Laphria xanthopus, Wied. Auss. Zweifl. I. 529. 52.

Een g van Guanaxuato (Dugès) in het museum te Brussel.

26. Atomosia tibialis Maca.

Macq. Dipt. ex. supp. 1. 76. 8.

Een 9 uit Columbie in het museum te Brussel.

27. Atomosia pilipes Thoms.

Atomosia pilipes, Thoms, Eug. Resa, Dipt. 465. 33 ; — Al. pilosipes ,

E. Lynch Arribalzaga, Asil. argent. sep. 19. 15.

Een 9 van Argentina (Weyenbergh), vroeger door mij, ten onregte,

als At. modesta Phil. bestemd. i

28. Atomosia geniculata Wied.

Laphria geniculata, Wied. Dipt. ex. I. 241. 19; id. Auss. Zweifl.

I: 528. 51.

Een 2 uit Argentina (Weyenbergh).

Wiedemann’s beschrijving is ten volle op dit exemplaar van toe-

passing, met uitzondering dat het achterlijf geen witte insnijdingen

heeft. Professor Mik heeft het, op mijn verzoek, met de typen in het

Weener museum vergeleken en verzekert mij dat daaronder ook

exemplaren zonder witte insnijdingen voorkomen.

106 AMERIKAANSCHE DIPTERA.

29. Atomosia venustula E. Lynch.

E. Lynch Arribalzaga, Asil argent. sep. 17. 13.

Een 9 uit Argentina (Weyenbergh).

30. Mallophora infernalis Wied.

Asilus infernalis, Wied. Dipt. ex. I. 202. 35; id. Auss. Zweifl. I.

475. 76; Perty, Del. an. Bras. 181. pl. 36 f. 5; — Mallophora infer-

nalis, Macq. Suit. à Buff. Dipt, I. 301. 1; Bell. Ditt. Mess. II. 21. 1.

Een mannetje en twee wijfjes, zonder aanduiding van herkomst,

in het Leidsch museum; ik zelf bezit een ¢ uit Brazilie.

31. Mallophora robusta Wied.

Asilus robustus, Wied. Auss. Zweifl. I. 478. 81; — Mallophora

robusta, Macq. Dipt. ex. supp. 1. 78.

Twee wijfjes uit Brazilie in het Leidsch museum; ik zelf bezit

een 9 mede van daar.

32. Mallophora ruficanda Wied.

Asilus ruficauda, Wied. Auss. Zweifl. I. 476. 78; — Mallophora

ruficauda, Walk. List, VII. 580; E. Lynch Arribalzaga, Asil. argent.

sep. 30. 19.

Ik bezit een 9 van Argentina (Weyenbergh) en een d van Montevideo.

33. Mallophora Pluto Wied.

Asilus Pluto, Wied. Auss. Zweifl. I. 477. 80; — Mallophora Pluto,

Schin. Dipt. Nov. Reise, 176. 49.

Een d uit Argentina (Weyenbergh), waarop Wiedemann’s beschrij-

ving goed past. De eerste achtercel is echter aan ’teind gesloten en

kort gesteeld, en daar Wiedemann noch Schiner van deze bijzonder-

heid melding maakt, kan ik eenigen twijfel omtrent de juistheid der

determinatie niet onderdrukken.

34. Mallophora Minos Wied.

Asilus Minos, Wied. Auss. Zweifl. I. 478. 82.

In het museum te Leiden zijn verscheidene exemplaren uit Brazilie ;

ik zelf bezit een 2, mede van daar.

AMERIKAANSCHE DIPTERA. 107

35. Mallophora tibialis Macq.

M. tibialis, Macq. Dipt. ex. I. 2. 85. 1; — M. fascipennis , Macq.

Dipt. ex. supp. 4. 75. 20; — M. fasciata Walk. Dipt. Saund. II. 112.

Ik bezit een g van deze soort uit Brazilie.

Dat M. fascipennis Macq. en M. fasciata Walk. hier als synoniemen moeten

worden gesteld, laat zich uit de beschrijvingen gemakkelijk afleiden.

M. tibialis Macq. (Dipt. ex. supp. 1. 77. 17) van Guiana is eene

andere soort, die echter uiterst kort is beschreven naar een gebrekkig

exemplaar zonder achterlijf.

36. Mallophora nigritarsis Fabr.

Dasypogon wigritarsis, Fabr. Syst. Antl. 168, 18; — Asilus ead.

Wied. Dipt. ex. I. 208. 46; id. Auss. Zweift. I. 479. 84; — Mallo-

phora ead. Macq. Dipt. ex. I. 2. 86. 4; Schin. Verh. zool. bot. Ges.

Wien, XVII (1867) 386. 66; v. d. Wulp, Notes from the Leyd. mus.

TVs 600.06.

Vijf mannetjes en een wijfje van Brazilie (Bescke) in het Leidsch

museum; ik zelf bezit een paar mannetjes, waarvan het eene met

het etiquet Suriname. In de hoofdzaak komen zij met Wiedemann’s

beschrijvingen overeen; ik moet evenwel opmerken, dat niet alleen

aan de zwarte achtertarsen, maar ook aan de voorste (die roodgeel

zijn met beharing van dezelfde kleur en zwarte borstels), de leden

allen zeer kort en breed zijn; de sprieten zijn dun, hun eindborstel

langer dan het 3° lid. De beharing der palpen wordt door Wiedemann

vosrood genoemd; aan al mijne exemplaren is zij zwart, hetgeen ook,

volgens Schiner, aan de typische voorwerpen van Wiedemann het

geval is; Macquart zoekt in de kleur van die beharing een sexueel

verschil en noemt die bij het 4 geel, bij het 9 zwart, wat met mijne

waarneming in strijd zou zijn. Van de gele haarstreep op de achter-

tarsen, waar Wiedemann van spreekt, zie ik niets.

37. Promachus rufipes Fabr.

Asilus rufipes, Fabr. Syst. ent. 794. 16; id. Ent. syst. IV. 383. 32;

Wied. Dipt. ex. I. 203. 38; id. Auss. Zweifl. I. 487. 93; — Dasypogon

rufipes, Fabr. Syst. Anil. 169. 23.

Een ¢ met het etiquet „Am. Sept.?”, afkomstig uit de oude col-

lectie van Raye van Breukelerwaard, in ’s Rijks museum te Leiden.

108 AMERIKAANSCHE DIPTERA.

38. Promaehus trichonotus Wied.

Asilus trichonotus, Wied. Auss. Zweifl. I. 490. 97.

Exemplaren van Brazilie (Bescke) in het museum te Leiden; een

g van dezelfde herkomst in mijne collectie.

39. Proctacanthus Heros Wied.

Asilus Heros, Wied. Auss. Zweifl. I. 427. 4.

Van deze soort bevindt zich een paartje uit Noord-Amerika, afkom-

stig uit de vroegere collectie van Raye, in ’s Rijks museum te Leiden.

40. Proctacanthus brevipennis Wied.

Asilus brevipennis, Wied. Auss. Zweifl. I. 431. 10.

Het 9 uit het Leidsch museum, door Wiedemann aan het slot zijner

beschrijving vermeld, is daar nog aanwezig. Ik zelf bezit cen d uit

Argentina (Weyenbergh), dat ook tot deze soort schijnt te behooren,

althans daaraan digt verwant is, gelijk mij ook is medegedeeld door

den heer Mik, die het met de typische exemplaren in het Weener

museum heeft vergeleken. Werkelijk is Wiedemann’s beschrijving

daarop vrij wel van toepassing, met uitzondering echter van de zwarte

veeg aan den voorkant der dijen, die ontbreekt, en van de kleur

der sprieten, waarvan althans de beide eerste leden (het derde is

afgebroken) roodgeel en niet zwart zijn. De genitalien zijn aan mijn

exemplaar niet groot en van roodgele kleur; zij bestaan in een paar

zeer langwerpige, aan ’t eind lichtgeel behaarde boven- en een paar

kortere onderkleppen.

41. Proctacanthus rubriventris Macq.

Pr. rubriventris, Macq. Dipt. ex. supp. 4. 87. 11. pl. 8. f. 3; Lynch

Arribalzaga, Asil. Argent. sep. 9. 6; — Erax speciosus, Phil. Verhandl.

zool. bot. Ges. Wien, XV. 693. 3. pl. 26 f. 28.

Van deze groote en prachtige soort bezit ik een zeer gaaf vrouwelijk

exemplaar uit de Argentijnsche republiek, mij door Prof. Weyenbergh

toegezonden.

Reeds voor ik het aangehaalde stuk van den heer Lynch Arribalzaga

gezien had, was ik tot dezelfde conclusie als hij gekomen, dat Erax

speciosus Phil. synoniem is met Proctacanthus rubriventris Macq.

Philippi heeft het 9 zeer kenbaar beschreven en afgebeeld, doch

voorbijgezien dat de soort reeds door Macquart was benoemd; hij

AMERIKAANSCHE DIPTERA. 109

vergist zich bovendien met haar in het geslacht Erax te plaatsen.

Macquart’s beschrijving, die alleen op het 4 betrekking heeft, moge

korter en minder volledig en zijne afbeelding minder juist zijn, bij

eene oplettende vergelijking van al de bijzonderheden blijft er geen

twijfel over, of beide schrijvers hadden dezelfde soort voor oogen.

42. Proctacanthus virginianus n. sp.

Nigricans; mystace pallide rufo, interdum pilis nigris marginalibus

mixto; barba albida; thorace substriato , abdominisque marginis brunneo-

pollinosis; ovidueto elongato, nigro nitido; tibiarum basi castanea; alis

ex flavido cinerascentibus; nervis ad alarum apicem et marginem pos-

teriorem leviter fuscano-limbatis. — 2 long 23—26 mm. — PI. 10

fig. 5 en 6).

Van donker uitzigt; de glanzig zwarte grondkleur van thorax en

achterlijf min of meer bedekt door geelbruine bestuiving, die op den

thorax onduidelijke langsstrepen vrij laat en aan het achterlijf voorna-

melijk in de zijden en ook eenigszins aan den achterrand der ringen

optreedt; de dunne langgerekte eijerbuis is geheel glanzig zwart; de

bovenste eindkieppen loopen spits toe en zijn langer dan de onderste,

die eene borstelige zwarte beharing dragen. Beharing van den thorax

zwart en vrij kort; ter wederzijde achter den dwarsnaad eenige stevige

zwarte borstels; aan den achterrand van het schildje en aan beide

zijden van den zeer korten maar verbreeden eersten lijfsring mede

lange zwarte borstels. Kop weinig breeder dan de thorax; gezigtsbult

groot, van boven een vierde van het aangezigt vrij latende, geheel

bedekt door den digten knevelbaard, die bij een der beide exemplaren

geheel bleek roodgeel is, bij het andere daarentegen van boven en

in de zijden met een aantal zwarte haren is vermengd; de kinbaard

bleekgeel of zelfs witachtig. Spieten zwart; het eerste lid van onderen

met een digten bundel zwarte borstels; eindborstel bijna dubbel zoo

lang als het derde lid. Zuiger zeer glanzig zwart; palpen zwart, digt

met borstels van dezelfde kleur bezet. Pooten zwart, scheenen aan de

wortelhelft roodachtig kastanjebruin en daar ter plaatse met vaalgele,

doch overigens met zwartachtige beharing; al de borstels der pooten

zwart. Kolfjes zwart. Vleugels merkelijk korter dan het achterlijf,

geelachtig aschgrauw; de aderen aan de vleugelspits en den achter-

rand met flaauwe bruine bezooming; bovenarm der eubitaal-vork met

een aanhangend adertje; tweede achtercel niet naar boven verbreed.

110 AMERIKAANSCHE DIPTERA.

Twee, met uitzondering van den deels verschillend gekleurden

knevelbaard, geheel gelijke wijfjes van Virginie (Dr. A. Breyer)

in het museum te Brussel.

43. Proctacanthus senectus n. sp.

Griseus; mystace barbaque albidis; antennis nigris, articulo tertio

parvo apice acuminato, stylo elongato; thorace vittis quatuor obscuris ,

fusco limbatis; abdomine maculis dorsalibus fuscis, hypopygio maris

et oviducto foeminae nigris subnitidis; pedibus rufis, femoribus antice

nigrosignatis, tarsis piceis; alis hyalinis. — 4 g long. 26—30 mm.

Kop witachtig; aangezigt ongeveer een vierde der kopbreedte in-

nemende en aan ruim de onderste helft bultachtig verheven; knevel-

baard wit, van onderen met eenige gele haren en zelfs een paar

zwarte borstels er tusschen; kinbaard en beharing van het achterhoofd

wit; voorhoofd met zwarte beharing; achter de oogen een krans van

gele borstels; oogen naar onderen tegen den binnenkant met grootere

facetten, wat vooral bij het d duidelijk is. Sprieten klein, zwart;

het eerste lid het langst; het tweede half zoo lang, beiden met

vaalgele beharing; het derde lid weinig langer dan het tweede,

peervormig, spits toeloopend; de eindborstel zoo lang als de beide

laatste sprietleden te zamen, aan de uiterste spits eene kleinigheid

verdikt. Zuiger glanzig zwart; palpen donker, onder den digten

baard half verborgen. Thorax grijs, van boven vóór den dwarsnaad

met vier iets donkerder langsbanden; de beide middelsten duidelijk,

vrij smal, naar voren iets uiteenloopend, over de geheele lengte van

elkander gescheiden en ter wederzijde met een zwartachtigen zoom;

de beide zijbanden minder duidelijk en meer vlekkig, soms alleen te

herkennen aan den donkeren zoom langs de binnenzijde; schildje van

dezelfde kleur als de thorax; het achterste gedeelte van den thorax

alsmede het schildje met overeindstaande vaalgele beharing, waar-

tusschen zich zwarte borstels mengen; dergelijke borstels, maar iets

steviger, bevinden zich vóór den vleugelwortel en ter wederzijde vóór

het schildje; de borstzijden hebben eene witte beharing en op den

knobbel onder den vleugelwortel staan zwarte borstels. Achterlijf lang

‘ en smal, grijs; aan den voorkant van elken ring een zwartachtige

zoom, in de gedaante eener van achteren afgeronde vlek; in sommige

rigtingen de zijden van het achterlijf bruinachtig ; mannelijke genitalien

niet groot, zwart en eenigszins glanzig, met grijze beharing en enkele

AMERIKAANSCHE DIPTERA. 111

zwarte borstels; tusschen de aan het eind afgeknotte bovenkleppen

steekt van boven een zwart tepelachtig orgaan uit; de onderkleppen

naar het einde spits en aldaar met gele beharing; eijerbuis van

het ¢ glanzig zwart, niet volkomen zoo lang als de beide laatste

lijfsringen. Heupen grijs als de borstzijden; dijen en scheenen rood-

geel, doch door de digte witachtige beharing grauwachtig rood

schijnende; de voorzijde van al de dijen zwartachtig; tarsen pek-

zwart; de stekelachtige borstels der pooten allen zwart; bij het d ont-

breken deze aan de voordijen; ook de voethaken zwart, de voetballen

daarentegen bruingeel. Kolfjes bruingeel. Vleugels bijna zuiver glas-

achtig; bij het d is de tweede helft van den voorrand als zwart

gezoomd, omdat de subcostaal-ader zeer digt langs de randader loopt.

Beide sexen uit Argentina (Weyenbergh).

Bij een der mannelijke exemplaren is de grondkleur der beide

middelbanden donkerder, waardoor de bezooming weinig duidelijk is.

44. Proctacanthus brevistylatus n. sp.

Cinereus; antennis nigris, tenuibus; articulo tertio articulis primo

et secundo conjunctis longiori, stylo parvo munito; thorace lineis

duabus mediis nigris maculisque lateralibus fuscis; abdomine fusco-

maculato; pedibus rufis, femoribus nigrovittatis; tarsis fuscis; alis

hyalinis apud apicem laeviter brunnescentibus, costa (4) subdilatata.

d long. 19 mm.

Aschgrauw. Aangezigt bijna een derde der kopbreedte innemende,

witachtig; gezigtsbult tot twee derden der hoogte van het aangezigt

reikende; knevelbaard deels uit witte, deels uit gele borstelharen

bestaande; kinbaard en beharing van het achterhoofd wit; achter de

oogen een krans van zwarte borstels; de facetten aan de voorzijde der

oogen iets grooter dan de overige. Sprieten zwart, van slanken vorm ;

eerste lid cylindrisch, het tweede kort, het derde iets langer dan de

beide voorgaande te zamen; de eindborstel slechts een derde der

lengte van het laatste sprietenlid. Zuiger en palpen zwart. Thorax

van boven met twee duidelijke zwartbruine langsstrepen, die naar

voren eenigszins uiteenloopen; ter wederzijde nog een paar donkere

vlekken; van achteren op den thorax en op het schildje eene vaalgele

beharing, waartusschen eenige zwarte borstels staan ; vóór den vleugel-

wortel enkele grootere zwarte borstels; borstzijden met witte beharing.

Achterlijf cylindrisch, eenigszins platgedrukt; op elk der ringen eene

112 AMERIKAANSCHE DIPTERA.

groote zwartbruine vlek; die van den vierden en vijfden ring duidelijker,

die van den zesden ring even duidelijk, maar kleiner; genitalien

glanzig blaauwzwart met gemengd gele en zwarte beharing; de

bovenkleppen een paar korte, kromme haken vormende, waartusschen

een behaard zwart tepeltje uitsteekt; van onderen nog een paar om-

gebogen, zwarte, aan ’t eind borstelig behaarde tepeltjes. Heupen

grijs als de borstzijden; de pooten verder roodgeel, de onderkant der

dijen en de voorkant der achterscheenen zwartachtig; tarsen zwart-

bruin; de voorheupen, de dijen van onderen en de binnenkant der

scheenen met digte en lange, witachtige beharing ; de stekelige borstels

der pooten zwart; zij ontbreken aan de voordijen; aan het eerste of

de beide eerste leden der tarsen van onderen eene glanzig geelroode

viltige beharing. Kolfjes geel. Vleugels glasachtig, aan de spits en

het laatste gedeelte van den achterrand met eenige geelbruine tint;

aderen zwart; de voorrand voorbij het midden een weinig verbreed.

Een enkel ¢ uit Argentina (Weyenbergh).

45. Eccritosia barbata Fabr.

Asilus barbatus, Fabr. Ent. syst. IV. 379. 12; id. Syst. Anil. 155. 7;

Wied. Dipt. ex. I. 187. 9; id. Auss. Zweifl. I. 439. 22; — Procta-

canthus barbatus, Macq. Dipt. ex. I. 2. 122. 4.

In mijne collectie bevinden zich een paar wijfjes zonder aanduiding

van vaderland (de soort behoort in Brazilie thuis).

46. Erax stylatus Fabr.

Asilus stylatus, Fabr Syst. ent. 795. 19; id. Ent. syst. IV. 384. 38;

Wied. Dipt. ex. I. 198. 30; id Auss. Zweifl. I. 462. 57. pl. 6. f. 6; —

Dasypogon stylatus, Fabr. Syst. Antl. 171. 31.

In ’s Rijks museum te Leiden bevinden zich twee wijfjes, het eene

van Rio de Janeiro (Bescke), het andere van Wisconsin (Thure

Kumlien).

47. Erax macularis Wied.

Asilus macularis, Wied. Dipt. ex. I. 193. 19; id. Auss. Zweifl. I.

447. 33; Macq. Dipt. ex. I. 2. 147. 32.

Een d en een 2 van Rio de Janeiro, benevens nog een 4 uit

Noord-Amerika in het museum te Leiden; een d van Suriname in

mijne collectie.

AMERIKAANSCHE DIPTERA. 113

48. Erax macrolabis Wied.

Asilus macrolabis, Wied. Auss. Zweifl. I. 458, 51.

Een 2 van Tenessee (Troost), benevens twee mannetjes uit Noord-

Amerika (afkomstig van de oude collectie van Raye) in ’s Rijks

museum te Leiden.

49. Erax auribarbis Wied.

Asilus auribarbis, Wied. Dipt. ex. I. 186. 8; id. Auss. Zweifl. I. 437. 19.

Twee mannetjes van Bahia in het museum te Leiden; in het eene

exemplaar is de vorkcel zonder het gewone terugloopend adertje.

50. Erax labidophorus Wied.

Asilus labidophorus, Wied. Auss. Zweifl. I. 459. 52; — Erax ead,

Macq. Dipt. ex. I. 2. 110. 7.

Een oud mannelijk exemplaar van Brazilie in het museum te Leiden.

51. Erax striola Fabr.

Dasypogon striola, Fabr. Syst. Antl. 172. 38; — Asilus striola, Wied.

Dipt. ex. 1. 199. 31; Auss. Zweifl. I. 464. 58; — Erax striola, E.

Lynch Arribalzaga, Asil. argent. sep. 51. 35; — Er. maculatus, Macq.

Dipt.! ex. 1.2: 111: pl: 966:

Twee wijfjes van Brazilie in het museum te Leiden.

52. Erax flavofasciatus Wied.

Asilus flavofaseiatus, Wied. Auss. Zweifl. I. 470. 68.

Een ¢ van Rio de Janeiro (Bescke) in het museum te Leiden.

53. Erax rufinus Wied.

Asilus rufinus, Wied. Zool. Mag. II. 47. 8; id. Auss. Zweifl. I.

441. 25; — Krax rufinus, Schin. Verh, zool. bot. Ges. Wien, XVII

(1867). 393. 84; v. d. Wulp, Notes from the Leyd. mus. IV. 78. 7.

Een mannetje en twee wijfjes, uit Brazilie, in het Leidsch museum.

De kenmerken, door Wiedemann opgegeven, vind ik aan deze

exemplaren terug. De sprieten zijn bleek roodgeel; het eerste lid is

het langst, cylindervormig en van onderen over de geheele lengte,

van boven alleen aan ’t eind met zwarte borstels; het tweede lid is

kort, mede met zwarte borstels; het derde niet veel langer, priem-

vormig, met zwarte rugstreep en een zwarten eindborstel, die ten

114 AMERIKAANSCHE DIPTERA.

minste zoo lang is als het tweede en derde sprietenlid te zamen. Het

aangezigt is niet breed en wordt van boven nog smaller. Van de

bruinachtige kleur in ’t midden van den achterrug, waarvan Wiedemann

spreekt, zie ik niets. De borstels op den thorax en aan de pooten

zijn allen zwart. De mediastinaal-cel is zwartbruin en vormt eene

donkere streep tegen den voorrand; de bovenarm der cubitaal-vork

is aan den wortel wel eenigszins hoekig omgebogen, maar mist bij al

mijne exemplaren het terugloopende adertje.

54. Erax pogonias Wied.

Asilus pogonias, Wied. Dipt. ex. 1. 198. 29; id. Auss. Zweifl. I.

460. 54; — Dasypogon barbatus, Fabr. Syst. Antl. 169. 22.

Een ¢ van Arizona (Neumögen) in het museum te Leiden.

De aangehaalde beschrijvingen passen beter dan eenige andere op

dit voorwerp.

55. Erax unicolor Bell.

Bellardi, Ditt. mess., II. 37. 3.

Van deze soort bevinden zich in het BER museum eenige

exemplaren van beide sexen, met het etiquet: Guanaxuato, E. Dugès.

De conservatie laat wel te wenschen over, doch is van dien aard,

dat ook de mannelijke exemplaren (Bellardi beschrijft alleen het 9)

zich met voldoende zekerheid laten determineren. Bellardi kon geen

melding maken van de sprieten; ongelukkig is ook aan al de boven-

bedoelde voorwerpen althans het derde sprietenlid afgebroken; de

beide eerste leden zijn zwart, het tweede met vele zwarte borstels

bezet. De kenmerken van het 2 zijn allen (met uitzondering van de

genitalien) ook op het & toepasselijk; de digte beharing en vooral de

lange manen op den hoog gewelfden, kielvormigen thorax zijn zeer

in ’t oogvallend. De vleugels van het ¢ zijn aan de tweede helft van

den voorrand verbreed; de randcel is geelbruin; de beide daaronder

gelegen cellen vertoonen een aantal dwarsplooijen. De mannelijke

genitalien zijn zeer groot, naar boven omgebogen, glanzig zwart; de

bovenste aanhangsels aan ’t einde stomp; de onderste, die iets korter

zijn, in eene spitse punt geëindigd en van onderen aan de basis

met een stevigen, krommen doorn; de beharing dezer deelen grooten-

deels zwart, aan ’t eind der bovenste aanhangsels blond.

AMERIKAANSCHE DIPTERA. 115

56. Erax senilis Wied.

Asilus senilis, Wied. Auss. Zweifl. I. 471. 70; Walk. List, II.

400; — Krax senilis, E. Lynch Arribalzaga, Asil. argent. sep.

47. 32.

Ik ontving drie mannetjes en vier wijfjes uit Argentina van Prof.

Weyenbergh. De uitvoerige beschrijving van den heer Lynch past

volkomen op deze vrouwelijke exemplaren; de mannetjes komen daar-

mede ook wel overeen, met uitzondering evenwel, dat zij geene

zwarte borstelharen van boven in den knevelbaard dragen en ook de

beharing der palpen niet zwart, maar witachtig is. Daar zij overigens

geene afwijking vertoonen, meen ik ze tot dezelfde soort te mogen

rekenen. De grootte der voorwerpen, zoowel van de eene als van de

andere sexe, loopt nog al uiteen en verschilt van 11 tot 16.5 mm.

57. Krax bilineatus n. sp.

Ex cinereo ochraceus; thorace lineis duabus fuseis, antice divergen-

tibus; antennarum articulis duobus primis flavis, articulo ultimo nigro ;

haustello palpisque nigris; femoribus nigricantibus, supra rufis; tibiis

rufis, posticis dimidio apicali nigro; tarsis nigris, anticorum articulis

basalibus rufis; alis flavescentibus. — 9 long. 10 mm.

Aangezigt witachtig, zonder bult, ongeveer een vierde der kop-

breedte innemende; knevelbaard geelachtig wit; zuiger en palpen

zwart, de laatsten met zwarte borstels; kinbaard en beharing van

het achterhoofd wit; borstelkrans achter de oogen geel. Sprieten slank ;

de beide eerste leden geel, het derde naauwelijks zoo lang als het

eerste, even als de eindborstel zwart. — Thorax, schildje en achterlijf

grijsachtig okergeel; op den thorax twee zwartbruine, naar voren uit

elkander wijkende en van achteren ineenloopende langsstrepen, waar-

nevens de kleur, althans in sommige rigtingen, tot het bruinachtige

neigt; de ruimte van voren tusschen de beide strepen blijft steeds

licht; borstzijden aschgrauw; geheel van achteren op den thorax en

in de zijden vóór den vleugelwortel staan eenige zwarte borstels; twee

dergelijke bevinden zich aan den achterrand van het schildje. Achterlijf

naar het einde gelijkmatig spits toeloopend; de buik zwartachtig; de

eijerbuis glanzig zwart, korter dan de laatste ring, bijna niet zamen-

gedrukt. Pooten roodgeel; de heupen aschgrauw; de dijen aan den

onder- en voorkant benevens hare geheele spits, ook de spits der

116 AMERIKAANSCHE DIPTERA.

scheenen en der eerste tarsenleden zwartachtig; de laatste tarsenleden

geheel zwart of zwartbruin; aan de achterscheenen is de donkere

kleur tot ongeveer de halve lengte uitgebreid; de stekelige borstels

der pooten grootendeels zwart, slechts hier en daar een enkele van

bleekgele kleur. — Kolfjes geel. — Vleugels met geelachtige tint en

bruingele aderen; de randader daar waar de hulpader eindigt zwart;

de cubitaal-vork vrij breed, haar bovenarm sterk gebogen uit den

hoofdtak ontspruitende en aan de bogt met een zeer klein ader-

rudiment; middeldwarsader iets vóór het midden der schijfcel.

Een ¢ van Argentina (Weyenbergh).

Wegens het ader-rudiment aan de vorkcel meen ik dat deze kleine

doch fraaije soort niet beter dan in het geslacht Erax kan worden

geplaatst; zij wijkt echter van andere soorten af door de korte en

minder zamengedrukte eijerbuis en de niet hoekige maar afgeronde

ombuiging van den bovenarm der cubitaal-ader.

Erax flavidus Macq. (Dipt. ex. I. 2. 114. 15), — wel te onder-

scheiden van Asilus flavidus Wied. (Auss. Zweifl. I. 473. 74), die ook

tot het genus Erax behoort, — zou misschien in aanmerking kunnen

komen, ware het niet dat van deze de palpen geel worden genoemd.

Ik ontving van Prof. Weyenbergh nog een paar Argentijnsche Erax-

soorten, die ik niet weet te determineren, doch alleen wijfjes; ik

geloof daarom wel te doen met de beschrijving te wachten, tot ik

zoo gelukkig zal zijn ook de andere sexe te leeren kennen; voor E.

bilineatus heb ik te dien opzigte eene uitzondering gemaakt, omdat

deze bijzonder kenbaar is.

58. Mochtherus Truquii Bell.

Asilus Truquii, Bellardi, Ditt. mess. II. 52. 2.

Twee wijfjes van Guanaxuato (E. Dugès) in het Brusselsche museum.

De beschrijving, door Bellardi van het d gegeven, past zoo goed

op deze vrouwelijke exemplaren, dat de determinatie niet twijfelachtig

kan zijn. De eijerbuis is glanzig zwart, van ter zijde zamengedrukt,

de bovenklep aan ’teind met ronde lamellen, die met korte stekeltjes

bezet zijn.

59. Epithriptus albisetosus n. sp.

Cinereus; antennis nigris; facie, mystace barbaque albis; thorace

lineis duabus maculisque lateralibus fuseis; abdomine nigricante; seg-

AMERIKAANSCHE DIPTERA. 117

mentorum limbo postico albido; pedibus rufis, femorum parte antica ,

tibiarum apice, tarsorum anteriorum articulis tribus ultimis tarsisque

posticis totis nigris; pedorum setulis albescentibus; alis flavidis. —

d 2 long. 13 mm.

Volgens Schiner’s analytische tabel der Asiliden-genera meen ik deze

soort tot het geslacht Epithriptus Löw te moeten brengen.

Aangezigt naar boven versmald, aan de onderste belft bultig ver-

heven, wit even als de knevelbaard en de beharing van kin en achter-

hoofd; tegen de kruin achter de oogen eene rij van zwarte borsteltjes.

Sprieten zwart; het eerste lid eylindrisch, met bleekgele beharing;

het tweede kort (het derde aan mijne beide exemplaren afgebroken) ;

zuiger en palpen zwart. Thorax en schildje aschgrauw; op den rug

van den thorax twee donkerbruine, van voren iets uiteenwijkende

langsbanden, en daarbuiten nog een paar donkere, niet scherp be-

grensde vlekken; achter op den thorax eenige zwarte borstels. —

Achterlijf zwartachtig, met lichtgrijzen achterrand der ringen; aan

de vier voorste ringen vóór de insnijdingen borsteltjes, waarvan die

in de zijden witachtig, die op den rug zwart zijn; mannelijke geni-

talien kolfachtig, omhoog gebogen; de bovenkleppen glanzig, aanvan-

kelijk zwartbruin met deels zwarte, deels geelachtige beharing, naar

het einde roestkleurig met bleekgele beharing; daartusschen steekt

een klein, behaard, zwart tepeltje uit; eijerbuis van het 9 glanzig

zwart, een weinig doch niet sterk zamengedrukt, ongeveer 200

lang als de beide laatste lijfsringen. — Pooten roodgeel; de heupen

aschgrauw; de dijen aan den voorkant zwart, wat bij het ¢ tot eene

zwarte veeg is beperkt; voorts de spits der scheenen, althans der

achterscheenen, de laatste leden der voorste tarsen, benevens de ge-

heele achtertarsen zwart of zwartbruin; beharing der pooten witachtig ,

vooral lang en digt aan de voorheupen; de stekelige borstels der

pooten bleekgeel, alleen sommigen aan de tarsen zwart. — Kolfjes

geel. — Vleugels met geelachtige tint en zwartbruine aderen; middel-

dwarsader iets voorbij het midden der schijfcel.

Een enkel paartje van Argentina (Weyenbergh).

Verwant schijnen te zijn Asilus (Epithriptus) niveibarbus en albospi-

nosus Bell. (Ditt. mess. II. 53. 4 en 54. 5), die echter beiden onder-

scheiden zijn door zwarte borstels boven in den knevelbaard; niveibarbus

bovendien door roodachtige vlekken in de borstzijden, dito zijden en

onderkant des achterlijfs, het geel bestoven schildje en eene zwarte

118 AMERIKAANSCHE DIPTERA.

veeg aan de voorscheenen; albospinosus nog door de zwarte beharing

der beide eerste sprietleden, den gelen achterzoom der lijfsringen en

de donkerder pooten en vleugels.

THEREVIDAE.

Psilocephala nigra Say.

Thereva nigra, Say, Journ. ac. Phil. III. 40. 2; Wied. Auss. Zweifl.

I. 235. 12.

Een ¢ uit Mexico (Dugès) in het museum te Brussel.

LEPTIDAE.

1. Leptis plumbea Say.

L. plumbea, Say, Journ. ac. Phil. III. 39. 10; Wied. Auss. Zweifl.

I. 228. 15; — L. griseola, v. d. Wulp, Tijdschr. v. Entom. X. 142.

14. pl. 4 f. 5.

Een ¢ van Wisconsin (Thure Kumlien) in ’s Rijks museum te Leiden.

Bij nadere vergelijking van Wiedemann’s beschrijving, moet ik

erkennen, dat Löw juist heeft gezien, toen hij mijne soort met

L. plumbea identificeerde.

2. Leptis mystacea Macq.

Macq.) Dipt.vex AT 1.530245 pl3 bis £2;

Van Wisconsin (Thure Kumlien) in het Leidsche museum, van

Quebec (Provancher) in dat te Brussel.

3. Leptis hirta Low.

Löw, Dipt. Amer. Sept. Cent. I. 21.

Een d van Quebec (Provancher) in het Brusselsche museum.

4. Chrysopila quadrata Say.

Leptis quadrata, Say, Journ. ac. Phil. III. 35. 3; Wied. Auss. Zweifl.

I. 226. 11; — Leptis fumipennis, Say, l. c. 37. 7; Wied. I. c. I.

227. 12; Walk. List, 1.217; — Leptis reflera, Walk. List, 1.216; —

Chrysopila dispar, v. d. Wulp, Tijdschr. v. Ent. X. 143. 15 pl. 4

f. 6-11.

Een d van Quebec (Provancher) in het museum te Brussel; beide

sexen uit Wisconsin (Thure Kumlien) in dat te Leiden.

AMERIKAANSCHE DIPTERA. 119

5. Chrysopila apicalis n. sp.

Fusca; abdominis basi pedibusque testaceis; tarsorum articulis

ultimis obscuris; alis subhyalinis, ad apicem leniter infuscatis; stig-

mate nervisque fuscis; nervi cubitalis ramo superiori in medio cur-

vato. — d 9 long. 5.5—7 mm.

_ Het & zwartbruin, het 2 meer tabaksbruin. Kop, sprieten en pal-

pen zwartachtig; zuiger vuilgeel; voorhoofd van het 2 met eene

langsgroeve en boven de sprieten met een smal geelachtig dwarsbandje.

Sprieten zeer kort, het derde lid rondachtig, met langen eindborstel.

Bij het & de schouderknobbels, eene vlek binnenwaarts van den

vleugelwortel, de borstzijden, de zijden van den achterrug, de eerste

lijfsring en het begin van den buik bruingeel; bij het 9 is van deze

teekening weinig te zien, daarentegen op den thorax eene aanduiding

van drie breede donkere dwarsbanden; eijerbuis bruingeel. Pooten

bruingeel, het eind der tarsen zwartbruin. Kolfjes zwartbruin met

geelachtigen steel. Vleugels breed, zeer glanzig, bijna glashelder, aan

de spits een weinig verdonkerd; aderen zwartbruin; randvlek roet-

bruin; bovenarm der cubitaal-vork in ’t midden opgebogen, zoodat

de spitshelft der vorkcel merkelijk breeder is dan de wortelhelft ;

middeldwarsader digt bij den wortel der schijfcel; de bovenste der

uit deze cel ontspruitende langsaderen ver naar achteren gerukt.

Beide sexen van Guadeloupe (Delaunay) in het museum te Brussel.

De soort schijnt zeer verwant aan Chr. americana Schiner (Dipt.

Nov. Reise, 197. 4); ik kan haar echter niet als zoodanig bestemmen,

omdat Schiner niet spreekt van den gelen wortel des achterlijfs en

hij daarentegen de vleugels als bruingeel getint noemt; voorts heet

bij hem de bovenarm der vorkcel aan de basis hoekig omgebogen.

EMPIDAE.

Syneches simplex Walk.

S. simplex, Walk. Dipt. Saund. 165 pl. 5. f. 7; — S. punctipennis,

v. d. Wulp, Tijdschr. v. Entom. X. 139. 12. pl. 3. f. 18—21.

Een 2 van Wisconsin (Thure Kumlien) in ’s Rijks museum te Leiden.

Toen ik mijne S. punctipennis beschreef, was mij de aangehaalde

beschrijving van Walker en de daarbij gevoegde afbeelding van Prof.

Westwood nog onbekend.

120 AMERIKAANSCHE DIPTERA.

DOLICHOPODAE.

1. Psilopus grisoprasius Walk.

Ps. chrysoprasi, Walk. List., III. 646; — Ps. chrysoprasius, Löw

Neue Beitr. VIII. 90; Mon. Dipt. N. Am. II 265. 10.

Eenige exemplaren van beide sexen, van Guadeloupe en Martinique

(Delaunay), in het museum te Brussel.

2. Psilopus equestris Fabr.

Musca equestris, Fabr. Syst. ent. 782. 50; id. Ent. syst. IV. 340.

119; — Dolichopus equestris, Fabr. Syst. Antl. 268. 7; — Psilopus

equestris, Wied. Auss. Zweifl. II. 214. 3.

Een paartje uit Argentina (Weyenbergh).

De juistheid der determinatie is verzekerd door den heer Mik, die

z00 goed was mijne exemplaren met Wiedemann’s typen in het Weener

museum te vergelijken.

3. Psilopus longisetosus n. sp.

Chalybeo-viridis nitidus, nigro-setulosus; abdomine nigro-fasciato; pedi-

bus testaceis, femoribus nigris; antennis nigris, seta apicali corpore lon-

giori; alis cinerascentibus, praeter umbram costalem dilute infuscatam ,

immaculatis; tegulis pallide setulosis; halteribus obscure testaceis. —

d long. 6 mm. — (PI. 10 fig. 7).

Glanzig metaalachtig groen, van boven meer tot het staalblaauwe

neigende. Kop meer breed dan hoog; voorhoofd staalblaauw; aange-

zigt metaalgroen, naar onderen sterk versmald, in ’t midden met eene

wit bestoven dwarsgroef; kinbaard geelachtig; op den schedel eenige

stevige zwarte borstels. Sprieten zwart; het tweede lid het grootste,

van onderen met borstels; het derde zeer klein, als ’t ware het wor-

tellid vormende van den zeer langen sprietborstel; deze naar boven

opgebogen, bijna anderhalfmaal ter lengte des ligchaams, aan de basis

dikker, doch langzamerhand verdunnende, aan het eind haarvormig.

Zuiger bruingeel; palpen zwart. Borstzijden met eenige aschgrauwe

bestuiving; achterlijf naar achteren versmald, met zwarten zoom

langs de insnijdingen. Op den thorax lange zwarte borstels; twee

dergelijke aan den achterrand van het schildje; ook het achterlijf

AMERIKAANSCHE DIPTERA. 121

rondom met vele uitstaande donkere borstels. Hypopygium matig

groot, zwartbruin; de bovenste aanhangsels kort, naar het einde

verbreed; de onderste aanhangsels langer en smaller, aan ’t eind op-

gebogen en aan den wortel van onderen met een doornachtig , lang

behaard uitsteeksel. Pooten vuil roodgeel; heupen zwart met witten

weerschijn; dijen zwart, de voorste aan de spits bruingeel; achter-

scheenen en al de tarsen bruinachtig, de laatste tarsenleden zelfs

donkerbruin; onder aan de dijen eene vrij lange, blonde beharing.

Vleugelschubben met bleekgele borsteltjes; kolfjes geelbruin. Vleugels

groot, grijsachtig, sterk iriserend; tegen den voorrand, voorbij de

uitmonding der subeostaal-ader, eene lichtbruine schaduw, die zich

slechts tot de cubitaal-ader uitstrekt; aderen zwartbruin; de voor-

rand aan den wortel met korte borsteltjes bezet; uitmonding der

subcostaal-ader op de halve vleugellengte, die der radiaal-ader digt

bij de vleugelspits; cubitaal-ader gebogen; discoidaal-ader regthoekig

omgebogen en voorbij de ombuiging niet voortgezet; eerste achtercel

naauw geöpend; schijfdwarsader zacht geslingerd, op twee derden van

de eerste achtercel ingewricht.

Een d van Brazilie, in het museum te Brussel.

Te vergeefs heb ik naar eene beschrijving gezocht, die op deze

soort past. Volgens Löw (Mon. Dipt. N. Amer., II. 230) zouden al

de tropische soorten van het geslacht Psilopus zwarte borsteltjes aan

de vleugelschubben hebben; de bovenbeschreven soort, die zoo) wegens

de herkomst als wegens haar geheele maaksel onder de tropische

vormen moet worden gerekend, weerspreekt die stelling.

4, Argyra albicans Löw.

Löw, Neue Beitr. VIII. 45. 1; id. Monogr. Dipt. N. Amer. IL 125.

Een d uit de omstreken van Quebec (Provancher) in het museum

te Brussel.

5. Neellus poliogaster Phil.

Hydatostega poliogastra, Phil. Verh. zool. bot. Ges. Wien, XV

(1865) 780 pl. 28 f. 52,

Een exemplaar uit Chile in mijne collectie; het stemt volkomen

met Philippi’s beschrijving en afbeelding overeen.

122 AMERIKAANSCHE DIPTERA.

SYRPHIDAE.

1. Ceria barbipes Löw.

Löw, Neue Beiträge I. 19. 18.

Een 9 uit Argentina (Weyenbergh). Het komt tot in de minste

bijzonderheden met Löw’s beschrijving van het d overeen; alleen is

de lange beharing aan de binnenzijde der middenscheenen niet aanwezig.

2. Volucella obesa Fabr,

Syrphus obesus, Fabr. Syst. ent. 763. 5; Ent. syst. IV. 282. 15;

Syst. Antl. 227. 14; — Volucella obesa, Wied. Auss. Zweifl. 11. 199. 8;

Macq. Suit. à Buff. Dipt. I. 494. 5; Bigot, in R. de la Sagra, Hist.

phys. pol. et nat. de Vile de Cuba, 801; — Ornidia obesa, St. Farg.

et Serv. Encycl. meth. X. 786.

Deze over bijna geheel Zuid-Amerika verspreide en ook in tropisch

Azie en Afrika voorkomende soort is in schier alle collectien ver-

tegenwoordigd. In het Brusselsche museum vond ik exemplaren van

Mauritius (de Robillard), van Guadelonpe (Delaunay) en uit Brazilie

(de Lacerda); in ’s Rijks museum te Leiden en in mijne collectie

bevinden zich exemplaren van Brazilie, Suriname, Columbie en Caracas;

ik bezit een voorwerp, waarbij de vlek op de vleugels geheel ontbreekt.

3. Volucella scutellata Macq.

Macq. Dipt. ex. II. 2. 25. 9. pl. 6 f. 2; Blanch. bij Gay, Mist. fis.

y pol. de Chile, VII. 405. 1. pl. 4 f. 6; v. d. Wulp, Notes from the

Leyd. mus. IV. 79. 8.

Een d uit Chile in ’s Rijks museum te Leiden.

De uitdrukking van Macquart: „bord postérieur de l’écusson à six

petits tubercules terminés chacun par une soie” is minder juist: het

ziin geene borstels, maar inderdaad zes zwarte doorntjes, die aan

het grondstuk wratachtig verdikt en drie aan drie over den rand

verdeeld zijn. Door dit kenmerk nadert de soort tot het geslacht

Temnocera; het derde sprietenlid is echter van voren naauwelijks iets

ingedrukt. Bij dit exemplaar zijn de gele kanten van den thorax

bijna niet aanwezig en is de kleur der sprieten vrij donker bruingeel.

4. Volucella notata Big.

Bigot, Annales de la Soc. entom. de France, 5e ser. V. 475. 6.

Beide sexen, uit Argentina (Weyenbergh).

AMERIKAANSCHE DIPTERA. 123

De beschrijving past geheel op deze voorwerpen. Het zeer lang-

werpige derde sprietenlid loopt naar het uiteinde vrij spits toe en is

aan de voorzijde eenigszins uitgebogen; de oogen zijn in beide sexen

duidelijk behaard. Bij het & is de beharing van den kop zoowel als

van het geheele ligchaam zeer digt en vrij lang; ook de pooten en

vooral de buitenzijde der achterscheenen hebben eene zeer digte,

uitstaande beharing. Bij het 2 is de kleur van het schildje niet

geelachtig, maar donker en metaalglanzend als de geheele thorax.

5. Temnocera spinigera Wied.

Volucella spinigera, Wied. Auss. Zweifl. Il. 197.5; — Temnocera id.

Macq. Dipt. ex. II. 2. 27. pl. 7. f. 1.

Drie mannetjes en drie wijfjes uit Argentina (Weyenbergh).

Wiedemann’s beschrijving is in de voornaamste punten op deze

exemplaren toepasselijk. Volgens hem zijn de zijden en de achterrand

van den thorax, even als het schildje „rein braun”; ik vind dit

zoo bij twee vrouwelijke voorwerpen; bij het derde wijfje zoowel als

bij de drie mannetjes is de thorax geheel donker, glanzig zwart met

iets metallieken gloed; het schildje is evenwel bij al de exemplaren

meer bruin, terwijl ook het achterlijf bij allen tot het bruine neigt.

De vleugelvlek is bij de drie mannetjes volkomen zooals Wiedemann

die beschrijft, doch bij de wijfjes is daarvan sleckts een spoor te

vinden, ’t zij in eene donkere bezooming der aderen daar ter plaatse,

waardoor de vlek in eenige kleinere vlekken is opgelost (2 exemplaren),

of wel (bij een exemplaar) in eene niet zwartbruine, maar licht

bruinroode vlek, die met de bruinachtige tint aan den vleugelwortel

is ineengesmolten.

De grootte mijner voorwerpen ioopt nog al uiteen; het grootste is

12.5 mm., het kleinste slechts 9 mm. lang (Wiedemann geeft 54 1.

= ongeveer 11.5 mm. aan). De oogen hebben in beide sexen eene

digte, maar korte, witachtige beharing. Het voorhoofd steekt bij het

4 merkelijk meer vooruit dan bij het 9; het aangezigt is bij beiden

onder het midden bultig verheven (zie Pl. 10 f. 8).

Het geslacht Temnocera werd in 1825 in de Encyclop. method.

(dl. X p. 786) opgerigt voor eene Syrphide uit China (T. violacea),

die zich onderscheidt door het derde sprietenlid, dat aan de voorzijde

in ’t midden is ingedrukt, en door het schildje, dat aan den achter-

124 AMERIKAANSCHE DIPTERA.

rand met doorntjes is gewapend, doch welke soort overigens met

die van het geslacht Volucella overeenkomt.

Dezelfde kenmerken worden ook aangetroffen bij Volucella spinigera

Wied., die in Zuid-Amerika niet zeldzaam is en die ik eer nog als

type van het geslacht Temnocera zou willen beschouwen, omdat er

nog meer Zuid-Amerikaansche soorten zijn.

Wiedemann meende het nieuwe genus niet te kunnen aannemen;

hij laat het met Volucella vereenigd en beschrijft Temnocera violacea

onder den naam van Volucella mutata. Macquart daarentegen, die er

steeds op uit is om de generieke benamingen, door zijne landgenooten

ingevoerd, in stand te houden, neemt het geslacht Temnocera af-

zonderlijk op. In zijne Diptères exotiques legt hij een bijzonder gewigt

op den meer langwerpigen vorm van het derde sprietenlid (zie o. a.

zijne tabel der Syrphiden in het aangehaalde werk). Op zich zelf is

dit laatste kenmerk geheel onvoldoende, om het gesl. Temnocera van

de overige Volucella’s te onderscheiden, want onder de exotische

soorten der laatsten zijn er, die zelfs een veel langer derde sprieten-

lid bezitten dan de Temnocera-soorten; een voorbeeld daarvan levert

Volucella notata Big. (hiervoren onder n°. 4 behandeld); toch is deze

volstrekt geene Temmocera, want het derde sprietenlid is, in stede

van in ’t midden ingedeukt, integendeel aan de voorzijde een weinig

bol, en evenmin zijn er doornen aan het schildje te vinden.

Als men uitsluitend op de Europesche soorten van Volucellu acht

geeft, dan zou de generieke afscheiding van het geslacht Temmnocera

alleszins gewettigd zijn, want inderdaad, bij al de overeenkomst in

habitus, aderbeloop enz., vormen het langwerpige, uitgesneden

sprietenlid en het doornige schildje een zeer in ’t oogvallend onder-

scheid. Bij het onderzoek van sommige exotische voorwerpen blijkt

evenwel dat deze kenmerken geen scherpe afscheiding vormen. Zoo ken

ik eene soort (Volucella decorata Walk. , waarvan ik een exemplaar uit

Padang bezit), die bijzonder korte, maar toch ingedrukte sprieten

heeft, terwijl het schildje volstrekt ongedoornd is; zij bezit ook

geenszins den korten ineengedrongen vorm der Temnocera-soorten en

komt in habitus meer overeen met onze Volucella zonata; daarentegen

heeft Volucella scutellata Macq. uit Chile (zie hiervoren n°. 3) een

doornig schildje, maar geen ingedeukte sprieten.

Toch zou ik het geslacht Temnocera niet uit het systeem willen

verbannen, want bij het groote aantal exotische soorten van

AMERIKAANSCHE DIPTERA. 125

Volucella blijft het altijd wenschelijk om eenige, die zich zoo bijzonder

onderscheiden, in een afzonderlijk genus op te nemen. Het best zal

zijn zich voor het geslacht Temnocera te houden aan de kenmerken,

oorspronkelijk in de Eneyel.. méth. opgegeven, met eenige wijziging

nogtans, die sedert door de kennis van verschillende exotische Volucella-

soorten noodig is geworden. Ik meen dat het genus op de volgende

wijze zou kunnen worden gekarakteriseerd :

Vrij groote Syrphiden van breeden, gedrongen eironden vorm.

Kop iets breeder dan de thorax; aangezigt gewelfd, weinig of

niet vooruitstekend, ver onder de oogen afdalende, soms bijna

kegelvormig verlengd. Oogen kort en digt behaard, althans bij 4.

Sprieten korter dan het gezigt; het derde lid langwerpig, in ’t midden

aan de voorzijde, somwijlen ook aan de achterzijde ingedeukt ; spriet-

borstel duidelijk gevederd. Schildje aan den achterrand met korte

borstelachtige doorntjes. Achterlijf gewelfd, eenkleurig d. i. zonder

vlekken of banden. Al het overige, ook het aderbeloop der vleugels,

als bij Volucella.

6. Temnocera recta n. sp.

Nigra submetallica; capite flavido; fronte non producto; epistomate

perpendieulare ; scutello et (in 9) thoracis limbis testaceis; alis praeter

punetum nigrum costalem immaculatis. — ¢¢ long. 9— 11 mm.

In den regel kleiner dan 7. spinigera en overigens van haar onder-

scheiden door ongevlekte vleugels, het niet vooruitstekende voorhoofd

en een regtstandig, niet bultig aangezigt (zie Pl. 10 f. 9).

Kop wasgeel, aangezigt met weinig in ’t oog vallende geelachtige

beharing; de digte beharing der oogen geelgrauw, in d langer, ook

langer dan bij spinigera d. Sprieten roestkleurig, nog niet tot de

halve gezigtslengte afdalende; het derde lid in ’t midden ingeknepen ,

aan het einde een weinig verdonkerd; sprietborstel zwartbruin, van

boven langer bevederd dan van onderen. Thorax en achterlijf glanzig

zwart, met metaalachtigen gloed; schildje doorschijnend bruingeel;

bij het 9 ook de zijden van den thorax zoo gekleurd; beharing van

den thorax en het schildje donkerbruin (4) of meer bruingeel (2);

achterlijf fijn gestippeld, met uiterst korte zwartachtige beharing.

Pooten zwart. Vleugels glasachtig, met uitzondering van een klein

zwartbruin stipvormig vlekje aan de uitmonding der hulpader, ge-

126 AMERIKAANSCHE DIPTERA.

heel ongeteekend; aderen geelbruin; middeldwarsader donkerder; bij

het 9 de mediastinaal-cel met geelachtige tint.

Een enkel paartje uit Argentina (Weyenbergh).

7. Temnocera setigera O. Sack.

O. Sack. West. Dipt. 334.

Een gaaf g van Arizona in Noord-Amerika (Neumögen) in ’s Rijks

museum te Leiden.

Aan de zeer duidelijke beschrijving van Osten Sacken is niets toe

te voegen. De soort is zeer kenbaar aan het kegelvormig verlengde

aangezigt (PI. 10 fig. 10) en de langere, niet doornige borstels aan

den achterrand van het schildje.

8. Sericomvia lappona Linn.

Musca lappona, Linn. Faun. suec. 1794; — Syrphus lapponum ,

Fabr. Spec. ins. II, 422. 4; id. Ent. syst. IV. 2807; id. Syst. Antl.

226. 7;— Syrphus lappona, Fall. Syrph. 20.8; — Sericomyia lappona,

Latr. Gen. Crust. IV. 322; Meig. Syst. Beschr. III. 344. 3; Macq.

Suit. a Buffon, Dipt. I. 496. 3; Zett. Ins. lapp. 590. 2; id. Dipt.

Scand. II. 646. 4; Schiner, Faun. austr. I. 331.

Beide sexen uit de omstreken van Quebec (Provancher) in het museum

te Brussel.

In den Catalogus der Noord-Amerikaansche Diptera van den Baron

Osten Sacken wordt deze soort niet anders vermeld dan met aan-

haling van Volucella lappona uit O. Fabrieius’ Fauna groenlandica ,

in de veronderstelling dat deze dezelfde is als Sericomyia lappona.

Dat zij in Canada voorkomt, kan nu als zeker worden aangenomen.

Genus Erıstarıs Latr.

Van dit geslacht zijn mij 13 Amerikaansche soorten bekend, die

zich op de volgende wijze laten onderscheiden :

a. Sprietborstel gevederd. . . . . . . . . b.

Sprietborstel naakt. 2... +... + vee ee 4.

b. De beide laatste achterlijfsringen zeer glanzig

koperkleurig . . . . 2 . . . . . + Bastardi Macq.

(N. Am.).

AMERIKAANSCHE DIPTERA. 127

De beide laatste achterlijfsringen, ofschoon

soms glanziger dan de voorgaande, niet

er eat

. Mondrand en het onderste gedeelte der wangen

ANO ei alle tha ae, ws ARIUS) Dow.

(N. Am.).

Mondrand en wangen door de geelgrauwe haar-

bekleeding of de bleekgele bestuiving geheel

BECEL een Oe ee” RR remain À I

(N. Am.).

Schildje geel of bruingeel, steeds ongevlekt . «

Schildje zwart of pekbruin, voor het minst

mee zwarte. zZijviekken: 27. it dae

. Haarbekleeding van den thorax eenkleurig. . /.

Haarbekleeding van den thorax lichte en don-

kere dwarsbanden vormende. . . . . . i.

se chleriijen: verdikt. +. vi. “a co a ln Ge

Achterdijen onverdikt. #2). Le urn. ele

. Pooten eenkleurig zwart, alleen met gele tarsen. pygolampus Wied.

(Brazilie).

Pooten zwart met gele knieén en wortel der

SCHESHERI u N Nene e er EEE. fon:

(N. Am.).

Op de metaalglanzende derde en vierde achter-

lijfsringen eene ronde fluweelzwarte midden-

WICKS es in anne alee ee arne en se demi den bus Wied.

(N. Am).

Op de fluweelzwarte derde en vierde achter-

lijfsringen een metaalglanzende, van voren

ingekeepte dwarsband . . . . . . . . bogotensis Macq.

(Z. Am).

. Pooten grootendeels roodgeel; de subcostaal-cel ,

cubitaal-cel en het eind der eerste achtercel

met grauwe kern . . è ar . . vinelorum F.

(N. en Z. Am.).

128 AMERIKAANSCHE DIPTERA.

Pooten zwart, alleen met de uiterste knieén

en den wortel der voorste scheenen geel. . agrorum F.

(Z. Am.).

j. Ligehaam nagenoeg geheel onbehaard ; oogen

WHA POR IAN See pe ME. A UMICHIOn MAR:

(Guadeloupe).

Ligchaam behaard, even als de oogen . . . k.

k. Schildje geel met zwarte zijvlekken . . . quadraticornis Macq.

(Chile).

Schildje geheel zwart a sem vert ede Eu

I. Achterlijf met bruingele zijvlekken . . . . furcatus Wied.

(Z. Am.).

Achterlijf eenkleurig metaalachtig zwart . . aeneus Fabr.

(N. Am.).

9. Eristalis Bastardi Macq.

Er. Bastardi, Macq. Dipt. ex. II. 2. 35. 7. pl. 9 f. 1; — Er.

nebulosis, Walk. List, III. 616.

Eenige exemplaren uit de omstreken van Quebec (Provancher) in

het Brusselsche museum.

10. Eristalis hirtus Löw.

Er. hirtus, Löw, Dipt. Amer. sept. Cent. VI. 66; Ost. Sack. West.

Dipt. 335; — Er. temporalis, Thomson, Dipt. Eug. Resa, 490. 77.

Een paartje van Arizona (Neumögen) in het museum te Leiden.

11. Eristalis nemorum? Linn.

Musca nemorum, Linn. Faun. suec. 1761 ; — Eristalis nemorum, Meig,

Syst. Beschr. III. 394. 16; Schiner, Faun. austr. I. 336.

Een ¢ uit de omstreken van Quebec (Provancher) in het Brus-

selsche museum aanwezig, kan ik tot geen der beschreven Noord-

Amerikaansche soorten brengen. Het gelijkt echter zoodanig op onze

inlandsche E. nemorum , dat ik geloof beter te doen het als zoodanig

zij ’t ook met twijfel, te bestemmen dan het als eene nieuwe soort

te beschrijven. Mijn twijfel wordt vooral veroorzaakt 1°. omdat het

kleiner is (slechts 9.5 mm.); 2°. omdat de sprieten en ook de spriet-

borstel zwart zijn; 3°. omdat de gele vlekken van het achterlijf

grooter zijn en zich ook over den derden ring uitstrekken.

AMERIKAANSCHE DIPTERÀ. 129

12. Fristalis pygolampus Wied.

Wied. Auss. Zweifl. II. 161. 12.

Een d van Brazilie (Bescke) in ’s Rijks museum te Leiden; nog

een tweede d aldaar, dat zich indertijd bevond onder Braziliaansche

insecten, afkomstig van wijlen van Eyndhoven.

13. Eristalis tenax L.

Musca tenax, Linn. Faun. suec. 1799; — Syrphus tenax, Fabr.

Ent. syst. IV. 288. 36; Fall. Syrph. 26. 17; Zett. Ins. lapp. 594. 7;

id. Dipt. scand. III. 661. 7; — Eristalis tenax, Fabr. Syst. Antl. 238.

24; Meig. Syst. Beschr. III 385. 4; Macq. Suit. à Buff. Dipt. I. 504.

11; Schin. Faun. austr. I. 334; — Musca porcina, de Geer, Ins. VI.

98. 1; — Conops vulgaris, Scop. Ent. carn. 354. 960.

Twee mannetjes uit de omstreken van Quebec (Provancher) in het

museum te Brussel.

14. Eristalis dimidiatus Wied.

Er. dimidiatus, Wied. Auss. Zweifl. II. 180. 41; — Er. niger , Macq.

Suit. à Buff. Dipt. I. 505. 15; — Er. l’Herminieri, Macq. Dipt. ex.

II. 2. 55. 38; — Er. chalybeus, Macq. Dipt. ex. II. 2. 55. 39; —

Er. incisuralis, Macq. Dipt. ex. supp. 4. 139. 64; — Er. inflexus,

Walk. List, III. 617.

Een d uit de omstreken van Quebec (Provancher) in het Brussel-

sche museum.

15. Eristalis bogotensis Macq.

Macq. Dipt. ex. II. 2. 52. 3; v. d. Wulp, Notes from the Leyd. mus.

Ns 19S 9,

In het Leidsch museum bevindt zich een ¢ en ik zelf bezit beide

sexen van deze soort, allen uit de Argentijnsche republiek en door

Prof. Weyenbergh overgezonden.

Macquart kende alleen het 9; zijne beschrijving past op mijne

vrouwelijke voorwerpen, met uitzondering van een gering verschil

in de teekening des achterlijfs: de gele zijvlekken namelijk van

den tweeden ring gaan bij deze exemplaren niet op den derden

ring over, en de metallieke band van dezen laatsten is in 't midden

niet afgebroken, maar slechts van boven ingekeept. Bij het d is de

beharing der oogen, als gewoonlijk, langer, terwijl de gele zij vlekken

130 AMERIKAANSCHE DIPTERA. ~

van het achterlijf grooter zijn en zich werkelijk over den derden

ring uitstrekken.

16. Eristalis vinetorum Fabr.

Syrphus vinetorum, Fabr. Ent. syst. supp. 562. 27; — Eristalis vine-

torum, Fabr. Syst. Antl. 235. 13; Wied. Auss. Zweifl. IL. 163. 15;

Macq. Dipt. ex. II. 41. 16; Bigot, in R. de la Sagra, Hist. phys. pol.

et nat. de Vile de Cuba p. 803; — Er. trifasciatus, Say, Journ. ac.

Phil. VI. 165; — Er. warum, Walk. List, III. 623.

Eenige exemplaren van Brazilie in ’s Rijks museum te Leiden en

in mijne collectie; een ¢ van Nieuw-Orleans (Becker) en beide sexen

van Guadeloupe (Delaunay) in het museum te Brussel.

17. Eristalis agrorum Fabr.

Syrphus agrorum, Fabr. Ent. syst. IV. 285. 27; — Eristalis agrorum,

Fabr. Syst. Antl. 235. 12; Wied. Auss. Zweifl. II. 172. 28.

Een paartje van Guadeloupe (Delaunay) in het Brusselsche museum;

een d van Argentina (Weyenbergh) in mijne collectie.

18. Eristalis quadraticornis Macq.

E. quadraticornis, Macq. Dipt. ex. II. 2. 51. 31. pl. 20. f. 2; Blanch.

bij Gay, Hist. fis. y pol. de Chile, VII. 406. 2; v. d. Wulp, Notes

from the Leyd. mus. IV. 79. 10; — E. testaceiseutellatus, Macq. Dipt.

ex. supp. 4. 138. 61. pl. 13. f..2; Blanch. 1. c. 407. 3.

Twee mannetjes en drie wijfjes uit Chile, in ’s Rijks museum te

Leiden.

E. quadraticornis en testaceiscutellatus hebben eene in ’t oog vallende

overeenkomst; van de eerste is alleen het g, van de laatste alleen

het d bekend; in de exemplaren van het Leidsch museum vind ik

beiden alleen door dezelfde sexen vertegenwoordigd; dit alles in aan-

merking nemende, aarzel ik niet aan te nemen dat zij te zamen

slechts ééne soort uitmaken.

Door hare geringe grootte en den habitus heeft de soort eenige

overeenkomst met onze E. sepuleralis; zij onderscheidt zich echter

door het gele schildje, waaraan zich alleen zwarte zijvlekken be-

vinden; aan de achterpooten zijn de dijen vrij sterk gebogen en is

het eerste tarsenlid gezwollen.

AMERIKAANSCHE DIPTERA. 131

19. Eristalis furcatus Wied.

Wied. Zool. Mag. III. 51. 16; id. Auss. Zweifl. IL. 176. 34.

Een d van Argentina (Weyenbergh) breng ik tot deze soort, of-

schoon het schildje geheel zwart is en niet, zooals Wiedemann aan-

geeft, aan de spits lichter.

De soort behoort tot dezelfde groep als onze Er. geneus en sepuleralis.

Zeer verwant en misschien wel geheel dezelfde schijnt Er, femoratus

Macq. (Dipt. ex. II. 2. 40. 15).

20. Eristalis aeneus Fabr.

Syrphus aeneus, Fabr. Ent. syst. IV. 102. 88; Fall. Syrph. 28. 22;

Panz. Faun. germ. 82. 15; Zett. Dipt. scand. IIL 668. 14; — Conops

aeneus, Scop. Ent. carn. 365. 967; — Eristalis aeneus, Fabr. Syst.

Anti. 244. 57; Meig. Syst. Beschr. III. 384. 2; Macq. Suit. a Buff.

Dipt. I. 506. 16; — Eristalis cupreovittatus, Wied. Auss. Zweifl. II.

190. 54.

Een g uit de omstreken van Quebec (Provancher) in het museum

te Brussel.

21. Eristalis unicolor n. sp.

Niger, subnudus, abdomine submetallico, scutello piceo ; epistomate

flavido-pollinoso, vitta media, margine oris genisque nigris; fronte

prominula, macula nigra nitida supra antennas; oculis nudis ; anten-

narum seta nuda, nigra; punctis humeralibus fulvis; tibiis tarsisque

ex rufo piceis; femoribus posticis paulo dilatatis; tibiis posticis cur-

vatis; alis rufescentibus; nervis longitudinalibus in alarum apice

fusco-limbatis. — 2 long. 15.5 mm. — (PI. 10 fig. 11—13).

Voorloopig breng ik deze soort, waarop ik geen der bestaande be-

schrijvingen kan toepassen, tot het geslacht Eristalis, omdat zij in

habitus, in den vorm van kop, sprieten en pooten, alsmede in het

aderbeloop daarmede overeenstemt. Door de geheel naakte oogen, het

ontbreken van alle langere beharing aan ligchaam en pooten, en het

gemis van gele teekening wijkt zij echter zoozeer af van de meeste

andere soorten, dat zij waarschijnlijk later wel tot het vormen van

een nieuw genus aanleiding zal geven. Veel overeenkomst is ook met

het geslacht Plagiocera Macq., maar de niet transversale vorm van

het derde sprietenlid verbiedt de rangschikking der soort in dat genus,

132 AMERIKAANSCHE DIPTERA.

Voorhoofd matig breed, naar achteren een weinig versmald, zwart-

ruin, met korte beharing van dezelfde kleur; het eenigszins kegel-

vormig uitstekende gedeelte boven de sprieten glanzig zwart, fijn

gestippeld en bovendien gegroefd, onmiddellijk boven de sprieten roest-

kleurig; aangezigt slechts een weinig gewelfd, doch zonder vooruit-

stekenden knobbel, bleekgeel; een breede langsband, de mondrand en

de kinbakken glanzig zwart. Sprieten zwart of althans zwartbruin;

het derde lid eivormig, met naakten roodgelen borstel. Oogen naakt.

Thorax dofzwart, met uiterst korte zwarte beharing; alleen in de

zijden vóór den vleugelwortel een bosje van langere zwarte haren ;

de schouders een weinig roodachtig bestoven en daaronder, ter weder-

zijde van den prothorax, een eivormige roodgele knobbel; de borst-

zijden tusschen de voor- en middenheupen met eenige roodachtig

aschgrauwe bestuiving. Schildje pekbruin met flaauwen glans en

uiterst korte beharing. Achterlijf zwart, eenigszins blaauwachtig

metaalglanzend, met zeer korte, deels zwarte, deels roodbruine be-

haring; in de zijden van den eersten ring de zwarte beharing iets

langer; aan de laatste ringen roodachtige insnijdingen. Pooten zwart;

de scheenen en tarsen pekbruin, tot het roode neigende; de knieën

en de achtertarsen meer bepaaldelijk geelrood; op de heupen eene

witte bestuiving; achterdijen naauwelijks iets dikker dan de andere;

achterscheenen gebogen; de achterdijen hebben van boven op het

dikste gedeelte eene digte, korte, zwarte beharing en van onderen

eenige langere en fijne haren; overigens de pooten naakt. Vleugel-

schubben roodgeel, met eene franje van grove, schubachtige, zwarte

haren. Vleugels met roodgele tint, die aan den wortel en den voor-

rand krachtiger is; aderen roestkleurig; de langsaderen in de nabij-

heid der vleugelspits met bruinachtigen zoom.

Een 9 van Guadeloupe (Delaunay) in het museum te Brussel.

22. Helophilus similis Macq.

Macq. Dipt. ex. II. 2. 64. 7.

Twee mannetjes van Quebec (Provancher) in het Brusselsche museum.

Deze voorwerpen komen met Macquart’s vrij korte beschrijving

tamelijk wel overeen (o. a. is de beharing op het voorhoofd zwart),

terwijl geen der overige beschrijvingen van Noord-Amerikaansche

Helophilus-soorten daarop past. De band op den derden lijfsring is

evenwel weinig smaller dan die op den tweeden; is dit misschien een

AMERIKAANSCHE DIPTERA. 133

sexueel verschil? (Macquart kende alleen het 9). Aan de midden-

pooten is het eind der dijen, even als de scheenen en tarsen, bij-

zonder dun.

23. Dolichogyna fasciata Macq.

Macq. Dipt. ex. II. 2. 66. 1. pl. 12 f. 1; Blanch. bij Gay, Hist.

fis. y pol. de Chile, VII. 408. 1. pl. 4 f. 8; Phil. Verh. zool. bot.

Ges. Wien, XV. 744; v. d. Wulp, Notes from the Leyd. mus. IV

80. 11.

Een ¢ uit Chile, van Dr. Dohrn afkomstig, in ’s Rijks museum

te Leiden.

De aangehaalde afbeeldingen geven geen getrouwe voorstelling van

de soort; in beiden is de gele teekening van het achterlijf onjuist

weergegeven; de beschrijving van Macquart leert die teekening beter

kennen. In Macquart’s figuur zijn bovendien de vleugels, gelijk wij

van hem gewoon zijn, buiten alle evenredigheid groot. De afbeel-

ding van Blanchard is geheel onnatuurlijk; de breede kop met

uitpuilende oogen geeft daaraan een vreemd voorkomen; de gele

banden op den thorax ontbreken, en in het aderbeloop der vleugels

is de subcostaal-cel gesloten voorgesteld, terwijl zij bij het geslacht

Dolichogyna aan haar einde open is.

24. Sterphus antennalis Phil.

Philippi, Verh. zool. bot. Ges. Wien, XV (1865) 757. 1. pl.

If dla

Ik bezit van deze soort een d uit Chile.

Philippi’s uitvoerige beschrijving laat geen twijfel over aan de

identiteit; ik moet evenwel opmerken, dat bij mijn exemplaar de

voorhoofdsdriehoek en het aangezigt met eene oranjekleurige bestuiving

zijn bedekt, waardoor de metaalglans, in de beschrijving vermeld,

geheel onzigtbaar is; alleen aan de kinbakken komt die glans een

weinig te voorschijn. Bovendien zijn de vleugels niet zwart, maar

langs de aderen is een donkerbruine zoom, waardoor de vleugels

over ’t geheel een duister aanzien verkrijgen. —

25. Didea fuscipes Löw.

Löw, Dipt. Amer. sept. Cent. IV. 82.

Een 2 uit de omstreken van Quebec (Provancher) in het museum

te Brussel.

134 AMERIKAANSCHE DIPTERA.

26. Temnostoma alternans Löw.

Löw, Dipt. Amer. sept. Cent. V. 37.

Van deze fraaije soort bevinden zich een paar gave mannetjes uit

de omstreken van Quebec (Provancher) in het museum te Brussel.

27. Catabomba Pyrastri Linn.

Musca Pyrastri, Linn. Faun. suec. 1817; Schrank, Faun. boica , II.

2431; id. Faun. austr. 907; — Syrphus Pyrastri, Fabr. Spec. ins.

II, 432. 58; id. Ent. syst. IV. 305. 102; Meig. Syst. Beschr. III.

303. 44; Macq. Suit. à Buff. Dipt. I. 536. 3; Schin. Faun. austr. I.

301; — Scaeva Pyrastri, Fabr. Syst. Antl. 249. 3; Fall Syrph. 39.

5; Zett. Dipt. scand. 11. 703. 5; — Syrphus transfugus, Fabr. Ent. syst.

IV. 306. 104; id. Syst. Antl. 250. 5; — Musca Rosae, de Geer, Ins.

VI. 108. 5. pl. 6 f. 14—21; — Syrphus affinis, Say, Journ. acai.

Phil. III. 93. 9; Wied. Auss. Zweifl. II. 117, 2.

Een 9 van Arizona (Neumögen) in het Leidsch museum.

Het genus Catabomba, door den Baron Osten Sacken (West. Dipt.

p. 325) voor deze en aanverwante soorten opgerigt, komt mij

volkomen gegrond voor.

28. Catabomba melanostoma Macq.

Syrphus melanostomus, Macq. Dipt. ex. 11. 2. 87. 2; Blanch. bij

Gay, Hist. fis. y pol. de Chile, VII. 410. 3; — Syrphus latefacies ,

Macq. Dipt. ex. supp. 4. 152. 48.

Een d van Chile (afkomstig van Dr. Dohrn) in het Leidsch museum.

Deze soort is zeer verwant aan de vorige; het voorhoofd is echter

meer uitstekend en sterker behaard.

29. Syrphus ochrostoma Zett.

Zett. Dipt. scand. VIII. 3133. 12—13; Schiner, Faun. austr. I. 310.

Twee mannetjes, waarvan het eene slecht is geconserveerd, uit de

omstreken van Quebec (Provancher) in het Brusselsche museum.

De aangehaalde beschrijvingen passen volkomen op deze voorwerpen ;

daarentegen vind ik onder de beschrijvingen van Noord-Amerikaansche

Syrphus-soorten geen enkele, die daaraan beantwoordt. Ik moet dus

aannemen, dat S. ochrostoma, die in het hooge noorden van Europa

woont en op de bergen in Duitschland en Oostenrijk weêrgevonden

wordt, ook in Canada voorkomt. Zij gelijkt zeer op onze S. Ribesü L.,

AMERIKAANSCHE DIPTERA. 135

doch onderscheidt zich van deze o. a. door de geheel gele beharing

van het schildje.

30. Syrphus hortensis Phil.

Phil. Verh. zool. bot. Gesellsch. Wien, XV (1865). 746. 11.

Een d van Chile (afkomstig van Dr. Dohrn) in ’s Rijks museum

te Leiden.

31. Syrphus sexguttatus n. sp.

Thorace aenescente; limbo laterali scutelloque flavis; abdomine

angusto nigro, maculis sex flavis sublunulatis; capite pedibusque

flavis; antennis et femorum basi nigris; oculis pilosulis. — 4 9 long.

10.5—11.5 mm.-

Van slanke gestalte; achterlijf smal, doch niettemin in ’t midden

iets breeder dan naar het einde; oogen behaard. Kop geel; de mond-

rand en de gezigtsknobbel gebruind en glanzig, welke bruine kleur

bij het 2 eenigszins streepvormig naar boven wordt voortgezet; bij

die sexe ook de onderste rand der kinbakken zwart; voorhoofd

donkergrauw, met zwartbruine beharing; ter plaatse waar de sprieten

zijn ingewricht eene donkerbruine zeer glanzige dubbelvlek. Sprieten

zwart. Thorax metaalachtig zwartgroen, ter wederzijde met een

niet scherp afgescheiden gelen band, die boven den vleugelwortel

tot aan het schildje reikt; borstzijden grijs; beharing van den thorax

aschgrauw, op de gele zijbanden meer geelachtig; schildje wasgeel

met donkere beharing. Achterlijf glanzig zwart; op elk der tweede,

derde en vierde ringen twee gele vlekken, die den zijrand niet be-

reiken, aan den binnenkant afgerond en naar boven iets verbreed

zijn en daardoor eenigszins maanvormig worden; aan den vierden en

vijfden ring is een smalle gele achterzoom; aan den wortel des ach-

terlijfs ter wederzijde eene ruwe vaalgele beharing; buik bij het d

zwart met de zes gele vlekken van den rug doorschijnend, bij het 2

geel met zwarte insnijdingen. Pooten geel; heupen en wortel der dijen

zwart; de laatste tarsenleden zwartbruin. Vleugelschubben en kolfjes

geel, de eersten met gele franje. Vleugels glasachtig, met fijne zwart-

bruine aderen; mediastinaal-cel geel.

Een paartje uit Argentina (Weyenbergh).

Bovenstaande soort schijnt verwant aan S. sermaculatus Macq.

(Dipt. ex. supp. 4. 153. 49), doch daar worden de vlekken des ach-

terlijfs eirond (ovalaires) genoemd , en zouden de achterpooten zwart zijn.

136 AMERIKAANSCHE DIPTERÀ.

32. Syrphus calceolatus Macq.

Macq. Dipt. ex. II. 2. 91. 8 pl. 16 f. 1.; Blanch. bij Gay, Hist.

fis. y pol. de Chile, VII. 411. 6; v. d. Wulp, Notes from the Leyd.

mus. IV. 80. 12.

Beide sexen van Chile (Dohrn) in het Leidsch museum.

Door het kegelvormig vooruitstekende aangezigt vertoont deze soort

verwantschap tot de geslachten Melithreptus, Mesograpta en Allograpta,

doch wegens het achterlijf, dat breeder is dan de thorax, dient zij

hare plaats in het genus Syrphus te behouden.

Verklaring der afbeeldingen.

PI. 9. f. 1. Anthrax Halcyon Say (vleugel).

Be aie melasoma n. sp. id.

RR Minas Macq. id.

AL a hypoxantha Macq. id.

DA ES ditaenia Wied. id.

FREE leucocephala n. sp. id.

euh festiva Phil. id.

BIER Amasia Wied. id.

9. Argyramoeba Oedipus F. id.

10. A Pluto Wied. id.

11. Le imilans Schin. id.

12. Comptosia Landbecki Phil, id.

PI. 10. f. 1. Pleropeæus bicolor Macq. id.

2. Hypenetes asiliformis n. sp.

4 5 (spriet).

à 5 (vleugel).

Proctacanthus virginianus n. Sp.

n (vleugel).

Psilopus longisetosus n. sp.

Temnocera spinigera Wied. (kop).

. rs recla n. sp. id.

10. + setigera O. Sack. id.

11. Eristalis unicolor n. sp.

12. n » (kop van voren).

13. n A (kop van terzijde).

(WORDT VERVOLGD).

BIJDRAGE TOT DE KENNIS

DER

INLANDSCHE HALTICIDEN

DOOR

Mr. A. F. A. LEESBERG.

(Vervolg van deel XXIV, blz. 169).

(Hierbij Plaat 11).

Genus IV. CREPIDODERA Chevr.

Van zonnis (crepido) en déo7 (collum). '

Chevrolat, Dict. Univ. Hist. Nat. IV. 1844. p. 334.

Synoniem: Arrhenocela Foudr., Chalcoides Foudr., Hippuriphila

Foudr., Ochrosis Foudr., Epitrix Foudr.

Diagnose.

Thorax sulco postico transverso distineto. Sulcus utrinque fossula

abbreviatus. Elytra striato-punctata.

Dit geslacht onderscheidt zich vooral door den bouw van het

halsschild; daarop vertoont zich eene dwarsgroef, die ter weerszijde

begrensd is door eene verticale insnijding (zie fig. 1a en 2a). Verder

vertoonen de dekschilden regelmatige stippelrijen of stippellijnen !). De

sprieten zijn 1l-ledig, de festons meer of minder zichtbaar, de pooten

gewoon.

De ondergeslachten van Foudras zijn m. i. te recht door Gem-

minger en Harold in het ééne geslacht Crepidodera vereenigd,

1) Bij stippellijnen zijn behalve de stippels nog duidelijk lijnen te zien, waarin

de stippels als in groeven staan. Bij stippelrijen mist men die lijnen en zijn de

stippels zeer oppervlakkig.

138 BIJDRAGE TOT DE KENNIS DER

terwijl ik er tevens het geslacht Epilrix Foudr. bijvoeg, dat zich

alleen door behaarde dekschilden en eenigsins afwijkenden vorm der

voorhoofdsbuilen onderscheidt.

Tabel der soorten.

1: Dekschilden:.onbehaard - 1006029;

— Dekschilden behaard . . . . . . . 12.

2. Kleur niet metaalglanzig. . . . . . 3.

== Kleur metaalelanzie® sus ts yg En LT:

3. Voorhoofdskiel driehoekig afgeplat . . 4.

— Voorhoofdskiel rechtlijnig, niet afgeplat. 5.

4. Dwarsgroef op het halsschild zeer zwak ;

dekschilden lichtbruin met donkerbruinen

MAO . + « «© I. Salicariae Schr.

— Dwarsgroef op he halsschild duidelijk ;

dekschilden bleekgeel zonder donkerder

AA enne e er ule) En re SR

5. Blauwzwarte soort met rood halsschild. &.* rufipes Koch.

Rood bruine SOOT Len. eee 0.

6. Halsschild alleen op de basis der dwars-

groef bestippeld ; dekschilden verward be-

stippeld; grootere soort (3.5—5 mm.) . 3. transversa Marsh.

— Halsschild op de geheele dwarsgroef be-

stippeld; dekschilden met vrij regelmatige

stippellijnen; kleinere soort (3 mm.). . Æ. ferruginea Scop.

7. Dekschilden bronskleurig, aan het einde

geel gevlekt. . . . . «+ … . AL Modeeri L.

— Dekschilden aan het Dio niet gevlekt. 8.

8. Sprieten zwart of donkerbruin, aan de

IDASIN AGO asa va eee

— Sprieten geheel geel . . . . . 10;

9. De vijf eerste leden der sprieten en . 6. aurala Marsh.

— De vier eerste leden der sprieten geel . #. chloris Fondr.

10. Dekschilden met stippelrijen, blauw;

halsschild koperkleurig . . . . . . 8* nitidula Ol.

— Dekschilden met stippellijnen , een-

kleurig met het halsschild . . . . . 11.

1) Zie de noot op blz. 175 van deel XXIV.

INLANDSCHE HALTICIDEN. 139

11. Halsschild en dekschilden eenkleurig . ®. Helxines L.

— Halsschild en dekschilden met blauwen

of violetten zijrand. . . . . . . . 20. smaragdina Foudr.

12. Dwarsgroef op het halsschild duidelijk

begrensd, voor het schildje glad. . . 12. pubescens Koch.

— Dwarsgroef op het halsschild zwak be-

grensd, geheel gelijkmatig bestippeld . 13.* Atropae Foudr.

1. Crepidodera Salicariae Payk.

Payk. Faun. succ. II. p. 453; Kuts. IV. 140; Foudr. 304, 1;

All. 546; Abeille 183.

Grootte 1.8 mill.

Kort eivormig gewelfd, van boven geheel geelbruin, bij jonge

exemplaren Jichtgeel. Kop en halsschild fijn bestippeld, het laatste

van eene zeer zwakke dwarsgroef voorzien; dekschilden met fijne stip-

pellijnen, meestal aan den naad donkerder bruin gekleurd dan het

overige gedeelte; onderkant zwart.

Deze soort is de eenige in het genus Crepidodera , waarbij de dwars-

groef eenigzins aan het geslacht Haltica doet denken. De stippellijnen

geven echter dadelijk een scherp kenmerk.

Verbreid op Lythrum salicaria.

Gevangen in Nederland: Vorden 6 en Utr. 7, Gr.; Breda, 5, H.;

Middelburg 6, Ev.

2. * Crepidodera ventralis Il.

Ill. Mag. VI. 58, 3 en III. 34; Kuts. IV. 142; Foudr. 305. 2;

All. 548; Abeille 182.

Syn. Cr. abdominalis Kiist.

» Cr. nigriventris Bach.

Grootte 1.3 mill.

Eivormig, vrij gewelfd. Kop en halsschild zeer fijn bestippeld,

het laatste voorzien van eene duidelijke dwarsgroef, ter weerszijde

met eene verticale insnijding afgezet; bovenkant bleekgeel even als

de sprieten en pooten; dekschilden met stippellijnen; onderkant

zwart.

Leeft verbreid op Solanum Dulcamara.

Nog niet in Nederland gevonden, wel op de grenzen, o. a, te

Dusseldorf,

140 BIJDRAGE TOT DE KENNIS DER

3. Crepidodera transversa Marsh.

Marsh. Ent. br. I. 203, 83.

Syn. Cr. exoleta; Koch, Ent. Hefte; Kuts. IV. 117; Foudr. 331.

8; All. 51. 5; Abeille 185.

Syn. Cr. impressa Dfts., Redt., Bach.

» Or. ferruginea Steph.

Grootte 3.5—5 mill.

Langwerpig ovaal, geheel geelbruin gekleurd. Halsschild in het

midden duidelijk bestippeld, op de dwarsgroef alleen aan de basis

van stippels voorzien; dekschilden verward bestippeld, de stippelrijen

hier en daar dubbele lijnen vormend.

Verbreid op distelsoorten, vooral op Cirsium canum en rivulare.

De vroeger als inlandsch opgegeven Cr. impressa F. is eene Zuid-

Europeesche soort, die zich voornamelijk van Cr. transversa onder-

scheidt door een onbestippeld halsschild.

4. Crepidodera ferruginea Ill.

Il. Mag. VI, 109. 32; Kuts. IV. 109; Foudr. 332, 9; All. 52. 26;

Abeille 186.

Syn. Cr. exoleta L. Fn. suec. II. 531; Fabr.; Oliv.; Ent. Hefle.

n Cr. flava L. Fn. suec. I. 535.

Var. (sec. Allard) Cr. marginicollis Küst.

Grootte 2.5—3 mill.

Eivormig, geheel geelbruin gekleurd. Halsschild zeer onduidelijk

bestippeld; dekschilden vrij regelmatig van stippellijnen voorzien.

Deze soort onderscheidt zich van de vorige voornamelijk door het

zwak bestippelde halsschild en de regelmatige stippellijnen op de

dekschilden; zij is ook meer gewelfd.

Gemeen op distelsoorten. Overal in Nederland.

3 * Crepidodera rufipes L.

Linn. Syst. Nat. ed. II 595, 65; Foudr. 323. 1; All. 55, 9;

Abeille 187; Kuts. IV. 72.

Syn. Cr. ruficornis Marsh., Fabr., Panz.

Grootte 2.5—3 mill.

Langwerpig, gewelfd, zwart; kop, halsschild, sprieten en pooten

rood, dekschilden blauwzwart; duidelijk van stippelrijen voorzien ,

tusschenruimten der stippelrijen met eene fijne rij kleinere stippel».

INLANDSCHE HALTICIDEN. 141

Verbreid in Europa op Orobus vernus, Vicia sepium en Malva sylvestris.

Nog niet in Nederland waargenomen.

6. Crepidodera aurata Marsh.

Marsh. Ent. brit. 1802. p. 195; Foudr. 317, 3; All. Abeille 196. —

(Pl. 11. fig. 1 en 1a).

Syn. Cr. versicolor Kuts. IV. 77; All. 1861. 34; — Cr. nitidula

Fourer. Ent. I. p. 100; — Cr. pulchella Steph. Ill. brit. V. p.

423; — Cr. Helwines var. a. Koch, Ent. Heft. UI. p. 15.

Grootte 2—3 mill.

Eivormig, vrij sterk gewelfd. Kop en halsschild koperkleurig, soms

geheel groen goudkleurig; dekschilden groen of violet metaalglanzend ; 5

eerste sprietenleden roodgeel , overige leden zwart of donkerbruin ; pooten

behalve de zwarte achterdijen roodgeel. De kleur van kop en hals-

schild is altijd sterker metaalglanzend dan die der dekschilden. Kop

en halsschild sterk bestippeld, de dwarsgroef op het halsschild door

eene rechtlijnige loodrechte insnijding afgezet; dekschilden met regel-

matige stippellijnen; tusschenruimten bijna onbestippeld; onderkant

zwart.

Deze soort, vroeger met de volgende Cr. chloris, smaragdina en

_ Helxines verward, onderscheidt zich voornamelijk door de verschillende

tint van het kopergroen of violet op halschild en dekschilden, door

de 5 eerste gele sprietenleden en de verticale insnijding op het

halsschild.

De meeste in Nederland voorkomende Aurala’s hebben kop en hals-

schild koperkleurig, dekschilden metaalgroen. De violette var. is

zeldzaam.

Gemeen op wilgen en populieren.

#. Crepidodera chloris Foudr.

Foudr. 318. 4; All. 311; Abeille 196.

Syn. Cr. Helxines Panz. Faun. germ. 21, 6.

Grootte 2—3 mill.

Meer langwerpig dan de voorgaande; de 4 eerste sprietenleden geel,

de overige zwart; kop, halsschild en dekschilden eenkleurig groen

of blauw metaalglanzend. Halsschild sterk bestippeld, dekschilden met

regelmatige stippellijnen, tusschenruimten bijna glad. Pooten behalve

142 BIJDRAGE TOT DE KENNIS DER

de achterdijen geel. Onderkant zwart. Onderscheidt zich van de vorige

door gelijke kleur op halsschild en dekschilden, en van Cr. smarag-

dina door de kleur der sprieten.

Gemeen op wilgen.

8. * Crepidodera nitidula L.

Linn. Syst. Nat. ed. II. 594. 60; Kuts. IV. 75; Foudr. 314. 1; All.

62. 16; Abeille 194.

Grootte 3 mill.

Kop en halsschild groen koperkleurig; dekschilden blauw; sprieten

geel, de laatste leden donkerder; pooten behalve de bronskleurige

achterdijen geel. Kop en halsschild fijn bestippeld ; dekschilden met

fijne stippelrijen, die nabij den naad eenigszins verward zijn. Onder-

kant zwart.

Deze fraaie soort, dadelijk te herkennen aan de fijne bestippeling ,

leeft op populieren en wilgen in geheel Duitschland en Zweden,

maar is in Nederland nog niet waargenomen.

9. Crepidodera Helxines L.

Linn. Syst. Nat. ed. II, 594. 58; Foudr, 316. 2; All. 1861. 310;

Abeille 195; Kuts. IV. 112. — (PI. 11. fig. 2 en 2a).

Syn. Cr. fulvicornis All. 64. 18.

Var. Cr. cyanea Marsh. Ent. brit. p. 196.

Var. Cr. metallica Dufts. Faun. austr. II. p. 273.

Grootte 2—3 mill.

Deze soort onderscheidt zich van al de vorige door den meer ovalen,

sterker gewelfden vorm. Kleur zeer verschillend, nu eens geheel koper-

kleurig, dan weder helderblauw (var. cyanea) of groen bronskleurig.

Sprieten en pooten behalve de zwart gevlekte achterdijen geel. Hals-

schild sterk bestippeld (bij -sommige varieteiten zwakker); verticale

groef niet loodrecht maar eenigszins schuin geplaatst; dekschilden

regelmatig met stippellijnen; tusschenruimten glad. Onderkant zwart.

Deze soort, vroeger hier te lande verward met C. aurala en chloris,

is dadelijk aan den sterker gewelfden vorm te onderkennen en onder-

scheidt zich vooral van de beide genoemde door dezelfde kleur op

halsschild en dekschilden, hetzij groen, koperkleurig of blauw , terwijl

die bij de beide voorgaande op halsschild en dekschilden verschillend

_ INLANDSCHE HALTICIDEN. 143

is; bovendien door de eenigszins scheef geplaatste verticale groef en

de geheel gele sprieten; van Cr. smaragdina door den blauwen of

violetten rand, die deze soort steeds ter zijde van halsschild en dek-

schilden heeft.

De var. metallica Dfts., door Gemminger en Harold m. i. ten onrechte

voor eene afzonderlijke soort gehouden, onderscheidt zich alleen door

de kleur, die geheel metallisch koper is. Duftschmidt vermeldt echter

bij de varieteiten ook de blauwe met den naam Cr. cyanea Marsh.

Zeldzaam in Nederland. Leeft op wilgen. Ik zag exemplaren van

Smit, Amsterdam of Friesland? (Swierstra); Maastricht ‚ Maur. en

Veth; Nijmegen, Ter Haar. De var. metallica bij Maastricht, Veth

en Maur. De var. cyanea schijnt hier nog niet waargenomen.

Deze soort heeft in hare varieteiten een aantal namen, die ik kort-

heidshalve weglaat. De belangstellende vindt die bij Gemm. en Har.

Le. p. 3484 en 3485.

10. Crepidodera smaragdina Foudr.

Foudr. 319. 5; All. 1861. 311; Abeille 197.

Grootte 2—2.5 mill.

Kleiner en minder gewelfd dan de vorige soort; kleur groen of koper-

bronskleurig; zijrand van halsschild en dekschilden steeds blauw of

violet. Sprieten en pooten geheel geel, soms de achterdijen met eene

zwarte vlek. Halsschild grof bestippeld; dekschilden met regelmatige

stippellijnen, tusschenruimten gewelfd, bijna glad, Onderkant zwart.

Dadelijk te herkennen aan de blauwe of violette kleur van den zijrand.

Ik zag van deze soort eene varieteit, afkomstig uit Engeland (in

het museum van Nat. Hist. te Brussel), merkwaardig door geheel

zwarte pooten en sprieten, waarschijnlijk door melanisme.

Leeft op abeelen (All.). Zeldzaam, in Nederland gevangen : Ellecom,

7, Hait.; Breda, 7, H.; Vorden, 6, Gr.; in Holland, Sn.; Nuth, 7, M.

XL. Crepidodera Modeeri L.

Linn. Syst. Nat. ed. II. 594. 57; Kuts. IV. 139; Foudr. 306. 1;

All. 64. 19; Abeille 198.

Grootte 2 mill.

Deze soort onderscheidt zich van al de voorgaande door de kleur

der dekschilden , die voor het grootste gedeelte donker bronskleurig

144 BIJDRAGE TOT DE KENNIS DER

en op het laatste derde gedeelte geel of geelbruin zijn. Sprieten basis

en pooten, behalve de achterdijen, geel. Halsschild zwak bestippeld ;

dekschilden met vrij sterke stippellijnen, die in het laatste derde ge-

deelte verdwijnen.

Leeft op Equisetum arvense,

Verbreid in Nederland.

12. Crepidodera pubescens Koch.

Koch, Ent. Hefte, IL p. 37 et 58; Kuts. IV. 114; Foudr. 310.

1; All. 65. 20; Abeille 198.

Grootte 2 mill.

Deze en de volgende soort onderscheiden zich van alle overige van

het geslacht Crepidodera door de behaarde dekschilden. Ovaal. Sprieten

en pooten, behalve de zwarte achterdijen, geel. Halsschild sterk be-

stippeld; vóór het schildje eene onbestippelde ruimte; dwarsgroet

zeer duidelijk; dekschilden met sterke stippellijnen; tusschenruimten

bestippeld.

Soms zijn de dekschilden aan het uiteinde rood gekleurd (volgens

Allard ook kop en halsschild gedeeltelijk roodbruin).

Leeft op Solanum Dulcamara.

Niet zeldzaam in Nederland.

De var. met rood uiteinde der dekschilden is mij bekend uit den

Haag, Ev. en Leesb.

13. * Crepidodera Atropae Foudr.

Foudr. 311. 3; All. 67. 21; Abeille 199; Kuts. IV. 116.

Grootte 1.8—2 mill.

Kleiner dan de vorige soort, en daarvan onderscheiden door het

halsschild, dat ook vóór het schildje gelijkmatig bestippeld is, en

de donkerbruine kleur der dekschilden aan het uiteinde in roodbruin

overgaande. De indruk op het halsschild is ook veel zwakker dan

bij ©. pubescens.

Of deze soort en Cr. intermedia Foudr., die in Frankrijk voor-

komt, werkelijk als soorten van Cr. pubescens te scheiden zijn, durf

ik alsnog niet te beslissen.

Leeft op Hyoscyamus niger en Atropa Belladona.

Nog niet in Nederland waargenomen.

INLANDSCHE NALTICIDEN. 145

Genus VII. HERMZEOPHAGA Foudr.

Van ‘Eguaio; (mercurialis) en gaya (edo).

Foudr. l. ec. p. 299.

Syn. Linozosta All. 72.

Diagnose.

Thorax sulco postico transverso distincto. Suleus utrinque fossula

abbreviatus. Elytra vage-punctata aut laevigata.

Dit geslacht onderscheidt zich van het genus Crepidodera door de

verward bestippelde dekschilden, terwijl bij ‚Crepidodera de dekschilden

regelmatige stippelrijen of lijnen vertegenwoordigen. Voor het overige

is het aan dat geslacht geheel gelijk.

De eenige soort, die wij zouden kunnen bezitten, maar hier te

lande nog niet werd gevonden, is

* Hermaophaga Mercurialis F.

Fabr. Ent. syst.-I. 2. p. 33; Kuts. IV. 67; Foudr. 301. 2; All.

72. 26; Abeille 207. — (PI. 11, fig. 3).

Grootte 2—2! mill.

Zeer gewelfd, geheel donkerblauw, sprieten zwak behaard, basis

der sprieten en tarsen bruingeel. Halsschild en dekschilden zeer fijn

bestippeld, zonder spoor van lijnen of rijen.

Leeft in geheel Noord- en Midden-Europa op Mereurialis perennis.

Genus VIII. HALTICA Geofir.

Van @Arızos (saltitans).

Geoffroy, Hist. Ins. I. 1762. p. 244.

Syn. Altica Geofir. en Graptodera Chevrol.

Diagnose.

Carina linearis, rarius depressa; encarpis variis, distinetis. Thorax

transversim sulcatus vel impressus, suleus margines laterales attingit.

Elytra confuse punctata vel punetulata.

Dit geslacht kenmerkt zich door den bouw van het halsschild.

Sprieten elfledig; festons zeer duidelijk; kiel scherp of afgeplat.

Halsschild voorzien van eene dwarsgroef, die tot aan den zijrand

doorloopt, zonder verticale insnijding. Dekschilden verward bestippeld ,

pooten en sprieten gewoon.

146 BIJDRAGE TO DE KENNIS DER

Tabel der soorten.

1. Dekschilden ter weerszijde voorzien van

eene plooi of riggel. (Pl. 11, fig. 40) . 4. Quercetorum Foudr.

— Dekschilden zonder plooi of riggel. . . 2.

2. Dekschilden mat, zonder zichtbare be-

stippeling > . . . . +. +2. Tamaricis Schr.

— Dekschilden duidelijk bas la NOT hia, cao

3. Dekschilden naar het einde verbreed ,

niet sterk gewelfd; bestippeling nimmer

in rijen; kiel meestal scherp . . . . 4.

— Dekschilden overal even breed, sterk ge-

welfd; bestippeling gedeeltelijk in rijen ;

kiel bijna altijd tusschen de festons af-

ERA ai as ALS va on N (pet eke a Glen woens

4. Kleur groen of ENEN voorhoofds-

builen driehoekig, meer of minder af-

gerond: halsschild ter weerszijde met

duidelijke stippels . . . . 2.2.2.4 ampelophaga Guer.

— Kleur donkerblauw, violet of donker

groenblauw ; voorhoofdsbuilen ovaal;

halsschild zeer zwak bestippeld . . . & Lythri Aubé.

1. Haltica Quercetorum Foudr.

Foudr. Mon. p. 293. 4. — (PL. 11, fig. 4 en 44).

Syn. H. Erucae Oliv. Ent, VI. p. 705-t. 4.77643, All. 76-29;

Abeille 211; Kuts. IV. 14.

Grootte 4—4.5 mill.

Langwerpig, ovaal, glanzend groen, sprieten en pooten bruinzwart.

Halsschild zeer fijn-, dekschilden fijn verward bestippeld. De dek-

schilden hebben ter weerszijde nabij den zijrand eene verheven plooi

of riggel, die nu eens zoo lang is als de dekschilden zelven, dan

weder tot een derde dier lengte beperkt is; deze riggel is altijd op

het laatste derde gedeelte der dekschilden het best te zien. Voor-

hoofdskiel tusschen de festons scherp, niet afgeplat.

Gemeen en soms schadelijk op jong eikenplantsoen, ook in Nederland.

De larve is beschreven door Bouché Ste/t. Ent. Zeit. 1347. p. 165.

Zij leeft op eikenbladeren en verpopt zich in den grond.

INLANDSCHE HALTICIDEN. 147

2. Haltica Tamaricis Schr.

Schrank, Fuessl. Neu. Mag. II. 1785. p. 318.

Syn. Il. articulata Beck.

» IH. azurea Knoch.

» 4. consobrina Dfts.; Kuts. IV. 11.

» H. oleracea var. e. Gyll.

» H. Erucae F.

» HI. Hippophaës Aubé; All. 81. 33; Abeille 216; Foudr. 290, 1.

Grootte 3.5—4.5 mill.

Meestal geheel effen blauw, zelden met eene groene tint; in vorm

veel gelijkend op een klein exemplaar van Agelastica Alni (het Elzen-

haantje). Sprieten en pooten zwart. Voorhoofdskiel afgeplat tusschen

de voorhoofdsbuilen. Halsschild en dekschilden mat, bijna geheel on-

bestippeld. Soms ziet men met eene scherpe loupe enkele puntjes.

Leeft op Hippophaö Rhamnoides L. en op Tamaria germanica Is,

vooral in Augustus en September.

De larve is beschreven door Foudras |. c. Deze soort onderscheidt

zich dadelijk door de bijna onbestippelde dekschilden van alle ver-

wante.

Gevangen in Nederland: Breda, H.; Rott. Sn.; Maastr. M. ; Ellecom,

6, Hait.; Den Haag, Leesb.

3. Haltica oleracea L.

Linn. Syst. Nat. ed. X. p. 372.: Foudr. 297. 7; Kuts. IV. 16;

All. 84. 37; Abeille 218.

Syn. H, Helxines Fourer.

Var. I. H. basalis All.

Syn. Carduorum Guér. All. Abeille 215.

» Sicula All. Ann. Fr. 1859. p. 167.

n Il. H. pusilla Dfts. Faun. austr. III. p. 253; All. Abeille 219,

Syn. consobrina Thoms.

» Potentille All. 1859. p. 167.

n cognata Kuts. IV. 17.

» montana Foudr. 295. 5.

» II. H. Helianthemi All. 166; Abeille 217.

Grootte 3—3.5 mill.

Men ziet uit de aangehaalde litteratunr, welke varieteiten deze soort

148 BIJDRAGE TOT DE KENNIS DER

bezit. Het is mij dan ook niet mogen gelukken, de als soorten be-

schouwde H. pusilla Dfts. en H. Helianthemi All. door blijvende

kenmerken van den type aftezonderen. Ik voeg ze daarom onder ééne

soort bijeen. Hoe sterk zij varieert kan men zien bij Foudras 1. c.,

die 8 varieteiten aangeeft.

Deze soort is veel sterker gewelfd en veel smaller dan de overige

van dit geslacht. De kleur varieert van blauw, donker blauwgroen

tot bronsgroen en koperkleurig. Voorhoofdskiel meestal afgeplat, soms

bij de var. pusilla (maar niet constant) scherp. Sprieten en pooten

zwart. Bestippeling zeer verschillend, meestal duidelijk op het hals-

schild en zeer sterk op de dekschilden, bij de varieteiten, vooral bij

pusilla fijn, maar altijd gedeeltelijk in rijen op de dekschilden. De

var. H. Helianthemi is steeds blauw even als de eerste var. HM.

Carduorum.

De larve, door Chapuis en Candèze (Mem. Liege VIII. 1853. p. 607)

beschreven, leeft op struiken en verschillende planten, o. a. op Poly-

gonum aviculare L.

Kweeking met verschillend voedsel zal waarschijnlijk de varieteiten

opleveren.

Gemeen in Nederland, ook de var. pusilla; de var. Helianthemi

alleen uit Bunde, M.

4. Haltica ampelophaga Guer.

Guérin, Rev. Zool. 1858 p. 415; All. 78. 31; Abeille 213.

Syn. H. consobrina Foudr. 291. 2.

Grootte 3.5—4.5 mill.

Meestal helder bronsgroen, zelden blauwgroen, in kleur veel ge-

lijkend op H. Quercetorum. Sprieten en pooten zwart; voorhoofdskiel

zeer scherp; festons driehoekig, de punt naar voren soms een weinig

afgerond. Halsschild glad, maar ter weerszijde tegen den zijrand met

eenige duidelijke stippels; dekschilden duidelijk verward bestippeld.

Deze soort onderscheidt zich van H. Quercetorum door het gemis

van plooi of riggel; van H. Lylhri door den vorm der festons, de kleur

(die nimmer donkerblauw of violet wordt) en de bestippeling van het

halsschild.

De larve is beschreven door Guérin 1e.

Leeft volgens Foudras op den wijnstok en sommige moerasplanten.

In Nederland gevangen: Wolfheze, 7, Sn.; Ginneken, v. V.; Ber-

INDANDSCHE IHALTICIDEN. 149

gen 0/Z. 6, Ev.; Arnh. Sn.; Rott. Veth.; Haag, Ev. en Hait. Schijnt

intusschen zeldzaam te zijn, zoodat, met uitzondering van de eerste

vinplaats die ik kon verifieeren, ik voor de juistheid der determinatie

niet kan instaan.

5. Haltica Lythri Aube.

Aubé, Ann. Fr. 1843. p. 8.; All Abeille 214.; Mon. 79. 32. 9;

Foudr. 292. 3.

Syn. H. consobrina All. 81. en Epilobii All. 1859. p. 167.

Grootte 3—4.5 mill.

Meestal donkerblauw, soms geheel violet, zeer zelden blauwgroen.

Sprieten en pooten zwart. Voorhoofdskiel scherp; festons ovaal. Hals-

schild en dekschilden duidelijk bestippeld, de laatsten soms met eenige

rimpels tusschen de stippels. Het 4 is doorgaans veel kleiner.

Onderscheidt zich door de aangehaalde kenmerken van de vorige soort.

De larve is beschreven door Foudras |. e.

Leeft op Epilobium-soorten en Lythrum salicaria.

Verbreid in Nederland.

Genus IX. PODAGRICA Foudr.

Van Modaygıxos (podagricus).

Foudr. p. 337.

Diagnose.

Carina nulla, encarpis variis. Thorax utrinque breviter suleatus,

suleus marginem posteriorem attingit. Elytra lineato-punctata, lineis

irregularibus.

Dit geslacht onderscheidt zich van de voorgaande door het gemis eener

dwarsgroef op het halsschild: alleen eene korte verticale insnij-

ding is overgebleven. Van het volgende geslacht, dat hetzelfde ken-

merk bezit, onderscheidt het zich door den ovalen vorm, terwijl het

genus Balanomorpha, gelijk de naam aanduidt, veel meer den vorm

eens eikels heeft, derhalve veel meer eylindervormig is. Sprieten elfledig ,

gewoon; kop zonder kiel, met of zonder festons; halsschild met eene

verticale insnijding ter weerszijde. Dekschilden met stippelrijen of

verward bestippeld. Pooten gewoon; achterschenen in twee korte

Icbben verdeeld.

Volgens Foudras zijn de soorten van dit genus de slechtste springers

der geheele groep, van daar de naam , Podagricus” (stram).

150 BIJDRAGE TOT DE KENNIS DER

Slechts 2 soorten zijn in Nederland gevonden, en het is niet waar-

schijnlijk dat wij er meer zullen bezitten, daar zij tot de fauna van

zuidelijk Europa behooren.

Tabel der soorten.

1. Dekschilden gedeeltelijk met duidelijke stip-

pelrijen; bronsgroen, pooten zwart . . . . 4. fuscipes F.

— Dekschilden geheel verward bestippeld; blauw,

posten woods”. lune me LR MN Oa

1. Podagrica fuscipes F.

Fabr. Syst. Ent. 1775 p. 114.; Foudr. 343. 4; Kuts. IV. 195;

All. 540. 142; Abeille 267.

Syn. P. bicolor Goeze, cwruleostriata De Geer en nitidula Laichart.

Grootte 2.5—3 mill.

Ovaal, vrij breed; sprieten behalve de 4 eerste leden en pooten zwart ;

kop roodachtig; halsschild en dekschilden groen bronskleurig, soms

het halsschild gedeeltelijk roodachtig bruin. Halsschild zeer fijn be-

stippeld; dekschilden met 9 stippelrijen, die tegen het einde verdwijnen.

De metamorphose dezer soort is beschreven door Foudras |. c. De

larve is geel en verpopt zich in den grond.

Leeft in geheel Europa; vrij gemeen op Malva sylvestris en andere

Malvaceeën.

In Nederland alleen gevangen te St. Pieter , M.

2. Podagrica fuscicornis L.

Linn. Syst. Nat. ed. XII p. 595; Foudr. 340. 2; Kuts. IV. 199;

All. 544. 147; Abeille 270.

Syn. P. Malvae Fourer., rufipes F. en fulvipes F.

Grootte 2.8—4.5 mill.

Grooter dan de voorgaande soort. Sprieten behalve de vier eerste

jeden zwart; kop, halsschild en dekschilden blauw. Halsschild zeer

fijn, dekschilden fijn verward bestippeld. Kop en pooten rood.

De larve en metamorphose dezer soort zijn beschreven door Heeger

Sitzungsber. Acad. Wien 29. 1858 p. 100.

Leeft op Althaea officinalis, rosea en chinensis, ook op Malva sylvestris.

Niet zeldzaam in Nederland,

INLANDSCHE HALTICIDEN. 151

Genus X. BALANOMORPHA Chevr.

Van BaXaros (glans) cn “ogg (forma)

Chevrolat d'Orbigny, Diet. II. 1842. 426.

Syn. Mantura Steph. Ill. brit. IV. 1801. p. 323. !)

Diagnose.

Carina encarpisque nullis. Thorax utrinque breviter sulcatus. Con-

spectus fere cylindricus; elytra striato-punctata.

Dit geslacht onderscheidt zich, behalve door het gemis van dwars-

groef, vooral door den vorm van het lichaam, dat geheel op een ge-

kloofden eikel gelijkt. Sprieten elfledig, gewoon. Kop zonder kiel of

festons, halsschild met eene korte verticale insnijding; dekschilden

met duidelijke stippellijnen; pooten gewoon, achterschenen niet uit-

gesneden of verdeeld.

1. Dekschilden aan het uiteinde lichter

DEED EN REN e e IZ

— Dekschilden eenkleurig . . . . . . nà obtusata Gyll.

2. Dekschilden groen bronskleurig, uiteinde

QE CORNE E e Een ne . 2. rustica L.

— Dekschilden geel bronskleurig, uiteinde

lichter «ava era dal artt A's ir Chrysanthentt: Kech.

1% Balanomorpha obtusata Gyll.

Gyll. Ins. suec. III. 579. 45; Foudr. 274. 3; Kuts. VI. 52.5; All.

949. 152; Abeille 289.

Var.? B. ambigua Kuts. VI. 52; All. Abeille 289.

Grootte 2.5 mill.

Geheel donkerblauw, tarsen en schenen geel, dijen bruin of zwart,

eerste leden der sprieten bruin, de overige zwart. Halschild duidelijk be-

stippeld, dekschilden met regelmatige stippellijnen ; tusschenruimten glad.

De var.? ambigua Kuts. is door mij met deze soort vereenigd, omdat

ik, beide soorten bezittende, de opgegeven verschillen voor al te onbe-

duidend houd, te meer daar de type wordt opgegeven te leven in

1) Ofschoon de naam van Stephens ouder is, geef ik de voorkeur aan den

naam van Chevrolat, wijl deze met juistheid het geslacht karakteriseert en de

eerste niets beteekent,

192 BIJDRAGE TOT DE KENNIS DER

het Noorden (Zweden, Lapland en de Alpen), terwijl de var. ambigua

uitsluitend aan het midden van Europa eigen zou zijn.

Vroeger als inlandsch opgegeven (zie Everts 1ste Lijst), bleek de

determinatie mij onjuist, en moet deze soort alhier nog gevonden

worden.

Is overal zeldzaam. Opgave der voedingsplant ontbreekt.

2. Balanomorpha rustica L.

Linn. Syst. Nat. ed. XII. p. 595; Kuts. VI. 49; Foudr. 271. 1;

All. 548. 151; Abeille 288. — (Pl. 11, fig. 5).

Syn. B. semiænea F., Payk. etc.

Grootte 23 mill.

De grootste soort van dit geslacht. Basis der sprieten en pooten

geel, behalve de zwarte achterdijen. Kleur blauw of bronsgroen; uit-

einde der dekschilden, behalve den zwarten naad, geel; soms neemt de

gele kleur een groot gedeelte der dekschilden in. Halsschild sterk bestip-

peld, dekschilden met regelmatige stippellijnen. Zelden zijn ook de

voordijen bruin van kleur.

Leeft op Rumex en rietsoorten, ook onder afgevallen bladeren des

winters.

Gevangen in Nederland: Haag 5, 4, 10, Hait. Leesb. en Ev;

Gorinchem 5, Ev.; Utr. 6, Gr.

3. Balanomorpha Chrysanthemi Koch.

Koch, Ent. Hefte, II. 45; Foudr. 273. 2; Kuts. VI. 51.; All. 550.

153; Abeille 288.

Grootte 2 mill.

Kleiner en meer gedrongen dan de voorgaande, geheel bruin

bronskleurig, pooten en sprietenwortel geel, achterdijen bronskleurig.

Uiteinde der dekschilden veel lichter dan het overige gedeelte ge-

kleurd. Halsschild vrij sterk bestippeld, dekschilden regelmatig met

stippellijnen; tusschenruimten glad.

Leeft op Chrysanthemum Leucanthemum. Niet zeldzaam in Nederland.

Genus XI. SPHÆRODERMA Steph.

Van oœpaïox (globus) en dégua (cutis).

Steph. Ill. brit. IV. 1834. p. 328.

Diagnose.

Carina convexa lanceolata; encarpis distinetis trigonis. Conspectus

INLANDSCHE HALTICIDEN. 153

hæmisphærieus; thorax et elytra tenuissime confuséque punctulata.

- Wij zijn met dit geslacht tot de half kogelvormige gedaante ge-

naderd, die het met de beide volgende van alle andere geslachten

der Halticiden afzondert.

Sprieten elfledig. Kiel en festons duidelijk, halsschild zonder

insnijdingen, dekschilden zonder stippelrijen of lijnen, maar fijn ver-

ward bestippeld. Pooten zwaar gebouwd, gewoon DE

label der Soorten:

Grootte 3—3.2 mill. Halsschild, van boven

gezien, bijna overal even breed, sterk aan de

basis bestippeld. . . . . + . . . . . . IL Cardu Gyll.

Grootte 2.8—3 mill. Halsschild meer conisch,

duidelijk naar voren verengd (zoodat van boven

gezien de zijranden onzichtbaar worden), zeer

zwak overal bestippeld . . . . . . . . . 2 testacea F.

1. Spheroderma Cardui Gyll

Gyll. Ins. suec. IV. 659; Kuts. VIII. 464; Foudr. 353.2; All. 415.

138; Abeille 247.— (Pl. 11, fig. 6).

Syn. Sph. orbieulata Bach. Käf. p. 357.

Grootte 3—3.2 mill.

Ovaal; sterk gewelfd; geheel roodbruin. Halsschild zwak, tegen de

basis echter duidelijk bestippeld; dekschilden onregelmatig zwak

bestippeld.

Gemeen op allerlei distelsoorten, vooral Carduus nutans L.

2. Sphaeroderma testacea F.

Fabr. Spec. Ins. I. 136. 110; Kuts. VII. 463; Foudr. 352.1;

All. 415. 138; Abeille 248.

Grootte 2.8—3 mill.

Half kogelvormig, kleiner dan de voorgaande soort; geheel rood-

bruin; halsschild veel meer naar voren verengd, conisch, overal zwak

bestippeld; dekschilden zeer zwak bestippeld.

1) Het geslacht Argopus Fisch., dat misschien hier zou kunnen voorkomen

in ééne soort, 4. haemisphaerieus, onderscheidt zich van Sphaeroderma door de

verlenging van het epistome, dat in den vorm van twee hoorntjes uitsteekt,

154 BIJDRAGE TOT DE KENNIS DER

Eveneens op distelen levend.

Zeldzamer dan de vorige soort, doch zeer gemakkelijk te onder-

scheiden door de opgegeven verschilpunten.

Genus XII. MNIOPHILA Steph.

Van urior (muscus) en pido: (amicus).

Steph. Ill. brit. IV. 1834. p. 330.

Diagnose.

Antennarum artieuli 3 ultimi crassiores. Carina depressa. Thorax

integer. Conspectus fere hæmisphæricus, elytris vage lineato-pune-

tulatis, apice spinula ornatis.

Dit geslacht onderscheidt zich vooral door de laatste drie verdikte

sprietenleden, een kenmerk dat zich bij geen ander Halticiden-genus

voordoet. Overigens in vorm, maar veel kleiner, gelijkend op de ge-

slachten Sphwroderma en Apteropeda. Kiel duidelijk afgeplat; halsschild

zonder kenteekenen; dekschilden met zeer zwakke stippelrijen en

aan het uiteinde bij den naad van een doorn voorzien; pooten gewoon.

Ongevleugeld.

De eenige soort, die van dit geslacht bij ons zou kunnen voor-

komen, is:

# Mniophila muscorum Koch.

Koch, Ent. Hefte II. 48. 26; Kuts. VIII. 459. Foudr. 285. 1; All.

553. 158; Abeille 295. — (PI. 11, fig. 7).

Grootte 1 mill.

Geheel blinkend zwart, onderkant bruin; ovaal, bijna half kogel-

vormig; sprieten en pooten roodbruin. Halsschild en dekschilden zeer

zwak bestippeld.

Leeft onder mos op hoog gelegen gronden, vooral op Hypnum

loreum en triquetrum. In Nederland nog niet gevonden.

Genus XIII. APTEROPEDA Chevr.

Van aaregos (sine alis) en ovs (pes).

Chevrol. d'Orbigny, Diet. II. 1842. p. 43.

Diagnose.

Antenne 11-articulatæ, progressim crassiores. Carina dilatata; en-

carpis distinetis. Thorax integer, elytris lineato-punctatis.

Dit geslacht bezit geen verdikte drie laatste sprietenleden , overigens

INLANDSCHE HALTICIDEN. 155

in vorm gelijk aan de beide voorgaande. Kiel en festons duidelijk ;

halsschild zonder kenteekenen. Dekschilden met min of meer duidelijke

stippellijnen, zonder doorn aan het einde van den naad. Pooten gewoon.

De beide inlandsche soorten onderscheiden zich als volgt:

1. 'Tusschenruimten der stippellijnen met fijne

stippels; kleur groen, blauw, violet of brons-

denne ne gt due „ahnt . 1. orbieulata Marsh.

— Tusschenruimten glad, kleur geheel brons-

zwart . . 2. globosa Ill.

1. Apteropeda orbiculata Marsh.

Marsh. Ent. brit. I. 1802. 200; Foudr. 279. 2; Kuts. VIII. 449.

Syn. A. ciliata Oliv. Ent. VI. t. 4. f. 76; All. 575. 179; Abeille 291.

Grootte 2.5— 2.8 mill.

Sterk gewelfd, half kogelvormig, groen, koperkleurig, blauw of

violet; sprieten en pooten, behalve de bronskleurige achterdijen,

geelbruin. Halsschild zwak, dekschilden regelmatig in lijnen bestip-

peld: tusschenruimten duidelijk bestippeld.

In bosschen en droge streken verbreid.

Gevangen in Nederland: N.-Brab. Sn.; Breda, 10, H. en Weyt-

landt, op Medicago sativa; Maastricht, Veth, Ev. en Leesb.

2. Apteropeda globosa Il

Illiger Schneid. Neu. Mag. I. 5. 1794. p. 602; Kuts. VIII. 451;

All. 577. 181; Abeille 292. — (Pl. 11, fig. 8).

Syn. A. majuscula Foudr. 281. 3.

„ A. nigroenea Weidenb.

[SS

—

. conglomerata Ill.

5 . globus Dfts.

Grootte 2.8—3 mill.

Sterk gewelfd, half kogelvormig, blinkend zwart, grooter dan de

vorige soort; sprieten en pooten, behalve de zwarte achterdijen , geel.

Halsschild verspreid bestippeld, dekschilden met diepe stippellijnen ;

—

tusschenruimten glad.

Onderscheidt zich door aanzienlijker grootte, zwarte kleur en gladde tus-

schenruimten, benevens de diepe stippellijnen, dadelijk van de vorige soort.

Levenswijze als bij de vorige.

In Nederland alleen gevangen te Nijmegen, Ter Haar,

156 BIJDRAGE TOT DE KENNIS DER

Genus XIV. LONGITARSUS Latr.

Van ,longus” en , tarsus”.

Latreille, Cuvier, Règn. animal, 2e ed. V. p. 155.

Syn. Teinodactyla Chevrol. (Foudras) en Thyamis Steph.

Diagnose.

Corpus ovatum aut oblongo-ovatum plus minusve convexum. An-

tennae 11-artieulatae filiformes. Thorax integer. Elytra confuse

seriatimve punctata. Tarsi postiei tibiarum apici inserti, arti-

culo primo elongato tibiam dimidiam aut xquans aut

superans.

Dit laatste geslacht der Halticiden heeft, gelijk reeds uit de analy-

tische tabel der genera blijkt, tot bijzonder kenmerk den vorm van

het eerste lid der achterpooten (zie Pl. 11, fig. 94). Terwijl bij alle

andere genera dit eerste lid gewoon is gevormd, vindt men het hier

zeer sterk verlengd, zoodat het de helft der scheen in lengte over-

treft en zelden (alleen bij L. Jacobew) evenaart. Overigens vindt men

in dit uitgebreid geslacht (er zijn ruim 100 Europeesche soorten,

waarvan bijna 40 inlandsch) alle vormen der overige genera ver-

tegenwoordigd. Bij de grootere soorten treft de analogie met de genera

Psylliodes, Chwetocnema en Crepidodera, bij de kleinere is vooral veel

gelijkenis met Aphthona.

Het lichaam is eivormig of langwerpig. Sprieten elfledig. Festons

en kiel nu eens scherp, dan weder geheel onzichtbaar. Halsschild

zonder groeven of insnijding. Dekschilden verward of in kleine rijen

bestippeld, nooit met stippellijnen. Pooten gewoon, behalve de voor-

melde achtertarsen.

De onderscheiding der soorten van dit geslacht levert zeer eigen-

aardige moeilijkheden op. Vooreerst stuit men, bij verdeeling volgens

de kleuren, op een aantal immature voorwerpen, die de geheele

analytische tabel bederven. De algemeene vorm is m. i. echter te

weinig bepaald, om daarop, zooals Allard gedaan heeft, eene tabel

te baseeren. Ik heb dan ook getracht zooveel mogelijk constante

kenmerken, onafhankelijk van de variaties in kleur, op te geven,

maar erken gaarne dat, evenmin als de tabellen van Kutschera ,

Foudras en Allard mij voldoen, ook de mijne op volledigheid mag bogen.

INLANDSCHE HALTICIDEN. 157

Tabel der soorten.

. Kleur zwart of bronsachtig met of zonder

Kleur bruin of donker SITÀ ae RER

Kleur licht of donker geel met of zonder

zwarteteekening van boven; zwart, donker

bruin of geel van onderen . . . . . 10.

. Dekschilden eenkleurig . . . . . . 3.

Dekschilden met liehte vlekken of licht

gekleurd witeinde lea pal

. Voorpooten geheel geelbruin; dekschilden

gedeeltelijk in korte rijen bestippeld, ge-

heel zwart . . . . 1. niger Koch.

Voorpooten gedeeltelijk Bec pavia und,

. Bronszwart blinkend; dekschilden nabij

basis en naad in rijen bestippeld. . . 2, * puler Schr.

Blinkend of dof zwart; dekschilden ver-

ward ‘bestippeld. . . . + 0.

. Blinkend zwart; pooten gedeeltelijk bin uin-

rood; dekschilden sterk bestippeld . . 3. Anchuse Payk.

Dofzwart; pooten gedeeltelijk vaalgeel;

dekschilden zeer zwak bestippeld. . . 4. ater F.

. Dekschilden zwart met eene roodbruine

vlek vóór het uiteinde . . . . . . & holsaticus L.

Dekschilden zwart of donkerbruin brons-

kleurig met geelbruin gekleurd uiteinde. 6. * apicalis Beck.

Dekschilden zwart met eene roodbruine

vlek aan den schouder en eene tweede

nabij het uiteinde; buitenrand der dek-

schilden steeds zwart. . . . . . …&* quadriguttatus Font.

. Dekschilden met metaalglans, duidelijk

en gedeeltelijk in rijen bestippeld. . . 8. fulgens Foudr.

Dekschilden zonder metaalglans, licht of

donkerbruin, soms pekbruin . . . . 8.

. Dekschilden met eene sterke schouder-

buil, waardoor zij veel breeder dan het

uiteinde van het halsschild schijnen, vrij

158 BIJDRAGE TOT DE KENNIS DER

plat, meestal gedeeltelijk in rijen be-

stippeld. ering erker Ce ie ur. iris Sepp.

— Dekschilden zonder schouderbuil, alzoo

met het halsschild een ovaal vormend,

sterk gewelfd, zonder stippelrijen. . . 9.

9. Dekschilden dofbruin, zeer fijn bestip-

peld; de stippels verdwijnen geheel in

de tweede helft. Wr, Is OMR RO. castonens DER:

— Dekschilden blinkend bruin, zwartbruin

(bij immature exemplaren zelfs geel-

bruin), grof bestippeld; de stippels ver-

dwijnen eerst in het laatste derde gedeelte. IL. brunneus Dfts.

10. De zwarte naad is grooter in oppervlakte

dan dellgele zijrandes … c.a ot on I dorsalis Æ.

— De gele kleur der dekschilden is verre-

weg overheerschend . . …. . . . 11.

11. Kop, halsschild, naad en onderkant ge-

heel zwart, soms het halsschild roodbruin. 12.

— Kop roodbruin ; halsschild meer of minder

bruin; naad zwart of roodbruin; onder-

kantyzwartsofsbruin:.. (Saia Selb:

— Kop, halsschild, naad en onderkant

geel, soms een weinig donkergeel wat

naad en onderkant betreft . . . . . 26.

12. Dekschilden zeer zwak bestippeld; hals-

schild meestal roodbruin... . . . : 13.

— Dekschilden duidelijk sterk bestippeld ;

halsschild altijd zwart bronskleurig . . 14.

13. Schouderbuil sterk ontwikkeld ; halsschild

bijna vierkant; zwarte naad in het midden

verbreediyinhanl. Cet oa oen on on oog EB picicens Steph

— Dekschilden aan de schouders afgerond ;

halsschild veel breeder dan lang; naad

overal even breed, zwart . . . . . 14. sulurellus Dfts.

14. Naad en buitenrand der dekschilden

zwart, de laatsten verward bestippeld . 15. Nasturtii F.

— Alleen de naad zwart; dekschilden met

stippelrijen aan de basis, . . , . , 46. suturalis Marsh.

INLANDSCHE HALTICIDEN. 159

15. Kop en halsschild met duidelijken metaal-

SA ETC PIRO, COLO ie ORE, 12. atricillus L.

— Kop en halsschild zonder metaalglans . 16.

16. Doorn der achterschenen sterk en

lang. Groote soort van 3.5—4 mill.;

dekschilden zwak bestippeld . . . . 18. tabidus F.

— Doorn der achterschenen smal en klein;

soorten van 2—3.5 mill.; dekschilden vrij

-duidelijk bestippeld . . . . «+ + 17.

17. Naad der dekschilden zwart of donker

roodbruin. 24.2. = Nele ia ea

— Naad eenkleurig met de dekschilden of

een weinig roodbruin gekleurd. . . . 25.

18. Dekschilden gedeeltelijk in rijen bestippeld. 19.

— Dekschilden geheel verward bestippeld . 21.

19. Schouderbuil zeer sterk voorspringend ;

dekschilden aan de basis breeder dan het

halsschild, daardoor de vorm vierkant . 19. juncicola Foudr.

— Schouderbuil meer afgerond; dekschilden

zeer weinig breeder dan het halsschild,

MELE EMER) gd) >» (ela a 20

20. Halsschild conisch '), zoodat de voor-

kant veel smaller dan de achterkant

schijnt; doorn der achterschenen kort;

dekschilden grof bestippeld . . . . . 20. patruelis All.

— Halsschild bijna even breed aan voor- en

achterkant; doorn der achterschenen vrij

lang; dekschilden fijn bestippeld . . . 21. Lycopi Foudr.

(abdominalis All.)

21. Halsschildleoniseh". 1.155, nm sun oes

1) Het woord conisch verdient eene kleine opheldering, wijl de beteekenis ge-

wichtig is voor de bestemming der soorten. Bij vele Longitarsen vindt men het

halsschild oogenschijnlijk breeder aan de basis (d. i. nabij de dekschilden) dan

vooraan bij den kop. Bij nauwkeuriger beschouwing ziet men echter dat de

zijranden naar voren sterk naar beneden gebogen zijn, zoodat men van boven ge-

zien de figuur van een trapezium aanschouwt; bij andere soorten daarentegen zijn

voor- en achterrand ook van boven gezien even breed en verkrijgt men bijna

een zuiveren rechthoek. Bij de kleinere soorten is echter eenige oefening noodig

om dadelijk dat verschil te zien,

23.

BIJDRAGE TOT DE KENNIS DER

Halsschild aan voor- en achterkant even

breed tu) uo a NOUS PAIE

22: Kop roodbruin; | dekschilden fn bestippeld 23. atricapillus Dfts.

(melanocephalus Gyll.).

Kop zwart; dekschilden duidelijk en grof

bestippeld on. +. + e 224. melanocephalusD. Gr.

(atriceps Kuts.)

Halsschild niet conisch, maar steeds veel

breeder ‘dan “hoor Ak N. wine 72240

Halsschild conisch of bijna vierkant. 25.

. Dekschilden zeer fijn bestippeld; schou-

derbuil duideljk, vrij plat; grootte

1.2. mE er > + +. . 25. pusillus Gyll.

Dekschilden vrij oe bebe veel

meer gewelfd; grootte 1.8 mill. . . . 26. Medicaginis All.

5. Dekschilden aan de schouders afgerond,

vrij grof bestippeld ; halsschild conisch . 28% Ballotae Marsh.

Schouderbuil vrij duidelijk; halsschild

bijna vierkant; bestippeling fijn; achter-

dijen gedeeltelijk zwart . . . . . . 28. evoletus L.

(femoralis Marsh.)

. Dekschilden met vrij duidelijke schou-

dern Vek EP EN SEE ET

Dekschilden aan de schouders afgerond. 51.

. Het laatste gedeelte der achterdijen zwart

gekleurd. i.e a SX da a et ED OCHTolEUCUS Marsh.

Pooten geheel geel. +... 28.

. Kleur bleekgeel; dekschilden bijna onbe-

stippeld; halsschild conisch. . . . . 30. Jacobee Wat.

Kleur meer roodgeel; halsschild aan voor-

en achterrand even breed . . . . . 29.

. Dekschilden glanzend, onbestippeld . . 31. gracilis Kuts.

Dekschilden fijn-, maar zichtbaar bestip-

Dad ee „30,

. Dekschilden Aknschäirlends fin estinta

roodgeel of bruingeel . . . . . . . 32. pellueidus Foudr.

Dekschilden niet dcorschijnend , vrij dui-

delijk bestippeld , bleekgeel. . . . „BBF canescens Foudr.

INLANDSCHE HALTICIDEN. 161

31. Halsschild duidelijk bestippeld. . . . 32.

— Halsschild bijna onbestippeld . . . . 33.

32. Sprieten langer dan de helft van het

CHARTS Shae ese ) . +. . 34. flavicornis Steph.

— Sprieten veel korter dan 1 helft van

het lichaam . . . . + + +. 35. ferrugineus Foudr.

33. Dekschilden sod ee ieee

—- Dekschilden vrij grof nabij de basis be-

stippeld; doorschijnend, langwerpig . . 36. membranaceus Foud.

— Dekschilden fijn, maar duidelijk bestip-

peld; lichaam vierkant gewelfd . . . 32. viduus All.

34. Geelbruin; sprieten zoo lang of langer

dan het lichaam; sterk gewelfd . . . 38. laevis Dfts.

— Witgeel; sprieten veel korter dan het

lichaam; vrij plat. . . 2 . . . . 39. candidulus Foudr.

1. Longitarsus niger Koch.

Koch, Ent. Hefte, II. 57. 33; Kuts. VI. 220; Foudr. 135. 5; All.

95. 45; Abeille 312.

Grootte 2 mill.

Eivormig gewelfd, geheel blinkend zwart; de basis der sprieten en

de pooten behalve de zwarte achterdijen geelbruin. Halsschild zwak,

dekschilden sterk , gedeeltelijk in korte rijen bestippeld.

Leeft in geheel Europa. Opgave der voedingsplant ontbreekt.

In Nederland gevangen: Haag 4, Ev.; St. Pieter 6, M.

2. * Longitarsus Pulex Schr.

Schrank, Enum. Ins. austr. 1781. p. 85; Foudr. 139. 8.

Syn. L. consociatus Först.

„ L. obliteratus Rosenh., Kuts. VI. 216; All. 96. 46; Abeille 325.

Grootte 1—1.5 mill.

Ovaal, gewelfd, {zwart bronskleurig, soms met blauwe tint;

basis der sprieten en pooten behalve de achterdijen, geelbruin , voor-

en middendijen in het midden zwart gevlekt (bij immature exem-

plaren geheel geelbruin). Halsschild sterk bestippeld; schouders afge-

rond; dekschilden nabij de basa in korte rijen bestippeld. O ng e-

vleugeld.

162 BIJDRAGE TOT DE KENNIS DER

Onderscheidt zich van de vorige soort door veel geringer grootte,

door de gevlekte voordijen, de soms blauwachtige bronskleur, het

grof bestippelde halsschild en gemis der ondervleugels.

Leeft op Thymus Serpyllum, in geheel Europa; in Nederland nog

niet gevonden.

3. Longitarsus Anchusae Payk.

Payk. Faun. Suec. ed. II 1799. p. 101; Kuts. VI, 219; Foudr.

136.6; All. 98. 47; Abeille 374.

Syn. L. gagatinus Dfts.

Grootte 1.5—2 mill.

Eivormig, gewelfd, zwart; schenen, tarsen en basis der sprieten

bruingeel, voor- en middendijen voor het grootste gedeelte zwart,

achterdijen geheel zwart. Halsschild zwak, dekschilden sterk verward

bestippeld; schouders afgerond.

Ongevleugeld of met rudimentaire ondervleugels.

Gemeen op allerlei Boragineeén.

4. Longitarsus ater F.

Fabr. Syst. Ent. 1775. p. 115.

Syn. L. parvulus Payk; Kuts. VI. 223; Foudr. 146. 12; All. 99. 48;

Abeille 413.

Syn. L. pumila Ill. Mag. VI. 170. 138.

Grootte 1—1.4 mill.

Eivormig, dofzwart; basis der sprieten en pooten behalve de

achterdijen en de gevlekte voordijen, vaalgeel. Halsschild zeer zwak

bestippeld even als de dekschilden, die soms aan het uiteinde geel-

achtig bruin gekleurd zijn (bij immature exemplaren zijn de geheele

dekschilden dofbruin). Schouders sterk voorspringend. Gevleugeld.

Gemeen op lage planten, ook des winters onder dorre bladeren.

5. Longitarsus holsaticus L.

Linn. Syst. Nat. ed. X. p. 373; Kuts. VI. 225; Foudr. 141. 9;

All. 101. 50; Abeilte 320.

Syn. L. pulicarius Li

Grootte 2 mill.

INLANDSCHE HALTTCIDEN. 163

Kort eivormig gewelfd, blinkend zwart; basis der sprieten en voor-

pooten benevens de achtertarsen en eene ronde of hartvormige vlek

nabij het uiteinde der dekschilden geelbruin; achterschenen en

dijen zwart. Halsschild zeer zwak bestippeld; dekschilden met sterke

schouderbuil, duidelijk verward bestippeld. Gevleugeld.

Deze soort onderscheidt zich van de volgende door de breede

schouders en de gele vlek, die nimmer het uiteinde of den naad

bereikt.

Leeft op Equisetum en Pedicularis lacustris.

Gevangen in Nederland: Utr. 4, Drieb. 10, Wassen. 5, S.; Breda ,

He, 9, Ev.

6. * Longitarsus apicalis Beck.

Beck. Beitr. bair. Ins. 1817. p.18. t.5. f. 23; Kuts. VI. 224; All.

102. 5; Abeille 311.

Syn. L. analis Dfts., Foudr. 144. 11.

» 2. praticola Sahlb.

» L. Fischeri Zett.

Grootte 2.5 mill.

Eivormig, gewelfd, donker bronskleurig (soms bruin bronskleu-

rig op de dekschilden); basis der sprieten, uiteinde der dekschilden

en pooten (behalve eene zwarte vlek op de achterdijen) geelbruin.

Halsschild fijn bestippeld, dekschilden met afgeronde schouders ,

duidelijk en nabij de basis in korte rijen bestippeld.

De gele vlek aan het uiteinde breidt zich bij sommige individuen

vrij ver uit.

Leeft in hoog gelegen streken over geheel Europa op vochtige

weiden.

In Nederland nog niet waargenomen.

2 * Longitarsus quadriguttatus Pontopp.

Pontopp. Nat. Dan. 1765. p. 203. t. 16.

Syn. L. quadripustulatus Fabr. Syst. 118; All. 103. 52; Abeille

355; Kuts. VI. 227.

Syn. L. quadrimaculatus Koch, Ent. Hefte II. 41. 42; Foudr.

142. 10.

Syn. L. quadrinotatus Dfts. (Cynoglossi Marsh.).

Grootte 2.5—3 mill.

164 BIJDRAGE TOT DE KENNIS DER

Langwerpig ovaal, gewelfd, blinkend zwart; basis der sprieten en

pooten, behalve de zwarte achterdijen bruingeel. Halsschild en dek-

schilden sterk verward bestippeld, de laatste met afgeronde schouders

en met twee geelroode vlekken, een aan den schouder en de tweede

nabij het uiteinde der dekschilden. Soms loopen de vlekken in een;

zeer zelden zijn de dekschilden geheel zwart. Onderscheidt zich

in alle geval van de vorige soort door de sterker bestippeling van

het halsschild.

Leeft in geheel midden-Europa op Cynoglossum officinale.

Nog niet in Nederland waargenomen.

s. Longitarsus fulgens Foudr.

Foudr. 149. 14; Kuts. VII. 153; All. Abeille 382.

Grootte 1.8 mill.

Eivormig gewelfd, bruinzwart, sterk blinkend met metaalglans; basis

der sprieten en pooten behalve de zwarte achterdijen roodgeel. Hals-

schild zeer zwak, dekschilden vrij duidelijk en gedeeltelijk in rijen

bestippeld. Schouders vrij sterk ontwikkeld. Gevleugeld.

Deze soort onderscheidt zich dadelijk door den sterken metaalglans

op de dekschilden.

Leeft op vochtige weiden en in moerassen.

In Nederland alleen gevangen te Vianen, 6, Ev.

9. Longitarsus luridus Scop.

Scop. Ent. carn. 1763. p. 70 f. 219; Kuts. VII. 156; Foudr. 158.

20; All. 135. 82; Abeille 380.

Syn. L. convexus var. fuscescens en nigricans Steph.

Grootte 2 mill.

Eivormig weinig gewelfd, blinkend zonder metaalglans, rood- zwart-

of geelbruin, meestal de zijranden van halsschild en dekschilden

donkerbruin gekleurd; basis der sprieten en pooten lichter bruin;

naad meestal donkerder dan de dekschilden. Halsschild nu eens

grof bestippeld, dan weder glad; dekschilden grof bestippeld, nabij

de basis in rijen. Schouders zeer sterk voorspringend, waardoor de

dekschilden, afgescheiden van het halsschild, een vierkanten vorm

vertoonen. Gevleugeld of met rudimentaire ondervleugels 1).

1) Kutschera zegt, dat deze soort steeds gevleugeld is, hetgeen ik meen te

moeten betwijfelen.

INLANDSCHE HALTICIDEN. 165

Onderscheidt zich van de beide volgende door sterke schouder-

buil, door de bestippeling in rijen en de helderder roodbruine kleur.

L. brunneus is bovendien steeds ongevleugeld.

Gemeen op allerlei soorten van Boragineeén.

De grove bestippeling zou deze soort misschien kunnen doen ver-

warren met L. flavicornis of L. ferrugineus, vooral bij de lichtge-

kleurde exemplaren, maar deze beide soorten hebben sterk afgeronde

schouders en nimmer eene bestippeling in rijen.

10. Longitarsus castaneus Dfts.

Dfts. Faun. austr. III. 260; Kuts. VII. 162; Foudr. 150. 15;

All. Abeille 378.

Grootte 2—2.5 mill.

Geheel donker kastanjebruin, mat, met eenigen vetglans, gewelfd’

basis der sprieten en pooten roestgeel, uiteinde der achterdijen donker.

Halsschild zeer zwak bestippeld; schouders afgerond; dekschilden aan

de basis duidelijk bestippeld; de stippels verdwijnen recds in de tweede

helft. Ongevleugeld.

Deze soort onderscheidt zich van L. luridus door de sterk afgeronde

schouders, van L. brunneus door de zwakke bestippeling en de matte

kleur.

In Nederland alleen gevangen te Breda, H. op Trifolium.

Leeft volgens de monographisten op vochtige weiden.

11. Longitarsus brunneus Dfts.

Dfts. Faun. austr. ed. III. 260; Kuts. VII. 158; Foudr. 152.16; All.

Abeille 333.

Syn. L. luridus Gyll.; Redt. ed. IL; Zett.; All.

Grootte 2—2.7 mill.

Eivormig, gewelfd, blinkend, in alle nuances der bruine kleur van

af donker pekbruin tot licht geelbruin; basis der sprieten en pooten

geelbruin, achterdijen donkerder. Halsschild nu eens sterk dan weder

bijna onzichtbaar bestippeld. Schouders sterk afgerond. Dekschilden

met diepe en grove stippels, die tot 2 der lengte zichtbaar zijn; aan

het einde ieder afzonderlijk afgerond. Ongevleugeld.

Verward met de beide vorigen en alleen door de aangegeven ken-

merken te onderscheiden.

166 BIJDRAGE TOT DE KENNIS DER

Gemeen in Nederland, de donkere varieteiten meer in de heide-

streken of nabij de rivieren.

Leeft op vochtige weiden.

12, Longitarsus dorsalis F.

Fabr. Spec. Ins. I. 1781. p. 135; Foudr. 169. 27; Kuts. VII. 299;

All. 104. 53; Abeille 375.

Grootte 1.8 mill.

Langwerpig, weinig gewelfd, zwart; basis der sprieten en geledingen

der pooten bruin; halsschild bruingeel, in het midden donkerder bruin x

bijna onbestippeld; dekschilden fijn maar duidelijk bestippeld, geel

met zeer breeden zwarten naad, die meer dan de helft der dekschil-

den inneemt.

Leeft op Senecio erucaefolius’en Pistacia lentiscus L. (Kuts. Foudr.)

In Nederland werd deze fraaie soort alleen gevonden door Fokker,

Zierikzee 4.

13. Longitarsus piciceps Steph.

Steph. Ill. brit. IV. p. 309; Foudr. 166. 25; Kuts. VII. 308;

All. Abeille 385 (picipes?).

Syn. L. atricapillus All. 117. (1860) Redt. ed. II.

n Foudrasi Crotch. Sharp. Cat. 1871.

» Poweri All. Abeille 408.

» picipes All. Abeille 385; Redt. ed. III.

Met deze soort begint de serie der moeilijk te onderkennen Lon-

gilarsen.

Grootte 2—2.5 mill.

Langwerpig, weinig gewelfd; basis der sprieten en pooten geel;

achterdijen gedeeltelijk bruin gevlekt; kop meestal zwart, soms donker-

bruin; halsschild roodgeel, bijna vierkant. Schouders sterk ontwikkeld,

met duidelijke schouderbuil. Dekschilden bleekgeel met in het midden

eenigszins breeder zwarten naad, zeer fijn, oppervlakkig en bijna

onzichtbaar bestippeld. Onderkant geheel zwart.

De sterke schouderbuil, het vierkante halsschild, de onbestippelde

dekschilden en de zwarte onderkant laten deze soort met vrij groote

zekerheid bestemmen.

Leeft in geheel Europa op Senecio viscosus (All), Inula brittannica

Kuts.), op moerasgronden (Foudr.)

INLANDSCHE HALTICIDEN. 167

In Nederland gevonden: Haag, Hait.; Amst., K. (ook de var.?

Poweri All.); Arnh., 7, v. M. de R; Valkenburg, Leesb.

14. Longitarsus suturellus Dfts.

Dfts. Faun. austr. ed. III. 1825. p. 262. — (Pl. 11, fig. 9.)

Syn. L. thoracicus Kuts. VII. 310; All. 107. 56; Abeille 393.

L. melanocephalus Foudr. 163. 23,

» L. fuscicollis Steph.

» L. Senecionis Bach.

Grootte 2.2 mill.

Eivormig, vrij sterk gewelfd, blinkend; basis der sprieten en pooten

roodgeel, achterdijen donkerbruin of zwart even als de tarsen; kop,

halsschild en onderkant bruinzwart of zwart; het halsschild dikwijls

lichterbruin. Halsschild en dekschilden bijna glad of zeer oppervlakkig

bestippeld; schouders sterk afgerond; dekschilden roodgeel met overal

even breeden zwarten naad. Bij jonge individuen zijn de kleuren allen

lichter. Gevleugeld.

Op vochtige weiden niet zeldzaam.

Deze soort onderscheidt zich van de vorige door sterk afgeronde

schonders en overal even breeden zwarten naad, van de beide volgende

door de zwakke bestippeling.

15. Longitarsus Nasturtii F.

Fabr. Ent. Syst. I. 2. p. 31; Kuts. VII. 302; Foudr. 160. 21; All.

115. 63; Abeille 390.

Syn. L. atricillus var. ; Payk.

» L. circumscriptus Bach.

» L. pratensis var. Koch,

Grootte 1.8—2 mill.

Eivormig, weinig gewelfd; basis der sprieten en pooten geelrood,

behalve de zwarte achterdijen; kop en halsschild zwart, glanzend;

dekschilden bleekgeel met zwarten naad. Halsschild sterk bestippeld

en gerimpeld ; schouders sterk ontwikkeld; dekschilden duidelijk verward

bestippeld. Gelijkt in vorm veel op L. luridus. Bij jonge exemplaren

is het halsschild bruinzwart.

Leeft op Echium vulgare en verschillende andere lage planten.

Verbreid in Nederland.

168 BIJDRAGE TOT DE KENNIS DER

16. Longitarsus suturalis Marsh.

Marsh. Ent. brit. 1802. p. 201; Kuts. VII. 303; All. 114. 62;

Abeille 391.

Syn. L. nigricollis Foudr. 161. 22.

» L. Nasturtü Gyll.; var. c. Thoms.

Grootte 2.2 mill.

Eivormig, vrij gewelfd; basis der sprieten en pooten geelbruin ,

achterdijen donkerder; kop en halsschild zwart blinkend ; dekschilden

bleekgeel, met zwarten naad en zijrand, het zwart aan de zijranden

soms in het midden verbreed. Halsschild duidelijk bestippeld zonder

rimpels; schouderbuil duidelijk; dekschilden sterk aan de basis in

rijen bestippeld.

Bij jonge exemplaren is het halsschild bruinrood.

Gelijkt veel op de vorige soort, waarvan zij verschilt door den

zwarten zijrand en de bestippeling in rijen aan het begin der dek-

schilden.

Op vochtige weiden verbreid.

Gevangen in Nederland: Haag, Hait. en Leesb.

Ke. Longitarsus atricillus L.

Linn. Faun. suec. 1761. p. 166.; Kuts. VIII. 33; All. 108. 57;

Abeille 329.

Syn. L. fuscicollis Foudr. 175. 31.

Grootte 2—3 mill.

Eivormig gewelfd; basis der sprieten en pooten behalve de bruine

achterdijen geel; kop en halsschild roodbruin metaalglanzend; dek-

schilden bleekgeel met bruinrooden naad. Halsschild even als de

dekschilden duidelijk bestippeld; schouders sterk afgerond. Gelijkt

veel in vorm op eene Balanomorpha en is aan den metaalglans dadelijk

te herkennen.

Verbreid op klaver en vochtige weiden.

Niet zeldzaam in Nederland.

18. Longitarsus tabidus F.

Fabr. Syst. Ent. 1775. p. 115.

Syn. L. Verbasci Panz. Faun. germ. 21. 17; Kuts. VII. 312;

Foudr. 182. 15; All. 120. 68; Abeille 309. .

INLANDSCHE HALTICIDEN. 169

Var. L. Thapsi Marsh. All. 113. 61.

» L. dorsalis Rossi.

» L. borealis Zett.

Grootte 3.5—4 mill.

Eivormig sterk gewelfd, blinkend; sprieten en pooten donkerbruin ;

kop, halsschild en dekschilden lichter of donkerder geelbruin, naad

meer of minder zwart; soms eene zwarte vlek aan de schouders; bij

jonge exemplaren al de kleuren veel bleeker, zelfs de naad roodbruin.

Spoor of doorn aan de achterschenen sterk verlengd en gekromd.

Bestippeling zeer zwak.

Deze soort onderscheidt zich van alle andere inlandsche door de

aanzienlijke grootte en den sterken achterdoorn; zij varieert zeer in

kleur, zoodat men soms geheel bleekgele exemplaren met rooden naad

ontmoet.

Leeft op Verbascum en Scrophularia canina. Verbreid in alle varieteiten.

Gevangen in Nederland: Arnh., 5, d. R. en Br.; Gronsveld, 7, Ev.

en Leesb. De eigenlijke type met zwarte schoudervlek in Nederland

nog niet waargenomen.

19. Longitarsus juncicola Foudr.

Foudr. 189. 39; Kuts. VIII. 51; All. 1861. 323; Abeille 384.

Syn. L. substriatus Kuts. VIII. 43.

Grootte 1.6—1.7 mill.

Eivormig gewelfd, blinkend; basis der sprieten en pooten behalve

de bruine achterdijen roodgeel; kop en halsschild .donker roodbruin;

dekschilden roodgeel. Schouders sterk ontwikkeld. Halsschild zwak,

dekschilden duidelijk in rijen bestippeld, naad donker roodbruin; onder-

kant geheel zwart, behalve het laatste segment van het abdomen dat

roestkleurig is.

Onderscheidt zich van de verwante L. Lycopi en L. curtus door

sterke schouderbuil, veel donkerder geelroode kleur en het roestkleu-

rig laatste segment van het abdomen.

Leeft op moerasplanten.

Gevangen in Nederland: Haag, Ev. en Leesb.; Gork. Ev.

20. Longitarsus patruelis All.

All. Abeille 398.

170 BIJDRAGE TOT DE KENNIS DER

Syn. L. lateralis All. 110. 58.

Grootte 2.5 mill.

Eivormig, vrij sterk gewelfd; basis der sprieten en pooten, behalve

de zwarte achterdijen, geelbruin; de kleur overigens veel overeenkomend

met die van L. atricapillus Dfts. (melanocephalus Gyll.), alleen zijn de

schouders wat sterker ontwikkeld en de bestippeling veel dieper en

in kleine rijen op de dekschilden. Bij immature exemplaren is de naad

roodbruin even als de kop, en alle kleuren veel lichter.

Leeft op Verbascum (Bouillon blanc) volgens Allard en is volgens

zijne determinatie in Nederland alleen gevangen duor den heer Hey-

laerts te Breda. Ik betwijfel echter het soortrecht en zoo het exemplaar

juist gedetermineerd is, geloof ik dat wij hier waarschijnlijk met

eene varieteit der zeer sterk varieerende L. lateralis Ill. (niet in-

landsch) te maken hebben 1).

21. Longitarsus Lycopi Foudr.

Foudr. 193. 41; Kuts. VIJL 39; All. Abeille 387.

Syn. L. abdominalis All. 119. (1860).

» L. tantulus Foudr. 195. 42.

Grootte 1.3—1.8 mill.

Langwerpig ovaal, vrij sterk gewelfd, geeibruin; basis der sprieten

en pooten geel; kop donkerbruin, soms zwartbruin, evenals de achter-

dijen; naad duidelijk zwart gekleurd. Bestippeling fijn op halsschild

en dekschilden, op de laatste gedeeltelijk in korte rijen.

Leeft op Mentha-soorten en Lycopus europeus.

Ik kan geen verschil vinden tusschen deze soort en L. abdo-

minalis All. (1860. 119, 67 en 832; Abeille 411). Dat de kleur wat

minder donker zou zijn en de bestippeling wat fijner, springt mij bij

veelvuldige overgangen niet in het oog, en dat men beide zoogenaamde

soorten op verschillende planten, Lycopus en Klimop, heeft aangetroffen

is zeker geen bewijs.

Ik ving, volgens determinatie van den heer Allard, L. Lycopi bij

1) Daar ik, ondanks herhaald verzoek, het eenige exemplaar, door den heer

Heylaerts gevangen, niet meer ter bezichtiging ontving, kan ik voor de juist-

heid der determinatie niet instaan. Alle andere exemplaren, door den heer

Allard als Z. patruelis gedetermineerd, bleken mij te zijn exemplaren van Z. atri-

capillus Dfts. — L. lateralis Ill. type leeft in Zuidholland op Verbaseum en kan in de

analytische tabel op de plaats van Z. patruelis All. staan.

INLANDSCHE HALTICIDEN. 171

Breda, met Ev.; en de heer Fokker vond haar bij Zierikzee; terwijl

L. abdominalis bij den Haag, door Ev. en mij gevangen werd.

22. Longitarsus curtus All

All. 1860. 832. 137. 84; Kuts. VIII. 41; All. Abeille 410.

Syn. L. pratensis All. 137.

Grootte 1.7—1.9 mill.

Sterk eivormig gewelfd. Van boven geheel geelbruin blinkend, be-

halve den donkerbruinen naad; onderkant grootendeels zwart even

als de uiteinden der achterdijen. Schouders sterk vooruitspringend ;

bestippeling verward, meestal duidelijk, bij immature exemplaren

zwak.

Leeft op Echium vulgare.

Deze soort onderscheidt zich van de aanverwante L. Lycopi en L.

juncicola door meerdere convexiteit en van de laatstgenoemde vooral

door lichter kleur.

Gevangen in Nederland: den Haag, L.

32. Longitarsus atricapillus Dfts.

Dfts. Faun. austr. III. p. 257; Foudr. 176. 32.

Syn. L. melanocephalus Gyll. Ins. suec. III. 555. 19 (pro parte);

Kuts. VIII 35; All. 1860. 111. 59; Abeille 313.

L. atricillus Foudr. 164.

Grootte 1.8—2.4 mill.

Langwerpig ovaal, zwak gewelfd; basis der sprieten en voorpooten

benevens de achtertarsen bleekgeel; achterdijen en schenen bruin-

zwart; kop en voorrand van het halsschild zwart of bruinzwart, even

als de naad der dekschilden. Schouders duidelijk afgezet; uiteinde der

dekschilden vrij spits toeloopend. Bestippeling zwak en verward.

Bij immature voorwerpen zijn de kleuren roodbruin in plaats van

zwart.

Leeft op allerlei lage planten en overwintert onder dorre bladeren.

Zeer gemeen in Nederland.

24. Longitarsus melanocephalus De Geer.

De Geer, Mém.-Ins. V. 1775. p. 348.

Syn. L. atriceps Kuts. VIII 38; All. Abeille 317.

Grootte 1.8 mill.

172 BIJDRAGE TOT DE KENNIS DER

Eivormig ovaal, weinig gewelfd. Kop bijna altijd zwart, overigens

geheel gelijk in kleur aan de voorgaande soort, maar constant kleiner

en op de dekschilden duidelijk en grof bestippeld.

Zeldzamer dan de vorige, maar in vele plaatsen met L. atricapillus

waargenomen. Misschien eene lokaal-varieteit.

25. Longitarsus pusillus Gyll.

Gyll. Ins. suec. III. p. 549; Kuts. VIII. 141; Foudr. 184. 36; All.

125. 73; Abeille 369.

Grootte 1.2 mill.

Eivormig ovaal, vrij plat. Kop bruin of roodbruin; basis der sprie-

ten en pooten geel, achterdijen soms wat donkerder; halsschild en

dekschilden geelbruin, soms witgeel (vooral bij jonge exemplaren) ;

onderkant lichter of donkerder bruin. Bestippeling zeer fijn, bijna

onzichtbaar.

Leeft op lage planten en is in het najaar gemeen tegen muren

en hekken. Overal in Nederland.

26. Longitarsus Medicaginis All.

All. 124. 72; Abeille 366; Kuts. VIIL 143.

Grootte 1.8 mill.

Eivormig ovaal, vrij gewelfd. Kop donkerbruin; basis der sprieten en

pooten geel, achterdijen en onderkant donkerder; halsschild en dek-

schilden bruingeel. Schouders vrij sterk vooruitspringend. Bestippeling

op het halsschild zwak, op de dekschilden vrij duidelijk doch ver-

ward.

Gelijkt veel op de vorige soort, maar is grooter, donkerder van

kleur en sterker bestippeld.

Leeft op Ballota nigra en Klaver.

De eenige exemplaren, die ik als zoodanig met zekerheid kon

determineeren, zijn gevangen bij Zwijndrecht en Dordrecht, Ev.; Leiden

7, v. d. W.; Zierikzee, 4, Fokker.

2e. * Longitarsus Ballotae Marsh.

Marsham, Ent. brit. I. p. 205; Kuts. VIII. 46; Foudr. 191. 40;

All. 133. 81; Abeille 323.

Grootte 1.6—2 mill.

INLANDSCHE HALTICIDEN. 173

Eivormig ovaal, gewelfd; geheel licht bruingeel, onderkant van

halsschild en dekschilden zwart; achterdijen donkerbruin. Halsschild

rimpelig; dekschilden met afgeronde schouders en vrij sterke, gedeel-

telijk regelmatige bestippeling. Achterscheendoorn veel langer dan bij

de andere soorten (behalve L tabidus). Ongevleugeld of met rudi-

mentaire vleugels.

Is in geheel midden-Europa gemeen op Ballota nigra en Marrubium

vulgare.

Nog niet in Nederland waargenomen, wel nabij de grenzen o. a.

te Hoesselt, M.

28. Longitarsus exoletus L.

Linn. Syst. Nat. ed. X. p. 373; Waterh. Trans. Ent. Soc. 3 ser. I.

1866. p. 23. |

Syn. L. atricillus Oliv. Ent. VI. 720. t. 5. f. 91.

„ L. Boppardiensis Bach. III. 1859. p. 152.

„ L. pratensis Foudr. 186. 37.

» L, femoralis Marsh. Ent. brit. I. p. 201; Kuts. VIII. 47; All.

123. 71; Abeille 356.

Grootte 2.5—2.7 mill.

Langwerpig ovaal, gewelfd; geheel licht bruingeel; mond, einde

der sprieten en achterdijen, schildje en onderkant zwart; naad fijn

roodbruin afgezet. Halsschild bijna vierkant, fijn en rimpelig bestip-

peld; schouders vooruitspringend; dekschilden fijn verward, soms in

kleine rijen bestippeld.

In geheel Europa op Echium vulgare en Convolvulus sepium.

Gevangen in Nederland: Zierikzee en Renesse, 8, Fokker; Val-

kenburg, 7, Veth.

29. Longitarsus ochroleucus Marsh.

Marsh. Ent. brit, 1802. p. 202; Kuts. VIII, 146; Foudr. 208, 51;

All. 131. 79; Abeille 405.

Grootte 2—2.5 mill.

Deze en de volgende soorten zijn allen aan boven- en onderkant

licht- of donkergeel gekleurd; de naad is soms wat roodachtig en de

onderkant wat donkerder dan de bovenzijde. Eivormig ovaal, vrij

plat; witgeel, mond en uiteinde der achterdijen zwart, uiteinde der

sprieten en tarsen bruin. Bestippeling bijna onzichtbaar.

174 BIJDRAGE TOT DE KENNIS DER

In geheel gematigd Europa. Ik klopte in Juli 1881 vele exemplaren

bij Maastricht uit wilgen. Misschien leeft deze Halticide als larve in

de jonge takken. Opgave der voedingsplant ontbreekt.

Ik zag overigens exemplaren: Bergen op Zoom, Ev.; Haag, v. d.

W. en Hait.; Utr., 5, Gr.

30. Longitarsus Jacobæae Wat.

Waterh. Cat. Brit. coll. 1858. p. 94.

Syn. L. exoletus Fourer. en Geoffr.

n L. tabidus Oliv. IV. p. 110. Ent. VI. p. 718. t. 5. f. 88; Kuts.

VII. 148; Foudr. 201. 46; All. 126. 74; Abeille 402.

Grootte 3 mill.

Geheel bleek rood- of witgeel: mond zwart; uiteinde der sprieten

donkerbruin. Eivormig ovaal, vrij sterk gewelfd; halsschild conisch

(zie anal. tabel), bijna onbestippeld; schouderbuil duidelijk ; dekschilden

zeer zwak bestippeld. Eerste lid der achtertarsen gelijk aan, maar

niet langer dan de helft der achterscheen.

Een der gemeenste soorten van dit geslacht.

Leeft op Senecio Jacobaca.

Overal in Nederland.

31. Longitarsus gracilis Kuts.

Kuts. Mon. VIII. 275; All. Abeille 407.

Grootte 1.7—1.8 mill.

Eivormig ovaal, vrij plat; geheel bleekgeel; in vorm veel over-

eenstemmend met L. ochroleucus, maar zonder zwarte dijen. De kleur

is ook meer bruin- dan witgeel en de bestippeling veel meer uiteen,

maar even fijn.

Ik heb deze soort overgenomen naar de determinatie van den heer

Allard, die 3 à 4 exemplaren, gevangen: Leiden, 7, v. d. W. en

Wassenaar, 8, Perin, aldus determineerde.

32. Longitarsus pellucidus Foudr.

Foudr. 210. 52; Kuts. VIII. 152; All. Abeille 403.

Syn. L. testaceus All. 127. 75 (1860).

Grootte 2—2.3 mill.

Eivormig ovaal, vrij gewelfd; blinkend; bleek bruingeel; onder-

kant, mond en uiteinde der sprieten donkerder. Halsschild vrij dui-

INLANDSCHE HALTICIDEN. 175

delijk bestippeld ; schouderbuil duidelijk; dekschilden fijn, aan de basis

in rijen bestippeld; soms zijn de stippels bijna geheel onzichtbaar en

de kleur is wat de Franschen noemen gélatineux.

Op Inula mentha en klaver in geheel midden-Europa.

In Nederland gevangen: Zierikzee, Fokker; Arnhem, v.M.d.R.;

Gronsveld, Ev.

33. * Longitarsus canescens Foudr.

Foudr. 215. 55; Kuts. VIII. 284; All. 1861. 326; Abeille 389.

Syn. L. helvolus Kuts. VIII. 269.

Grootte 1.5—1.8 mill.

Geheel bleekgeel; eivormig ovaal, gewelfd; lip en uiteinde der

achterdijen iets donkerder. Bestippeling op het halsschild bijna onzicht-

baar, op de dekschilden wat duidelijker en in kleine rijen.

Opgave der voedingsplant ontbreekt.

Nog niet in Nederland gevangen !).

34. Longitarsus flavicornis Steph.

Steph. Ill. brit. IV. p. 309; All. 136. 83; Abeille 350.

Syn. L. rubiginosus Foudr. 204. 48; Kuts. VII. 157.

Grootte 2.5 mill.

Eivormig ovaal, gewelfd; blinkend licht bruingeel. Sprieten bijna

zoo lang als het lichaam; schouders geheel afgerond; bestippeling

op halsschild en dekschilden diep, grof en verward. Ongevleugeld.

Leeft op Eupatorium cannabinum.

Gevangen in Nederland: Haag 10, L.; Rott., Sn.; Breda 7, H.

(op Solanum Dulcamara); Zierikzee, Fokker; Amsterdam, Swierstra ;

Nijmegen, ter Haar.

35. Longitarsus ferrugineus Foudr.

Foudr. 216. 56; Kuts. VIII 155; All. 1861. 327; Abeille 349.

Grootte 1.8 mill.

Eivormig ovaal, gewelfd; blinkend roodgeel; lip en uiteinde der

sprieten donkerder, de laatste korter dan de helft van het lichaam.

Schouders afgerond; bestippeling op halsschild en dekschilden duidelijk ,

maar veel minder grof dan bij L. rubiginosus. Ongevleugeld.

1) Het exemplaar van Z. canescens Foudr., vermeld in dit Tijdschrift dl. XXIV

blz. 201 (noot) zonder opgaaf van vindplaats, bleek mij ook te zijn L. Jacobeae Wat.

176 BISDRAGE TOT DE KENNIS DER

Opgave der voedingsplant ontbreekt.

Gevangen in Nederland: Haag, Hait., L., Ev.; Ruurlo, Ev.

36. Longitarsus membranaceus Foudr.

Foudr. 222. 60; Kuts. VIII. 156; All. Abeille 346.

Syn. L. Teucrii All. 222. 62.

Grootte 1.5—1.7 mill.

Eivormig ovaal; bleekgeel; lip en uiteinde der sprieten wat don-

kerder ; voorhoofdsbuilen zichtbaar; halsschild en dekschilden duidelijk,

grof verward bestippeld; de dekschilden zijn meestal doorschijnend,

zoodat de kleur van het abdomen zichtbaar wordt.

Leeft op Teucrium Scorodonia.

Gevangen in Nederland: Breda, 9, L.; Amst., Swierstra; Zierikzee,

Fokker.

37. Longitarsus viduus All

All. Abeille 340.

Grootte 1.5 mill.

Ovaal, sterk gewelfd; bruingeel; sprieten iets langer dan de helft

van het lichaam; kop en uiteinde der sprieten donkerder bruin;

naad een weinig roodachtig gekleurd. Schouders afgerond. Bestippe-

ling op halsschild en dekschilden fijn maar duidelijk. De vorm is vrij

ineengedrongen en gelijkt, zooals Allard terecht opmerkt, op een

Plectroscelis (Chatocnema).

Gevangen in Nederland: Breda, 9, L.; Zierikzee, Fokker.

Opgave der voedingsplant ontbreekt.

Ik ving mijne exemplaren tegen muren zittende in den zonneschijn.

38, Longitarsus levis Dfts.

Dfts. Faun. austr. III. ed. 1825. p. 261; Kuts. 174. 162; All. 1860.

121; Abeille 351.

Syn. L. succineus Foudr. 218. 57; All. 833. 237.

„ L. pratensis var. c. Gyll. Ins. suec. III. p. 539.

Grootte 2 mill.

Eivormig ovaal, gewelfd; zeer blinkend; geheel roodbruin; hals-

schild en dekschilden doorschijnend. Sprieten bijna zoo lang als het

lichaam; schouders afgerond; bestippeling onzichtbaar.

In vorm veel gelijkend op L. flavicornis, onderscheidt zich deze

INLANDSCHE HALTICIDEN. > AT

soort dadelijk door het geheele gemis van bestippeling. Zelfs met eene

sterke loupe ziet men ter nauwernood eenige rimpels. Ik vermoed

dat L. pratensis van Panzer (Faun. germ. 21. 16; syn. Waterhousei

Kuts.) geen andere dan deze soort is. Zooveel is zeker dat ik noch

te Weenen in het museum van Natuurlijke Historie, noch van den

heer Allard een L. pratensis heb te zien kunnen krijgen, en dat de

exemplaren, die ik als zoodanig uit Duitschland ontving, mij ge-

bleken zijn niet anders dan L. lœvis te moeten heeten.

De duisterheid in de synonymie van L. pratensis Pz. is zoo groot,

dat ik er werkelijk niet uit wijs kan worden. Allard beschrijft I. c.

137, L. pratensis Pz., maar zegt later pag. 832: die soort moet

Curta heeten. Foudr. 1. e. 186. 37, beschrijft L. pratensis Pz., maar

Kutschera zegt, 1. c. VIII. 278: L. pratensis Pz. en L. pratensis Gyll.

zijn twee soorten, die ik niet ken en L. pratensis door Foudras be-

schreven, is L. femoralis Marsh., ofschoon Foudras laatstgemelde soort

onmiddellijk na L. pratensis beschrijft. Volgens Bach, |. c. III. 154,

is L. pratensis Pz. overal en synoniem met L. longicornis? ? (zeker

wegens de lange sprieten van L. lwvis). Thomson I. c. VIII. 184,

kent alleen een L. pratensis Gyll. uit Zweden. Dan komt er weer

een nieuwe L. pratensis All., syn. met L. longipennis Kuts.; in één

woord, er is geen eind aan de verwarring. Ik ben derhalve zoo vrij

voorloopig L. pratensis Pz., Gyll. en All. te ignoreeren.

L. levis is niet zeldzaam op lage planten.

Op vele plaatsen in Nederland gevonden.

39. Longitarsus candidulus Foudr.

Foudr. 207. 50; Kuts. VIII. 163; All. Abeille, 339.

Syn. L. latifrons All. 130. 77.

Grootte 2 mill.

Geheel melkwitgeel, onbestippeld, weinig gewelfd. Sprieten veel

korter dan het lichaam. Halsschild tweemaal zoo breed als lang;

onderkant wat donkerder.

Ik bezit cen exemplaar gevangen door Perin te Valkenburg bij

Leiden.

Opgave der voedingsplant ontbreekt.

178 BIJDRAGE TOT DE KENNIS DER INL. HALTICIDEN.

Verklaring der afbeeldingen.

PI. 11. fig. 1. Crepidodera aurata Marsh.

„ la. a „ (halsschild).

i tah x Helxines L.

pid - n (halsschild).

n 3 Hermaeophaga Mercurialis F.

„ 4. Haltica Quercetorum Foudr.

edi ato > (dekschild).

5. Balanomorpha rustica L.

6. Sphaeroderma Cardui Gyll.

„ 7. Mniophila muscorum Koch.

8. Apteropeda globosa Ill.

9. Longitarsus suturellus Dfts.

sods A 5 (achterpoot).

Verbeteringen en aanvullingen.

In het eerste stuk mijner Halticiden (dl. XXIV blz. 208) staat

bij de verklaring der afbeeldingen PI. 16 fig. 9: Aphthona ochripes

Curt. 3; lees: A. ochripes Curt. 9.

Hiervoren blz. 157, regel 8 van onderen, staat: L. quadriguttatus

Font.; lees: L. quadriguttatus Pont.

De op blz. 183 van dl. XXIV als vermoedelijk inlandsch vermelde

soort, Psylliodes cupronitens Först. (herbacea Foudr.) is reeds in 1881

door den heer Veth bij Maastricht gevonden.

STUDIEN

OVER

DE KLANK-ORGANEN, DEN ZANG EN DEN SCHREEUW

DER

CICADEN,

DOOR

Dr. A. W. M VAN HASSELT,

Reeds voor een tiental jaren werd mijne aandacht meer in het

bijzonder gevestigd op de zoogenaamde zang-insecten, door

eene welwillende mededeeling van mijn’ vriend en vroegeren ambt-

genoot Dr. K. W. Gratama, destijds uit Japanschen dienst terug-

gekeerd.

Bij gelijktijdige toezending van eene flesch met eenige dier

zangers, — Locustae, Grylli en Cicadae, — op spiritus, be-

richtte hij mij, dat zoodanige in Japan nog altijd in eene zeer

primitieve soort van vogelkooitjes, met tralies uit dunne spijltjes

van bamboes vervaardigd, bewaard, en te Osaka en andere groote

steden, voor weinig geld, den volke te koop aangeboden werden. Ge-

woonlijk ziet men er des avonds mannen mede rondloopen, die

verscheidene zulke kooitjes aan een’ stok op den rug dragen en

onder een eigenaardigen uitroep trachten uit te venten. In som-

mige veel bezochte straten stellen zij ze ook, tot laat in den nacht,

in de open lucht, op matjes of kleine stalletjes, door kaarsen ver-

licht, nevens andere handelsartikelen te koop, terwijl de kooitjes

in andere winkels insgelijks afzonderlijk worden verkocht.

180 STUDIEN OVER DE KLANK-ORGANEN,

Ofschoon de uitventers er bij opgeven, welk voedsel men deze

diertjes geven moet, schijnen ze niet lang in leven te kunnen

worden gehouden. «De mijnen ten minste», schreef Gratama,

«waren na een paar dagen dood, en dit tot mijn groot genoegen,

«want sommigen maakten, vooral ’s nachts, zonder ophouden een,

ceven doordringend als eentoonig, vervelend geluid. »

Desniettegenstaande schijnen toch de Japanners er veel behagen

in te scheppen, even als dit voorheen, — en misschien nog, —

bij de lagere volksklasse van Zuidelijk Europa het geval was,

vooral in Spanje, Griekenland en Italie, alwaar onder anderen

overeenkomstige kooitjes met krekels, onder den naam van gr yl-

leria zeer bekend en gezocht waren.

Met de stelselmatige bepaling der, mij bij deze gelegenheid ge-

worden, onderscheidene zang-insecten, — waarvoor ik den heer

Gratama mijn’ dank vernieuw, — heb ik mij, door tijdgebrek,

niet onledig kunnen houden, maar werd ik daardoor opgewekt,

hunne merkwaardige geluidstoestellen van naderbij te bestudeeren.

Na de «zangspiegels, strijkstokken » enz., bij de toen verkregen

en later ook bij verscheidene andere soorten van Locusta, Acri-

dium, Gryllus en Gryllotalpa, door aanschouwing te hebben leeren

kennen, bepaalde ik mij echter weldra uitsluitend tot een nauw-

keurig onderzoek van het veel meer samengesteld klank-apparaat

der Cicadina, tot de orde der Hemiptera Homoptera behoorende.

Behalve de Japansche, vrij groote, voorwerpen, bezigde ik daartoe

vroeger en later een ruim aantal drooge en spiritus-exemplaren , —

levende heb ik, wijl geen dezer dieren inheemsch is, nimmer ter

beschikking gehad, — van verschillende Zuid-Europeesche en

tropische soorten, mij vriendschappelijk geschonken vooral door

onze geachte medeleden Ritsema, Swierstra en W. Albarda, onlangs

ook van der Wulp en Guicherit, die ik deswegens hoogst erken-

telijk blijf. Daaronder meen ik Cicada (Tettigonia) plebeja, Orni

en sanguinea (of haematodes?) 1) met eenige zekerheid te hebben

1) Aan deze drie zijn, geloof ik, wel de meeste waarnemingen ontleend,

terwijl onder anderen ook Cicada Fraxini, mannifera, pruinosa, montana, septem-

DEN ZANG EN DEN SCHREEUW DER CICADEN. 181

herkend, doch aan de determinatie der andere ontlede species uit

de tropen heb ik mij nog altijd niet durven wagen. Indien ik

echter nogmaals moest aanvangen met dit onderwerp, zou ik gewis

niet verzuimen, mij vooraf eene juiste kennis der soorten eigen te

maken. Bij groote overeenkomst toch in de hoofd-organen, valt

hier ook groote verscheidenheid in de plaatsing, den vorm en den

omvang van deze, vooral in die der hulp-organen, en der ver-

schillende holten voor beiden, bij vele mij niet bij naam bekende

species, niet te miskennen, zelfs zoodanig, dat eene systematische

vergelijking van deze aan volgende onderzoekers ten sterkste mag

worden aanbevolen. Bij gebreke daarvan heb ik mij tot eene

algemeene typische beschrijving moeten beperken, nogtans

hier en daar onder vermelding der gevondene bijzondere afwij-

kingen. !)

Daar het mij al spoedig bleek, dat de door sommigen « umfang-

reich » , door anderen « wenig umfangreich » genoemde litteratuur

over dit onderwerp zeker niet door allen, vóór zij hunne eigen

nasporingen te boek stelden, naar behooren is geraadpleegd, heb

ik het noodig geoordeeld, deze fout, die hier tot meer dan ééne

pseudo-ontdekking heeft geleid, zooveel mij mogelijk is geweest,

te vermijden.

Nevens onze standaardwerken over de Zoologie en de vergelij-

kende Dierkunde van J. van der Hoeven en P. Harting, heb ik,

vroeger of later, de navolgende geschriften daarover kunnen be-

studeeren :

Réaumur, Mémoires pour servir à l’histoire des insectes, Tome

IV. 1744.

Rösel, /nseetenbelustigungen, 2ter Band. 1749.

De Geer, Abhandlungen zur Geschichte der Insekten, 3ter Band.

1780. (Is niet veel meer dan een referaat der vorigen).

decim, maculata in het bijzonder worden vermeld, alsook #bicen en lyricen, enz.

Gelegenheid tot het opsporen der hedendaagsche synoniemen, vooral van de twee

laatstgenoemde soorten, heeft mij tot hiertoe ontbroken.

1) Mijne collectie praeparaten, zoo van den typus als van vele afwijkingen,

heb ik bestemd voor het Leidsche Museum, afdeeling Entomologie.

182 STUDIEN OVER DE KLANK-ORGANEN,

C. G. Carus, Analekten zur Naturwissenschaft u. s. w. 1899 1).

Burmeister, Handbuch der Entomologie, Band I. 1832.

Brandt und Ratzeburg, Medizinische Entomologie. 1833. (Een

goed referaat volgens Reaumur en Carus).

Goureau en vooral Solier, beiden in de Annales de la soc,

entomol. de France, Tome VI. 1836 en 1837.

Von Siebold, Lehrbuch der vergleichenden Anatomie der wirbel-

losen Thiere. 1848.

Kirby and Spence, Jutroduction to Entomology, Tth. ed. 1857.

Giebel, Gliederthiere. 1863.

H. Landois, 7on- und Stimmapparate der Insecten. 1867. In

1874 vervolgd in zijne Thierstimmen.

Targioni Tozzetti, in Annuario scientifico etc. 1867.

F. Brauer, in Archw für Naturgeschichte van Troschel, Jahrg.

34. 1848.

Cesare Lepori, in Dulletino della soc. entomol. Italiana. 1869.

De drie laatsgenoemde schrijvers «sopra l’organo sonoro delle

Cicale » zijn mij echter niet bekend in originali, maar ik vind die

met lof geciteerd en gerefereerd door

Paul Mayer, in het Zeitschrift für wissenschaftl. Zoologie van

von Siebold, Band XXVIII. 1877.

G. Carlet, in Annales des Sciences naturelles, Zoologie T. V. 1877.

DE PLAATS VAN HET KLANK-TOESTEL.

Voorloopig de daartoe behoorende ademhalingswerktuigen buiten

beschouwing latende, wordt het alleen bij de mannelijke Cicaden ,

— zooals algemeen bekend is, kunnen hunne wijfjes niet «zingen », —

aangetroffen in eene eigene ruimte tusschen den achterrand van

den metathorax en het eigenlijk gezegde, bewegelijke achterlijf,

die gevormd blijkt te zijn door de twee voorste of eerste, gemeta-

morphoseerde, als aan elkaàr geklonken, onderling geheel onbe-

wegelijk geworden , abdominaal-segmenten of ringen.

1) Dit werkje schijnt zeldzaam. Na vele vruchtelooze pogingen ben ik voor

eenige jaren eindelijk geslaagd, er een exemplaar van te bemachtigen, door be-

zorging van wijlen onzen verdienstelijken antiquarius Frederik Muller.

DEN ZANG EN DEN SCIIREEUW DER CICADEN. 183

Het is bilateraal en vertoont, van uit de ondervlakte des lichaams

gezien, na verwijdering der bedeksels van buiten en der verbin-

dingsvliesjes van binnen, nu eens meer dan weder minder duidelijk

in het oog springende naar de soorten, aan beide zijden syme-

trische holten of liever deels verbonden afperkingen !), waarvan de

wanden in vorm en richting zeer uiteenloopen, te weten eene dus

te noemen, van weerszijden samenvloeiende , groote cavitas thoracico-

abdominalis, eene dubbele, veeltijds tetraëdrische, cavitas suboper-

cularis en eene, insgelijks aan beide zijden voorkomende, cavitas

lateralis, die ook wel de «sonora» of «la cellule» (Réaumur) of

«la caverne» (Carlet) wordt geheeten, de eerste naam wegens het

klank-orgaan, dat daarin buitenwaarts besloten is.

DE ANATOMIE DER KLANK-ORGANEN.

Zonder hen voorloopig nog in hoofd- en hulp-organen te onder-

scheiden, — waarover nader bij den zang zelven, — doch onder

de laatsten hier reeds de respiratie-werktuigen mede opnemende,

verdienen de volgende deelen afzonderlijke vermelding, als: de

muziekklep, de trochanter, het schut- of dekblad, het

gele vlies, het diaphragma, de spiegel, de tamboerijn,

de muziekspier cum annexis, de stigmata cum appendicibus,

de buikholte en eindelijk het blaasje van Brauer (?).

De muziekkleppen (hoornkleppen, opercula, « plaques écail-

leuses» of «volets» van Réaumur) zijn vrij dunne, als ’t ware

lederachtige platen, uit eene verdubbeling der opperhuid bestaande,

die zich van den beneden-achterrand van den metathorax, in

horizontale richting, over het zangtoestel en veeltijds ook over een

kleiner of grooter getal der andere buikringen uitstrekken en,

naar de soort, niet slechts in lengte, maar ook in breedte en

vorm, — langwerpig eirond of halfmaansgewijze driehoekig, —

alsmede in kleur, — geelachtig, licht of donkerbruin , groen , enz. , —

1) Ofschoon wel wat uitvoerig vond ik deze holten nog het best beschreven

door Carlet; doch zij zijn voor het overige bij alle soorten niet altijd zoo dui-

delijk te onderscheiden. Vooral bestaat groote verscheidenheid in de z.g. cavitas

subopercularis,

184 STUDIEN OVER DE KLANK-ORGANEN,

kunnen verschillen. Overigens geheel vrij, zijn zij aan hare basis,

beneden het derde pootpaar, stevig en weinig of niet bewegelijk ,

zonder scharniergeleding, aan het borststuk bevestigd.

Boven haar, in hare onmiddellijke nabijheid, bevinden zich onder

aan het femur of liever aan de bijheup der genoemde pooten, nu

eens grootere, dan kleinere, doornvormige uitsteeksels, — de zoo-

genaamde trochanteres (de «chévilles (?) en épine» van

Réaumur), — met hunnen scherpen top „gericht naar den binnen-

kant van de basis der muziekklep, schuin daaroverheen stekende,

doch, in den regel, zonder die aan te raken.

Aan de buitenzijde van iedere muziekklep verheft zich, in verti-

cale richting, van uit den tweeden abdominaal-ring, daaraan vast-

zittend doch naar voren vrij, het schutblad of dekblad !),

als eene harde, deels hoornachtige, schubvormige. geheel onbewe-

gelijke apophyse of huidplaat, blijkbaar met de muziekkleppen van

onderen, tot nu eens meer, dan minder volkomen zijwaartsche

bescherming of bedekking van de inwendige klank-organen

dienende.

De muziekkleppen teruggeslagen of verwijderd zijnde, ontwaart

men aan haren voet, van de eene zijde van den eersten abdomi-

naal-ring tot de andere, — in transversale richting of als een

langwerpigen vierhoek, — een eigenaardig vezelachtig bindvliesje,

het, soms echter slechts witgrijze, gele vlies (de «membrane

flexible» of « plissee» der Fransche schrijvers; de « weiche Haut »

van Carus, ook «muskulòse » genoemd door Brandt en Ratzeburg;

de «membrana gialliccia » van Lepori). Dit is, in tegenstelling der

andere membranen, zacht of week en geheel ondoorschijnend; het

vertoont meerdere of mindere dwarsplooien, en wordt in de eene

soort veel sterker ot breeder ontwikkeld dan in de andere aange-

troffen. Het overdekt de groote cavitas thoracica, het verbindt

den metathorax met het eerste buik-segment, en bezit, volgens

Carlet (zie de kritische toelichting in fine) eigene spierbundeltjes

1) Dit wordt wegens deze benaming, die overigens juist is, wel eens verward

met de muziekklep, dan ook en met evenveel recht als „dekblad” voor-

gesteld. Carlet noemt het liever de „apophyse de la caverne”.

DEN ZANG EN DEN SCHREEUW DER CICADEN. 185

z00 aan de buiten- als binnenzijde, die op den meerderen of minderen

graad van spanning van dit vlies invloed zouden kunnen uitoefenen.

Wanneer men dit vlies weg-praepareert, ziet men bovenwaarts,

na het verwijderen van de spieren, bindvliezen en tracheeén, in

het midden van den wand der naborst, eene langwerpige spleet ,

«la fente médiane» van Carlet, reeds door Solier aangeduid,

doch door Mayer nader als diaphragma beschreven, welke tus-

schen haar en de bovenste klankholte gemeenschap blijkt toe te

laten.

In de benedenwaarts tegenovergestelde richting en aldaar de

cavitas subopercularis, — die bij eenige soorten veel ruimer en

duidelijker afgebakend is dan bij anderen, — afsluitende, valt

onmiddellijk beiderzijds een tweede, geheel anders bewerktuigd vlies

in het oog, in de zoogenaamde «ovale vensters» of het « entogaster »

van Carlet, in den tweeden, hoornachtig verbreeden abdominaal-

ring, onder een schuinen of hellenden stand, sterk uitgespannen,

de dusgenoemde spiegel (de «miroir» van Réaumur) '). Deze

is zeer dun, droog en bijzonder broos, glasachtig doorschijnend,

glinsterend, sterk en soms in concentrische ringen iridesceerend ,

effen of glad, en wordt door sommigen structuurloos geacht, door

anderen gezegd te bestaan uit bindweefsel, met enkele « epider-

moide » cellen bekleed. De vorm der spiegels is niet altijd ovaal,

maar meermalen circulair, of halfmaansgewijs, of ook wel min ot

meer triangulair, volgens de soorten. Veeltijds witgrijs, hebben

zij bij enkele soorten eene roode kleur, en vindt men hen ook

soms onregelmatig bruinzwart geaderd, als gepigmenteerd.

Het derde vlies, het meest belangrijke, dat ik de tamboerijn

zal noemen (de «tamburo» der Italiaansche schrijvers), draagt

ook onderscheidene andere benamingen, vooral die van «timbale » ot

pauk (Réaumur) en van tympanum of trommelvlies (Carus). Het

is hetzelfde als de «membrane sonore» der Fransche schrijvers,

het « gefältetes Häutlein » van Rösel en de « membrana pieghettata »

1) De spiegel wordt door de Fransche schrijvers soms ook „le tambour”

genoemd en van daar wel eens verward met onze tamboerijn. Zoo vond ik b. v.

van een „valschen” en , waren” trommel of tambour gewag gemaakt.

186 STUDIEN OVER DE KLANK-ORGANEN,

der Italianen !). Men ontwaart het buitenwaarts en ter zijde der

muziekkleppen, vooral na het oplichten van deze, en het treedt

geheel te voorschijn bij het verwijderen der dekbladen, die er

parallel mede verloopen. Soms springt het ook, zonder dat iets

behoeft weggenomen te worden, voor een grooter of kleiner ge-

deelte (naar de soorten) onmiddellijk in het oog, zijnde het dan bij

sommigen ter zijde alleen door de vleugel-basis verdekt. Zelfs heb

ik het bij enkele anderen van tropischen oorsprong, als bij zeld-

zame afwijking, aan de bovenvlakte van den rug onbedekt ge-

vonden, met eene dan niet zijwaarts, maar ter gezegde plaatse

aan weerskanten geheel openstaande « cavitas sonora». Het is in

een’ nagenoeg verticalen stand ingeraamd in een’ stevigen, ovalairen

chitine- of «hoorn »-ring, zijwaarts tusschen het eerste en tweede

abdominaal-segment. De tamboerijn heeft eene elliptische of eivor-

mige gedaante en is naar buiten gewelfd of convex, van binnen

schulpvormig uitgehold of concaaf; zij bezit een wel droog en broos

opperhuids-weefsel, doch op verre na niet zoo broos als de spiegels;

ook is zij weinig of niet, slechts half, doorschijnend, maar veel

dikker en perkamentachtig; zij wordt bovendien versterkt door

verscheidene, ten getale van 5 à 10 naar de soorten, van voren naar

achteren nagenoeg parallel verloopende, harde of vaste, zeer veerkrach-

tige, als «kraakbeenige» (Reaumur) , liever baleinachtige, donker-

bruin gekleurde, min of meer snaarvormige chitine-ribbetjes

of balkjes, waardoor zij een deels geplooid, deels halfblaasvormig

buitenwaarts gebogen aanzien verkrijgt. Veelal van eene grijsgele

kleur, worden bij enkele soorten ook min of meer rood- of groen-

achtig gekleurde tamboerijn-vliezen aangetroffen.

De muziek-spier, — de « toon-», « klank-» of « geluid-»spier,

ook wel, zoo physiologisch als anatomisch niet geheel juist, « tensor

1) Ik heb geaarzeld tusschen het aannemen der benaming van trommelvlies

in plaats van tamboerijn, doch de laatste, als meer op een muziek-instrument

van toepassing, verkozen, terwijl de eerste meer in anatomisch gebruik is voor

het tympanum van het gehoor-orgaan. Toegegeven moet echter worden, dat ook

de naam van tamboerijn oneigenlijk is, zooals dan ook hier de nomenclatuur in

het algemeen te wenschen overlaat.

DEN ZANG EN DEN SCHREEUW DER CICADEN. 187

tympani», doch juister, volgens Carlet, ook « tamboerijn-spier » 2

genoemd, — is van een nu eens geheel cylindrischen, dan eens

meer geknot-conischen vorm. Veelal aan de beide uiteinden iets

verbreed, kan men aan deze spier soms twee ten deele vereenigde

groote of hoofdstammen, en altijd vele afzonderlijke, kleine lineaire

langsbundels onderscheiden. Met betrekking tot het insect zelf is

zij opvallend dik of breed, sterk ontwikkeld, b. v. bij C. plebeja

van 6 op 5 millim. (Carlet) , en donkerder bruin (zelfs zwartachtig) van.

kleur dan de gewone spieren. In het midden van het apparaat

gezeteld, ontspringt zij, — ter weerszijde ééne, en te zamen eene

V vormende, — van een driehoekig uitsteeksel of kam, door Carus

«abdominaal-sternum», door Carlet «crête entogastrique » ge-

heeten, uit het midden van de verbindingsplaats der ovale vensters

en verloopt rakelings langs den binnenrand der ovale spiegelven-

sters, en daaraan door teedere bind- (?) of structuurlooze vliesjes

verbonden, in eene soms meer, soms minder sterke schuine,

buiten- en bovenwaartsche richting, naar de holle voor-binnenzijde

van de tamboerijn. Zoowel aan het punt van oorsprong als vooral

aan dat van inplanting zijn de spier-fibrillen, — wier dwars ge-

streepte structuur mij bij microscopische nasporing, onder ver-

gelijking met de overige willekeurige spieren, ten duidelijkste is

gebleken ?), — vereenigd met een dwars daarop als ’t ware aan-

gekleefd, ovaal of elliptisch chitine-lamelletje, waarvan echter alleen

het voorste of bovenste algemeen als het hoornplaatje, of bij

de Franschen meer als het peesplaatje (cla plaque cartilagi-

neuse» of «tendineuse ») bekend is. Immers uit eene centrale ver-

dieping aan de bovenvlakte van dit plaatje ontspringt steeds een

vrij stevig, schijnbaar driehoekig of kegelvormig z. g. peesje 3),

dat zich (volgens Mayer met eene ringvormige uitholling) min of

1) Eigenlijk zijn „muscle moteur de la timbale”.

2) Ik achtte dif onderzoek dezer spier slechts hierom niet geheel overbodig,

dewijl zij volgens Landois, als „sterk chitinisirt”, uit „Chitin-Stäbchen” zou

bestaan en dus geen contractiliteit zou bezitten!

8) Of hierin inderdaad veerkrachtig (pees-)weefsel voorkomt, heb ik niet

microscopisch kunnen constateeren. Ik kon het er niet vinden.

188 STUDIEN OVER DE KLANK-ORGANEN,

meer excentrisch, naar voren aan een of meer der ribbetjes van

de tamboerijn inplant. Bovendien vond ik, even als Réaumur en

Carlet, meermalen, wat echter niet. algemeen wordt vermeld, dat

behalve dit «peesje», nevens hetzelve nog andere dunvliezige

draadvormige verbindingen bestaan van het peesplaatje met de

tamboerijn, alsmede met den onderrand van haren hoornring.

Ten slotte verdienen voor ons onderwerp de stigmata der

Cicaden eene zeer bijzondere vermelding. Eerst van lieverlede en niet

dan na veelvuldige oefening is het mij gelukt, daarover tot een

helder inzicht te geraken, vooral na mijn eigen onderzoek aan de

nauwkeurige aanwijzingen van P. Mayer te hebben getoetst en

dienvolgens uitgebreid. Inderdaad kan men zeggen, dat al deze

uitwendige openingen der ademhalings-organen, — van welke 10

paren worden onderscheiden, — iets opmerkenswaardigs bezitten,

Zelfs de overigens gewone, kleine, niet tot het klank-apparaat

behoorende, buik-stigmata zijn eigenaardig. Hunne 5 paren

namelijk hebben niet alleen zeer nauwe mondjes, maar deze vond

ik, zooals door Carus het eerst en terecht is aangegeven, boven-

dien in den regel door eene witte, als meelachtige stof, oogen-

schijnlijk althans, schier geheel gesloten, als ’t ware verstopt.

De overige daarentegen, — die ik de groote stigmata zal

noemen, — vertoonen bij een’ afwijkenden vorm, meerendeels eene

buitengewone ontwikkeling. Deze kunnen verdeeld worden in 5

paren, waarvan twee paren buiten aan den thorax en de drie

andere binnen de klankholten, allen meer of minder zijwaarts»

aan de ondervlakte van het lichaam gelegen zijn.

Het eerste paar, vrij diep onder eene als episternite uitstekende,

driehoekige epidermis-schub verscholen , komt uitwendig op de onder-

grens van den prothorax voor, doch heb ik dit niet altijd zoo

duidelijk en in zijn geheel kunnen isoleeren als de volgende.

Het tweede paar bevindt zich, mede van buiten, onderaan en in

den zijwand van den mesothorax, en valt het meest van allen in

het oog, even boven de inplanting der muziekklep, insgelijks door

eene, iets grootere episternite ten deele verdekt. Het hiertoe be-

hoorende stigma is, naar ik meen, het eerst door Solier, ook in

DEN ZANG EN DEN SCHREEUW DER CICADEN. 189

vivo, waargenomen, en ik zal het dus naar hem het stigma

van Solier noemen !).

Het derde paar wordt inwendig gevonden binnen de klankholte,

na het verwijderen of geheel en al omslaan der muziekklep, vlak

bij hare basis, insgelijks onder eene kleine episternite, aan den

beneden-achterrand van den metathorax, tusschen dezen en het

gele vlies, zijwaarts in de onmiddellijke nabijheid van de tamboerijn.

Deszelfs stigma is tegenwoordig algemeen vermaard als het « Schrill-

stigma van Landois», doch acht ik mij ten volle gerechtigd, daar-

voor, naar zijn’ veel vroegeren ontdekker, de benaming van het

stigma van Garus voor te stellen.

Deze drie paren der groote stigmata, inzonderheid het tweede

en derde, beschouw ik als de belangrijkste, ook in zooverre als zij

het best onderzocht zijn en als onderling eene groote overeenkomst

vertoonende. Zij bezitten eene vrij ruime opening of langsspleet,

waarboven zich, ter weerszijde, een half ovaal of bolvormig ge-

welfd, geelkleurig klepje, het eene iets grooter dan het andere,

en ook alleen bewegelijk, als eene valvula, met fijne lange gele

haartjes of ciliën omrand, verheft, en waarlangs benedenwaarts

of in de diepte, een in de lengte geplooid of gestreept, dun, wit-

grijs, zacht vliesje, de stemband van Landois, is uitgespannen ,

dat echter eerst goed zichtbaar wordt nadat het stigma in zijn ge-

heel is uitgenomen, en nadat het voor het opsporen der plooien onder

de lens of den microscoop is gebracht. In de bestaande afbeeldingen

dezer groote stigmata vindt men dit « vliesje », zoowel door Carus als

door Landois, veel duidelijker voorgesteld, dan de daarboven zich

buitenwaarts verheffende «klepjes», die toch niet minder kenmer-

kend gevormd zijn, en zich reeds aan het bloote oog vertoonen,

zeer juist door Carlet met een ooglid of palpebra te vergelijken.

Het vierde, ook inwendige paar, — met het vorige reeds aan

1) Volkomen zeker ben ik echter niet, of Solier dit dan wel het volgende

stigma bedoelt. Vooral grond ik de boven aangenomen meening op zijne beschrij-

vingen omtrent het duidelijk zien der bewegingen van deszelfs valvulae, zonder

daarbij op te geven, of hij vooraf de muziekkleppen had verwijderd, hetgeen

daartoe voor het derde stigma, althans bij C. plebeja, wordt vereischt, alsmede

op die omtrent deszelfs uitmonding (zie de volgende bladz.).

190 STUDIEN OVER DE KLANK-ORGANEN ,

Carus bekend, doch door Mayer en Carlet duidelijker beschreven, —

is gezeteld in den wand der ovale vensters, nevens de spiegels,

nabij den oorsprong der muziekspier, die daardoor van tracheeén,

schijnt te worden voorzien.

Het vijfde, ook nog tot het klank-apparaat behoorende paar,

komt voor aan de basis van het dekblad.

Van deze beide stigmata heb ik wel de ronde, als hoornachtige

openingen, soms met aanhangende tracheaal-vliesjes, gevonden,

maar daaraan komen de bovenbeschreven « klepjes» niet voor.

Hunne tracheeén zelve mocht het mij niet gelukken, verder

dan enkele millimeters van af den binnenkant der stigmata, in de

borst- en muziekholten te vervolgen. Solier is van meening, dat

zijn stigma, zonder luchtbuis (?), toegang tot het borststuk ver-

leent !). Carus daarentegen wil gevonden hebben, dat het zijne

binnenwaarts uitmondt in eene tracheale verwijding of lucht-

blaas, die zich van uit de klankholte, door eene benedenwaartsche

spleet, zelfs tot in de eigenlijke buikholte, als een «accessoire

luchtzak », zou voortzetten. Overigens kan men duidelijk kleine,

witte tracheeën-vertakkingen langs de binnenwanden der muziek-

holten zien verloopen, en wil Carus daarvan, microscopisch, eind-

takjes door de tamboerijn verspreid hebben gezien.

Wat de buikholte betreft, is het velen onderzoekers, o. a.

Carus, Tozzetti en Mayer, even als mij opgevallen, dat deze bij de

mannelijke Cicaden, in den regel, nagenoeg geheel ledig en op eene

bevreemdende wijze hol wordt bevonden. Bij de opening treft men

daarin niets aan dan lucht en de geatrophiëerde intestina tegen

de drooge buikwanden aangekleefd, mitsgaders de inwendige genitaal-

organen benedenwaarts, naar het uiteinde van den apex , verdrongen.

Een paar malen ook vond ik daarin een, van de spiegels naar

achteren verloopend, zeer broos vliesachtig zakje, als van zeer dun,

grijsachtig postpapier , de geheele bovenhelft der buikholte innemende,

1) „Tl débouche de chaque côté immédiatement dans la cavité thora-

cique, mettant ainsi cette cavité en communication directe avec lair extérieur.”

l. c. p. 202. Ook Carlet getuigt zulks voor dit stigma (of voor dat van Carus)

gezien te hebben, ofschoon niet bij C. Aaematodes.

DEN ZANG EN DEN SCHREEUW DER CICADEN. Ge

vermoedelijk een overblijfsel der bovenvermelde «luchtblaas »

van Carus.

Ten slotte vond ik nog kortelijk melding gemaakt van het

«blaasje van Brauer». Uit het oorspronkelijke is mij de be-

schrijving van dit «orgaantje» niet bekend, en bij mijne doode

exemplaren kon ik de aanwezigheid er van ook niet constateeren.

In de korte referaten daarover wordt het beschreven als een blaas-

vormig, door sterke «ribben» uitgespannen, vlies, dat alleen bij

de mannetjes, aan de basis der « bovenzijde » van het achterlijf, uit

eene ovale spleet te voorschijn zou treden !).

DE GELUIDEN DER CICADEN.

Door middel van eenige en door medewerking van andere der

genoemde organen zijn de mannelijke Cicaden in staat, betrekkelijk

vrij sterke geluiden te weeg te brengen. Zij kunnen (zooals zulks

alleen door het algemeen spraakgebruik gewettigd wordt) «zingen»

en «schreeuwen».

De zang. Zonder mij op het muzicale gebied te wagen, daar

ik nimmer levende Cicaden heb gehoord, doch voorgelicht door de

vele schriften over dit onderwerp, is het mij gebleken, dat de

zang hier niet als eene onveranderlijke of standvastige grootheid

mag worden voorgesteld, niettegenstaande de overeenkomst der

hoofd-toonwerktuigen. Waarschijnlijk gelijken tred houdende met

meer dan eene morphologische wijziging in dezen en de hulp-

organen, kan de klank, bij de sterk uiteenloopende, zoowel zeer

kleine als bijzonder groote soorten, aanmerkelijke verscheidenheden

opleveren, niet slechts in kracht, maar ook in modulatie en timbre,

de laatste bovendien gewijzigd door den individueelen indruk op

het menschelijk gehoor. Terwijl sommige, zelfs de meeste bericht-

evers, met den heer Gratama, den zoogenaamden «zane» der

9 ? © €

1) Indien hier door Brauer niet uitdrukkelijk werd bijgevoegd: „so auffal-

lend das Gebilde ist, so würde es bisjetzt gänzlich übersehen” (zie P. Mayer

Le. 8. 81), zou ik in verzoeking geraken, om dit „orgaan” eenvoudig te be-

schouwen als een gedeelte van de tamboerijn, zooals die werkelijk bij enkele

soorten, voor een deel, van boven aan beide zijden, op den rug van het abdomen,

vrij in het oog valt. Zie hiervoren, blz. 186, van boven.

192 STUDIEN OVER DE KLANK-ORGANEN,

Cicaden onaangenaam, ja leelijk vinden, of dien scherp en schril

noemen, en reeds Réaumur er van vermeldt: «qu’il ne plait pas

toujours», wordt deze door anderen, b. v. Landois, als «etwas

ungemein sanftes und rührendes» geprezen. Vindt men bij de oude

Grieken deze muziek, even als iets liefelijks, met het snaargeluid

van harpen of cithers vergeleken, of later die van C. tibicen L.

met het gekweel eener fluit, anderen meenden daarin het monotone

van lierklanken te herkennen, zooals bij C. /yricen L. en bij eene

mij onbekende Surinaamsche soort, misschien wel dezelfde, die te

Paramaribo bij het volk als de «liereman » te boek staat !). Dat

dit geluid bij sommige tropische species geheel anders is dan bij

de meeste Europeesche, staat vast en verklaart de omstandigheid ,

dat sommige auteurs het als snerpend, snorrend of gonzend, anderen

het als gillend, nog anderen het als sissend beschrijven. De grond-

geluiden vindt men dan ook voorgesteld, als nu eens met de tong-

klanken sit, sis, dzis, dan weder met den keelklank gwir het meest

overeenkomende, allen echter stootend of bevend, in zeer snellen

korten rythmus, uitgestooten. Bij verscheidene soorten schijnt slechts

één ?), bij anderen twee of meer toonen te kunnen worden onder-

scheiden, gelijk door Landois voor C. montana en C. septemdecim,

in verschillend notenschrift , wordt aangeduid.

De schreeuw. Onafhankelijk van het «zingen», doch soms

onmiddellijk na het eindigen daarvan en bij het wegvliegen in de

vrije natuur, wordt nog een ander geluid vernomen, hetgeen

minder algemeen bekend schijnt, te weten eene soort van min ot

meer fluitenden, korten schreeuw of gil, welke laatste men

ook, ofschoon beide niet altijd en niet bij alle soorten, bij

proef-cicaden, door deze opzettelijk te plagen of te pijnigen, wille-

1) Intusschen zouden daar te lande ook eenige z. g. lantaarndragers of

Fulgorina, aan de Cicaden verwant, kunnen „zingen”, doch niet zeer fraai; hun

geluid werd in een oud boek, dat ik vergat te noteeren, vergeleken bij dat van

een’ schaarslijper.

2) Van de cigale commune (C. plebeja?) schrijft Solier: „le chant est

tremblottant, composé d’une seule note, repetée très-rapidement” 1. c. p. 212.

Ook Mayer onderscheidde bij €. Orni slechts een enkelen toon 1.c. 8.89. Aicard

echter gewaagt, in zijne Souvenirs de Provence, van eene „strophe à double echo”.

DEN ZANG EN DEN SCHREEUW DER CICADEN. 193

keurig kan uitlokken. Ofschoon de schreeuw (le «cri ») dus in

zekeren zin van den zang (le «chant», la «stridulation ») moet

worden onderscheiden, houdt Solier, aan wien deze laatste opgave

is ontleend, zich op grond zijner waar- en proefnemingen over-

tuigd, dat beide door dezelfde organen worden voort-

gebracht !).

Betrekkelijk de sterkte van deze geluiden, bepaald van den

zang, die zich het sterkst, volgens sommigen onjuist, alleen over

dag laat hooren, komt mede, zeker insgelijks naar het verschil

der species, verscheidenheid in de opgaven voor. Volgens Acrelius,

door De Geer als zegsman aangehaald, kan die soms nog op eenige

honderd passen afstands worden gehoord, terwijl zelfs Newport en

Hancock van Braziliaansche Cicaden beweren, dat men haar ge-

zang op eene distantie, volgens den eenen van een vierden, vol-

gens den anderen zelfs van een geheelen Engelschen mijl, op een

stillen avond, kan vernemen. Kirby merkt omtrent deze laatste

schatting op, dat indien men eene zoodanige geluidsterkte eens

op den mensch overbracht, d. 1. als men diens stemgeluid, naar

evenredigheid van beider lichaamsomvang , denkbeeldig in sterkte

kon laten toenemen, dit dan wel van de eene tot de andere Pool

zou „moeten weerklinken! Hij vergeet intusschen bij deze over-

drachtelijke voorstelling, dat er in de bovengenoemde mededeelingen

zeker geen sprake was van het geluid eener enkele Cicade (van

eene zoogenaamde « solo»), maar dat die betrekking hebben op het

zingen dezer insecten ten grooten getale, in sterke zangkoren,

zooals zulks in Zuid-Amerika, — onlangs vernam ik dit nog uit

den mond mijner dochter, voor de omstreken van Paramaribo, —

meermalen wordt waargenomen, en over een welker monster-

concerten, voor Cicada septemdecim uit Noord-Amerika, door Kalm

reeds in de vorige eeuw getuigd werd, dat men in hare nabijheid

1) „Si le cri me parait different du chant, je ne doute cependant pas,

„qu'ils ne soient das l’un et l’autre au même organe, mais que l’insecte

„peut seulement s'en servir pour produire à volonté un chant d’amour ou un

„eri de douleur”. 1. c. p. 205.

194 STUDIËN OVER DE KLANK-ORGANEN,

zoo hard mogelijk schreeuwen moest om elkaar te kunnen ver-

staan 1).

HET PHYSIOLOGISCH ONDERZOEK DER KLANK-ORGANEN.

Ofschoon alleen de ontleedkundige nasporingen daarvan reeds

voorlang het gronddenkbeeld hunner wijze van werking hadden in

het licht gesteld, is het toch, wegens de latere toelichtingen van

hetzelve, noodzakelijk, de natuurkundige waarnemingen aan,

en de vele proeven op deze insecten, zoo aan doode als levende,

bij wijze van vivisectie, gedaan, vooraf in alle bijzonderheden na

te gaan.

De muziekkleppen. — By drukking van deze tegen den

buik wordt, bij zingende en schreeuwende Cicaden, het geluid iets

doffer, bij het opheffen er van, onder boven- of rugwaartsche be-

weging van het achterlijf, alsook na het wegsnijden der kleppen,

iets helderder (Goureau, Solier, Carlet); dit niet bij alle soorten

(Mayer).

Het dekblad. — Het afknippen daarvan maakt de klank

eenigszins duidelijker (Goureau); weder niet altijd (Mayer).

Het tergum. — Dit, — d. i. de rugvlakte van de muziek-

holte, — vertoont bij den zang, niet bij den enkelen schreeuw, voor

het bloote oog duidelijk zichtbare vibratién (Solier). Deze zijn zelfs

op den geheelen thorax ook voor het gevoel waarneembaar (Carlet).

De spiegels. — Men zag die bij het zingen, in oppervlakkige

dwarsche plooijen, vibreeren (Solier), zelfs zoo dat men lichte, er

op gestrooide, stofjes kon zien dansen (Carlet). Insnijding, door-

klieving, geheele verwijdering er van verzwakken het geluid, schoon

slechts onbeduidend (Solier, Carlet); anderen vonden zulks niet

bevestigd (Goureau, Lepori, Mayer).

Het gele vlies. — In- of doorgesneden, of in zijn geheel weg-

genomen *) zijnde, volgt slechts eene geringe wijziging in de ge-

1) Bij deze opgaven moet echter worden opgemerkt, dat het niet altijd vast

staat, of daaraan geen andere zang-insecten ten gronde liggen, of althans er

mede deel aan nemen.

2) In het geval van geheele wegneming levert deze proef tevens een

DEN ZANG EN DEN SCHREEUW DER CICADEN. 195

luidsterkte (Solier, Carlet); ook dit wordt, vermoedelijk voor eene

andere species, ontkend (Lepori).

De tamboerijn. — Bij pas gedroogde spiritus-exemplaren, —

bij droog opgezette is zij te broos, — geeft dit vlies een duidelijk

muzikalen, met den zang in minimo analogen toon, als men er

met eenig vast voorwerp in de dwarste overheen strijkt (Réaumur

en anderen), of vooral, — gelijk dit mij het best gelukte, —

als men het, van de buitenzijde drukkende, met een’ speldeknop

inbuigt («einknickt») en dan de drukking plotseling nalaat (Mayer).

Bij het zingen geraakt de tamboerijn niet alleen in trilling, maar

ondergaat zij in den regel eene afwisselende vormverandering , beur-

telings van convex meer of minder concaaf wordende en omgekeerd ,

een en ander des te duidelijker en sterker naarmate der intensiteit

van den zang (Goureau, Solier, Carlet, Mayer en anderen). Indien men

haar aan de buitenvlakte met olie besmeert , wordt het geluid niet

opgeheven, maar zwakker en lager, en verandert het timbre (Lepori).

Na insnijding of gedeeltelijke verminking, wordt het geluid zwakker;

geheele verwijdering der beide tamboerijnvliezen

doet het zingen en schreeuwen ten eenenmale ver-

stommen (Solier, Mayer).

De muziekspier. — Bij bezichtiging met eene sterke loupe

wil men hare snelle samentrekkingen gedurende het zingen hebben

gezien (Lepori en Carlet, tegen Solier en Mayer). Door mechanische

uitrekking of verschuiving van deze spier of haar peesje, alsmede

door eene wippende (basculeerende) verplaatsing van haar pees-

plaatje, kan, zoo bij levende als doode voorwerpen, een zwakke

klank worden voortgebracht, in toon-hoogte gelijk aan die van

den zang zelven !) (Réaumur, Carus, Solier, Mayer en anderen).

Insnijdingen in deze spier doen de geluidsterkte afnemen, geheele

bewijs tegen het „schrillen” van het derde stigma, aangezien dit dan veelal

mede zal worden verwijderd of aanmerkelijk beleedigd.

1) Solier zegt er van: „qu'on produit en petit le chant de la cigale” (1. c.

p. 208); Mayer getuigt daarbij: „und zwar genau in derselben Höhe, wie es

am lebenden Thiere ertönt” (1. c. S. 88). Mijn gehoor is niet scherp genoeg

meer, om ook dit te kunnen bevestigen.

196 STUDIEN OVER DE KLANK-ORGANEN,

doorsnijding aan beide zijden doet het zingen of

schreeuwen plotseling en voor goed ophouden (Mayer).

De stigmata. — Men kan bij het zingen en schreeuwen de

bewegelijke klepjes der groote stigmata, in het bijzonder die van

het tweede en derde paar, zien vibreeren of zich snel openen en

sluiten (Solier en Landois); intusschen verdient hierbij uitdruk-

kelijk vermelding, dat zulks, alleen onder iets mindere versnel-

ling, ook bij niet zingende of schreeuwende Cicaden, — als gewoon

ademhalingsverschijnsel, — is waargenomen (Solier, Carlet). Wanneer

men hunne openingen, met name die der « Schrill-stigmata van

Landois», vult of sluit door het op- en indruppelen van olie, ziet

men het dier wel (door ademnood) onrustig worden, doch er ont-

staat geen verandering in den zang of schreeuw (Lepori).

Het vrij krachtig inblazen van lucht in de bovenste muziekholte

door een dunnen koperen tubus, na het maken van eene kleine

daaraan geëvenredigde opening in het gele vlies, waarbij de lucht

door het tweede en derde stigma uitgedreven en alzoo eene kunst-

matig versterkte «uitademing» aangebracht wordt, is niet in

staat, op zich zelve, eenigen muzikalen toon voort te brengen

(mihi). Ik nam deze proef naar aanleiding van het Landois’sche

fluitje, uit een halm der Poa aquatica te vervaardigen, hetgeen hij

tot verklaring van de «laute, flötend-schrillende Ton » te hulp roept.

Het abdomen. — Bij het zingen, — doch niet bij het

schreeuwen (Solier), — is het van algemeene bekendheid, dat dit

lichaamsdeel zeer snelle, als bevende schommelingen vertoont,

immers bij de meeste species. Plotseling afknippen van deszelfs

bewegelijk gedeelte, — d. i. zonder de beide vaste bovenste seg-

menten mede te verwijderen, — veroorzaakt eene verzwakking

van den zang (Mayer). Te dezer plaatse moet ook nog de opmerk-

zaamheid worden gevestigd op eene, zij het dan ook enkele waar-

neming, waarin, bij eene schreeuwende Cicade, het doordringen

der «accessoire luchtblaas» van Carus tot diep in de buikholte

(wier wanden half doorschijnend kunnen zijn) schijnt gezien te

zijn door Solier, echter zonder het belang zijner observatie geheel

te hebben begrepen.

DEN ZANG EN DEN SCHREEUW DER CICADEN. 197

De vleugels. — Deze zijn bij den zang in de vrije natuur

niet in beweging (Goureau) en het afknippen daarvan brengt ook

geene wijziging in den zang of schreeuw te weeg (Solier).

WERKINGSWIJZE VAN HET KLANKTOESTEL.

Uit de voorafgegane anatomische, physiologische en experimenteele

gegevens, met elkaar in verband beschouwd, komt men reeds als

van zelf tot de voorstelling der oorzaken , door welke bij deze insecten

betrekkelijk zoo buitengewoon krachtige geluids-effecten kunnen

worden voortgebracht, en tot de gevolgtrekking , dat het Cicaden-

gezang de resultante is der samenwerking van onderscheidene fac-

toren, te weten van

twee bijzondere hoofd-organen,

enkele hulpwerktuigen; en

den algemeenen lichaamsbouw.

4°. Als hoofd-organen dienen zonder tegenspraak de m uz iek-

spier en de tamboerijn, reeds door Réaumur als zoodanig

geduid. Uit den omvang, den oorsprong, de inplantingen en de

richting dezer spier blijkt, — zooals nog niet door alle schrijvers

over het onderwerp helder werd ingezien, — dat hare samen”

trekking eene meervoudige werking uitoefent: als vooreerst , snelle

rhytmische vormveranderingen van de tamboerijn; ten tweede,

daarmede in snelheid gelijken tred houdende, op- en nedergaande

bewegingen van het achterlijf; en in de derde plaats, aan beiden

evenredige, afwisselende samendrukking en uitzetting, of althans

verplaatsing, in- en uittreden, der lucht in de klankholten. Bij

de eersten verwekt het binnenwaarts getrokken tamboerijnvlies ,

telkenmale wanneer dit, bij iedere spierontspanning , plotseling

door den terugslag der veerkrachtige ribbetjes, zijne welving her-

neemt, een helderen klank, analoog aan dien van eene ingedrukte

en weder uitspringende dunne metaalplaat 1).

9°. Als zoogenaamde hulpwerktu igen hebben de spie-

1) Door Carus wordt Casserius geciteerd, als reeds in 1600 dezen klank met

het geruisch van een blad klatergoud te hebben vergeleken,

198 STUDIEN OVER DE KLANK-ORGANEN,

gels, het gele vlies en de muziekkleppen slechts eene

ondergeschikte beteekenis; de eersten door mede-trillen en klinken,

de laatsten ook door wijziging van het geluid; doch komen de

groote stigmata met hunne aanhangsels met meer recht als

zoodanig in aanmerking.

Door de buitengewone ontwikkeling der drie eerste paren van

deze, hunne eigenaardige plaatsing en vermoedelijken samenhang

met bijzondere tracheeén-verwijdingen, worden de naborst-, de

klank- en ten deele ook de buik-holten hier zoo rijkelijk voorzien

van en gevuld met dampkringslucht, dat de bekende invloed daar-

van op het versterken der klanken, ook van de tamboerijn, niet

kan worden ontkend. Daarenboven kunnen zij, doch slechts be-

trekkelijk voor sommige soorten, met Carlet beschouwd worden

als veiligheidskleppen voor de teedere klankvliezen, door het even-

wicht te bewaren tusschen de luchtdrukking buiten en binnen de

muziekholten, volgens hem in analogie met de functie der Eusta-

chiaansche buizen van het middeloor.

In hoeverre het geluid door de muziekkleppen kan worden ge-

wijzigd of getemperd, staat minder vast. Mij schijnen zij, althans bij

de soorten waar ze in omvang en nauwe aansluiting uitmunten , daar-

toe wel iets te kunnen bijdragen. Ten gevolge toch van het vergrooten

of verkleinen van den afstand tusschen haar en het achterlijf, bij

de op- en nederwaartsche plaatsverandering daarvan, zal de lucht

uit de muziekholte bij afwisseling vrijer of moeilijker langs hare

randen uitstroomen en het tamboerijngeluid iets helderder of doffer

kunnen worden !).

Behalve dat deze kleppen, bij de meeste species ten minste,

voorts tot bedekking en bescherming der hoofd-organen dienen,

bedwingen zij zeker ook de soms te sterke uitslagen van het achterlijf

naar beneden, bij het vurige zingen. Deze voorstelling van hare

nuttige bijwerking is meer aannemelijk dan die van Réaumur,

Goureau en anderen, alsof de daarbij ontstaande drukking op de

kleppen, op hare beurt, in toom wordt gehouden door den tegen-

1) Carlet schrijft daaraan zelfs het rhytmische van den zang toe.

DEN ZANG EN DEN SCHREEUW DER CICADEN. 199

stand van de trochanteres der achterpooten. Immers Solier heeft

bij den zang, ook in de vrije natuur, nooit kunnen waarnemen,

dat die met de kleppen in aanraking kwamen !). Den naam van

muzieksleutels (les «clefs») acht hij alzoo op hen niet van toepas-

sing; wel helt hij over tot het gevoelen, om de muziekkleppen

zelve, zij het dan ook in meer passieven zin, als zoodanig te be-

schouwen.

3°. De lichaamsbouw in het algemeen is ongetwijfeld van

grooten invloed ter verklaring der sterkte van het geluid bij het

zingen en schreeuwen der Cicaden. Carus vooral heeft deze, in

tegenoverstelling van vele andere insecten, onder vergelijking met

de Locustiden, doch in nog hoogere mate, wegens het ongemeen

overwicht der ademhalings-organen, als ware «luchtdieren » doen

kennen, bij welke hier zelfs de buikholte op bevreemdende wijze

grootendeels met lucht is gevuld. Daarenboven zijn de uitwendige

bekleedselen en bedekselen, de wanden, de ringen, de tusschen-

schotten, de vensters, zelfs de peesplaatjes, bijzonder rijk aan min

of meer veerkrachtig hoorn- en chitine-weefsel, en verkeeren de

vliezige organen allen, met inbegrip hunner verbindingsvliezen ,

doch met uitzondering van het gele vlies, in een buitengewonen

droogen, deels glasachtig broozen toestand en in een hoogen graad

van spanning.

In deze eigenaardige bewerktuiging en structuur-verhouding moet

zeker de hoofdvoorwaarde worden gezocht, onder welke een zoo

zwakke, ofschoon hooge toon, als door de trillingen der betrekkelijk

teedere tamboerijn wordt opgewekt, hier ten gevolge van het mede-

trillen en resonneeren der lucht en der omringende vaste deelen ,

— als ’t ware bij den zangbodem eener viool of bas ?), — eene

1) Dit moet echter wel zeer moeilijk zijn waar te nemen, vooral bij enkele

soorten, waar de top of het einde van den trochanter vlak bij de muziekklep

geplaatst is.

2) Ons medelid Guicherit gaf het denkbeeld aan eener oppervlakkige verge-

lijking met onzen z. g. „rommelpot” (Duitsch „Rumpel”, Engelsch „rum-

blingpot”), waarbij dan de pot de klankholte, de blaas de tamboerijn en de

stok de muziekspier zouden vertegenwoordigen. Wij laten zulks geheel over aan

de welwillende beoordeeling der musici onder de zoologen,

200 STUDIÈN OVER DE KLANK-ORGANEN,

zoo intensieve geluidsterkte kan erlangen, als waarvan bij de Gicaden-

concerten, vooral in de tropische gewesten, gewag wordt gemaakt.

DE WIJFJES-CICADEN.

De gegeven verklaring van den zang der Cicaden, ofschoon

weinig grond tot twijfel overlatende, wordt nog in hooge mate

bevestigd door het vergelijkend ontleedkundig onderzoek hunner

«stomme» wijfjes.

Bij deze bestaan in de, mede aan elkaar gesoldeerde, bovenste

buikringen, die echter overigens met de volgende nagenoeg in

vorm overeenkomen, geene eigenlijk gezegde holten, en ter zijde

worden die ook in den regel door geene dek- of schutbladen be-

grensd (slechts bij uitzondering vond ik daarvan een onduidelijk

spoor), terwijl het abdomen in de volgende segmenten niet ledig

en met lucht, maar met ingewanden en ovula gevuld wordt be-

vonden. Van de trochanteres, de muziekkleppen, de spiegels met

hunne ovale vensters, de gele vliesjes, — deze zonder de span-

spiertjes van Carlet, — worden min of meer duidelijke, in vorm

gewijzigde, grootere of kleinere rudimenten, en van de tamboerijn

niet veel meer dan een, met de uitwendige bekleedselen vergroeid

of ineengesmolten, spoor aangetroffen, als eene geribde schubvor-

mige uitholling 1); doch wat het meest kenmerkend is, bij allen

ontbreekt de muziekspier ten eenenmale!

Daarentegen bezitten zij, in overeenkomstigen vorm en op ge-

lijke plaatsen wel de groote stigmata met hunne aanhangsels, in

ontwikkeling voor die bij de mannetjes, in den regel, slechts

weinig onderdoende, waarvan ook ik mij, met Mayer en Carlet,

1) Het is mij, die dozijnen van zeer verschillende Cicaden heb onderzocht,

volstrekt onverklaarbaar, hoe Landois, — en hij alleen, — in Thierstimme

S. 33, kan, — ik zou geneigd zijn te zeggen, durft, — verklaren : bij de wijfjes

de tamboerijn (das , Trommelhiutchen”) met hare ,, Falten”, met hare ,, Horn-

ringe” en met hare „überliegende Klappe”, op eene analoge , Stelle” en in

dezelfde , Lage” te hebben „ wiedergefunden” als bij de mannetjes!! Voor den

oningewijde werpt hij in die opgave, als met voordacht, een valsch licht over

den waren toestand, dien hij, slechts voor den zaakkundige waarneembaar, even

laat doorschemeren in de eindwoorden, dat dit orgaan hier „in die Körper-

haut eingesenkt ist”. (sic).

DEN ZANG EN DEN SCHREEUW DER CICADEN. 201

— voornamelijk voor het « Schrill-stigma » van Carus (Landois) en

dat van Solier, — bij de meest voorkomende soorten heb overtuigd.

De afwezigheid en onvolledigheid alzoo der klank-organen , eener-

zijds, de aanwezigheid der stigmata, ter andere zijde, bij de Cicaden-

wijfjes, strekken reeds op zich zelve ten bewijze, dat de eersten

uitsluitend dienen voor de z. g. muziek der mannetjes-Cicaden ,

de laatsten, gelijk overal, voor de ademhaling bij beide sexen,

alleen met eenig overwicht van deze verrichting voor de manne-

lijke, wegens hunne medewerking bij den zang.

KRITISCHE TOELICHTINGEN.

Zoo tot beter begrip der geschiedenis van het onderwerp, als

om daardoor ook hier ter plaatse het mijne toe te brengen tot ver-

dediging der «oude» theorie van Réaumur tegen de «nieuwe»

van Landois, acht ik het volgende overzicht mede niet van weten-

schappelijk belang ontbloot. Immers zonder algemeene bestrijding

van de laatste theorie, ware het licht mogelijk, dat zij door hare

schoonschijnende eenvoudigheid, zooals hier en daar, op het voet-

spoor van Darwin, bereids het geval was, feitelijk in de dierkundige

handboeken, ook de onze, als die van een waar « stem »-orgaan, het

burgerrecht zou verkrijgen, gelijk in vroegere jaren de onjuiste

hypothese van Rösel, over de werkingswijze van het muziekpeesje ,

in een zoologisch leerboek, dat van Oken, was overgegaan.

Réaumur (1741). — Het is een wel opmerkelijk feit, dat

de door dezen gemaakte gevolgtrekkingen uit zijne alleen aan doode

voorwerpen bewerkstelligde, doch algemeen als bijzonder schoon en

nauwkeurig geprezen nasporingen , sedert, ook voor levende Cicaden ,

door alle volgende natuuronderzoekers, — Landois alleen uitge-

zonderd, — althans wat de cardo quaestionis betreft, in meerdere

of mindere mate zijn gedeeld geworden, zooals ze voor de hoofd-

zaken hiervoren zijn beschreven. Onder eenige andere bijzonder-

heden, die aan zijn onderzoek waren ontsnapt en eerst later bekend

zijn gemaakt, behoort vooral de belangrijke nevenrol, hier door

de ademhalings-organen vervuld, gelijk die door Carus, grooten-

deels langs den anatomischen weg, is ontdekt, daarna door Solier,

202 STUDIEN OVER DE KLANK-ORGANEN,

meer physiologisch is toegelicht, en laatstelijk door Landois, hoofd-

zakelijk op histiologischen grondslag, met overdrijving is voor-

gesteld.

Rösel (1749). — Ook diens onderzoek , dat van zijn’ voorganger

bevestigende, munt uit door groote nauwkeurigheid, inzonderheid

door zijne teekeningen, meerendeels die van Réaumur nog ver-

duidelijkende. In de « Ergänzung » van diens arbeid heeft hij evenwel

een grooten misstap begaan door eene geheel verkeerde voorstelling

der werkingswijze van het peesje der muziekspier. In plaats

van daardoor het tamboerijnvlies te laten intrekken, gelijk dit nu

is uitgemaakt, sprak hij, door eene valsche waarneming misleid,

het vermoeden uit, dat het uiteinde er van vrij zou zijn en als

een vast lichaam, eene «spitzige Stiel», bij wijze van de punt

eener penneschacht, op de ribvormige snaren van dit vlies zou

tokkelen! Hoe onjuist die verklaring ook zijn moge, zoo verdient

Rösel volstrekt niet, dat hem door Landois het verwijt wordt ge-

daan, alsof zijne «Angaben durchaus (!) der anatomische Belege

ermangeln », en dat zijne hypothetische « plectra » of strijkstokken

door dezen in een belachelijk daglicht worden gesteld. Immers, als

men zelf vele praeparaten heeft gemaakt, zal men de opvatting van

Résel zeker zoo erg dwaas niet vinden als Landois. Men kan zich

dan overtuigen, dat dit peesje, in drooge exemplaren, meermalen

van de tamboerijn afscheurt, in dien toestand als verhardt en

alsdan inderdaad, niet «hypothetisch» volgens Landois, in den

vorm van een driehoekig scherp toegespitst stijltje, in de richting

van het muziekvlies, doch op een geringen afstand daarvan,

vrijelijk boven het hoornplaatje uitsteekt, juist zooals Rösel dit

heeft afgebeeld.

Carus (1829). — Deze zet in zijne geniale verhandeling « Veber

die Stimmwerkzeuge der Cicaden» physiologisch leven bij aan de

anatomische uitspraak van Réaumur, — aan wien ook hij in elk

opzicht recht laat wedervaren, — en vult die meesterlijk aan, door

haar in nauw verband te beschouwen met de organisatie dezer

insecten in het algemeen en met hunne hoog ontwikkelde respi-

ratie-werktuigen in het bijzonder. Niet alleen heeft hij hunnen

DEN ZANG EN DEN SCHREEUW DER CICADEN. 203

rijkdom aan tracheeön , met hare zak- en blaasvormige verwijdingen DI

aangewezen, maar is ook het eerst tot de ontdekking gekomen

van een hunner eigenaardig bewerktuigde en onder de muziekklep

verborgen, groote stigmata. Uit deze overwegende ontwikkeling der

ademhalings-organen wordt hier, te recht, door hem de buitenge-

wone intensiteit van den zang afgeleid. Nogtans gaat hij, in zijn’

ijver voor die verklaring (trouwens niet in den gang van zijn

voorafgaand betoog), m. i. te ver bij zijne (S. 165) getrokken

eind-conclusie, dat «das Singen der Cicaden ein gleich-

sam fieberhaft schnelles, klingendes Athemholen»

zou zijn. In deze zinsnede streeft Carus zijn doel, dat in het ge-

heele opstel eene minder exclusieve richting laat erkennen, te veel

voorbij. Schijnbaar althans plaatst hij hier den door Réaumur over

°t hoofd gezienen respiratie-factor, op zijne beurt, ten koste van

diens instrumentalen factor, te zeer op den voorgrond. Naar de

letter zouden zijne woorden aan eventueele aanhangers der theorie

van Landois gelegenheid geven tot eene valsche uitlegging, door

den klemtoon te laten vallen op het « Athemholen» en niet op

het «klingende» daarbij. En toch in dit laatste is de geest der

definitie opgesloten, dewijl ook Carus vooraf erkent, hetgeen sedert

hem, proefondervindelijk, al zekerder en zekerder vaststaat, dat

het ongeschonden bestaan van tamboerijn en muziekspier de abso-

lute voorwaarde uitmaakt voor het «Klingen» en «Singen»,

uitingen waartoe de Cicaden-wijfjes, — die toch ook op analoge

wijze «athemholen », — buiten staat zijn.

Goureau (1836). — Deze schrijver verklaart in zijn uitvoerig

Essai sur la stridulation des insectes, in het algemeen, na enkele

eigene, slechts bescheidene opmerkingen over de proeven op de

Cicaden in het bijzonder, ook in vivo, te hebben gedaan: «Il me

«parait, que Réaumur a parfaitement connu l’organe sonore

«de ces insectes. » Mij met dit gevoelen wel kunnende vereenigen,

mag ik hem, — met het oog op de vroeger of later na Réaumur

1) Voor de Locustiden, als „trachées vésiculaires”, reeds in 1818 door

Marcel de Serres beschreven en afgebeeld.

204 STUDIEN OVER DE KLANK-ORGANEN,

gedane ontdekkingen , — echter niet toegeven, wanneer hij vervolgt:

«que son Mémoire ne laisse rien à désirer, au moins d’important ».

Solier (1 837). — Diens groote en schoone verhandeling, Obser-

vations sur le chant des Cigales, — in welke alleen het gemis

van bekendheid doorstraalt vooral met hetgeen na Réaumur over

dit onderwerp is gepubliceerd, — is misschien daarom des te

leerzamer en zelfstandiger, en behelst dan ook veel wetenswaardigs.

Zij sluit zich in wetenschappelijken zin eenigermate aan den arbeid

van Carus-aan. Blijkbaar zonder dien te kennen, vereenigt Solier

hier zijne physiologische nasporingen met de anatomische, en ver-

bindt hij zijne waarnemingen in de vrije natuur, — waarbij het

bespieden dezer insecten vele zorgen blijkt te vereischen, — met

het nemen van verscheidene vernuftige proeven op levend gevangen

voorwerpen. Oorspronkelijk, door eigen onderzoek, is ook hem de

hooge graad van ontwikkeling der ademhalings-organen opgevallen,

en ontdekte hij mede het bestaan van een der groote stigmata

(vermoedelijk het tweede). Voor het eerst eindelijk werd door hem

de aandacht gevestigd op den «schreeuw» van sommige Cicaden

van haren «zang» te onderscheiden. Over het algemeen blijkt hij

insgelijks tot de gevolgtrekking over te hellen, m. i. juister of ten

minste omzichtiger, — in de aankondiging van zijn werk door zijn’

land- en tijdgenoot Goureau, — omschreven , dan in die van zijn ge-

leerden voorganger Carus: «que l’air joue un grand rôle dans

«le chant de ces insectes ».

Landois (1867). — Deze geleerde schijnt weinig of geen kennis

te hebben gedragen van, noch de noodige aandacht te hebben ge-

schonken aan de litteratuur van den Cicaden-zang. De grondleggers

der verklaring daarvan heeft hij niet of slecht begrepen , en de latere

toelichtingen, vóór hem over haren samenhang met de ademhalings-

verrichting gegeven, zijn hem een gesloten boek gebleven. Solier

1) Juist wegens den instrumentalen oorsprong ook van den ,schreeuw”,

stelt Solier dien op enkele plaatsen van zijn geschrift minder juist voor als

„une espèce d’expiration prolongee”, dit edoch, naar ik meen, meer bij wijze

van vergelijking.

DEN ZANG EN DEN SCHREEUW DER CICADEN. 205

kent hij in het geheel niet, en Carus haalt hij slechts even in

het voorbijgaan, en nog wel alleen bij het bespreken van wijfjes-

Cicaden, aan met de onbeduidende zinsnede: «abgesehen von den

«kürzen Notizen (über ihre Laden und Spiegelhôhlen) von G. G.

«Carus», alsof Carus ten deze geene andere verdiensten had ')!

Wees hun onderzoek te recht op de belangrijke nevenwerking van

de lucht en de respiratie, bij den zang, in zijne voorstelling schrijft

hij daaraan het leeuwenaandeel toe. Hij ziet däärin zelfs het door

hem gevonden factotum, onder onbegrijpelijk verregaande mis-

kenning der experimenteel bewezen hoofdwerking van de eigenlijk

gezegde klank-organen. Door eenzijdigheid op het dwaalspoor ge-

raakt ten gevolge van zijne bevindingen bij andere insecten, met

name de z. g. bromvlieg, grondt Landois zijne vocale theorie,

__ jaat ons niet vergeten zonder eenig positief bewijs daarvoor

aan te voeren, — exclusief op « zijn» onder de muziekklep geze-

teld « Schrill-Stigma ». Als bij den larynx der gewervelde dieren,

meent hij dáárin hunne « stemspleet» en « stembanden » te her-

kennen. Inderdaad heeft hij dan ook dit stigma goed bestudeerd

en beschreven, en het, onder microscopische vergrooting , duidelijk

afgebeeld. Doch met hooge opdrijving der beteekenis daarvan , verklaart

hij kortweg de overige samenstellende deelen van het wezenlijke

klanktoestel allen voor weinig beteekenende, eenvoudige « Reso-

nanz-Apparate », en, — wat hierbij wel het ergste van allen is, —

onder deze ontzegt hij, primo, aan de muziekspier, door hem

N.B. niet eens in zijne algemeene schematische afbeelding opge-

nomen, elke physiologische waarde, en verwerpt hij, secundo, de

bewegingen der tamboerijn, met een in de natuurleer onge-

hoord: «non possumus), onder den apodictischen uitroep:

«ein so fest gewachsenes Organ kann durch Muskeln nicht aus

seiner Lage gebracht werden >!

Eindelijk heb ik nog eene zware beschuldiging, die men zelfs,

wetenschappelijk, crimineel zou mogen noemen. Landois schijnt

1) Dit is alles wat de Hoogleeraar, in zijne beide geschriften over de Cicaden,

omtrent Carus, en nog wel onder aanhaling van diens Analekten, der ver-

melding waardig acht. Zie Thon- u. Stimmapparate 8. 53 en Thierstimme 8. 34.

206 STUDIEN OVER DE KLANK-ORGANEN,

mij niet vrij te spreken van plagiaat, met zich de ontdekking

van het bewuste (derde) stigma toe te eigenen, in deze bewoor-

dingen: «Die Luftlòcher der Metathorax waren bisher von

den Förschern völlig unberücksichtigt geblieben»! Dit is des te

onvergeeflijker, daar de Verhandeling van Carus, zij het dan ook

«nachträglich», hem volgens eigene aanhaling niet onbekend was

gebleven !). Deze schrijver, alsmede Solier, hadden lange jaren

vóór hem, « Luftlöcher », aan het zijne gelijk, beschreven, en door

Carus was zelfs van een daarvan eene goede afbeelding gegeven.

Men heeft dus, zooals door enkele zoologen en entomologen reeds

gedaan wordt, voortaan volstrekt geen recht meer, om van «het

Schrill-stigma van Landois» te spreken. Alleen het epitheton

«Schrill» behoort aan hem; maar zelfs ook die benaming moet

dan insgelijks aan de overige groote stigmata, — die hij met stil-

zwijgen voorbijgaat, — worden toegekend, met name ook aan

het tweede, welks klapvliesjes Solier, bij den gil of schreeuw,

eene versnelde beweging zag aannemen.

Waar ten slotte door Landois wordt gezegd: » Es scheinen die

Akten über den verschiedensten Controversen (bei dieser Frage)

noch heute nicht geschlossen zu sein» (Thierstimme S. 29), zoo

schijnt mij dit oordeel voornamelijk de tegenspraak te gelden, die

tegen zijne stellingen, in welke hij hoopte het laatste woord over

deze questie te hebben gesproken, van vele kanten is opgerezen.

Alleen uit dit gezichtspunt de juistheid zijner opmerking ten volle

beämende, kan ik mij echter ook daarmede, voor het overige,

alweder niet vereenigen. Op ondergeschikte punten toch moge nog

altijd eenige aanleiding tot verschil van gevoelen of tot twijfel zijn

overgebleven, in de hoofdzaak heerscht hier eene treffende overeen-

stemming tusschen de gezamenlijke natuuronderzoekers, vóór en na

Landois, grooter zelfs dan bij tal van andere duistere vraagstukken

omtrent anatomische toestellen in de insectenwereld a).

1) Misschien echter kende Landois de Analekten van Carus alleen bij naam en

verdient hij alsdan, wegens onwillekeurige, onbedachtzame toeëigening van eens

anders goed, slechts eene eenvoudig correctioneele terechtwijzing.

2) In substantie heb ik deze kritiek over Landois, mondeling, reeds

veel vroeger openbaar gemaakt. Het eerst in eene gewone vergadering der afd.

DEN ZANG EN DEN SCHREEUW DER CICADEN. 207

G. Carlet (1877). — De omvangrijke memorie van dezen

Franschen Hoogleeraar, Sur l'appareil musical de la Cigale, met

goede teekeningen voor C. plebeja opgehelderd, is veel vollediger

dan die van zijnen landgenoot Solier, op wiens arbeid hij blijk-

baar heeft voortgebouwd, doch met meer vrucht, dewijl hem ook

de verhandeling van Carus niet onbekend was gebleven. Landois

echter schijnt hij niet te hebben gekend. Zonder met een woord

van diens « Schrill-theorie» gewag te maken, omhelst ook hij in

de hoofdzaak de leer van Réaumur. «La timbale est le corps

vibrant», doch hij voegt daarbij, op voetspoor van Carus en

Solier: «elle ébranle lair et les membranes voisines. » Goed be-

kend met de stigmata van deze voorgangers, is het mij voor het

overige niet klaar, of hij de andere groote stigmata oorspronkelijk

heeft opgespoord, dan wel hen alleen bevestigt op het voetspoor van

Lepori of andere, echter door hem niet aangehaalde, schrijvers vöör hem.

Na een instrumentje, uit in elkaar geschoven, in- en uitsprin-

gende, stalen veeren bestaande, te hebben uitgedacht, in den geest

van «le cri-cri», eene Fransche soort kinderspeelgoed (?), en

daarmede de tamboerijn-uitslagen en trillingen te hebben nage-

bootst, begrijp ik niet, hoe hij, op eene andere plaats, de muziek-

holten, in haar geheel beschouwd, kan vergelijken met een

gewonen trommel, waarvan de beide tamboerijns de twee trom-

melvellen voorstellen. Bij een’ trommel toch behooren losse trom-

Natuurkunde van de Koninklijke Akademie van Wetenschappen (zie proces-verbaal

der zitting van 25 Januari 1873) luidende: „Spreker handelt over de muziek-

„toestellen der zang-insecten, met bijzondere aanwijzing van dat der Cicadae,

„ter bevestiging van Réaumur’s theorie tegen den twijfel daarover ingebracht

„door Landois”. En later, meer in het breede, in eene der wintervergaderingen

van de Nederl. Entomologische Vereeniging (zie Verslag van 19 December 1874,

Tijdschr. voor Entomologie, dl. XVIII blz. Lxxxr). Daarin komt een kort résumé voor

over mijne toen ter bezichtiging gestelde gewone en microscopische praeparaten

der deelen van het muziek-apparaat der Cicaden, met inbegrip van de stigmata,

en over den zakelijken inhoud dezer „Studiën”, toen reeds voor ons Tijdschrift

toegezegd, en kan men de volgende uitspraak opgeteekend vinden: „Spreker

„voert verschillende bewijzen aan, onder anderen aan Solier ontleend”, — des-

tijds was ik nog altijd zoekende naar een exemplaar der Analekten van Carus, —

„waardoor hij het eene groote dwaling meent te mogen noemen van Landois,

„om, ter wille van zijn Schrill-stigma, de muzikale waarde van al de overige

„ Reaumur’sche organen te ontkennen”.

208 STUDIEN OVER DE KLANK-ORGANEN,

melstokken, en Carlet zelf kent en beschrijft de muziekspieren te

juist, om te mogen veronderstellen, dat deze als zoodanig op de

tamboerijns zouden inwerken!

Deze vergelijking intusschen vooropgesteld zijnde, is het mij nog

meer onverklaarbaar, hoe hij, in zijne « Théorie du chant» p.

33, beweren kan: «que l’appareil musical de la Cigale contient

tous les éléments, qui existent dans appareil de phonation des

animaux supérieurs ». In een gewonen trommel toch zijn zeker

al de elementen tot stemvorming niet opgesloten ! Misschien heeft

hij hier het «klingende Athemholen » van Carus misverstaan. In

elk geval heeft hij hier de larynx van Landois niet op het oog,

want de functie der groote stigmata beschouwt hij als eene meer

ondergeschikte, slechts met die der tubae Eustachianae te verge-

lijken (zie hiervoren blz. 198).

Het beste deel van zijn werk wordt m. i. gevonden in zijne

ontleedkundige beschrijvingen der verschillende samenstellende deelen

van het klank-apparaat. Intusschen zondigt ook dit door te groote

uitvoerigheid en vooral door zijne nieuwe Grieksche nomenclatuur,

voor andere goede oude benamingen in de plaats gesteld.

Carlet’s hoofdverdienste schijnt mij te zijn gelegen in zijne ontdek-

king, aan een der hulp-organen gedaan, t. w. in die der spanners

van het gele vlies, trouwens, volgens zijne eigen eerlijke mede-

deeling, reeds veel vroeger door zijn’ landgenoot Dugès voorbereid 1).

Aan den bovenrand namelijk der tamboerijn ontspringt een klein

spiertje, ongeveer 2 à 3 millim. lang en 1 millim. (!) breed, dat

schuin benedenwaarts, langs de onderzijde van het stigma van

Carus verloopt en zich, — ook door tusschenkomst van een (zeker

microscopisch) «peesje» en «peesplaatje», — inplant aan eene

«apophyse» der buitenzijde van het gele vlies, dat daardoor bij

het zingen in een hoogeren graad van spanning zou worden ge-

bracht; hij noemt dit spiertje diensvolgens »le muscle tenseur

de la membrane plissée».

1) Dugés zou dit spiertje, naar hij veronderstelt, misschien wel gezien,

doch het als „muscle tenseur de la timbale” verkeerd geduid hebben. (Traité de

physiologie comparée, t. Il, 1838).

DEN ZANG EN DEN SCHREEUW DER CICADEN. 209

Op de middellijn tusschen de beide gele vliesjes komt ter weers-

zijde, met elkaar parallel loopende, nog een dergelijk dwerg-spiertje

voor, «le muscle sterno-entogastrique». Van het sternum

aan ‘den metathorax-rand begeeft het zich naar het entogaster ,

onder zijdelingsche aanhechting aan het gele vlies, dat er bij de

spier-contractie door geplooid, bij de spier-relaxatie (?) door ge-

spannen zou worden, terwijl eene tweede werking er van zou be-

staan, door het bewegelijk abdomen tot den thorax te doen naderen ,

bij de schommelingen, die gedurende den zang aan het achterlijf

worden waargenomen.

Aangezien ik deze «Mémoire» van Carlet eerst in den laatsten

tijd voor mijne studién heb kunnen raadplegen, kan ik deze zijne

ontdekkingen door eigen aanschouwing niet bevestigen. Aan mijne

tot hiertoe gemaakte, thans drooge, praeparaten is het mij niet

gelukt, eenig spoor dezer spiertjes te herkennen. Zijn het wel wille-

keurige spieren of slechts bandachtige verbindingsvliezen ? Voor

één er van nogtans getuigt Carlet, dat het «fibres striées» (is

dit = dwars-gestreept ?) bezit; daar hij voor de vezelen der groote

muziekspier dezelfde uitdrukking bezigt, geloof ik wel het eerste

te mogen aannemen.

P. Mayer. — Mede eerst onlangs had ik het voorrecht, kennis te

maken met de hoogst wetenschappelijke, anatomisch en physiolo-

gisch belangrijke, bijdrage over het « Ton-apparat der Cicaden »,

van dezen, naar men weet, te Napels gevestigden Hoogduitschen

geleerde. Op eene zelfstandige en eigene wijze heeft Mayer een

nauwkeurig nieuw onderzoek bewerkstelligd van de structuur,

alsmede van de textuur der klank-organen, daarbij zijne bijzondere

aandacht schenkende aan de onderscheidene stigmata in hunne

verschillende plaatsing, de laatste vooral door recht instructieve sche-

matische teekeningen (voor Cicada Orni) opgehelderd. Insgelijks ver-

dient, onder de door hem verrichte experimenteele nasporingen ,

zijne proef met doorklieving der muziekspieren bij levende Cicaden ,

bovenvermeld, als hoogst bewijskrachtig te worden geprezen voor

de theorie van Réaumur, die insgelijks door hem, tegen Landois,

met nadruk wordt voorgestaan,

210 STUDIEN OVER DE KLANK-ORGANEN,

Kon ik echter ook bij hem geen bewijs ontdekken van bekendheid

met, of misschien van belangstelling in, de geschriften van Carus,

Solier en Carlet, — welke schrijvers ik althans bij hem niet

geciteerd vond, — daarentegen leerde ik van hem, dat zoowel

reeds lang vóór mij (1873 —74) als vóór hemzelven (1877), door

andere natuuronderzoekers , deels op grond van nieuwe of gewijzigde

proefnemingen, in mijn opstel aangehaald, niet minder krachtig

protest tegen de dwaalleer (das «Irrthum») van Landois was

aangeteekend , namelijk door Targioni Tozzetti (1867), door F,

Brauer, ten deele (1868) en door C. Lepori (1869).

NASCHRIFT OVER DE MUZIEKSPIER.

Over haar in het bijzonder, ten slotte, bij dit misschien te lange

opstel, nog een kort woord. Dit moge verantwoording vinden in

de onbegrijpelijk scheeve voorstellingen, door sommige, overigens

meestal zaakkundige schrijvers over hare verrichting gemaakt. Onder

anderen wijs ik, ten voorbeelde, op de volgende omschrijvingen

daarvan:

« Wird durch (!) die Athmungsbewegung der Hinterleib erwei-

«tert, so(!) spannt sich dieser Muskel zugleich mit (!), wodurch

«u. s. w.» (Burmeister).

«Les muscles peuvent très bien remplir cet objet » (dit wordt

door den schrijver voorgesteld als een « mouvement de bascule du

disque tendineux») «par Vallongement (!) d’un de ses faisceaux ,

«pendant que l’autre se raccoureit ». (Solier).

«I should imagine, that these muscular bundles are extended (!)

«and contracted by (!) the alternate approach and recession of the

«trunk and abdomen to and from each other ». (Kirby).

«Durch (!) die Athmung dehnt sich der Hinterleib (!) aus und

« verengt sich; dadurch (!) spannt und erschlafft sich der Muskel

«u. s. w.» (Giebel).

DEN ZANG EN DEN SCHREEUW DER CICADEN. 211

«Eine solche rückweise stattfindende (!) Muskelthätigkeit, wie

«sie hier supponirt (!) wird, ist auch, an und für sich, ohne Ge-

«genstück in der Natur (!!)». (Landois).

«In het midden van deze (de muziekcellen) hangt (!) een klein

«zeldzaam meesterstuk, — een triangel, — tusschen (!) twee

«kleine ijzerharde (!) spiertjes, waarmede het dier, door middel

«van luchtstooten (!!) slaan (!) kan». (N. N., in het nieuwe popu-

laire Weekblad Fauna, 1882 n°. 3). |

Is het bij deze citaten, — waaronder ik, wegens de billijkheid,

bij die uit het buitenland, tot mijn leedwezen, ook een sterk

sprekend uit Nederland heb moeten opnemen, en die nog zouden

kunnen worden vermeerderd, — niet, alsof de schrijvers geen

het minste elementaire begrip hadden van de vezelverkorting ,

waardoor zich de spier-contractiliteit openbaart? en alsof men

van meening ware, dat juist deze spierbundels de abnormale eigen-

schap zouden bezitten, zich nu eens actief te kunnen verlengen,

dan weder zich slechts passief te gedragen, of dat zij hoogstens

elasticiteit zouden vertoonen ?

Wanneer men echter de betrekkelijk zeer sterke ontwikkeling

der muziekspier, althans bij de meeste soorten, met hare menig-

vuldige tot machtige kegels of cylinders vereenigde vezelbundels,

in situ, slechts oppervlakkig gadeslaat, zoo valt het den ge-

oefenden ontleedkundigen blik terstond in het oog, dat zij in dit

organisch klankwerktuig de mechanische drijfkracht of bewegings-

oorzaak vertegenwoordigt; welke voorstelling tot zekerheid klimt

door vergelijking met de wijfjes-Cicaden, die, zonder haar, geen

geluid vermogen voort te brengen.

Het is inderdaad deze spier, die, minder morphologisch dan

functioneel, in hare dubbele beteekenis, zoo voor den zang, als voor

de luchtwisseling, met een eigendommelijk gevormd middelrif

zou kunnen worden vergeleken, en die, naar mijne overtuiging,

overdrachtelijk gesproken, hier «de eerste viool speelt ».

In hare samengestelde wijze van werking op de tamboerijn en

op de ademhaling, welke ik zooveel mogelijk in mijne studie-proeve

212 STUDIEN OVER DE KLANK-ORGANEN ENZ. DER CICADEN.

heb aangetoond, wordt als van zelve gewezen op een harmonisch

verband, tot het verwekken der hier zoo krachtige toonvorming

noodzakelijk. Uit dit gezichtspunt kan dan ook de muziekspier

wellicht worden beschouwd als bemiddelaarster der extremen

tusschen de «instrumentale» en «vocale» theoriën over den

Cicaden-zang.

’SGRAVENHAGE,

April 1882.

BESCHRIJVING

EENER

NIEUWE JAVAANSCHE PHYCIDE,

EPHESTIA GUTTELLA,

DOOR

Pi CES SNO EI BON,

Deze soort, waarvan ik een gaaf en frisch mannetje van 14

millim. vlugt voor mij heb, moet in het genus Hphestia Guen.

worden geplaatst, en wel in von Heinemann’s (zie Schmett. Deutschl.

II, 1 Heft 2 p. 201) afdeeling A, doch zij is niet zonder afwij-

kingen. Zoo is de middencel der achtervleugels open, hunne aderen

3 en 4 zijn lang gesteeld, de voorvleugels hebben geen omslag

aan den voorrandswortel en de palpen (ook de bijpalpen) zijn wel

een derde langer dan bij Mph. elutella en wanthotricha, de eersten

buitendien ook spitser.

Kleur van palpen, sprieten, kop, thorax en voorvleugels een

dof, grijsachtig, zeer flaauw rood getint okergeel. De palpen, wier

middenlid nog iets boven den kop uitsteekt, terwijl het eindlid

iets korter is dan de helft van lid 2, zijn aan de spits zwart, en

de grond der voorvleugels is fijn en gelijkmatig, tegen den achter-

rand iets digter, koolzwart bestoven. Verder zijn zij geteekend met

zwarte stippen. Van deze staat eene ronde aan den voorrands-

wortel, eene langwerpige even boven dien des binnenrands; twee

volgende worden op de plaats der eerste dwarslijn gevonden,

namelijk eene ronde op een derde van den voorrand en eene lang-

werpige, iets meer wortelwaarts, juist onder den binnenrand der

middencel. Een derde paar, iets kleinere ronde, staat op de dwars-

214 BESCHRIJVING EENER NIEUWE JAVAANSCIIE PHYCIDE,

ader en ook daarvan is de onderste, buitenste, de grootste. Dan

komt eene iets gebogene, met den achterrand evenwijdig loopende

rij van vijf stuks op vier vijfden; van deze is de voorrandsstip

zoo groot als de bovenste van het paar op de dwarsader, de

anderen, vooral de middenste drie, veel kleiner, doch altijd toch

nog iets grooter dan eene reeks van zes fijne, die langs de franjelijn

staan. Franje met eene donker okergele lijn over den wortel, verder

donker grijsgeel. Achtervleugels lichtgrijs, de franje iets geler,

over haren wortel eene fijne bleekgele lijn. Achterlijf en onderzijde

der vleugels gris, laatstgenoemde ongeteekend, de franje als boven.

Pooten en borst lichtgrijs, de eersten buitenwaarts zwart gestippeld.

Ader 5 der voorvleugels ontbreekt geheel, 8 der achtervleugels

is zeer kort, 2 en de steel van 3 en 4 derzelfde vleugels ver-

deelen zich reeds op twee vijfden der vleugellengte, 6 en 7 op

een derde. Punt der voorvleugels duidelijk, regthoekig.

Malang. — In mijne collectie,

AANTEEKENINGEN

OVER

AFRIKAANSCHE LEPIDOPTERA,

DOOR

P. C. T SNELLEN.

Na de ontvangst der beide bezendingen Afrikaansche Lepidoptera ,

die ik in het 15de en 16de deel van het Tijdschrift voor Ento-

mologie heb besproken, zijn nog eenige grootere of kleinere uit

omvatte echter alle familien der Lepidoptera. Door personen bijeen-

gebragt, die zich alleen in het voorbijgaan met het verzamelen

van vlinders bezig hielden, ontbraken in die collectien de Hete-

rocera bijna geheel, terwijl de kleinere Rhopalocera, met name

de Lycaenina en Hesperidina ook slechts schaars vertegenwoordigd

waren. Onder de overgezonden vlinders is dan ook geen enkele

nieuwe soort. Niettemin hebben zij mij aanleiding gegeven tot

eenige opmerkingen en aanteekeningen, die ik hier wil mede-

deelen, te gelijk met eenige verbeteringen, die vooral mijn stuk

over de door van Woerden verzamelde Lepidoptera (Lids. v.

Ent. XV (4872) p. 1—112, pl. 1—7) betreffen.

De belangrijkste bezendingen Afrikaansche vlinders ontving ik

van de heeren Greshoff en Pasteur, beiden, evenals wijlen van

Woerden, geémployeerden der Afrikaansche Handelsvereeniging te

Rotterdam. De door hen gezonden Lepidoptera werden allen in

Angola bijeengebragt, aan de Congo- en aan de Quanza-rivier,

216 AANTEEKENINGEN OVER

Acraca Serena Fabr., Syst. Ent. p. 461; id. Ent. Syst. IL. 1

p. 164. — Trimen, Lhopal. Afric. Austral. p. 107.

Eponina Cramer, IN pl. 268 C, D (niet A, B).

Manjaca Boisduval, Faune de Madag., Lépid. p. 33 pl. 5 f. 6,

7 (€), pl. 4 f. 6 (2). — Snellen, Tijds. v. Ent. XV (1872) p. 11.

Verscheidene exemplaren, door Pasteur verzameld, geven mij

aanleiding tot de volgende opmerkingen. Vooreerst citeren Fabri-

cius en Herrich Schäffer (Prodromus Syst. Lepidopt.) bij Serena

verkeerdelijk Æponina Cramer A, B. Deze is eene andere soort.

Vervolgens is Manjaca Boisd. pl. 4 f. 6 niet het gewone wijfje,

maar eene varieteit met grijswit bestoven voorvleugels. De gewone,

regelmatige wijfjes zijn bij Cramer afgebeeld en verschillen in kleur

en teekening niet van den man. Eindelijk vind ik bi mine

exemplaren nog een paar kleine varieteiten, behalve die met afge-

broken, zwarten dwarsband der voorvleugels (J/anjaca Boisd. ,

pl. 5 f. 6, 7). Soms ontbreekt de zwarte stip in de middencel

der voorvleugels. Ook komen bij enkele voorwerpen in plaats van

een roodgeel gevlekten, zwarten achterrand der vleugels, zwarte

langsstrepen op de adereinden voor; inzonderheid is dit het geval

op de voorvleugels. Gele stippen in de punt der voorvleugels,

zooals Cramer afbeeldt, worden bij geen mijner exemplaren ge-

vonden, evenmin bezit ik voorwerpen met geheel ongevlekten

achterrand der bovenzijde, zooals Trimen die beschrijft.

Een exemplaar behoort tot Trimen’s varieteit met grijsbruin be-

stoven, aan de punt met eene vuilwitte vlek geteekende voorvleu-

gels, terwijl eindelijk nog op te merken valt, dat bij al de door

Pasteur gezonden stukken de zwarte dwarsband der voorvleugels

afgebroken is. Uit dit alles blijkt dat Serena eene sterk variérende

deraca is.

Acraca:Egina Cram., I pl. 39 F. G.

Uit de door mij ontvangen voorwerpen blijkt, dat althans Pseu-

degina Westwood (Zyina Stoll, pl. 25 f. 3, 3e) slechts eene

varieteit van Zyina is. Zeer waarschijnlijk is dit ook het geval

met Acara Hewitson, Mwot. Butterfl., Acraca pl. UI f. 19, 20,

AFRIKAANSCHE LEPIDOPTERA. 217

en misschien behoort zelfs Eyina tot Zetes Linn. (Wenippe Stoll,

plas fot Lal:

Acraea Eponina Cram., IN pl. 268 A, B (niet C, D).

Een voorwerp ontving ik van Pasteur. Het verschilt niet van

Cramer’s afbeelding en ook niet van exemplaren, die onlangs door

Sala en Buttikofer in Liberie werden verzameld en zich thans

op het Leidsch museum bevinden.

Acraea Orestia Hewits., Mut. Monthl. Mag. XI (1874—75)

p. 131; id., Exot. Butt., Acraca pl. VII f. 47.

Orestina Plötz, Stett. Ent. Zeit. 1880 p. 190.

Orestina Plötz is dezelfde soort als Ovestia Hewitson. Op de

afbeelding is de donkere achterrana der achtervleugels te scherp

uitgedrukt. Overigens verwacht ik, dat het later wel blijken zal

dat deze Orestia Hewits. slechts eene kleine varieteit van Quirina

Fahr. is.

Loanda (Pasteur).

Acraea Acrita Hewits Ewot. Butt., Acraca pl. IN f. 18.

Een gaaf en frisch exemplaar ontving ik van Pasteur. Waar-

schijnlijk is Acrita een grootere vorm van Cerasa Hewits.

Acraea Lycia Fabr., Syst. Ent. p. 464.

Vele exemplaren, ook van de varieteit Syanzini Boisduval, Faune

de Madagascar, Lépid., p. 34 pl. 6 f. 6, 7, doch zonder over-

gangen. Ik houd echter Syanzini stellig niet voor eene bijzondere

soort. Een voorwerp van den type heeft bijna paarsachtig grijze

voorvleugels, zweemende naar die van der. Necoda Hewits., Acr.

pl. IL f. 9, waarvan Kirby wel teregt vermoedt dat zij eene

varieteit van Zycia is.

Loanda (Pasteur). Een bijzonder groot exemplaar ontving ik

door van Medenbach de Rooij uit Natal.

Acraea Admatha Hewits., Exot. Butt., Acraea pl. II f. 16, 17.

Admatha is waarschijnlijk slechts eene varieteit van Horta Linn.

Mijne exemplaren variéren eenigszins. Een ¢ heeft eene vuilbruine

bovenzijde met eene witte plek bij den staarthoek der achtervleu-

218 AANTEEKENINGEN OVER

gels. Een ander (3) begint te naderen tot Abdera Hewits., craca

pl. I f. 1, 2, welke volgens Kirby eene varieteit is van Cepheus

Linn., Mus. Ludov. Ulr. p. 252, en zoodoende mogt Linnaeus toch

wel op het regte spoor zijn, toen hij (Syst. Nat. I, 2 p. 755)

het vermoeden uitte dat zijne Cepheus als eene varieteit tot Horta

kon behooren. Hewitson merkt in zijne Ewotic Butterflies bij Acraea

Acara wel met regt op, dat de toekomst leeren zal dat de Acraeén

van Afrika zeer variören. Niettemin zijn er schrijvers, die voort-

gaan met op de ligtzinnigste manier zoogenaamde nieuwe soorten

te beschrijven (zie Plötz, bij der. Orestia hierboven).

Aeraea Gea Fabr., Spec. Ins. II p. 32.

Epaea Cram., II, pl. 230 B, C. |

Esebria Hewits., Exot. Butterfl., deraea pl. II f. 11, 12.

Protea Trimen, Rhop. Afric. Austr. p. 110 pl. 3 f. 2.

Deze citaten behooren stellig bijeen.

Loanda (Pasteur).

Acraea Vinidia Hewits., Ewot. Butt., deraea pl. VII f. 45, 46.

Eenige exemplaren. Een voorwerp heeft ook in cel 2 der voor-

vleugels eene zwarte stip. Acerata Hewits. pl. VII f. 44 is stellig

slechts eene varieteit van india, overeenkomende met de varieteit

Manjaca van Serena.

Angola (Greshoff).

Acraea Zetes Linn., Syst. Nat. Ed. 12. I, 2 p. 766.

Menippe Drury, Illustr. UI pl. 13 f. 3. — Stoll, pl. 28 f. 1, 1A.

Acara Hewits., Huot. Butt., Acraea pl. UI f. 19, 20.

Het door Keulemans op het Prinsen-eiland gevangen exemplaar

dezer soort komt overeen met Acara Hewits., die wel niet anders

is dan eene varieteit van Zetes Linn. Egina Cram., Pseudegina

Westwood, Natalica Boisd. en Anemosa Hewits. verschillen waar-

schijnlijk ook niet specifiek van Zetes.

Danais Chrysippus Linn., Mus. Ludov. Ulr. p. 263; id.,

Syst. Nat. Ed. 12.1, 21p. 767 n°. 119.

Eenige exemplaren, door Greshoff en Pasteur uit Angola over-

AFRIKAANSCHE LEPIDOPTERA. 219

gezonden, behooren allen tot het gewone Afrikaansche , heldergeel

gekleurde ras van den type, en geven tot geenerlei bijzondere opmer-

king aanleiding. Daarentegen meen ik te moeten aanteekenen, dat

alle exemplaren door Buttikofer en Sala in Liberie verzameld en

zich thans op het Leidsch museum bevindende, tot de varieteit

Aleippus Cramer II pl. 127 E, F behooren.

Danais Limniace Cram., I pl. 59 D, E.

Var. Petiverana Doubl. en Hewits., Gen. of Diurn. Lep. p. 93

ph batt. |

Pasteur zond een exemplaar van deze overigens ontwijfelbare

varieteit, welke zich onderscheidt doordat op de bovenzijde der

voorvleugels, tegen den wortel van cel 4 5 geene wigvormige blaauw-

groene streep, maar slechts zulk eene kleine ronde vlek wordt

gevonden.

Yphthima Doleta Kirby, Catal. of Lepid. of the Dublin

museum p. 44.

Asterope Snellen, Tijds. v. Ent. XV (1872) p. 14.

Tot deze soort en niet tot Asterope behooren de beide door van

Woerden gevangen exemplaren van het genus Yphthima.

Mycalesis Eliasis Hewits., Zot. Butterfl., Mycal. pl. Vu

f 44, 45.

Pasteur zond drie exemplaren van Loanda.

De heer F. Moore merkt in de Transactions of the Entom. Soc.

of London, 1880 p. 155 op, dat de meesten der beschrevene

Afrikaansche Satyriden, die tot het genus Myealesıs worden gebragt,

generiek van de Aziatische soorten verschillen en velen er zelfs

niet eens mede verwant zijn, terwijl in het bijzonder de soort,

die volgens hem de type van het genus is, namelijk de Afrikaansche

Evadne Cramer, onder de Aziatische soorten geene verwanten

bezit. |

Vooreerst moet ik hierop aanmerken, dat het «typen »-stelsel

bij wetenschappelijke Zoologen afgedaan heeft en dan, dat men

wel, zooals in vele andere gevallen, den naam van het genus

aan Hübner’s Verzeichniss mag ontleenen, doch dat het gezag van

220 AANTEEKENINGEN OVER

dien Iconograaf, uithoofde van de onbeduidende karakteristiek zijner

« Vereine» niet verder kan gaan. Dit mag mede als eene uitge-

maakte zaak worden beschouwd. Herrich Schäffer is, in zijnen

welbekenden Prodromus Systematis Lepidopt. (Corresp. Blatt des

Zool.- Mineral. Vereins zu Regensburg A864 —1871) de ware, weten-

schappelijke grondvester van het genus Jycalesis, en wanneer ik

nu de door hem gestelde hoofdkenmerken (Ader 3—4 der achter-

vleugels uit één punt, drie hoofdaderen der voorvleugels aan den

wortel blaasvormig gezwollen, de oogen behaard en de mannen

met een haarbosje aan den voorrand van de middencel der achter-

vleugels) naga, dan bevind ik, dat de in mijn bezit zijnde Afri-

kaansche soorten van Mycalesis, met uitzondering van Mliasis, wel

allen naakte oogen hebben, maar anders volkomen in dat genus

passen, ook in den habitus niet afwijken, en dat overigens de

afwijkingen van de Aziatische soorten zich bepalen bij kleine ver-

schillen in het beloop van de aderen 5—7 der achtervleugels. Het

beloop dezer aderen is intusschen ook bij mijne Afrikanen niet

steeds eveneens. Misschien vindt men het noodig, doch onver-

mijdelijk is het althans niet, de naaktoogige Afrikaansche Mycale-

siden generiek af te zonderen, maar wat stellig bij mij geen ingang

kan vinden, is de verdeeling der Aziatische soorten in een aantal

nieuwe genera met barbaarsche namen, zooals Moore doet. Aan-

bevelenswaardig mag het heeten, om ten behoeve van een gemakke-

lijker overzigt, het genus in groepen te splitsen, doch het deugt

niet om daarvoor, in de eerste plaats, een alleen den mannen

eigen sexueel kenmerk te bezigen, zooals Moore doet, en ik merk

verder op dat zijne overige karakteristiek alles behalve voldoet voor

eene behoorlijke groepering der soorten.

Mycalesis Bliasis is eene soort, die groote overeenkomst heeft

met de Oost-Indische A»apita Moore en, zooals ik boven opmerkte,

de oogen zijn behaard evenals bij de Aziaten.

Hypanis Ilithyia Drury, ZZustr. II. pl. 17, f. 4,2. — Cram.,

Ill, pl. 213 A, B; pl. 214 C, D.

Greshoff zond een exemplaar, dat tot den type kan worden ge-

AFRIKAANSCHE LEPIDOPTERA. 221

rekend (Gram. 244 C, D), zonder nadere opgave van vangplaats;

Pasteur een paar voorwerpen der varieteit Polinice Cram., pl. 375

G, H, van Loända en vele zeer groote, der varieteit Cora Feisth.,

(Acheloia Wallengren, Rhopal. Caff. p. 29). Ik was bijna geneigd

deze stukken voor eene verschillende soort te houden, doch vond

een exemplaar, dat den overgang vormt tusschen Police en Cora.

De varieteit Auvatara Boisd., die ik mede in door Pollen en van

Dam van Madagascar medegebragte stukken voor mij heb, verschilt

ook belangrijk in meer dan een opzigt; zij wordt echter wel teregt

in Kirbys Catalogus als varieteit tot /lıthyia gerekend.

Neptis Nemetes Hewits., Zwot. Butt. IN Neptis pl. I f. 1, 2.

Twee exemplaren, door Pasteur overgezonden (van de Quanza-

rivier), verschillen van den type: 1°. doordat de witte dwarsband

der voorvleugels op ader 1 is afgebroken; 2°. door de aanwezigheid

van eenige witte stippen in de middencel derzelfde vleugels; 3°. door-

dat de witte dwarsband der achtervleugels in cel 5 buitenwaarts

eerst sterk is verbreed en dan, verder naar boven, even sterk

versmalt, zoodat hij in cel 7 naauwelijks half zoo breed is als bij

den type; 4°.

door lichtere, roestbruin .gemengde onderzijde ;

5°. door boven de helft ongelijken wortelrand van den middenband

der achtervleugels; 6°. door scherpere en helderder witte golflijn

aan de buitenzijde van dien band; 7°. door kleinere en lichtere

bruine vlekken voor die golflijn en 8°. door meer afsebroken witte

lijnen voor den achterrand. Specifiek verschil wordt hierdoor echter

stellig niet aangeduid, hoogstens eene lokale varieteit, die ik Pasteuri

wil noemen.

Gen. 65. PSEUDONEPTIS nov. gen.

Herrich Schäffer plaatst de nu volgende soort in zijn genus Jaera

(Catuna Kirby), en inderdaad heeft zij althans oppervlakkig veel

overeenkomst in bouw met Crithea Drury en Opis Drury, doch

daar hij haar niet bezat of kon onderzoeken, was de invoeging

slechts voorloopig. Een paartje, dat ik uit Afrika ontving, stelt mij

222 AANTEEKENINGEN OVER

in staat aan Coenobita de juiste plaats in het systeem aan te

wijzen. Deze is echter niet in het genus Jaera (Catuna), want

de subcostaal-ader der achtervleugels verwijdert zich van de costaal-

ader, juist tegenover de plaats waar de praecostaal-ader ontspringt.

Coenobita behoort dus in afdeeling IT van Herrich Schäffer’s Ana-

Iytische tabel der Nymphalinen-genera (Corr. Blatt des Zool.-

Mineral. Vereins 1864, pag. 105 enz.) en, daar de middencel

zoowel der voor- als der achtervleugels gesloten is, verschilt zij

van al de in afdeeling II genoemde genera en vereischt dus de

vorming van een nieuw genus.

Wat nu Jaera Opis aangaat, deze soort komt in de afdeeling III,

waar Herrich Schäffer haar zeer juist plaatst en waar de subeostaal-

ader der achtervleugels zich van de costaal-ader verwijdert, duidelijk

voor den oorsprong der praecostaal-ader. De verdere generieke ken-

merken van Pseudoneptis zijn hoofdzakelijk de volgende: Oogen

groot, naakt. Palpen opgerigt en gebogen, smal, met spits eind-

lid. Sprieten zoo lang als drie vijfden der voorvleugels, met lang,

dun, knopje. Vleugels langwerpig, met gegolfden achterrand en

bijna vlakken voorrand der achtervleugels, de punt van laatst-

genoemde scherp. Praecostaal-ader der achtervleugels buitenwaarts

gebogen, ader 8 (costaal-ader) in de vleugelpunt ; middencel weinig

langer dan een derde van den vleugel, 7, 6, 5 even ver van

elkander boven, uit en onder haren voorrandshoek, ader 3 en 4

uit een punt uit den spitsen staarthoek der cel, 2 uit ruim drie

vijfden van haren binnenrand. In de voorvleugels geene hoofdader

‘aan den wortel opgezwollen, de middencel zoo lang als de halve

vleugel, ader 2 uit twee derden van haren binnenrand, 3 en 4

verwijderd van elkander, — + (4) of ruim 4 (2) zoo ver als 2 van 3;

dwarsader (discocellulair-ader) rond gebogen, 5 uit drie vierden,

6 uit hare spits, uit één punt met den steel van 7—10, ader 7

in den achterrand, 8—10 even lang, het bovenste stuk van den

steel iets korter, het onderste iets langer dan het middenste; ader

11 ontspringt bijna op vijf zesden van den voorrand der middencel

en loopt vrij in den voorrand uit. Pooten gewoon gevormd; lit

slank ; teekening aangelegd als bij Vegtis.

AFRIKAANSCHE LEPIDOPTERA. 223

Psendoneptis Coenobita Fabr., Ent. Syst. II. 1 p. 247.

Fabricius noemt de lichte teekening wit. Zij is groenwit.

Angola (Greshoff). Liberia (Buttikofer en Sala).

Vanessa (Pyrameis) Cardui Linn.

Ook deze wereldburger ontbrak in de bezending van den heer

Pasteur niet. De hoogte der vangplaats was niet nader aangeduid,

doch ik geloof, ingevolge de waarnemingen van den heer Piepers

in Indie, dat Cardui ook in tropisch Afrika niet in de lager ge-

legene heete streken vliegt, maar in de hoogere, waar een meer

gematigd klimaat heerscht.

Loanda (Junjj).

Diadema Misippus Linn., Mus. Ludov. Ulr. p. 264.

d — Bolina Cram., I pl. 65, E, F.

9 = Diocippus Cram., I pl. 28, B, C.

Var. g = Znaria Cram., II p. 214 A, B.

De beide sexen van dezen vlinder verschillen, zooals bekend is,

veel van elkander, doch ik moet hier nog opmerken, dat ik uit

Oost-Indie tot dusverre alleen typische wijfjes (Diocippus Cram.)

ontving, daarentegen uit Afrika alleen wijfjes, die tot de varieteit

Inaria behooren. In de mannen uit de beide genoemde landstreken

is geen verschil.

Angola (Greshoff, Pasteur); Liberia (Sala en Buttikofer); Prinsen-

Eiland (Keulemans). Schijnt in Afrika gemeen te zijn.

Catuna duodecimpunctata Snell, Tijds. v. Ent. XV (1872)

p. 15 pl. 1 f. 1—3 (Jaera).

Aterica Clorana Druce, Trans. Ent. Soc. of London, 1874 p. 157.

Kirby verandert in zijnen Catalogus den naam van het genus

in Catuna, daar Jaera Hübn., H. S. reeds vroeger was gebruikt.

Ook Duodecimpunetata mogt wel aanspraak maken op een nieuw

genus. Vleugelvorm en aanleg van teekening zijn geheel anders

dan bij Opis en Orithea, de kop is kleiner, ader 11 der voorvleugels

is vrij lang en loopt vrij in den voorrand uit: bij Opis (Crithea

bezit ik niet) is zij kort, ader 12 doorsnijdende.

224 AANTEEKENINGEN OVER

Het door van Woerden gezonden exemplaar is tot dusverre het

eenige dat ik zag.

Godartia Eurinonia Cram., I pl. 70 A.

Var. Ansellica Butl., Trans. Ent. Soc. of London, A870, p. 525.

Een exemplaar, dat tot de onbeduidende varieteit Anse//ica behoort.

Loanda (Pasteur).

Libythea Labdaca Westw., Gen. of Diurn. Lep. p. 443.

Var. Laws Trimen, Trans. Ent. Soc. of London, 1879 p. 337.

Een exemplaar. Trimen’s opmerking, dat de achterrand der achter-

vleugels bij de Europesche en Amerikaansche soorten van het genus

gelijkmatig is getand, terwijl hij bi] de Afrikaansche en Aziatische

op ader 2 neiging tot eene staartvormige verlenging toont, heb ik

bevestigd gevonden.

Angola (Greshoff).

Lycaena Parsimon Fabr., Syst. Ent. p. 526.

Asteris Snell., Tijds. v. Ent. XV (1872) p. 18 pl. 4 f. 4,5.

Verscheidene exemplaren. Het blaauw der bovenzijde van den &

is nog grijsachtiger en doffer dan op mijne aangehaalde afbeelding.

Loanda (Pasteur).

Lycaena Boeticus Linn., Syst. Nat. Ed. 12 p. 789 n°. 226.

Ken paar. De bovenzijde is bij den 4 levendiger blaauw gekleurd

dan bij mijne Europesche exemplaren, doch de vleugelvorm dezelfde

en dus de achterrand, vooral der achtervleugels, minder afgerond

dan bij mijne Javaansche en Celebaansche voorwerpen.

Quanza-rivier, Loanda (Pasteur).

Lyeaena Telicanus Lang, Vere. 2e Ausg. p. 47.

Eenige exemplaren.

De onderzijde verschilt bij Afrikaansche exemplaren dezer soort

van die van Europesche. De grond is namelijk bij de eerstgenoemden

over het geheel lichter grijs, doch sommige der door de witte

dwarslijnen ingesloten vlekken en strepen zijn donkerder, bijna

zwart, en de witte lijnen zelven breeder en helderder. Zij hebben

dus een bonter aanzien. Dit bemerkte ik zoowel bij de door Keule-

AFRIKAANSCHE LEPIDOPTERÀ. 225

mans op het Prinsen-eiland verzamelde exemplaren als bij die, welke

Pasteur aan de Quanza-rivier en te Loanda vond.

Pseudopontia paradoxa Feld., Petites Now. 1869. n°. 8.

Calabarica Plötz, Stett. Ent. Zeit. 1870 p. 348 pl. 2 f. 1a—f.

De sprieten zijn bij deze zonderlinge Pieride tot bovenaan ver-

dikt. Naar de aangehaalde, vergroote afbeelding, fig. 1¢ oordee-

lende, zou men meenen dat zij naar boven dunner worden. Dit

is niet het geval.

Angola (Greshoff); Liberia (Buttikofer en Sala).

Pontia Xiphia Fabr. Spec. Ins. II p. 43 n°. 180.

Pontia Xiphia Fabr. en P. Alcesta Gramer worden nog steeds

als twee soorten beschouwd. Ik kan tusschen beiden eigenlijk alleen

dit verschil vinden, dat bij laatstgenoemde de zwarte vlek en punt

der voorvleugels kleiner en de fijne donkere lijntjes der onderzijde

minder sterk uitgedrukt zijn dan bij Xiphia.

Xiphia bezit ik van Java en Sumatra, en van Alcesta zond Gres-

hoff eenige exemplaren uit Angola, die tot de, iets grooter dan de

type zijnde, varieteit Sy/vicola Boisd., Faune de Madag. p. 20

behooren.

Keulemans ving op het Prinsen-eiland twee wijfjes, die de zwarte

vlekken en vleugelpunt geheel missen.

Pieris Larima Boisd., Spec. Gen. I p. 524.

Capricornus Ward, Ent. Monthl. Mag. VHI (1871) p. 59.

Pasteur zond vele exemplaren dezer tamelijk variërende soort.

Boisduval kende en beschreef slechts het 2, doch deed verkeerd

door het met Gliciria Cram. te vergelijken. Dit geeft een onjuisten

indruk, want de vleugelvorm is bij deze soort geheel anders, meer

zooals bij Calypso Fabr. Sommige exemplaren van het 2 hebben

eene bijna geheel witte bovenzijde, bij anderen zijn de achter-

vleugels langs den achterrand smal geelachtig; bij een mijner

voorwerpen zijn zij geheel bleek, onzuiver citroengeel. Evenzoo

verschillen ook de zwarte vlekjes op den achterrand en de rij

zwarte stippen daarvoor, zeer in duidelijkheid. De man mist ge-

woonlijk de zwarte vlekjes op den achterrand der achtervleugels

226 AANTEEKENINGEN OVER

bijna geheel, terwijl ook die op den achterrand der achtervleugels

kleiner en duidelijk gescheiden zijn; alleen drie of vier om de

vleugelpunt worden door eene dunne zwarte bestuiving eenigszins

verbonden. De boogrij zwarte stippen vóór den achterrand ont-

breekt. De onderzijde is bij beide sexen steeds eveneens; de

voorvleugels zijn wit, met min of meer sterk oranje gekleurd

wortelderde der middencel, smal grauwen voorrand en breedere , ook

dun okerkleurig oranjegeel bestoven vleugelpunt. Achtervleugels

levendig oranje-okergeel, bijna chromaatgeel; cel 8 bijna oranje-

rood; de franje bij het eind der aderen 15, 2 en 3 zwart. Boven-

dien ziet men eene min of meer onvolledige boogrij zwarte stippen

over beide vleugels, op vijf zesden.

De ¢ gelijkt dus op dien van Pier. Saba Fabr. Laatstgenoemde

is echter kleiner en spitsvleugeliger; de onderzijde der achtervleugels

en die van de punt der voorvleugels zijn zeer bleek okergeel en

op eerstgenoemde cel 8 alleen aan den voorrand zeer smal oranje,

maar niet rood.

Quanza rivier.

Pieris Saba Fabr., Spec. Ins. II p. 46 n°. 199.

Epaphia Cram., III pl. 207 D, E. (9)

Vele mannen ontving ik van den heer Pasteur, doch slechts één

wijfje, dat van de typische voorwerpen afwijkt: 1°. door geel-

achtig witte grondkleur, 2°. doordat de wortelhelft der voorvleugels

alleen in de middencel zwart bestoven is en 3°. de zwarte achter-

rand der achtervleugels niet meer dan een vierde der vleugelbreedte

heeft. Ook ziet men aan den wortel van de bovenzijde der achter-

vleugels slechts enkele zwarte stofjes.

Pieris Mesentina Cram., III pl. 270 A, B.

Severina Cram., IV pl. 338 G, H. (9).

De heer Pasteur zond vele mannelijke exemplaren , die met Mesen-

tina Cramer overeenkomen en slechts variéren in grootte, in de

mindere of meerdere breedte van den zwarten achterrand en in

het min of meer sterk uitgedrukte zwarte middenvlekje der voor-

vleugels. Daarentegen zijn een twaalftal voorwerpen van Severina

AFRIKAANSCHE LEPIDOPTERA. 227

allen vrouwelijk , en bij de zoo overeenstemmende onderzijde is het

voor mij niet twijfelachtig, dat Mesentina en Severina als de sexen

van ééne soort bijeen behooren. Voor zoover mij bekend, heeft

nog niemand daarop gewezen. De vleugelvorm is op de afbeelding

van Severina Cramer niet geheel juist, de voorvleugels moesten

iets spitser zijn.

De wijfjes variéren overigens niet onbelangrijk in de tint van

de bovenzijde der vleugels. Deze is wit, geheel okerkleurig geelwit

of alleen aldus op de voorvleugels, terwijl de achtervleugels zwavel-

kleurig wit zijn. Het zwarte middenteeken der voorvleugels is even

onbestendig van grootte als bij de mannen.

Syrische exemplaren dezer soort zijn kleiner en hebben een

smalleren, bij den man meer wit gevlekten achterrand der boven-

zijde. Ook is de grondkleur der onderzijde witter. Zij vormen de

varieteit Augusta Olivier.

Pieris Phileris Boisd., faune de Madag. p. 17 pl. 2

f. 3—5; id., Spec. Gén. I p. 512.

Greshoff zond eenige exemplaren, die van Boisduval’s afbeel-

dingen alleen verschillen door sterker zwart bestoven voorvleu-

gelpunt en meer citroengeel dan oranjegeel bestoven wortel _

derzelfde vleugels; doch ook een paar, dat, bij gelijken vleugel-

vorm en zwarte teekening, zich onderscheidt doordat de grond-

kleur der vleugels niet wit maar licht citroengeel is. Ik kan hier

evenwel niet aan specifiek verschil gelooven. Variatie in grondkleur

van wit tot geel is bij Pieriden eene gewone zaak.

Zeer waarschijnlijk komt het mij voor, dat deze Pdileris slechts

eene varieteit is van Pieris Sylvia Fabr., Syst. Ent. p. 470; id.,

Entom. Syst. III. 1 p. 188 n°. 582, welke varieteit zich van den

type onderscheidt door sterker donker bestoven voorvleugelpunt

en meer oranje gekleurden voorvleugelwortel. Ahodope Fabr, Syste

Ent. p. 473; id., Ent. Syst. III. A p. 609 (Eudoxia Cram. pl. 213 €)

is eene tweede varieteit met geheel oranjegele voorvleugels, Poppea

Cram. 110 D eene kleinere afwijking van den type, met binnen-

waarts puntig verlengde zwarte randvlekken, terwjl de zwarte

228 AANTEEKENINGEN OVER

bestuiving aan de voorvleugelpunt, die aldaar bij den type de zwarte

vlekken verbindt, ontbreekt , evenals bij Hudoxia Cramer en Phileris

Boisduval.

Pieris Agathina Cramer, II pl. 237 D, E.

Van Pasteur ontving ik eenige typische voorwerpen, maar ook

een paar vrouwelijke exemplaren met onder en boven geheel oranje

grondkleur.

Terias Hecabe Linn., Sust. Nat. Ed. 12, I, 2 p. 763. —-

Cramer, II pl. 124 B, C. — Snellen, Midden-Sumatra , Lepid. p. 23.

Pasteur zond een typisch exemplaar met smal donkeren achter-

rand der achtervleugels, dat niet van Javaansche verschilt.

Var. Blanda Boisd., Spec. Gen. I p. 672 n0. 32.

Van Greshoff ontving ik een 9, dat met het door Keulemans op

het Prinsen-eiland gevangen voorwerp overeenstemt.

Terias Senegalensis Hübn., Zutr. f. 969, 270.

Verscheidene exemplaren werden door Pasteur overgezonden. Zij

zijn min of meer goud- of citroengeel van grondkleur, op de voor-

vleugels smaller of breeder zwartgerand, terwijl de achtervleugels

een zeer smallen, op de aderen iets verdikten zwarten rand

hebben of slechts zwarte stippen aan de uiteinden der aderen.

Niettegenstaande de mindere grootte dezer voorwerpen acht ik het

niet onmogelijk, dat Senegalensis toch slechts eene der vele varie-

teiten van Hecabe is, misschien veroorzaakt door den vliegtijd,

daar Pasteur bij één exemplaar aanteekent, dat het in het drooge

jaargetijde gevangen werd.

Terias Brigitta Cramer, IV pl. 331 B, C. — Snellen,

Midd. Sumatra, Lepidopt. p. 24.

Drona Horsfield, Cat. Lep. East India Comp. p. 137 pl. 1 f. 138.

Rachel Snellen, Tijds. v. Ent. XV (1872) p. 27 pl. 1 f. 10—13.

Eenige exemplaren ontving ik van Pasteur. Daarbij zijn zeer

kleine wijfjes; een heeft niet meer dan 27 mm. vlugt, doch

verschilt overigens niet van Cramer’s afbeelding, die ook de vrouwe-

lijke sexe voorstelt. Op mijne afbeelding van het wijfje (waar het

AFRIKAANSCHE LEPIDOPTERA. 229

aderbeloop te sterk is uitgedrukt) vindt men bovendien nog een

zwart vlekje in den staarthoek der voorvleugels. Het is ook bij

een paar Afrikaansche voorwerpen aanwezig.

Idmais Doubledayi Hopffer, in Peters Reise, Zool. V p. 363.

Chrysonome Doubled. en Hewitson, Gen. of Diurn. Lep. pl. 7 f. 5.

Vesta Trimen, Rhopal. Afric. Austral. I p. 62.

Pasteur zond een aantal exemplaren. Ik houd de specifieke

regten van Doubledayi niet voor zeer gegrond en verwacht dat

het later, door het vinden van overgangen, wel blijken zal dat

zij slechts eene varieteit is van Chrysonome Klug.

Idmais Dynamene Klug, Symbol. Phys. pl. 6 f. 17, 18. —

Boisd., Spee. Gen. I. p. 588 n°. 5.

Pasteur zond vele exemplaren van beide sexen, die wel is waar

onderling geen verschil vertoonen, maar toch houd ik het niet

voor onmogelijk dat later zal blijken, wanneer de Lepidoptera van

Afrika beter bekend zijn, dat Amata Fabr., Cypraea Fabr., Calais

Cram. en Dynamene Klug te zamen slechts ééne soort uitmaken.

Callosune Antigone Boisd., Spec. Gen. I p. 572 n°. 19. —

Trimen, hop. Afric. Austr. p. 52.

Van deze aan Ævippe verwante soort zond Pasteur eenige exem-

plaren. Boisduval kende alleen den d, het 2 is door Trimen be-

schreven. Ik merk bij mijne exemplaren op, dat de roode vlek

der voorvleugelpunt een purperen weerschijn heeft, die bij Evippe

en de volgende Theogone ontbreekt.

Callosune Theogone Boisd., Spec. Gen. 1 p. 575 n°. 23. —

Trimen, Rhopal. Afric. Austral. p. 51.

Vele exemplaren ontving ik zoowel van Greshoff als van Pasteur.

Daarbij zijn er, die van typische voorwerpen van Evippe Linn.,

Godart, Boisduv. en Cramer pl. 91, F, G naauwelijks anders

verschillen dan door een weinig mindere grootte en door het

ontbreken van de zwarte middenstip der voorvleugels. Andere,

met deze door de zachtste overgangen verbonden, behooren tot de

varieteit A van Boisduval’s Theogone, en zoo wordt het voor. mij

230 AANTEEKENINGEN OVER

waarschijnlijk dat Theogone (met nog onderscheidene zoogenaamde

soorten van het genus Callosune) wel niet meer is dan eene varieteit

van Hvippe.

De wijfjes van Theogone variëren in het min of meer over-

vloedige van de zwarte teekening der bovenzijde.

Dryas Leda Doubl., Gen. of Diurn. Lep. p. 65. — Trimen,

Rhopal. Afric. Austr. p. 63 pl. 2 f 5.

Wahlbergi Wallengrèn, hop. Caffrar. p. 17.

Pasteur zond vele exemplaren van beide sexen, die grooter zijn

dan Trimen’s afbeelding. Doubleday zegt dat hij geene kenmerken

kan vinden, genoegzaam om de generieke afscheiding van Leda

van het genus Eronia te wettigen. De genoemde soort vergelijkende

met Zronia Valeria, Tritaea, Boebera, Argolis en Jobaca, vind

ik de volgende verschillen:

Leda: De genoemde Æronia-soorten :

Sprieten : Korter dan de helft Zoo lang als de helft van den

van den voorrand der voorrand der voorvleugels.

voorvleugels.

Voorvleugels: Met spitse punt, de Met afgeronde punt, de ach-

achterrand steil, naar terrand schuin, gelijkmatig

onderen buikig. gebogen.

Dwarsaderder Langer dan de helft Veel korter dan de helft der

voorvleugels der geheele dwars- geheele dwarsader, bijna regt-

boven ader 5: ader, schuin, sterk standig, naauwelijks gebogen.

wortel waarts gebogen.

Hierbij komen nog de geheel verschillende kleur en teekening.

Belangrijk mogen deze verschillen niet worden geacht, doch bij

den zoo afwijkenden habitus der vlinders, komt mij eene gene-

rieke afscheiding alleszins gewettigd voor.

Mijne vrouwelijke exemplaren zijn bijna even levendig geel ge-

kleurd als de mannelijke.

Dryas Buqueti Boisd., Spec. Gen. I p. 607 n® 1. — Trimen,

Rhop. Afric. Austr. p. 66,

AFRIKAANSCHE LEPIDOPTERA. 231

Eenige exemplaren (Pasteur).

Ook deze soort plaats ik liever in het genus Dryas dan in Bronia.

De sprieten zijn echter iets langer dan bij Zeda, ook is de dwars-

ader der voorvleugels boven ader 5 iets langer en schuiner, maar

met dat al is de overeenkomst van Buqueti met Leda in alles

veel grooter dan met de bovengenoemde Eronién.

Goniloba cretacea Snellen, Zijds. v. Ent. XV (1872) p. 27

pl. 2 fig. 4—6.

Hesp. Gonessa Hewitson, Ann. and Mag. of Nat. Hist. 1877

vol. 19 p. 76.

Pamph. Leucosoma Mabille, Petit. Now. 1877 p. 114 n°. 7.

Beide synoniemen hebben in hetzelfde jaar het licht gezien.

Plesioneura Galenus Fabr., Ent. Syst. III. 1. p. 350. —

Donov., /ns. of India pl. 50 f. 3.

Fabricius zegt van deze soort: «Habitat in Indiis», doch in

Kirby’s catalogus wordt geen vaderland vermeld. Ik ontving twee

exemplaren van Pasteur, afkomstig van Loanda.

Syntomis (Ceryx) Thyretiformis Wallengr., Kafer!l.

Heteroe. Fjirilar p. 14. — Snellen, Zijds. v. Ent. XV (1872)

p: 35 pl. 3 f. 1—3.

Syntomis fulvescens Butler, Illustr. I p. 17 pl. 7 f. 2.

Een exemplaar ontving ik nog van Pasteur. Het is gelijk aan

het door van Woerden gezondene.

Earias fuscociliana Snellen, 7tjds. v. Ent. XV (1872) p. 36,

Greshoff zond een wijfje. Het eindlid der palpen is de helft

langer dan bij den d, doch overigens is er, behalve wat de ge-

wone sexuéle kenmerken aangaat, geen verschil. Mijn vermoeden,

dat Maculana Snell. de andere sexe van fuscociliana zou zijn,

blijkt dus ongegrond.

Laelia subrufa Snellen, 7%jds. v. Ent. XV (1872) p. 39;

id., XXII (1879) p. 105 pl. 8 f. 6; id., Midd. Sumatra, Lepid. p. 39.

Eene wijd verbreide soort, die tevens vrij sterk variéert. Ik

ken haar nu van Zuidwest-Afrika, Sumatra, Java en Celebes.

232 AANTEEKENINGEN OVER

Acontia gibbosa Snellen, Tijds. v. Ent. XV (1872) p. 50

pl. 4 f. 9, 10 (Agrophila).

Nader onderzoek heeft mij geleerd, dat deze soort in het genus

Acontia Ochs. en Treits., Led. moet worden geplaatst.

Mesotrosta stigmatula Snellen, Tijds. v. Ent. XV (1872)

p. 55 pl. 4 f. 16 (Brastria); id., Tijds. v. Ent. XXIII (1879 —

1880) p. 55.

Chytoryza Tecta Grote, Canad. Ent. VII p. 190.

_Ik ken deze soort nu van Noord-Amerika (Texas), Zuid-Amerika

(Columbie), Zuidwest-Afrika (Angola), Java en Celebes. Zij moet,

naar Lederer’s systeem der Noctuinen, niet in het genus Hrastria,

maar in Mesotrosta worden geplaatst. Chytoryza Grote kan ver-

vallen.

Thalpochares orthogramma Snellen, Tds. v. Ent. XV

(1872) p. 59 pl. 5 f. 5 (Mera).

Vliegt ook op Celebes.

Pangrapta Selenialis Snellen, Tijds. v. Ent. XV (1872)

p. 64 (Platydia).

Het is beter om deze soort in het genus Pangrapta (bij Deco-

ralis Hübn., Zutr. (Marmorinia Epionoides en Geometroïdes Guen.,

Hypena elegantalis Fitch) en bij Gilvagalis Snell., Tijds. v. Ent.

XXIII (1879-1880) p. 112 pl. 8 f. 9, te plaatsen, want de

vleugelvorm is geheel dezelfde, terwijl bij het genus Platydia Guenée

de achterrand der achtervleugels tusschen de punt en het midden

niet uitgesneden is.

Rivula terrosa Snellen, 7%4s. v. Ent. XV (1872) p. 66

pl 5 £ 40; id, XVI (1873) p. 72.

Vliest, behalve aan de Congo-rivier, in Afrika ook op het

Prinsen-eiland en op Madagascar, verder op Java, Sumatra en

Celebes.

Notocyma pruinosa Snellen, 7%jds. v. Ent. XV (1872)

pid: pl bedda:

Ook op Java en Celebes. De juiste plaats van het genus is

dadelijk achter Gonodonta.

AFRIKAANSCHE LEPIDOPTERA. 239

Acropteris Mendax Snellen, Tijds. v. Ent. XV (1872) p.

TA pl. 6 f. 3, 4; id, XXIII (1879—80) p. 138.

Vliegt mede op Java en Celebes.

Chionopteryx Alucitaria Snellen, Zijds. v. Ent. XVI

(1873) p. 72 pl. 4 f. 1-5.

Op de aangehaalde plaat is mijne afbeelding van het aderstelsel

dezer soort niet goed weergegeven, wat bij het nalezen der be-

schrijving ten deele reeds blijkt. Ader 9 der voorvleugels moest

in de vleugelpunt uitloopen en ader 11 op ader 12 stuiten, niet,

deze doorsnijdende, in den voorrand eindigen.

Macaria Angolaria Snellen, Zijds. v. Ent. XV (1872) p. 81

TNA 12

De in mijne beschrijving vermelde Macaria sufflata Guenée heb

ik later van Java en Celebes leeren kennen, en bevonden dat zij

zich inderdaad door de bogtige, naar onderen niet verbreede midden-

schaduw der voor- en achtervleugels op het eerste gezigt van

Angolaria onderscheidt. Verder is de zwarte lijn, die bij de beide

soorten van de helft van cel 4 der voorvleugels naar den binnen-

rand der achtervleugels loopt, bij Sxflata duidelijk en overal dubbel,

terwijl de ruimte tusschen de beide lijnen geel is; voorts ontbreekt bij

Angolaria het witte vlekje bij de punt der voorvleugels, dat Suf-

flata heeft, en is het achterrandsderde der bovenzijde bij laatstge-

noemde bijna geheel donkergrijs, bij Angolaria slechts een weinig

donker gewolkt.

Botys tridentalis Snellen, Tijds. v. Ent. XV (1872) p. 89

peal à 6,1.

De voorvleugels zijn op de aangehaalde afbeelding te bruin van

kleur geworden en de achtervleugels vöör de boogstreep veel te

licht.

Botys mutualis Zell., Mer. Caf. p. 40.

Botys Aegrotalis Snell., Tijds. v. Ent. XV (1872) p. 90 pl. 7

f. 8; id., Midd. Sum. IV Lepid. p. 63 (var.)

Mijne Aegrotalis is niet die van Prof. Zeller, zooals bleek, toen

234 AANTEEKENINGEN OVER AFRIK. LEPIDOPTERA.

deze de welwillendheid had, mij een exemplaar ter vergelijking te

zenden. De afbeelding in het Tijdschrift is onder de handen van

den kleurder gebrekkig geworden. Ik heb in mijne reeds voltooide

behandeling der Pyraliden van Celebes (waar Mutualis ook voor-

komt, zoowel als op Sumatra en Java) de feilen in de bedoelde

afbeelding nader opgegeven en zal die dus hier niet herhalen. !)

Cnaphalocrocis (Marasmia) rectistrigosa Snell., Zijds. v.

Ent. XV (1872) p. 92 pl. 7 f. 14, 12.

Op de afbeelding is de grondkleur te zwavelgeel en moest de

streep langs den voorrand in het schubbenkammetje potloodkleurig-,

niet blaauw-grijs zijn.

Phakellura Capensis Zell, Mier. Caf. p. 52.

Ik vermoed dat Capensis dezelfde soort is als Indica Saunders,

Trans. Ent. Soc. of London, New Ser. 1 (1850—51) p. 163 pl. 12

f. 5—7. Laatstgenoemde zou dus de oudste naam zijn. Garorialis

Guen., Delt. et Pyr. p. 297 houd ik ook niet voor verschillend

van Indica.

Grapholitha (Sericoris) improbana Snell, 7yds. v.

Ent. XV (1872) p. 109 pl. 8 f. 11.

Ook deze afbeelding is er onder de handen van den colorist niet

duidelijker op geworden. De leemgele achterrand is niet aangeduid,

evenzoo komt de driekante lichte vlek der grondkleur aan den

binnenrand niet genoeg uit.

Hoewel naar kleur en teekening schijnbaar eene Semasia, leert

toch een onderzoek van het aderstelsel, dat /mprobana tot de afdee-

ling Sericoris behoort, want ader 5 der achtervleugels is aan den

wortel wel gebogen, doch ontspringt toch nog op eenigen afstand

van de ongesteeld uit één punt komende aderen 3 en 4.

1) Het bedoelde opstel zal in den volgenden jaargang van dit Tijdschrift het

licht zien,

Da.

CRUSTACEA.

Araeosternus Wieneckei de Man (Sumatra).

blz. 1.

COLEOPTERA.

Actobius prolixus Er. xxi, cx.

Adrastus pusillus F. xxır.

Agathidium. cxxxl11.

” nigripenne Kug. cxI.

Agriotes gallicus Lac. xx.

Agyrtes castaneus Payk. cxil.

Aleochara lateralis Heer. xx1.

Amara consularis Dfts. xxI.

Anisoplia villosa Goeze. cxi.

Anisotoma ovalis Schmidt. xxi.

Sn sm nitidula L. cxnI.

” var. laeta F. cxui.

ee nigricornis F. xxII.

” silaceus Hrbst. xx.

Anthicus bataviensis Mars. (Java). 63.

mi bizonellus Mars. (Java). 63.

» eruciellus Mars. (Java) 60.

” javanus Mars. (Java). 62.

” serricornis Mars. (Sumatra). 59.

” subrubrocinctus Mars. (Sum.) 61.

Anthobium signatum Mark. cxil.

Anthonomus druparum L. xxiu.

Anthophagus. cxxxiII.

Apion aethiops Hrbst. xxrı1.

” dispar Germ. xxM.

elegantulum Germ. cxıv.

flavimanum Gyll. cxIv.

punctigerum Payk xxIv.

Roelofsi Ev. cxIv.

Simum Germ. cxIv.

tenue Kirb. xx.

Trifolii L. var. ruficrus Germ.

XXIII, CXIV.

” varipes Germ. XXIII.

vicinum Kirb. xxin.

ERA ciliata Ol. 155.

” conglomerzta Ill. 155.

globosa Ill. 155.

globus Dfts. 155.

majuscula Foudr. 155.

nigroaenea Weid. 155.

orbiculata Marsh xxıv, 155.

BERNER NEN

Slee Ses

Autalia. cxxxın.

Axinotarsus ruficollis Ol. xxmI.

| Bagous eylindrieus Payk. cxur

| Balaninus nucum L. xx.

Balanomorpha ambigua Kuts. 151.

” Chrysanthemi Koch. 152.

” obtusata Gyll. 151.

” rustica L. 151.

” semiaenea F. 152.

Baris viridisericea Goeze. CXIII.

Batrisus fundaebraccatus Schauf. (Java). 71.

” Ritsemae Schauf. (Sumatra). 70.

” seulpturatus Schauf. (Java). 71.

Bembidion adustum Schn. xx1.

" atrocoeruleum Steph. xxI, CXII.

decorum Panz. xxI.

” Doris Panz. xxI.

” nitidulam Marsh. xxI, CxII.

. punctulatum Drap. xxt.

” quadripustulatum Dej. xxI, CXII.

” quinquestriatum Gyll. xx.

” Schueppelii Dej. cxıı.

Bolitochara bella Mark. xxI, cx.

Brachypterus. CxxxHI.

” fulvipes Er. cxI.

Briaxis cordata Schanf. (Siam, Java). 69.

” fonensis Schauf. (id ). 69.

” siamensis Schauf. (id.) 68.

Bythinus atomus Schauf. (Java). 65.

Callistes Innatus F. cxıı.

Carabus monilis F. xxI.

Cardiophorus nigerrimus Er. cxnI.

Cassida murrhaea L xxiv.

Centhrophthalmus punctipennis

(Siam, Java). 73.

7 quadristriatus Schauf. (Java). 73.

Cereus. CXXXIII.

Schanf.

” falvipes Er xxm.

Ceutorhynchus Chrysanthemi Gyll. xxMt.

” trimaculatus F. xxIII, CXIII.

Chlaenius nigricornis F. var. melanocornis

Dej. XVIII.

” Schrankii Dfts. xvII.

” sulcieollis Payk. cx.

" vestitus Payk. xxr.

Choleva. cxxxIm.

Chrysomela coerulans Scrib. xxiv.

” Menthastri Suffr. xxiv.

" Molloginis Suffr. xxiv, cxIv.

Cionus Blattariae F. xxIII.

236

Cionus hortulanus Marsh. xxrtr.

” olens F. xxIII, CXIII

7 pulchellus Hrbst. xx.

” Scrophulariae L. xx.

” similis Müll. xxıır.

” tuberculosus Scop. xx.

Clythra aurita L. oxıv.

“ eyanea F. cxıv.

” longimana L. cxty.

Coccinella 14-pustulata L. cxtv.

Coeliodes Geranii Payk. xxur.

” rubicundus Payk. xxtII.

Coleoptera uit Z. Afrika. cxxxv.

Conurus. CxxxIII.

Corymbites purpureus Er. cx.

Cossonus cylindrieus Sahlb. ext.

Crepidodera abdominalis Küst. 139.

n Atropae Foudr. 144.

” aurata Marsh. 141.

” cyanea Marsh. 142.

" exoleta L. 140.

” exoleta Koch. 140.

Ù ferruginea 111. 140.

” ferruginea Steph. 140.

” flava L. 140.

“ fulvicornis All. 142.

” Helxines L. 142.

” Helxines Panz. 142.

” impressa Dfts. 140.

" marginicollis Küst. 140.

” metallica Dfts. xxiv, 142.

” Modeeri L. 143.

” nigriventris Bach. 139.

” nitidula L. 142.

” pubescens Koch. 144.

” pulchella Steph. 141.

” ruficornis Marsh. 140.

” rufipes L. 140.

” Salicariae Payk. 139.

” smaragdina Foudr. 143.

” transversa Marsh. 140.

” ventralis Ill. 139.

” versicolor Kuts. 141.

Cryptocephalus frenatus Laich. cxrv.

” octopunctatus Scop. cxry.

” pygmaeus F. xxIv.

Cryptohypnus dermestoides Hrbst. cxttt.

” id. var. quadriguttatus Lap. cx.

Cryptophagus scutellatus Newm. xxIr, CxII.

Ctenistes mitis Schanf. (Java). 74.

Cyrtotriplax bipustulata F. xxiv, cxtv.

Cyrtusa pauxilla Schmidt. xx, cx.

Dacne bipustulata Thunb. xxıv.

Deleaster. exxxırı.

Diaperis Boleti L. exırı.

Dibolia oceultans Koch. xxıv.

Drilus flavescens Rossi. cxarr.

Dromius. CxxxuHIT.

Dryops auriculatus Panz. xxi.

Ebaeus pedicularius Sehr. oxm.

7 thoracicus Fourer. exıı.

Elater cinnabarinus Esch. cxi.

7 Pomonae Steph. exit,

REGIS TIER.

Elleschus scaninus Payk. cxut.

Elmis Volkmari Panz. oxi.

Enoptostomus javanus Schauf. (Java). 73.

Epilachna Argus Fourer. xxiv, CXIV.

Epuraea florea Er. xxrr.

7 obsoleta F. xxır.

Eumierus epopsimus Schauf. (Java). 74.

Euplectas. cxxxmt.

” acuminatus Schauf. (Java). 69.

Falagria. CxxxIIrt

” thoracica Curt. xxI.

Feronia parallela Dfts. xx1.

Gallerucella Crataegi Först. cxIv.

Geotrupes stercorarius L. (Monstreus exempl.

van). CXXXIII.

Grammoptera ustulata Schall. cxıv.

Gymnetron netum Germ. xxIII, CXIII

Gyrophaena nana Payk. xxr.

” strictula Er. xxII, CXI.

Haliplus elevatus Panz. cx.

Haltica amphelophaga Guér. 148.

” articulata Beck. 147.

7 azurea Knoch. 147.

” basalis All. 147.

» Carduorum Guér. 147.

” cognata Kuts. 147.

” consobrina Dfts. 147.

” consobrina Thoms. 147.

a consobrina Foudr. 148.

” consobrina All. 149.

” Epilobii All. 149.

” Erucae F. 147.

. Erucae Ol. 146.

” Helianthemi All. 147.

7 Helxines Fourer. 147.

” Hippophaés Aubé. 147.

” Lythri Aubé. 149.

” montana Foudr. 147.

” cleracea L. 147.

” “var. c. Gyll. 147.

» Potentillae All. 147.

7 pusilla Dfts. 147.

” Quercetorum Foudr. 146.

” sicula All. 147.

” Tamarieis Schr. 147.

Halyzia 10-guttata L. oxıv.

” 12-guttata Poda. cxıv.

Harpalus caspius Stev. cxır.

” obseurus F. exır.

Helodes minutus L. xxn.

Helophorus avernicus Muls. ext.

Hermaeophaga Mercurialis F. 145.

Hispa atra L. xxıv.

Hister stercorarius Hoffm. xxıt.

Homalisus suturalis Vill. xxr.

Homalium excavatum Steph. xxır.

Horia sp. (Liberia). xm.

Hydroeyphon deflexicollis Müll. xx11, exıız.

Hydroporus bilineatus St. exır.

Hydrous caraboides L. (Monstreus exempl.

van). XVIII.

Hypocyptus longicornis Payk. cxxxuI.

Laccobius alutaceus Thoms. xvi,

Laccobius minutus L. xviit. Longitarsus melanocephalus Foudr. 167.

” nigriceps ‘Thoms. XVII. ” membranaceus Foudr. 176.

Laccophilus variegatus St. exır. Nasturtii F. 167.

Lamprorhiza splendidula L. xxur. ” » Gyll. 168.

Lathrimaeum. cXxxxIIt. n niger Koch. 161.

Lebia chlorocephala Hoffm. xxr. ” nigricans Steph. 164.

Leistus ferrugineus L. xxt. ” nigricollis Foudr. 168.

Leptinus. cxxxur. ” obliteratus Roseuh. 161.

Leucoparyphus silphoides L. Xxx. ” ochroleucus Marsh. xxiv, 173.

Liodes humeralis Kug. xxi. ” parvulus Payk. 162.

Liophloeus Herbstii Gyll. oxrtt. 7 patruelis All. 169.

Liparus coronatus Goeze. OXI. 7 pellucidus Foudr. 174.

Longitarsus abdominalis All. 170. piciceps Steph. 166.

” analis Dfts. 163. ” picipes All. 166.

” Anchusae Payk. 162. ” Poweri All. 166.

” apicalis Beck. 163. 7 pratensis Foudr. 173.

” ater F. 162. ” CALO

” atricapillus All. 166. ” ” var. e. Koch. 167, 176.

” ” Dfts. 171. ” patricola Sahlb. 163.

” atriceps Kuts, 171. ” Pulex Schr. 161.

” atricillus Ol. 173. pulicarius L. 162.

” » var. Y Payk. 167. ” pumila Ill. 162.

2 » Foudr. 171. ” pusillus Gyll. 172.

” Ballotae Marsh. 172. ” quadriguttatus Pont. 163.

” Boppardiensis Bach. 173. ” quadrinotatus Dfts. 163.

” borealis Zett. 169. ” quadripustulatus Koch. 163.

» brunneus Dfts. 165. ” rubiginosus Foudr. 175.

” candidulus Foudr. 177. ” Senecionis Bach. 167.

” canescens Foudr. 175. ” substriatus huts. 169.

” castaneus Dfts. 165. ” succineus Foudr. 176.

” eircumseriptus Bach. 167. ” suturalis Marsh. 168.

” consociatus Först. 161. ” suturellus Dfts. 167.

” convexus Steph. 164. tabidus F. xxıv, 168.

” curtus All. 171. u » Ol. 174.

” Cynoglossi Marsh. 163. ” tantalus Foudr. 170.

” dorsalis F. 166. ” testaceus All. 174.

7 ” Rossi. 169. ” Teuerii All. 176.

7 exoletus L. xxıv, 173. ” Thapsi Marsh. 169.

” ” Fourer. 174. ” thoracicus Kuts. 167.

” femoralis Marsh. 173. 7 Verbasci Panz. 168.

" ferrugineus Foudr. 175. 7 viduus All. 176.

” Fischeri Zett. 163. Macratria bicineta Mars. (Philipp.) 56.

” flavicornis Steph. 175. ” lineella Mars. (Java). 55.

n Foudrasi Crotch. 166. ” soricina Mars. (Aroe). 56.

” fulgens Foudr. 164. Malthinus fasciatus Fall. oxi.

” fuscescens Steph. 164. Malthodes dispar Germ. xx.

” fuscicollis Steph. 167. Mantura rustica L. xxiv.

” ” Foudr. 168. Mecynotarsus bisetiger Mars. (Sumatra). 58.

” gagatinus Dfts. 162. 7 obliquemaculatus Laferte (O.

” gracilis Kuts. 174. Ind.) 59.

” helvolus Kuts. 175. Melasoma longicolle Suffr. xxiv, CxIv.

” holsaticus L. 162. Meligethes Czwalinai Reitt. oxi.

” Jacobaeae Wat. 174. ” moestus Bris. OXII.

” juncicola Foudr. 169. ” solidus St. CXII.

” laevis Dfts. 176. ” subrugosus Gyll. xxIL.

7 lateralis All. 170. ” tristis St. CXIT.

” latifrons All. 177. ” villosus Bris. CXIT,

” luridus Scop. 164, Micropeplus porcatus PF. Xxil, CXXXIIL.

” » Gyll. 165. Mniophila muscorum Koch. 154.

” Lycopi Foudr. 170. Mordellistena brunnea F. Xx.

” Medicaginis All. 172. Mycetochares bipustulata Ill. cx.

” melanocephalus de G. 171. Myrmedonia collaris Payk. xxi.

” “ Gyll. 171. ” limbata Payk. xx1,

938 RME NC

Notiophilus aquaticus L. xvi

” biguttatus F. xvir.

” palustris Dfts. xvur.

7 punctulatus Wesm. xvır.

” rufipes Curt. xvi.

Obrium cantharinum L. cxıv.

Odacantha. CXXXIIT.

Oedemera flavipes F. xxut, CxI.

” nobilis Scop. XXIII,

” podagrica L. ext.

Olophrus. CXXXIIT.

Onthophagus ovatus L. xxtt.

” taurus Poda. cxut.

Onthophilus. cxxxir.

” striatus Forst. xx{t.

Orthochaetes rubrieatus Fairm. cxım.

Otiorhynchus ligneus Ol. xxtrr.

“ tenebricosus Hrbst. cx:.

Oxythyrea funesta Poda. xxtr. .

Pachybrachys hieroglyphicus Leach. xxIv.

Panaphantes squamiceps Schauf. (Java). 66.

Paramecosoma melanocephalum Müll. cxrr.

Peritelus hirticornis Hrbst. xxIIr, CXTII.

Philonthus decorus Grav. cxIr.

Phosphuga polita Sulz. cxu.

Phyllobius sinuatus F. xx.

Phytoecia nigricornis F. cxIv.

Platynaspis luteorubra Goeze. xxIv.

Platynus austriacus F. var. -modestus St.

CXII.

Podagrica bicolor Goeze 150.

” coeruleostriata de G. 150.

” Cyparissiae Koch. xxiv.

” fulvipes F. 150.

" fuscicornis L. 150.

” fuscipes F. cxıv, 150.

” Malvae Fourer. 150.

” nitidula Laich. 150.

” rufipes F. 150.

” sinuata Steph. xxıv.

Pogonochaerus hispidus Schr. xxtv.

Polydrosus tereticollis de G. Xxrrr.

Potaminus substriatus Müll. exır.

Proteinus. CXXXIII.

Psylliodes herbaceus Foudr. xxrv.

7 Hyoscyami L. cxiv.

Ptinus rufipes F. xxur.

Pyrochroa coccinea L. CXIII.

Quedius einetus Payk. xXIL.

7 eruentus Ol. XXII.

Ragonycha fuscicornis Ol. cxtt.

Rhinoncus perpendieularis Reich. xxii.

Rhizotrogus aestivus Ol. cxi.

Riolus nitens Müll. oxn.

Scraptia fuscula Müll. exrr.

Scydmaenus pyriformis Nietn. (Ceylon,

Java). 75.

Siagonium quadricorne Kirb. xxII, CxII.

Silaria varians L. XXIII, CXIII.

Sitones discoideus Gyll. xx.

Sphaeroderma Cardui Gyll. 153.

” orbiculata Bach. 153.

" testacea F. 153.

STER

Sphodrus inaeynalis Panz. xx1.

Staphylinidae. cxxxIr.

Staphylinus aeneocephalus de G. xxtl,

” pedator Gray. oxır.

Stenostola fera Schr. cxıv.

Stenus fossulatus Er. xxıt.

Strangalia bifasciata Müll. xxıv, cxtv.

Stomis pumicatus Panz. xxI.

Syntomium aeneum Müll. xx.

Tachyporus. CXXXII

” abdominalis Er. xxtr.

Tachys parvulus Dej. XXI, CXIL

Tachyusa atra Grav. xxI.

7 cyanea Kr. xxI.

Taphria nivalis Panz. xxt.

‘Tomoderus fuscicornis Mars. (Sumatra). 57.

Trichius fasciatus L. ext.

Tropiphorus elevatus Hrbst. cxIt.

Urodon conformis Suffr. cxtv.

” rufipes Ol. xxrv.

7 suturalis F. cxIv.

Xantholinus glaber Nordm. cxır.

Xyleborus eryptophagus Ratz. cxIv.

Xylophilus fasciolatus Mars. (Java). 54.

Zabrus gibbus F. xxr.

Zethus batavianus Schauf. (Java). 67.

Zeugophora flavicollis Müll. xxıv.

HEMIPTERA.

Acanthia columbaria Jen. xvVII.

” lectularia L. xvm.

” Pipistrellae Kol. x vr.

Calocoris marginellus F. cxx.

Cicaden (Geluid-organen der). 179.

Cimex juniperina L. cxx.

Corixa praeusta Fieb. cxx.

Dietionota strichnocera Fieb. cxx.

Eupteryx Curtisii Flor. cxx.

Eusacoris melanocephala F. cxx.

Lygaeus saxatilis Scop. Cxx.

Miris longicornis Fall. cxx.

Pediopsis nana H. Sch. cxx.

Peritrechus arenarius Hahn. CXX,

Typhlocyba Curtisii Flor. cxx.

NEUROPTERA.

Baetis phaeops Latr. cxx.

Chimaera marginata L. cxx.

Crunoecia inornata M. Lachl. cxx.

Ephemera lineata Eat. cxıx.

Ephemerella ignita Poda. cxrx.

Heptagenia flavipennis Duf. cxx.

7 insignis Eat. cxx.

” semicolorata Curt. cxx.

Hydropsyche pellucidula Curt. cxx.

Lasiocephala basalis Kol. cxx.

Leucorrhinia caudalis Charp. cxIx.

Libellula quadrimaculata L. (Zwerm van).

XVI.

Limnophilus luridas Curt. cxx.

Odontocerum albicorne Sc. cxx.

Onychogomphus forcipatus L. cxix.

Panorpa alpina Bran. cxx.

Perla abdominalis Brau. cxx.

” cephalotes Curt. cxx.

” Selysii Pict. cxx.

Stenophylax picicornis Pict. xiv, cxx.

” stellatus Curt. cxx.

Taeniopteryx trifasciata Pict. cxx.

HYMENOPTERA.

Acoenites arator Rossi. CXVI.

Aerotomus lucidulus Gray. cxvi.

Agathilla fulvopicta Westw. (Mexico). 24.

Agathirsia fulvocastanea Westw. (Mexico).

22.

” proxima Westw. (Mexico). 22.

” rufiventris Westw. (Mexico). 21.

, rufula Westw. (Mexico). 21.

Agathis nigra N. ab Es. cxvr.

Agathona sericans Westw. (Mexico). 23.

Agathophiona fulvicornis Westw. (Mexico).

Allantus bifasciatus Klug. cxv.

” marginellus F. cxxxvil.

” zonatus Klug. CXXXVII.

Amblytelus castigator F. cxxxvir.

” elegans Gravy. CXXXVII.

” elegantulus Schr. oxy.

” fulviventris Klug. cxv.

” signator Grav. cxv.

” subsericans Gray. CXXXvII.

Andrena bimaculata Kirb. cxvrr.

” chrysopyga Schenck. cxvir.

Flessae Panz. CXVII.

Gwynana Kirb. xxv.

Hattorfiana F. xxv, CXVII.

lucens Imh. xxv.

Moravitzi Thoms. cxvrt.

nana Kirb. xxv, CXVII.

nitidiuscula Schenck. xxv.

propinqua Schenck. xxv.

” shawella Kirb. xxv.

Anisosterion alacre Grav. cxv.

Anomalon fibulator Gray. cxvi.

a è ya ya x

” sellatum Voll. cxvr.

” septentrionale Hlmgr. cxvi.

” tenuicorne Grav. CXXXVIN.

Anthidium strigatum Latr. xxv.

Anthophora furcata Pauz. XXvr.

” quadrimaculata F. xxvr.

Aporus bicolor Schenck. cxxxIx.

Athalia annulata F. cxxxvil.

Aucalotes nigriventris Cress. (Cuba). 41.

Bassus albosignatus Grav. CXXXVIII.

” areolatus Hlmgr. CXXXvIII.

” flavolineatus Grav. CXXXVIII.

” laetatorius F. CXXXVIIL.

” suleator Grav. CXXXVIIL.

Bombus agrorum ? F. var. mniorum F. xxvi.

” confusus Schenck. XXVI, CXViI.

” distinguendus Mor. XXVI.

” soroénsis F. CXVII.

Bombus sylvarum L. xxvr.

” ? variabilis Schmied. xxvr.

Bracon armator F. (Java). 26.

” Roberti Wesm. Cxvr.

” spinator Guér. (Bengale). 28.

Capitonius bifasciatus Brullé (exot.). 39.

Cataglyptus flaveolator Hlmgr. cxv.

Cenocoelius amazonicus Westw. (Amaz.). 36.

” bifasciatus Brullé (Para). 39.

cephalotes Smith (Macassar). 35.

columbianus Westw. (Columb.).

38.

” gerasinorum

Geraes). 37.

” insidiator Smith. (Mysole). 36.

nigritus Westw. (Brazil.). 38.

" nigriventris Cress. (Cuba). 41.

7 sexnotatus Westw. (Amazon.) 39.

Centeterus confector Grav. CXXXVIl.

Ceratina cyanea Kirb. xxv, cxvII.

Cerceris interrupta Panz. Cxvr.

Westw. (Minas

” labiata F. cxxxvult.

” nasuta Dahlb. cxxxvitt.

” quadrieineta Panz. cxvI.

” quinquefasciata Rossi. cxxxvut.

Ceropales maculata F. cxxxix.

Chrysis ignita L. cxxxvut.

Cilissa haemorrhoidalis F. xxv.

” melanura Nyl. exvrr.

Coelioxys alata Först. xxvi, cxvir.

” aurolimbata Först. xxvr, exvrr.

” recurva Schenck. xxVI, CXVII.

Ù rufescens Lep. XXVI.

Coelocentrus caligatus Gray. CXXXvIII.

Colletes Daviesana Kirb. xxv.

Colpognathus celerator Grav. cxxxvir.

Cryptocampus nigricornis Klug. cxrv.

Cryptus arrogans Grav. CXXXVII.

” confector Gray. CXv.

7 erythropus Grav. cxv.

7 hortulanus Grav. cxv.

” hostilis Grav. CXXxvII.

” ? melanoleucus Gray. CXXXVII.

” nigripes Gray. CXXXVII.

„ opacus Gray. CXv.

7 spiralis Gray. CXXXVII.

” stomaticns Gray. CXv.

” titillator L. cxxxvirt.

Dicaelotus pumilus Grav. CXXXvIL.

Diodontus pallipes Panz. cxxxvu.

Dolerus anticus Klug. cxxxvu.

7 saxatilis Hart. CXIV, CKXXVII

7 tristis F. cxxxvit.

” uliginosus Klug. cxrv.

Elampus Panzeri F. cxxxvu.

Emphytus calceatus Klug. cxrv.

” einetus L. CXXXVII.

Eristicus elerieus Grav. CXXXvII.

Erromenus brunnicans Gray. cxxxvuI.

Euryproctus annulatus Gray. cxxxvill.

” atomator Grav. CXXXVIIL.

” chrysostomus Grav. CXXXVIII.

Euscelinus sarawacus Westw. (Borneo). 26.

240 fi Exe

Exenterus laticeps Grav. cxvi.

Exetastes illusor Grav. CXXXVIII.

Exoches flavomarginatus Hlmgr. cxxxvill.

” tibialis Hali. cxvr.

Exotylus laevigatus Först. exxxvlır.

Glypta bifoveolata Grav. cxxxvnr.

” ceratites Grav. CXXXVIII.

” haesitator Grav. CXXXVIII.

” scalaris Grav. CXVL.

Halictoides dentiventris Nyl. xxv.

Halictus laevigatus Kirb. cxvir.

” longulus Smith. cxvil.

” maculatus Smith. xxv.

” morio F. xxv.

” quadrieinetus i. XXV, CXVII.

” quadristrigatus Latr. xxv, CXVII.

Haplocampa brevis Klug. cxıv.

Hediyehrum lucidulum “Dahlb, cxxxvo.

Hemiteles areolatus Panz. cxv.

” contormis Grav. CXV.

” niger Tasch. CXXXVIL.

” tenuicornis Gray. Cxv.

” varitarsus Gray. CXXXVIII.

Heterospilus tubidulus Hal. cxvi.

Hoplisus quinquecinctus F. cxxXvill.

Hylotoma atrata Klug. cxxxvil.

” II FP. CXXXVII.

” femoralis Klug. cxıv, CXXXVII.

” pullata L. cxxxvul.

u ustulata L. cxxxvit.

Ichneumon defensorius Vill. cxv.

” discrepator Wesm. Cxy.

” fabricator Grav. CXXXVII.

” illuminatorius Wesm. CXXXVII

u molitorius Schr. cxv.

» sugillatorius I. cxxxvit.

umbraculosus Grav. CXv.

” vestigator Wesm. CXXXVII.

Limueria difformis Grav. cxxxvnr.

” dumeticola Hlmgr. CxxxvVIl.

” errans Hlmgr. CXVI.

” geniculata Grav. CXXXVUI.

” mutabilis Hlmgr. cxxxvI.

” notata Gray. CXVL.

” obseurella Hlmgr. CXXXV UL.

” vivida Hlmgr. cx xxvii.

Lissonota bellator Grav. CXxxVIu.

” bicornis Grav. CXVI.

” carbonaria Hlmgr. CxvI.

” cylindrator Grav. cxxxvnI.

” fracta Grav. CXXXVIIL.

” insignita Grav. CXVI.

” versicolor Hlmgr. cxvI.

Loxotropa nigriclavis N. ab Es. cxvr.

Macrophya erythrocnema Costa. cxv.

” haemantopus Klug. OXXXVIL.

Megachile ericetorum Lep. xxv.

” lagopoda L. xxv, CXVIL.

” Willoughbiella Kirb. xxv.

Mellina arvensis var. 1.

Mesochorus dorsalis Hlmgr. oxxxvIu.

” gemellus Hlmgr. cxxxviu.

w pectoralis Ratz. CXXXVIII.

Toe DEREK.

Mesochorus vitticollis Hlmgr. cxvr.

Mesoleptus cingulatus Grav. CxxxVIII.

” subcompressus Gray. CxxxXVII.

7 sulphuratus Gray. cxv.

7 testaceus F. cxxxvin.

7 Typhae Fourer. cXXXVIII.

” vulneratus Dft. cxv.

Mesostenus obnoxius Gray. cxv.

Mierodus compeditus Voll. cxvr.

7 rugulosus N. ab Es. cxvI.

” thoracicus Cress. (Mexico). 21.

Microgaster glomeratus F. cxvr.

Mimesa atra Panz. CXXXVIIL.

" bicolor Schenck. cxxxvu.

” equestris F. cxvi, CXxXVIII.

Myosoma fasciatum Brullé (Guiana). 25.

Dahlb. cXx XVIII.

” fuscipenne Brullé (Brazil.) 24.

7 hirtipes Brullé (Z. Amer.) 24.

” mutator F. (Nw. Holl.) 24.

” pennipes Westw. (Amazon.) 25.

” rubriventre Brullé (Brazil.) 24.

” rubrum Brullé (Guiana). 25.

Myrmosa melanocephala F. cxxxIx.

Nematus coeruleocarpus Hart. CXXXVIL.

” luteus Panz. CXXXVII.

” monticola Thoms. CxIV.

” ventricosus Klug. CXXXVIL.

Nomada armata H. Sch. cxvu.

” Fabriciana L. var. germanica

Panz. XXVI.

” fucata Panz. xxv.

” fuscicornis Nyl. xxvI.

” rheuana Mor. CxVII.

” Roberjeotiana Panz. xxv.

Nysson omissus Dahlb. CxxxVvII.

Ophion luteus L. cxxxvim.

Osmia adunca Latr. xxv.

” bicolor Schr. CxvII.

Passaloecus gracilis Dahlb. cxxxvI.

” turionum Dahlb. oxxxvit.

Perilissus grisescens Grav. CXXXVIII.

" pallidus Gray. CXXXVIII.

Perineura ocutellaris F. cxv.

Phaeogenes trepidus Wesm. Cxv.

| Phygadeuon abdominator Grav. CXXXVIIL.

” abdominator Tasch. CXXXVII.

” bitinctus Grav. CXXXVIII.

” cretatus Grav. CXX XVIII.

” diaphanus Gray. cxv.

” fumator Grav. CXV, CXXXVII.

” jejunator Grav. CxxX VIII.

” labralis Tasch. cxxxvur.

” obscuripes Tasch. CXXXVUI.

” procerus Gray. CXXXVIII.

D profligator Grav. CXXXVIII.

” tenuipes Grav. CXXXVUI.

” tenuiventris Grav. CXXXVIl.

” vagabundus Grav. CXXXvul.

variabilis Gray. CXXXVIII.

Phyllotoma Aceris Kalt. (metamorph.). 7.

Phytodietes segmentator Gray. CXXXVIII.

Pimpla caudata Ratz. cXxvr.

REG AS DER

Pimpla roborator Gray. cxvi.

. scanica Vill. cxxxvull.

D sculatoria F. cxvr.

. stercorator Grav. CXXXVIII.

” viduata Grav. CXXXVIII.

Pompilus concinnus Dahlb. cxxxIx.

” dispar Dahlb. cxxxIx.

melanarius Dahlb. cxxxıx.

” pectinipes L. CxxxIx.

” rufipes L. cxxxIx.

” sericeus Schenck. CxxxIX.

” spissus Schenck. cxxxIx.

D viaticus Dahlb cxxxIx.

Porizon harpurus Schr. cxxxvIr.

” minator Grav. CXvI.

Prioenemis aftinis v.d.Lind. CxxxIx.

” exaltatus Panz. CXXXIx.

” hyalinatus Dahlb. cxxxrx.

” notatus Wesm. CxxxIx.

» obtusiventris Schenck. cxxxIx.

” pusillus Schenck. CXxxvurr.

” simulans Thoms cxvı.

” variegatus F. CxxxIx.

Prionopoda stictica Hlmgr. cxv.

Pristomerus vulnerator Panz. cxxxvIII.

Probolus fossorius Grav. cxxxvil.

Proctotrnpes viator Hall. cxvr.

Prosopis brevipennis Nyl. xxv.

” obscurata Schenck. cxvit.

” pictipes Nyl. xxv.

Psen atratus Panz. CXXXVIII.

” concolor Dahlb. cxvr.

Rhopalum tibiale F. oxxxvin.

Selandria aethiops F. cxxxvir.

” aperta Hart. cxv, CXXxXVII.

” ephippium: Panz. cxxxvit.

” flavens Klug. cxv.

” morio F. CxxxvII.

Snellenius Vollenhovii Westw.(N.Guin.).19.

Spinaria armator F. (Java, Sumatra). 26

” attenuata Westw. (Borneo). 30.

D dimidiata Westw. (Ceram). 31.

” fuscipennis Brullé (China, Java).

spinator Guér. (Bengale). 28.

sulcator Smith (Gilolo). 27.

gr ESS Ha |

Stelis aterrima Panz. xxvi.

” phaeoptera Kirb. xxvr.

Stenophasmus apicalis Westw. (Borneo). 43.

” femoralis Westw. (Mysole) 43.

” ruficeps Smith (Aru). 42.

Streblocera fulviceps Westw. (Engeland). 45.

” longiscapha Westw. (id.). 45,

Strongylogaster cingulatus F. oxv.

Tachytes obsoleta Rond. cxvi.

” pompiliformis Panz. cxxxvut.

Tenthredo ambigua Klug. cxv.

” longicornis Thoms. cxv.

» nitida Klug. oxxxvit,

” obtusa Klug. cxv.

” zonata Panz. cxv.

leacomelaena Westw. (Siam). 31.

suliana Westw. (eil. Sula). 32.

241

Tiphia femorata F. cxxxix.

” morio F. CXvI.

Torymus Danei Curt. cxvI.

Trachusa Serratulae Panz. xxv.

Trigonalys Hahnii Spin. cxv.

Trypetes truncorum L xxv.

Tryphon brachyacanthus Gmel. cxxxvIm.

” consobrinus Hlmgr. cxv,

CXXXVIII.

elongator F. CXXxvrrr.

ephippium Himgr. CXXxvirr.

incertus Hlmgr. CXXxvrrr.

mesoscanthus Grav. cxv.

notatus Grav. cxv.

rutilator Grav. CXxXVIII.

segmentorius Gray. CXXXVIII.

varicornis Grav. CXXXVIn.

ni Qi ah a) Le aa

LEPIDOPTERA.

Acidalia corrivallaria Kretsch. cxr.

Aciptilia spilodactyla Curt. cxr.

Acontia gibbosa Snell. (Afrika). 232.

Acraea Acara Hew. (Afrika). 216, 218.

” Admatha Hew (Afrika). 217.

Acrita Hew. (Afrika). 217.

Egina Cr. (Afrika). 216.

Epaea Cr. (Afrika). 218.

Éponina Cr. (Afrika). 216, 217.

Esebrina Ilew. (Afrika). 218.

Gea F. (Afrika). 218.

Lycia F. (Afrika). 217.

Manjaca Boisd. (Afrika). 216.

Menippe Drury (Afrika). 218.

Orestia Hew. (Afrika). 217.

Orestina Plötz (Afrika). 217.

Protea Trimen (Afrika). 218.

Pseudegina Westw. (Afrika).216,

Serena F. (Afrika). 216.

Vinidia Hew (Afrika) 218.

.Zetes L. (Afrika). 218.

A ete mendax Snell. (Afrika). 233.

Agrophila gibbosa Snell. (Afrika). 232.

Agrotera nemoralis Scop. CXxVI, CXXVII.

Apamea Crataegi L. xıx.

Apatura Iris L. cx.

Asphalia diluta W. V. cx.

Aspilates formosaria Ev. cxt.

Axylia putris L. CXXvr, CXXVII.

Bembecia hylaeiformis Lasp. cx.

Blalophanes monachella Hbn. cxxvr,

CXXVII.

Boarmia crepuscularia W.V.cxxvr, CXXVIL.

Botys Aegrotalis Snell. (Afrika). 233.

” flavalis Schiff. cxr.

» fulvalis Hbn. xxv, cxr.

” mutualis Zell. (Afrika). 233.

. tridentalis Snell. (Afrika). 233.

Callimorpha Dominula L. cx.

” Hera L. cx.

Callosune Antigone Boisd. (Afrika). 229,

” Evippe L. (Afrika). 229,

RE: PA VR EEE U ER a

242

Callosune Theogone Boisd. (Afrika). 229.

Caradrina Alsines Brahm. cxxxIII.

” Taraxaci Hbn. exxxim.

Catuna duodecimpunetata Snell. (Afrika).

223.

Cerostoma scabrella L. oxr.

Ceryx Thyretiformis Wallengr. (Afrika).

231

Chinopteryx alucitaria Snell. (Afrika). 233.

Chytoriza Tecta Grote (Afrika). 232.

Cidaria anangulata Haw. ext.

” aquata bn. cxI.

” ferrugata L. CXXVI, CXXVII.

» . fluviator Hbn. ext.

” galiata Hbn. cxI.

” olivata WE XV ext.

” procellata F. oxt.

” silaceata Hbn. cxt.

” tersata Hbn. cxr.

” testaceata Don. ext.

” tristata L. cxI.

Cnaphalocrocis rectistrigosa Snell. (Afrika).

234.

Coenonympha Hero L. cx.

Coleophora ornatipennella Hbn. xxv, CxI.

” vibicella Hbn. oxt.

Crambus conchellus W. V. cxxvI.

È myellus Hbn. xxv, OXI, CXXVI.

Danais Chrysippus L. (Afrika). 218.

” Limniace Cr. (Afrika). 219.

” Petiverana |)bl. et Hew. (Afrika).

210)

Diadema Bolina Cr. (Afrika). 223.

” Diocippus Cr. (Afrika). 223.

” Inaria Cr. (Afrika). 223.

” Micippus L. (Afrika). 223.

Dryas Buqueti Boisd. (Afrika). 230.

" Leda Doubled. (Afrika). 230.

” Wahlbergi Wallengr. (Afrika).

230.

Farias fuscociliana Snell. (Afrika). 231.

Ephestia guttella Snell. (Java). 213.

Epione vespertaria L. CXL.

Erastria stigmatula Snell. (Afrika). 232.

Eronia Argolis (Afrika). 230.

7 Boebera (Afrika). 230.

” Jobaca (Afrika). 230.

" Tritaea (Afrika). 230.

” Valeria (Atrika). 230.

Geometra vernaria Hbn. cx.

Gluphisia eressata Esp. ox.

Glyptoteles leucacrinella Zinck. ext.

Gnophos furvata W. V. ext.

Godartia Ansellica Butl. (Afrika). 224.

” Eurinonia Cr. (Afrika). 224.

Goniloba eretacea Snell. (Afrika). 231.

Grapholitha improbana Snell.

234.

” perlepidana Haw. cxI.

” pupillana Cl. oxt.

Harpella Geoffrella L. ext.

Hesperia Actaeon Esp. cx.

" Gonessa Hew. (Afrika), 231.

(Afrika).

RB GTST:

Hypanis Anva’ara Boisd. (Afrika). 221.

” Cora Feisth. (Afrika). 221.

” Ilythia Drury (Afrika). 220.

” Polinice Cr. (Afrika). 221.

Hypena elegantalis Fitch (Afrika). 232.

Idmais Chrysonome Dbld. (Afrika). 229.

7 Doubledayi Hopff (Afrika). 229.

” Dynamone Klug (Afrika). 229.

” Vesta Trimen (Afrika). 229.

Jaera Crithea Drury (Afrika). 221.

” duodecimpunctata Snell.(Afrika).

223.

” Opis Drury (Afrika). 221.

Laelia subrufa Snell. (Afrika). 231.

Leucania conigera F. cx.

” L-album L. cx.

Libythea Labdaca Westw. (Afrika). 224.

7 Laius Trimen (Afrika’. 224.

Lycaena Asteris Snell. (Afrika). 224.

” Boeticus L. (Afrika). 224.

” minima Fuessl. cx.

” Parsimon F. (Afrika). 224.

” Telicanus Lang. (Afrika). 224.

Macaria an:olaria Snell. (Afrika). 233.

" sufflata Guen. (Afrika). 283.

Mamestra Leiueri Freyer. 49.

Marasmia rectistrigosa Snell. (Afrika). 234.

Marmorinia Epionoides Guen. (Afrika). 232.

” Geometroides Guen. (Afrika).

232.

Mesotrosta stigmatula Snell. (Afrika). 232.

Miera orthogramma Snell. (Afrika). 232.

Mim venophilus phaeodactylus Hbn. cxr.

Mycalesis Eliasis Hew. (Afrika). 219.

Nemeophila Plantaginis L. cx.

Nephopteryx similella Zinck. cxt.

Neptis Nemetes Hew. (Afrika). 221.

Notocyma pruinosa Snell. (Afrika). 232.

Notodonta Tritophus F. ox.

Oleophora lunaris Haw. cxI.

Olindia albulana F. ext.

Orobena limbata J). cxr.

Ortholitha bipunctaria Schiff. oxr.

Pamphilus leucosoma Mab. (Afrika). 231.

Pangrapta decoralis Hbn. (Afrika), 232.

” selenialis Snell. (Afrika). 232.

Pempelia ornatella W. V. ext.

Phakellura capensis Zell. (Afrika). 234.

” Garorialis Guen. (Afrika). 234.

” indica Saund. (Afrika). 234.

Pieris Agathina Cr. (Afrika). 228.

” capricornus Wood (Afrika). 225.

” Crataegi L. xix.

” Epaphia Cr. (Afrika). 226.

” Eudoxia Cr. (Afrika). 227.

” Larima Boisd. (Afrika). 225.

” Mesentina Cr. (Afrika). 226.

” Phileris Boisd. (Afrika). 227.

” Poppea Cr. (Afrika). 227.

” Rhodope F. (Afrika). 227.

” Saba F. (Afrika). 226.

D Severina Cr. (Afrika). 226.

" Sylvia F. (Afrika). 227,

WECISTER

Platydia gilvagalis Snell. (Afrika). 232.

” selenialis Snell. (Afrika). 232.

Plesioneura Galenus F. (Afrika). 221.

Pontia Alcesta Cr. (Afrika). 225.

” Sylvicola Boisd. (Afrika). 225.

” Xyphia F. (Afrika). 225.

Prodenia littoralis Bois. 50.

” retina IT. Sch. 50.

” testacevides Guen. 51.

Psecadia decemguttata Hbn. cxI.

Pseudoneptis Snell. (n. g.) 221.

” Coenobita F. (Afrika). 223.

Pseudopontia calabarica Plötz (Afrika) 225.

” paradoxa Feld, (Afrika). 225.

Pyrameis Cardui L. (Afrika). 223.

Rhinosia formosella Hbn. cxt.

Rivula terrosa Snell. (Afrika), 232.

Sericoris improbana Suell. (Afrika). 234.

Sesia ichneumoniformis W. V. xxIv, Cx.

Steganoptycha granitana H. Sch. ext.

Syntomis Thyretiformis Wallgr. (Afrika).

231.

Syrichthus Sao Hbn. cx.

Terias Blanda Boisd. (Afrika). 228.

” Brigitta Cr. (Afrika). 228.

” Drona Hopff (Afrika). 228.

” Hecabe L. (Afrika). 228.

” Rachel Snell. (Afrika). 228.

” senegalensis Hbn. (Afrika). 228.

Thalpochares orthogramma Snell. (Afrika).

232.

Thecla W-album Knoch. cx.

Thyris fenestrella Scop. ex.

Timandra amata L. cxxvi, CXXVII.

Vanessa Cardui L. (Afrika). 223.

Vlindersoorten (Kuropesche) ook op Java.

CXXVIT.

Xanthia ocellaris Brkh. cxr.

Yphthima Asterope Snell. (Afrika). 219.

” Doleta Kirb. (Afrika). 219.

Ypsolophus ustulellus F. cxr.

DIPTERA.

Actina tibialis Meig. cxxxIx.

Andrenosoma erythropyga Wied. (Braz.)

104

” xanthocnema Wied. (Braz.). 104.

Anthomyia brevicornis Zett. cxvit.

” humerella Zett. cx.

Anthrax Amasia Wied. (Argentina). 84.

” celer Wied. (N. Amer.) 83

” ditaenia Wied. (Argent.) 81.

” festiva Phil. (Chile). 83.

” Halcyon Say (N. Amer.). 79.

” hypomelas Macq. (N.Amer.) 84.

” hypoxantha Macq. (Argent.). 81.

” irrorata Say (N.Amer.). 85.

leucocephala v.d.W. (Argent.).

81.

” melasoma v.d.W. (N.Amer.). 80.

” Minas Macq. (Z.Amer.) 80.

243

Anthrax Oedipus F. (N.Amer.) 85.

” Perimele Wied. (S. Barthelemy).

83.

” Pluto Wied. (N.Amer.) 85.

” semitristis Phil. (Chile). 81.

” vicina Macq. (Z.Amer.). 84.

Argyra albicans Löw (Quebec). 121.

Argyramoeba imitans Schin. (Argent.). 86..

“ Oedipus F. (Argent) 85.

” Pluto Wied. (N.Amer.) 85.

Asilus albospinosus Bell. (Mexico), 117.

” auribarbis Wied. (Brazil.). 113.

» barbatus F. (Brazil.) 112.

“ brevipennis Wied. (exot.). 108.

flavofasciatus Wied. (Brazil.).

113.

” foreipula Zell. cxv.It.

” geniculatus Meig. CXXXIx.

” gilvus L. 104.

” grossus F. (N.Amer.) 103.

” Heros Wied. (N.Amer.) 108.

” infernalis Wied. (Z.Amer ). 106.

7 labidophorus Wied. (Brazil).

DES

” macrolabis Wied. (N.Amer.) 113.

” macularis Wied (Z.Amer.). 112.

” Minos Wied. (Z.Amer.) 106.

” nigritarsis F. (Brazil.) 107.

” niveibarbis Bell. (Mexico). 117.

” Pluto Wied. (Z.Amer.) 106.

” Pogonias Wied. (N.Amer.) 114.

” punctipennis Meig. cxvur.

” robustus Wied. (Z.Amer.). 106.

” ruficauda Wied. (Z Amer.). 106.

” rufinus Wied. (Braz.). 113.

” rufipes F. (N.Amer.?) 107.

” rufus de G. 104.

” rusticus Meig. CxvVuI.

“ senilis Wied. (Z.Amer.) 115.

” setulosus Zett. CXXXIX.

” striola Wied. (Braz.). 113.

” stylatus F. (Amer.). 112.

” trichonotus Wied. (Braz.). 108.

” Truquii Bell. (Mexico). 117.

Asindulum, femoratum Meig. cxvit.

Atherix Ibis F. cxvurr.

Atomosia geniculata Wied. (Argent.). 105.

” pilipes Thoms. (Argent.). 105.

” pilosipes E. Lyach (Argent.).

105.

” tibialis Macq. (Columb.). 105.

” venustula E. Lyuch (Argent.)

105. i

” xanthopus Wied. (Mexico). 105.

Aulacigaster rufitarsis Meig. CxvIm.

Bacha elongata F. cxxx:x.

Beris chalybeata Först. cxvitr.

” vallata Forst. cxxxIx.

Blepharepium coarctatuin Perty (Argent.)

» luridum Rond. (Z.Amer.). 89

Bombylius fugax Wied. cxvur.

Brachypalpus Meigenii Schin. cxIx.

244

Cacodaemon Lucifer Schin. (Argent.). 97.

” Satanas Schin. (Argent.). 97.

Camarota flavitarsis Meig. cxvitt.

Catabomba melanostoma Macq. (Chile). 134.

. pyrastri L. (N.Amer.) 134,

Ceria barbipes Lòw (Argent.). 122.

Chilosia canicularis Pauz. CXIX.

Chironomus dorsalis M.ig. cxxxIx.

” hilarellus Zett. cxvi.

” laetus Meiz. cx vit.

. riparius Meig. CxxxIx.

” vernus Meig. CXVII.

Chlorops cereris Fall. cxt.

D glabra Meig. cxL.

” gracilis Meig. CxL.

" rufina Zett. CXVIIL.

Chrysogaster chalybeata Meig. cxıx.

” coemeteriorum Js. xxvr.

” metallina W. cxxxIx.

” splendens Meig. CXIX.

Chrysomyia formosa Scop. CXXXIX.

7 polita L. cxxxIx.

pee americana Schin. (Amer.) 119.

apicalis v.d.W. (Guadeloupe).

119.

” atrata F.

” aurea Meig. cxxxix.

P dispar v.d.W. (N.Amer.). 118.

" flaveola Meig. CxvIII.

” nigrita F. cxxxIx.

” quadrata Say (Quebec) 118.

Chrysotoxuin arcuatum L. cxix.

CXXXIX.

” festivum L. CxxxIXx.

” iutermedium Meig. cxIx.

” vernale Löw. cxIx.

Chyliza atriseta Meig. cxu.

Clavator punctipeunis Phil. (Chile). 103.

. sabulonum O. Sack. (N.Amer.)

103.

Clytia helvola Meig. cxvitt.

” tephra Meig. cxL.

Coeuosia mouilis Meig. CXvirr.

” verna i" CXVIII.

Comptosia bifasciata Macq (Chile). 86.

” consobrina Phil. (Chile). 86.

” Landbecki Phil. (Argent.). 86

° moutana Phil. (Chile). 86.

” vulgaris Phil. (Chile). 86.

Conops aeneus Scop. 131.

” vulgaris Scop. 129.

Cordylura albilabris F. cx.

Criorhina berberina F. exıx.

” id. var. Oxyacanthae Meig. CXIX.

’ ruficauda de G. cxIx.

Cylindrotoma glabrata Meig. cxxxIx.

Cyrtoneura curvipes Macq CXL.

” pabulorum Fall. cxL.

Cyrtopogon chrysopogon Löw. 100.

Dasyllis grossa I’. (Quebec). 103.

Dasypogon bonarieusis Macq. (Argent.). 89.

” coarctatus Walk. (Brazil.). 88.

” fulvicornis Macq (exot.). 103.

D longiungulatus Macq. (Braz.). 98,

RE Gi Ss TIER

Dasypogen Lucifer Wied. (Argent.). 97.

nigritarsis F. (Brazil.). 107.

” quadrimaculatus Bell (Argent.).

96.

rufescens Macq. (N.Amer.) 91.

rufipes F. (N.Amer.?) 107.

rutilus Wied. (Braz.). 98.

Satanas Wiel. (Argeut.). 97.

secabilis Walk. (Mexico). 89.

semirufus Wied. (Argent.). 96.

striola F. (Braz). 113.

subcontractus Walk. (Z.Amer.)

= az tre ta.

” teutonus L. CXVII.

” tristis Walk. (Argent.). 96.

" Winthemi Wied. (Z.Amer.). 93.

Dasythrix leucophaea E. Lynch (Argent.).

105.

Demoticus spretus Meig. XXVI, CxIx.

a placida v.d.W. (Argent.). 94.

rufescens Macq. (N.Amer.) 91.

” Weyenberghi v.d.W. (Arg.). 93.

” Winthemi Wied. (Z. Amer.). 93.

Dexia carinifrons Fall. cxvIt.

Dicranota bimaculata Schumm. CXXXIX.

Dicranus Tucma E. Lynch (Argent). 98.

Didea fuscipes Löw (Quebec). 133.

Dioctria Baumhaueri Meig. CxxxIx.

” Reinhardi Wied. caxxıx.

Diogmites discolor Löw (N.Amer.). 93.

” rufesceus v.d.W. (N.Amer.). 91.

Diptera van Argentina. CXXXV.

Discomyza ineurva Fall. ext.

Dizonias bicinctus Löw (Argeut.). 96.

Dolichogyna fasciata Macq. (Chile). 133.

Dolichopus equestris F. (Z.Amer.) 120.

” trivialis Hal. cxxxIx

Dryomyza fliveola Fall. cxL.

Eccritosia barbata F. (Brazil.). 112.

Echinomyia ferox Panz. cxxxIx.

” ursina Meig. CXIX.

Einpheria striata Meig. exvit.

Kinpis lutea Meig. cxxxix.

Ephippium thoracicum Latr. exvitt.

Kpithriptus albisetosus v.d.W. (Argent).

116.

Erax Rore Wied. (Bahia). 113.

bilineatus v.d W. (Argent). 115.

flavidus Macq. (Z.Amer.). 116.

flavofasciatus Wied. (Braz.). 113.

labidophorus Wied. (Braz.). 113.

macrolabis Wied. (N.Aıner.) 113.

macularis Wied (Z.Amer.). 112.

maculatus Macq. (Braz). 113.

Pogonias Wied. (N.Amer.). 114.

rufinus Wied. (Braz.). 113.

senilis Wied. (Argeut.). 115.

speciosus Phil. (Chile). 108.

striola F. (Braz.). 113.

stylatas F. (Amer.). 112.

” unicolor Bell. (Mexico). 114.

Erioptera propinqua Egg. CAXXIX.

Eriphia Bilbergi Zett. Cxviit,

BIER RER ANA ie è a HM

Eristalis aeneus F. (Quebec). 131.

” agrorum F. (Z.Amer.). 130.

alpinus Panz. CXIX.

” Bastardi Macq. (Quebec). 128.

” bogotensis Macq. (Argent.). 129.

» chalybeus Macq. (N.Amer.). 129.

” cryptarum F. CXIX

” cupreivittatus Wied. (N.Amer.).

131.

” dimidiatus Wied. (Quebec). 129.

v furcatus Wied. (Argent). 131.

” l’Herminieri Macq. (N Amer.).

129.

hirtus Löw (N.Amer.). 128.

nemorum? L. (Quebec). 128.

niger Macq. (N.Amer.) 129.

RO RI

130.

tenax L. cxxxIx, 129.

130.

” trifasciatus Say (N.Amer.). 130.

” unieolor v.d.W. (Guadeloupe).

131.

D uvarum Walk. (N.Amer.). 130.

” vinetorum F. (Amer.). 150.

Eumerus lunulatus Meig. CXxxIx.

Exorista Heraclei Meig. cxIx.

Geomyza combinata L. cxL.

Graphomyia maculata Scop. CXL.

Gymnosoma rotundata L. CXXXIX.

Helomyza similis Meig. CXL.

Helophilus similis Macq. (Quebec). 132.

” trivittatus I’. CKXXix.

Hilara maura F. CxxxIx.

Holopogon bullatus v.d.W. (Argent ). 100.

Homalomyia lepida Wied. cxL.

” scalaris F. Xvi.

Ilormomyia producta Meig. CXXXIX.

Hyalomyia aurulans Meig. cxIx.

” muscaria Fall cxıx.

” umbripennis Meig. CXIX.

Hybos grossipes Ls. CXxx'x.

” femoratus Müll. xxvr.

Hydatostega poliogastra Phil. (Chile). 121.

Hydrellia griseola Fall. cxx.

Hylemyia linogrisea Meig. cxL.

” variata Meig. CXL.

Ilypenetes asiliformis v.d. W. (Argent ). 101.

Lampria bieolor Wied. (N.Amer.). 105.

” clavipes F. (Brazil.). 104.

” mexicana Macq. (Mexico) 105.

Laparus argeutinus v.d.W. (Argent.). 9.

Laphria analis Macq. (N.Amer ). 103.

" bicolor Wied. (N.Amer.).

elavipes F. (Z.Amer.). 104

eoarctata Perty. (Brazil). 88.

* a sa =

gilva L. cxxxix, 104.

ineisuralis Macq. (N.Amer.).129.

inflexus Walk. N.Amer.). 129.

pygolampus Wied. (Braz.). 129.

quadraticornis Macq. (Z.Amer.).

testaceiscutellatus Macq.(Z.Am.).

105.

erythropyga Wied. (Braz.). 104.

geniculata Wied. (Argent.). 105.

Laphria labiata F. (Brazil.). 103.

" megacera Macq (N.Amer.). 105.

” tergissa Say (N. Amer.\. 103.

” xanthocnema Wied. (Brazil.).

104.

” xanthopus Wied. (Z. Amer.). 105.

Lauxania aenea Fall. cxL.

” eylindricornis F. cxL.

Leptis fumipeanis Say (N. Amer.). 118.

” griseola v. d. W.(N. Amer.). 118.

” hirta Löw (N. Amer.). 118.

” mystacea Macq. (N. Amer.). 118.

” plumbea Say (N. Amer.). 118.

” quadrata Say (N. Amer.). 118.

” reflexa Walk. (N. Amer.). 118.

” tringaria L. CXXXIX.

Leptogaster cylindricus de G. XXvI.

” guttiventris Zett. CXXXIX.

Leria caesia Meig. cxvuI.

” serrata L. CXVII.

Limnia marginata I’. cxr.

” obliterata F. cxL.

” unguicornis Scop. CXL.

Limnobia modesta Meig. CXXXIX.

Limnophila ferruginea Meig. CXXXIX.

” lucorum Meig. CXVIIL

Limnophora varians Zett. CXL.

Limosina pumilio Meig. XIV, XVI.

Lispe consanguinea Löw. XXVI.

” tentaculata de G. XXVI.

Lonchoea fumosa Egg. CXVIIL.

Loxocera elongata Meig. CXL.

Lucilia macellaria F. xv.

Macquartia tenebricosa Meig. CXVIII.

Mellophora fasciata Walk. (Brazil.). 107.

” fascipennis Macq (Brazil.). 107.

7 inferualis Wied. (Brazil.). 106.

Minos Wied. (Brazil.). 106.

nigritarsis F. (Brazil.). 107.

Pluto Wied. (Argent.). 106.

rubusta Wied. (Brazil.). 106.

ruficauda Wied. (Argent.). 106.

” tibialis Macq. (Brazil.). 107.

Megapoda cyauea Macq. (Brazil.). 103.

” labiata F. (Brazil.). 103. .

Melanostoma mellina L. CXX<Ix.

Melithreptus nitidicollis Zett. OXXxXiX.

RER et)

” scriptus L. CXXXIX.

Meromyza laeta Meig. CXL.

” saltatrix L. CXL.

” variegata Meig. CXL.

Mesembrina meridiana’ 1. cxt.

Metopia leucocephala Rossi. CXXXIX.

Microdon devius L. cxIx.

Micropeza corrigiolata L. cxL.

Miltogramma murina Meig. CXIX.

Mochtherus Truquii Bell. (Mexico. 116.

Morinia nana Meig. CXL.

Musca equestris K. (Z.Amer.). 120.

” lappona L. (Quebec). 126.

” porcina de G. 129.

” pyrastri L. 134.

» Rosae de G. 134.

246 REG

Musca tenax L. 129.

Myopina reflexa Rob. D. xxvr.

Nemopoda cylindrica F. cxt.

Norellia spinimana Meig. cxr.

Notiphila annulipes Stenh. cxr.

” nigricoruis Stenh. cxL.

Nyctia halterata Panz. CXVIIL.

Occemyia atra F. cxxxIx.

Ogcodes zonatus Er. cxvII.

Opomyza florum F. cxL.

Oruidia obesa Ene. (Z.Amer.). 122.

Orthoneura elegans Meig. cxIx.

Oscinis maura Fall. cxL.

Oxycera formosa Meig. CxVuI.

Oxyphora miliaria Schr. cxL.

Pachygaster ater Panz. CXXXIX

Pachyrhina annulicornis Meig. CXxxIx.

” Histrio F. cxxxIx.

Panops aeneus Phil. (Argent.). 88.

Paragus lacerus Löw. CXXXIX.

” tibialis Fall. var. cxxxix.

Parydra aquila Fall. xxvi, cxvu.

Phania vittata Meig. cxIx.

Phonicoleptus Busiris E. Lynch (Argent).

Ip:

Phora ciliata Zett. cxvu.

. distincta Egg. CxVIII.

” iridipennis L. Duf. cxL.

Phyllomyza securicornis Fall. cxL.

Physocephala rufipes F. cxxxIx.

Phyto lepida Meig. cxt.

Pipiza carbonaria Meig. cxxxIx.

Pipizella annulata Meig. cxxxIx.

” virens F. CxxxIx.

Pipunculus pratorum Fall. cxxxix.

” ruralis Meig. cxxxIx.

Planetolestes coarctatus E. Lynch (Argent).

Platychirus clypeatus Meig. CxxxIx.

Platypalpus rufipes Meig. cxvıu.

” unguiculatus Zett. CXVIII.

Platyparea discoidea F. CXvrir.

Platystoma seminationis F. cxL.

Plesiomma semirufa Wied. (Argent.). 96.

Pollenia rudis F. cxL.

” varia Meig. CXL.

Porphyrops praerosus Löw. CXXXIX.

Proctacanthus brevipennis Wied. (Argeut.).

108.

” brevistylatus v.d.W. (Argent.).

Joke

” Heros Wied. (N.Amer.). 108.

” rubriventris Macq. (Argent.).

108.

” senectus v.d.W. (Argent.). 110.

” virginianus v.d.W. (Virgin).

109.

Prolepsis furiflamma Walk. (Argent.). 97.

” Lucifer Wied. 97.

Promachus rufipes F. (N.Amer.?) 107.

” trichonotus Wied. (Braz.). 108.

Psarus abdominalis F. cxxxIx.

Psila fimetaria L. CXL,

VS, MEER,

Psila nigra Fall. ext.

Psilocephala nigra Say (Mexico). 118.

Psilopus eqnestris F. (Argent.). 120.

" grisoprasius Walk.(Guadeloupe).

120.

” longisetosus

120.

Pteropexus bicolor Macq. (Bogota). 88.

Pyrellia cadaverina L. cxt.

Rhinophora melania Meig. xxvI.

Sapromyza longipennis F. cxL.

v.d.W. (Brazil.).

” lupulina F. cxL.

” praeusta Fall. cxL.

” rorida Fall. cxL.

Sarcophaga carnaria L. cxL.

” dissimilis Meig. CXL.

Scaeva pyrastri F. 134.

Scellus poliogaster Phil. (Chile). 121.

Scenopinus fenestralis L. cxxxıx.

Sciara conspicua Winn. CXVIT.

” placida Winn. CxVII.

” Thomae L. CXXXIX.

Sciomyza ciuerella Fall. cxr.

” griseola Fall. xxvI, CXL.

Sciophila alacris Winn. cxvIt.

” hyalinata Meig. cxvit.

Scleropogon ochraceus v.d.W. (N.Amer.).

Scyphella flava L. exr.

Senobasis annulata Big. (Cuba). 89.

“ auricineta Schin. (Z.Amer.). 89.

Sericomyia lappona L. (Quebec). 126.

Sieus ferrugineus L. CXXXIX.

Simulia nana Zett. CXVIL.

Siphona flavifrons Staeg. CXXXIX.

Spilographa Meigenii Löw. cxvur.

Spilomyia vespiformis L. CXIX.

Stenopogon ochraceus v.d W.(N.Amer.). 96.

Sterphus antennalis Phil. (Chile). 133.

Syneches punctipennis v.d.W. (N.Amer.).

119.

” simplex Walk. (N.Amer.). 119.

Syntomogaster delicata Meig. cxIx.

Syritta pipiens L. cxxxIx.

Syrphus aeneus F. 131.

” aftinis Say (N.Amer.). 134.

agrorum À. (Z Amer.). 130.

” calceolatus Macq. (Chile). 136.

” excisus Zett. CXXXIX.

” hortensis Phil. (Chile). 135.

” lapponum F. 126.

” laternarius Mill. cxIx.

” latifacies Macq. (Chile). 134.

„ melanostomus Macq. Chile). 134.

” obesus F. (Z.Amer.). 122.

” ochrostoma Zett. (Quebec). 134.

” pyrastri F. 134.

sexguttatus v.d.W. (Argent.).

135.

” sexmaculatus Macq. (Z.Amer.).

135.

” sexnotatus Meig. CxIx.

” tenax F. 129.

BERT SI RL

Syrphus transfugus F. 134.

” vinetorum F. (Z.Amer.). 130.

Tabanus fulvus Meig. cxxxıx.

” pilosus Löw. cxviit.

» sudeticus Zett. cxvIII.

Tachina larvarum L. cxxxIx.

» rustica Meig. cxxxIx.

Temnocera recta v.d.W. (Argent.). 124.

” setigera O.Sack.(N.Amer.). 126.

” spinigera Wied. (Argent.). 123.

” violacea Ene. (China). 123.

Temnostoma alternans Löw (Quebec). 133.

Tephritis dioscurea Löw. cxL.

” Leontodontis de G. cxvuI.

” pantherina Fall. cxr.

» ruralis Low. cxvui.

" tessellata Löw. xxvI.

Tetanocera elata F. cxL.

” laevifrons Löw. cxL.

Themira gracilis Zett. cxu.

Thereva nigra Say (N.Amer.). 118.

Thryptocera crassicornis Meig. CXXXIX.

Tipula hortensis Meig. cxxxIx.

” truncorum Meig. CxxxIx.

Trypeta Colon Meig. cx.

” Onotrophes Löw. cxL.

Urophora quadrifasciata Meig. exvıt.

Volucella bombylans L. cxxxIx.

” inanis L. cxIx.

” inflata L. cxIx.

” notata Big. (Argent.). 122

” obesa F. (Z.Amer.). 122.

” scutellata Macq. (Chile). 122.

spinigera Wied. (Z.Amer.) 123.

Rsc tenellus Wied. cxxxIx.

Xanthogramma citrofasciata de G. cxIx.

” ornata Meig. CxxxIx.

Xylota abiens Meig. cxIx.

” femorata L. cxIx.

Zodion notatum Meig. cxxxIx.

Zygomyia valida Winn. cxvir.

ARACHNOIDEA, ACARINA, enz.

Acarina (Plaats der) in het systeem. cxxIx.

x (Gehoor-organen bij). Cxxx.

Amaurobius terrestris C. Koch. xxvir.

Analges bidentatus Gieb. cxxxt.

” Halleri Oudem. cxxxr.

247

Attus falcatus Cl. xxvir.

Clubiona neglecta Cambr. xxvir.

Diaea dorsata F. xxviI.

Ero saxatilis C. Koch. xxvir.

Euophrys falcatus Cl. xxvir.

Gasteracantha curvicauda Vauth. (Sumatra).

CXXIV.

” globulata Walck. (id.). cxxIv.

” malayensis Sim. (id.). cxxIv.

” mammosa C. Koch. (id.). CxxIv.

Liphistius desultor Schiödte (id). cxxurr.

Melanophora petrennis C. Koch. xxvir.

Meta Merianae C. Koch. xxvır.

Oxyopes variegatus Hahn. xxvit.

Schorpioen (Levende). cxxIl.

Spinnen der Sumatra-expeditie. exxır.

Thomisus dorsatus F. xxvır.

ALGEMEENE ZAKEN.

Destrée Jr. (Ch.) bedankt als lid der Ver-

eeniging. IV.

Diptera (J. Mik, Over het prepareren van).

XCI.

Electrische schokken door insecten ver-

oorzaakt. CxxxvI.

Geographische verspreiding van planten en

dieren. CXXVIII.

Insecten-collectie der Vereeniging (Ver-

koop van de). v.

Jaspers Jr. (J.), nieuw lid der Vereeni-

ging. IV.

Kruimel (J. Gerard), idem. rv.

Limburg (Inlandsche insecten alleen uit)

bekend. cx.

Microlepidoptera (Over het vangen en be-

handelen van). xr.

Noordpool-expeditie (Insecten

CXXXV.

Oudemans (J. F.), nieuw lid der Ver-

eeniging. Iv.

Sumatra-expeditie (Stand van het werk

over de). VIII, CXXV.

Voorschriften zamen te stellen voor het

verzamelen enz. van insecten.

OXXXVI.

Zuchold (Bibliotheca hist. nat. van). cxxIx.

van de).