INHOUD

VAN HET

ZEVENTIENDE DEEL.

Verslag van de 28“ Zomervergadering .

Lijst der Leden . :

» » bijgekomen boeken.

Verslag van de 7° Wintervergadering

P. C. T. SneLLEN, Opgave der Geometrina en Pyralidina

in Nieuw-Granada enz., verzameld door W. Baron von

NOLCKEN er Patni at en

F.M. van per Wurp, iele aanteekeningen n°. 4.

Dr. H. WevensBeren, Varia entomologica . :

F.J. M. HeyLAERTS, fils, Les Macrolépidoptères de Breda

et de ses environs. Fin supplémentaire, n°. 4 .

C. Ritsema, Cz., Aanteekeningen betreffende Hymeno-

ptera van he Guinea DIE È

F.J. M. HryLAERTS, Jr., Grapholitha ui nov. sp.

J. van LEEUWEN, Jr., Over de haren der rupsen van

BASE DMAE

Prof. Dr. H. Wevensercn, Mamillo Curtisea Weyenb.

De GRAAF en SNELLEN, nieuw voor de

fauna van Nederland

H. ALBARDA, Deux nouvelles espèces de Trichopteres

d’Europe.

Bladz.

XXVII.

- XXXIII.

LXIII.

VAER BEEN LN TR

hake

HERE

CE Wea /

TIJDSCHRIFT VOOR ENTOMOLOGIE,

NEDERLANDSCHE ENTOMOLOGISCHE VEREENIGING —

Dr. S. €. SNELLEN VAN VOLLENHOVEN

Da. A. W. M. VAN HASSELT

| EN

F. M. VAN DER WULP

ZEVENTIENDE DEEL

Jaargang 1873-74

2 2. Allevering

8 GRAVENHAGE |

MARTINUS NIJHOFF

1908-14:

VERSLAG:

ACHT -EN-TWINTIGSTE ZOMERVERGADERING

NEDERLANDSCHE ENTOMOLOGISCHE VEREENIGING,

GEHOUDEN TE BREDA

den 7 Junij 1873.

Voorzitter : Mr. W. Albarda.

Met den Voorzitter zijn tegenwoordig de heeren Mr. J. Herman

Albarda, Gordon, Heylaerts, Baron Lewe van Middelstum,

Lodeesen, Maitland, C. Ritsema Cz., Dr. van Rossum, P. C.

T. Snellen, Dr. M. C. Ver Loren van Themaat, Mr. Snellen

van Vollenhoven en van der Wulp. |

De heeren Dr. van Hasselt, M. M. Schepman, Ivangh Schepman,

Ritzema Bos, Brants en Erbrink hebben schriftelijk medege-

deeld, dat zij verhinderd zijn de vergadering bij te wonen.

De Voorzitter opent de vergadering en heet de tegenwoordig

zijnde leden welkom. Hij vraagt of iemand der leden ook

eenige bedenking wenscht in ’t midden te brengen ten aanzien

van de notulen der beide vorige vergaderingen (die van 15

Junij 1872 te Haarlem en die van 28 December 1872 te Leiden),

zoo als deze gedrukt aan de leden zijn rondgezonden en opge-

nomen zijn in deel VIII (2de serie) van het Tijdschrift. Wijl

niemand daarover het woord verlangt, worden die notulen

alzoo geacht bij deze te zijn goedgekeurd.

li VERSLAG.

De Voorzitter brengt het volgende jaarverslag uit :

„Mijne heeren!

„Art. 17 onzer wet legt mij den pligt op jaarlijks in de

zomervergadering verslag uit te brengen over den toestand der

Vereeniging. Mij van die verpligting kwijtende, heb ik de eer

dit te doen over hetgeen is geschied sedert onze laatste zomer-

bijeenkomst te Haarlem.

„Ik open de rij mijner mededeelingen, helaas! weder met

de vermelding van verliezen, die onze Vereeniging geleden

heeft. Op 21 October 1872 ontviel ons in den ouderdom van

82 jaren de Nestor onzer Vereeniging en een harer oprigters,

de heer J. Backer Sr. te Oosterbeek. Diegenen onder U, die

hem persoonlijk gekend hebben, zullen het mij nazeggen, dat

hij, hoe oud in jaren, nog steeds met jeugdigen ijver voor de

beoefening onzer lievelingsstudie bezield was. Hij was een der-

genen, die zich aan de spits stelden, toen voor eenige jaren

proeven werden genomen, om de aankweeking der zijderups

Yama-Maju hier te lande mogelijk te maken, en hij heeft zich

bovendien in vele opzigten jegens onze Vereeniging verdienstelijk

gemaakt. Wij betreuren zeer zijn afsterven, en hoewel hij sints

eenige jaren onze vergaderingen niet meer kon bijwonen, meen

ik te mogen zeggen, dat hij nog lang bij ons niet zal worden

vergeten.

» Eenige dagen later, op 25 October 1872, stierf ons ge-

acht corresponderend lid Professor Wesmael te Brussel. Con-

stantijn Wesmael was te Brussel geboren den 4 October 1798.

Hij was leeraar (professeur) eerst aan het lyceum te Charleroi,

later aan het athenaeum te Brussel en aan ’s Rijks veeartsenij-

school aldaar, president van de commissie van bestuur over

’s Rijks Museum van natuurlijke historie, lid van de konink-

lijke academie van wetenschappen in België en voorzitter van

de Belgische Entomologische Vereeniging. Hij heeft zich jegens

de Entomologie zeer verdienstelijk gemaakt door tal van op-

stellen, meest in de Annalen der Belgische academie van

wetenschappen opgenomen en over alle orden van insecten

VEN RAT stp A a! ut

loopende. Zijne voornaamste studie had echter betrekking op

de Hymenoptera en hierover schreef hij, behalve eene menigte

kleinere, twee zeer belangrijke werken, namelijk: Tentamen

dispositions methodicae Ichneumonum Belgiae en Monographie

des Braconides de la Belgique. Wesmael was corresponderend

lid onzer Vereeniging sedert 1853.

„Behalve door den dood, verloor onze Vereeniging nog

twee leden. De heeren R. Sinia, leeraar aan de hoogere

burgerschool te Enkhuizen, en Dr. M. Salverda, inspecteur

van het middelbaar onderwijs, hebben voor hun lidmaatschap

bedankt; de eerste geeft als reden daarvoor aan, dat hij tot

zijn leedwezen nimmer onze vergaderingen kan bijwonen, doch

wenscht, wanneer hij eene minder afgelegen standplaats zal

hebben bekomen, weder lid te worden. Daartegenover staat

dat de heer W. J. Boogaard, die in den vorigen zomer zijn

lidmaatschap had opgezegd, van dat besluit is teruggekomen,

en dat wij ons mogen verheugen in de toetreding van twee

nieuwe leden, de heeren Dr. A. J. van Rossum, leeraar aan

de hoogere burgerschool te Enschedé, en A. Schmier de

Poorter, zoodat de geleden verliezen zijn hersteld.

„Professor Thorell te Upsala in Zweden, op de vorige

zomervergadering door U tot Eerelid onzer Vereeniging be-

noemd, heeft die onderscheiding met erkentelijkheid aangenomen.

„Ik acht mij verpligt hier te vermelden, dat het Bestuur

onzer Vereeniging eene uitnoodiging heeft ontvangen om deel

te nemen aan eene feestviering op 2 April jl., ter gelegenheid

dat de heer G. ridder von Frauenfeld gedurende meer dan 20

jaren als eerste Secretaris van het K. K. Zoologisch-Botanisch

Verein te Weenen is werkzaam geweest. Gelijk U bekend zal

zijn, is de heer von Frauenfeld niet alleen een zeer ijverig Secre-

taris dier met roem bekende wetenschappelijke inrigting, maar

tevens een uitstekend entomoloog, terwijl daarenboven onze

leden, die Weenen hebben bezocht, eenparig zijne heuschheid

roemen. Wij hadden dus gaarne aan de gedane uitnoodiging

gevolg gegeven, doch zij is tot ons leedwezen zoo laat in onze

handen gekomen, dat daartoe de mogelijkheid niet meer bestond,

IV VERSLAG.

si Het zij mij vergund U hier nog in herinnering te brengen,

dat het Bestuur onzer Vereeniging in het afgeloopen jaar eene

belangrijke wijziging heeft ondergaan. in de buitengewone

vergadering, te Leiden den 28” December 1872 gehouden, is

onze waardige leidsman, Mr. S. C. Snellen van Vollenhoven,

die jaren lang onze Vereeniging met vaste hand heeft bestuurd,

als Voorzitter afgetreden en ik ben door Ulieden in zijne plaats

benoemd. Het Bestuur erkent met dankbaarheid de vele

diensten, door den heer Snellen van Vollenhoven in zijne hoe-

danigheid van Voorzitter aan onze Vereeniging bewezen, en

het troost zich over zijn gemis alleen daardoor, dat hij althans

als Conservator zijne plaats in het Bestuur bleef behouden,

nadat door U van de bevoegdheid, in art. 13 der wet ver-

leend, is gebruik gemaakt om een zesde lid van het Bestuur

te benoemen.

„Met het buitenland staat onze Vereeniging op den besten

voet. Voortdurend worden nog door het Bestuur nieuwe be-

trekkingen aangeknoopt en van ons Tijdschrift worden niet

minder dan 35 exemplaren aan buitenlandsche zustervereeni-

gingen en geleerden, in ruil van hunne werken, verstrekt. Het

centraal-bureau voor wetenschappelijke verzendingen, onder

het beheer van Professor E. H. von Baumhauer, blijft ons daarbij

goede diensten bewijzen.

» Het 8ste deel der 2de serie van het Tijdschrift zal weldra

voltooid zijn. Van de platen aan het Yde deel ontbrekende,

zijn de laatsten nog in bewerking wat het kleuren betreft;

doch het laat zich aanzien dat zij bij de eerstvolgende aflevering

van het 8ste deel kunnen gevoegd worden.

„De insectenverzameling onzer Vereeniging heeft in het

afgeloopen maatschappelijk jaar vrij groote verbeteringen onder-

gaan ten gevolge van de welwillende toezendingen van vele

inlandsehe voorwerpen door de heeren Snellen, J. H. Albarda,

Ritsema, Heylaerts, Everts, Piaget, Leesberg, de Man en

anderen, wien daarvoor groote dank wordt toegebragt. Vol-

ledige lijsten over te leggen van het ingekomene is door toe-

vallige omstandigheden zeer moeijelijk geworden en kan ook,

VERSLAG. VI

bij de veelvuldige inzendingen, niet wel van den Conservator

worden gevergd, ofschoon niet kan worden ontkend, dat zoo-

danige opgave voor de toekomst zeer wenschelijk zou zijn en

dan ook zoo mogelijk op de volgende zomervergadering zal

worden gedaan.

Is nu de collectie in aantal soorten en voorwerpen vooruit-

gegaan, zij heeft niet gewonnen wat den toestand van zeer

. vele kleinere insecten betreft; integendeel zij is door vochtig-

heid en schimmel achterwitgegaan. Inderdaad het is zeer te be-

jammeren, dat de plaatsing der verzameling op ’s Rijks Museum

niet geheel aan de verwachting voldoet. Wel is de collectie

aldaar gevrijwaard tegen grove beschadigingen, en staat er

onder het bereik en onmiddellijk opzigt van den persoon, aan-

gesteld om haar behoorlijk te verzorgen, doch het verlies dat

zij aan kleine en tedere voorwerpen lijdt door toetreding van

vochtigen luchtstroom is niet gering te schatten; waarom het

van dringend belang moet worden geacht maatregelen te be-

ramen, ten einde de algeheele bewaring der verzameling voor

de toekomst te verzekeren.

„Sedert het laatste verslag is er ten opzigte der bibliotheken

veel geschied. De catalogi, zoowel van de bibliotheek Har-

togh Heys van de Lier als van die der Vereeniging zijn afge-

drukt en in uwe handen. De Bibliothecaris heeft zich door dit

werk jegens ons bijzonder verdienstelijk gemaakt. Het was niet

wel mogelijk, om in de catalogi den korten inhoud der ver-

schillende tijdschriften op te nemen; daar evenwel voor het

gebruik der bibliotheek dit een zeer gewenschte maatregel is,

zal de Bibliothecaris jaarlijks voortaan eene lijst van den entomo-

logischen inhoud der ingekomen vervolgen van de tijdschriften

opmaken, die met het verslag zal worden gedrukt en rondge-

zonden. Wij hopen door dezen maatregel aan velen genoegen

te doen en een grond voor klagten weg te nemen.

„Zoo als zal blijken uit de lijsten der bijgekomen boeken na

het opmaken der catalogi, zijn de beide bibliotheken dit jaar

weder belangrijk in omvang toegenomen, zoodat nu niet alleen

door vocht, maar ook door gebrek aan ruimte, het lokaal

VI VERSLAG.

waarin dusverre de boeken zijn geplaatst, daarvoor minder ge-

schikt moet worden geacht. Ik heb mij persoonlijk overtuigd,

dat de deswege reeds vroeger door den Bibliothecaris geopperde ©

grieven ten volle gegrond zijn, en gij hebt onder de punten

van behandeling voor deze vergadering kunnen opmerken, dat

het Bestuur er met ernst op bedacht is om aan dezen toestand

een einde te maken.

„De vermeerdering onzer bibliotheken ontstaat vooreerst uit

de werken in ruil tegen ons Tijdschrift verkregen, en in de

tweede plaats door aankoop onder anderen van dat gedeelte van

de reis der Novara, waarin de insecten behandeld worden (Co-

leoptera, Hymenoptera, Hemiptera, Neuroptera en Diptera), — de

Lepidoptera zijn ons door den bewerker, ons Eerelid Dr. Felder

te Weenen toegezegd; — voorts het eerste deel der Observa-

tions de zoologie et d'anatomie comparée van de reis van Hum-

boldt en Bonpland, waarin de insecten door Latreille beschreven

zijn. Verder heeft de Vereeniging ingeteekend op een pracht-

werk van Prof. Westwood, getiteld: Thesaurus entomologicus or

Illustrations of new, rare and interesting Insects, waarvan vol-

gens het prospectus de eerste aflevering vóór 1 Juli} e. k. zal

verschijnen.

„Geschenken ontvingen wij van de Koninklijke universiteit

van Noorwegen en van de heeren G. L. Mayr, A. Quetelet,

H. T. Stainton en H. D. J. Wallengrèn; terwijl de heer Snel-

len van Vollenhoven onze bibliotheek onder anderen verrijkte

met een groot gedeelte van Panzer's Faunae insectorum Germa-

nice intia en Küster's Kaefer Europa’s.

„In het binden der boeken is geregeld voorzien, en de tijd-

schriften in ruil tegen het onze komen regelmatig in, met uit-

zondering van dat der Russische Vereeniging, hetwelk zich nog

steeds laat wachten.

„En nu, mijne Heeren, ben ik genaderd tot een voor onze

Vereeniging zeker niet onbelangrijk punt, den toestand onzer

financiën. Dank zij de goede zorg van onzen naauwkeurigen en

ijverigen Penningmeester, sluit de rekening der algemeene kas,

die met een batig saldo van /506.025 het jaar begon (met

VERSLAG. VII

inbegrip van het restant-legaat van wijlen van Eyndhoven),

thans met een batig slot van f 602.24 en een pandbrief groot

f100 à 4 percent Nat. Hypotheekbank. Het ondersteuningsfonds

voor de uitgave van het Tijdschrift bestaat thans, behalve uit

een saldo in kas van / 61.285, uit een pandbrief groot f 500 en

een groot f 100, beiden à 5 percent Nat. Hypotheekbank. De

kas van de bibliotheek Hartogh Heys van de Lier, die met de

meeste naauwgezetheid door onze hooggeachte Donatrice wordt

gevoed, sluit met een batig saldo van f 310.68.

„De verslagen der beide wetenschappelijke vergaderingen en

de inhoud van het Tijdschrift hebben ook diegenen uwer, die

verhinderd zijn geweest aan de werkzaamheden deel te nemen,

de overtuiging kunnen schenken, dat onze Vereeniging in het

afgeloopen jaar niet onvruchtbaar heeft gearbeid, en ik meen

hieruit het gevolg te mogen trekken, dat zoowel wat hare huis-

houding aangaat als op het standpunt van haren werkkring,

onze Vereeniging vooruitgaat. Het is voor het eerst, mijne

Heeren, dat ik in Uwe vergadering een verslag uitbreng, steun

mij in mijne pogingen, om in volgende jaren naar waarheid

van verderen vooruitgang te mogen spreken.”

Nadat het bovenstaande jaarverslag is voorgelezen, stelt de

Voorzitter voor, om alsnog aan den heer G. ridder von Frauen-

feld te Weenen een schrijven te rigten, waarin het leedwezen

der Entomologische Vereeniging wordt uitgedrukt, dat zij niet

in de gelegenheid is geweest, om van hare deelneming in de

feestviering op 2 April jl. te duen blijken. Dat voorstel wordt

bij acclamatie aangenomen.

De Penningmeester brengt zijne rekening en verantwoording

over het jaar 1872/73 ter tafel, en de Voorzitter noodigt de

heeren Mr. J. Herman Albarda en Baron Lewe van Middelstum

uit, om die rekening op te nemen. Deze verklaren zich daartoe

bereid en houden zich onmiddellijk met hunne taak bezig.

Evenzeer wordt door den Penningmeester, ingevolge het 2de

lid van art. 27 der wet, ingediend de volgende schets eener

begrooting voor het jaar 1873/74.

VIN VERSLAG,

Inkomsten:

Contributiën van begunstigers . . . . . . . . f 295.—

i si gle deni. sic polo . +. « - 460.—

Verkoop van exemplaren van het Tijdschrift, deel

WII (2densenie) ey acy eee za Peele i EE OR

Rentensranspandbriefsen kassen 2 Annen e nd

f 1000.—

Uitgaven :

Onkosten der zomervergadering. . . . . . . . f 25—

. Söwinterveraaderne » .... ace ay ee 00;

Conserveren der collectie. . . . .. 02... ......29

Onkosten 5 Mie

Diverse kleine onkosten, porto’s enz. . . : - T5.—

Aandeel in de kosten van het wetenschappelijk centr a

beun Gin 6 2090.

Rekening ei à van het Tijdschrift, oc a van

boeken GUZEL

Inbinden van hoeken 2 va. 0. 00.0.0 200020020 hapa rn Occ

Omyoorziene ulisayen N

f 1000.—

Het voorstel van het Bestuur, om Dr. C. A. Dohrn, President

der Entomologische Vereeniging te Stettin, tot Eerelid te be-

noemen, wordt met algemeene stemmen aangenomen. Aan den

Secretaris wordt opgedragen den benoemde hiervan kennis te

geven.

De Voorzitter stelt alsnu aan de orde, maatregelen te be-

ramen tot het verkrijgen van eene betere plaatsing voor de

bibliotheek en de collectie. Hij herinnert, dat de bibliotheek

der Vereeniging zoowel als die van wijlen den heer Hartogh

Heys van de Lier zich bevinden in een lokaal te Leiden, door

de welwillendheid van den heer J. Kneppelhout aan de Ver-

eeniging ten gebruike afgestaan. Daaraan is intusschen het

bezwaar verbonden, dat er niet gestookt kan worden, hetgeen

voor hen die de bibliotheek bezoeken en niet het minst voor

den bibliothecaris, die er bijna dagelijks te arbeiden heeft,

VERSLAG. IX

des winters een groot ongerief veroorzaakt, en wat erger is,

de boeken, bij vochtig weder, door schimmel enz. doet lijden;

maar bovendien, bij het aantal boeken, die er jaarlijks aan

worden toegevoegd, zal weldra het vertrek te klein worden,

zoodat de Vereeniging, ware ’t ook alleen om die reden, nood-

wendig naar eene andere en ruimere gelegenheid zal moeten

omzien.

Wat de collectie van inlandsche insecten betreft, ook deze

heeft, gelijk reeds in het verslag van den Voorzitter werd

opgemerkt, van vochtigheid te lijden, een gevolg van hare

plaatsing in een lokaal van ’s Rijks Museum, waarin niet ge-

stookt kan worden. Het zou daarom zeer wenschelijk zijn,

indien zij mede naar elders kon worden overgebragt.

Het Bestuur zou het meest doelmatig achten, indien voor

rekening der Vereeniging een geschikt lokaal kon worden

gehuurd, dat bibliotheek en collectie beiden kon bevatten en

behoorlijk van eene stookplaats is voorzien. Het laat zich echter

verwachten, dat niet voor 1 Mei des volgenden jaars aan deze

plannen eenig gevolg kan worden gegeven, en daar de zaak,

wegens de vochtigheid der thans gebruikte lokalen, dringt,

stelt het Bestuur voor, om, zij het ook alleen voor den

eerstvolgenden winter, in het lokaal der bibliotheek den aldaar

bestaanden schoorsteen op te trekken, een kagchel aan te

schaffen en daarin te stoken, waartoe de heer Kneppelhout,

als eigenaar van het gebouw, bereids vroeger vergunning heeft

gegeven; terwijl voor de collectie (door gunstige beschikking

van den Directeur des Museums, Prof. Schlegel) tijdelijk eene

plaats zal worden ingeruimd (op de insectengalerij van het

Museum), alwaar des winters gestookt wordt.

De Voorzitter wenscht het gevoelen der Vergadering te ver-

nemen omtrent de bovengemelde plannen. Nadat deswege uit-

voerige beraadslagingen hebben plaats gehad, waarbij de heer

Heylaerts het gebruik van Acidum phenicum aanprijst als een

afdoend middel tegen vocht en schimmel '), wordt aan het

1) Zie hetgeen de heer Heylaarts deswege nog heeft vermeld, onder de weten-

schappelijke mededeelingen , hierna.

x VERSLAG.

Bestuur de verlangde magtiging verleend, om tegen 1 Mei des

volgenden jaars een lokaal te huren, ten einde daarin zoowel

de bibliotheek als de collectie over te brengen; om voorts de

noodige maatregelen te nemen, dat daarin des winters kan

worden gestookt; en eindelijk om al dadelijk in het bezwaar

der vochtigheid op de bovenomschreven wijze voorloopig te

voorzien.

Wordt overgegaan tot de definitieve benoeming van een zesde

lid in het Bestuur, en wordt daartoe met algemeene stemmen

op een na gekozen Mr. S. C. Snellen van Vollenhoven, die

verklaart zich die benoeming te laten welgevallen, en — daar

het Bestuur hem op nieuw de betrekking van Conservator op-

draagt — gaarne te blijven voortgaan met de zorg over de

“inseetenverzameling op zich te nemen. De Voorzitter maakt

zich tot tolk der Vergadering, door te zeggen dat de Vereeni-

ging zich gelukkig mag rekenen met dezen uitslag, waardoor

de heer Snellen van Vollenhoven bij voortduring in het Bestuur

zitting blijft houden. De heer Snellen van Vollenhoven voegt

evenwel hierbij de opmerking, dat, nu hij niet meer te Leiden

is gevestigd, de waarneming van zijne betrekking als Conser-

vator voor de Vereeniging eenige geringe kosten zal na zich

slepen, wegens de reizen naar Leiden, waartoe hij zich van

tijd tot tijd verpligt zal zien. Hij neemt tevens deze gelegenheid

te baat, om aan allen, die voorwerpen voor de collectie inzen-

den, te verzoeken deze niet alleen behoorlijk gedetermineerd

te zenden, maar ook ieder van een etiquet voorzien, waarop

plaats en tijd, alsmede de naam van den vinder vermeld staan.

Aan de orde wordt gesteld de benoeming van twee leden,

die met den Voorzitter de redactie van het Tijdschrift zullen

uitmaken, waarioe door het Bestuur de beide volgende dubbel-

tallen worden voorgedragen:

Eerste dubbeltal: de heeren Mr. S. C. Snellen van Vollenhoven en

E07 oe Snellen:

Tweede „ nn. De NW. van” Hasseltzen

F. M. van der Wulp.

VERSLAG. XI

Bij de opening der stembriefjes blijkt, dat op den heer

Snellen van Vollenhoven 12, op den heer van der Wulp 8,

op Dr. van Hasselt 5 en op den heer Snellen 1 stem zijn uit-

gebragt, zoodat de heeren Snellen van Vollenhoven en van der

Wulp zijn gekozen. Beiden verklaren zich bereid om de hun

opgedragen taak te vervullen. De Voorzitter zegt, dat, nu hij

uit den aard zijner betrekking gehouden is deel te nemen aan

de redactie van het Tijdschrift, het voor hem dubbel aangenaam

is, dat de heer Snellen van Vollenhoven, die zoo geruimen

tijd als President der Vereeniging aan het hoofd der redactie

heeft gestaan, ook nu wil blijven voortgaan daaraan zijne

krachten te wijden. Hij verzoekt hem dan ook, om, indien

daartegen van zijn kant geene bedenkingen zijn, op den thans

bestaanden voet het meest werkzame aandeel in de redactie te

blijven nemen, zoodanig dat de opstellen, die ter plaatsing wor-

den aangeboden, aan hem worden toegezonden, en de regeling

der plaatsing van de op te nemen stukken alsmede de correctie

hoofdzakelijk aan hem worden overgelaten. De heer Snellen van

Vollenhoven neemt hierin genoegen, doch acht het wenschelijk

bij deze gelegenheid op nieuw in herinnering te brengen eene

circulaire, die voor weinige jaren is rondgezonden en waarin

onderscheidene punten worden aangegeven, door de schrijvers

en inzenders van stukken voor het Tijdschrift in acht te nemen ‘).

Bij meerderheid van stemmen wordt Arnhem aangewezen als de

plaats, waar de volgende zomervergadering zal worden gehouden.

Overgaande tot de keuze van een Voorzitter voor die verga-

dering, blijkt het dat zich 8 stemmen vereenigen op Dr. M.

C. Ver Loren van Themaat en 3 op den heer Lodeesen, terwijl

Mr. H. Ver Loren van Themaat en Baron Lewe van Middelstum

ieder ééne stem erlangen. De heer M. C. Ver Loren, alzoo ge-

kozen zijnde, verklaart zich bereid deze taak op zich te nemen.

De Commissie voor de opneming der rekening en verantwoor-

ding haren arbeid voleindigd hebbende, brengt, bij monde van

1) Deze circulaire is andermaal opgenomen aan het slot van deel VIII (2de serie)

van het Tijdschrift voor Entomologie.

XII VERSLAG

Mr. J. H. Albarda, verslag uit. Zij heeft de rekening met de

daarbij behoorende bewijsstukken in volkomen orde bevonden

en geeft der Vergadering in overweging die goed te keuren. De

Vergadering vereenigt zich hiermede en de Voorzitter zegt den

Penningmeester dank voor zijn naauwkeurig en ordelijk beheer,

zoomede de Commissie voor het volbrengen van haren arbeid.

De huishoudelijke werkzaamheden hiermede afgeloopen zijnde,

neemt de Voorzitter nogmaals het woord en herinnert hoe

reeds op de laatste wintervergadering kortelijk is besproken,

welke groote verpligting de Vereeniging heeft aan Mr S. C.

Snellen van Vollenhoven, die gedurende 20 achtereenvolgende

jaren als President haar heeft geleid en zooveel heeft toege-

bragt om haar het eervolle standpunt te doen innemen, waar-

op zij zich thans beweegt. De Voorzitter komt nogmaals met

eenige kernachtige woorden hierop terug en zegt dat alle

leden zonder onderscheid doordrongen zijn van een gevoel van

erkentelijkheid jegens den man, die zoo langen tijd met even

grooten ijver als beleid het zuiver wetenschappelijk streven en

den bloei onzer Vereeniging heeft bevorderd. Om die erken-

telijkheid niet alleen in woorden te doen bestaan, hebben

sommigen hunner het plan gevormd om hunnen afgetreden

Voorzitter een blijk van waardeering zijner verdiensten aan te

bieden. Door ruime medewerking van den kant der leden

en begunstigers is dat voornemen thans tot uitvoering gekomen

en is een gedenkpenning ter eere van den heer Snellen van

Vollenhoven geslagen, waarvan hem bij deze een zilveren en

een bronzen exemplaar worden overhandigd !).

1) De medaille ter grootte van 6 em. middellijn, stelt aan de eene zijde het

borstbeeld voor van den heer Snellen van Vollenhoven en bevat aau de keerzijde in

eenen bladerkrans het volgende opschrift:

PER. XXII. ANN. SODALIS

PER. XX. PRAESES

COLLEGII. STUDIA. EXEMPLO

PRAEIVIT. AUCTORITATE. REXIT

INGENiO. ORNAVIT. NOMINE

EXTERIS. COMMENDAVIT

VII. JUNIL

MDCCCLXXIII.

V ERSLAG. XIII

De heer Snellen van Vollenhoven, blijkbaar verrast door deze

demonstratie, betuigt in gevoelvolle taal zijn dank voor het

ontvangen bewijs van hulde; hij zegt dat de band, die hem

steeds aan de Entomologische Vereeniging heeft verbonden, zoo

'tkon, door dit blijk van achting en toegenegenheid nog hechter

is geworden: hij verzoekt de tegenwoordig zijnde leden deze

zijne gevoelens ook aan de afwezigen over te brengen, en zoo er

iets hem zeer ter harte gaat, dan is het voorzeker dit, dat de

Nederlandsche Entomologische Vereeniging moge voortgaan op

den ingeslagen weg en al verder en verder moge streven naar

wetenschappelijke volmaking.

Dat al de aanwezigen hartelijk deel namen in deze eenvou-

dige, maar niettemin treffende plegtigheid en zulks met een

vriendschappelijken handdruk aan hun vroegeren President be-

vestigden, behoeft naauwelijks te worden gezegd.

De Voorzitter meent, dat de waarde van het geschonken

_huldebliĳk zal verhoogd worden, wanneer van de medaille nog

enkele exemplaren in brons wierden vervaardigd en aan de

buitenlandsche Entomologische genootschappen, waarmede onze

Vereeniging in betrekking staat, alsmede aan het Koninklijk

Penningkabinet te ’s Gravenhage wierden gezonden. Bij accla-

matie wordt daartoe besloten en tevens bepaald dat de daaraan

verbonden onkosten uit de kas der Vereeniging zullen worden

gekweten.

Na eene korte tusschenpozing wordt overgegaan tot het doen

van wetenschappelijke mededeelingen.

De heer Snellen van Vollenhoven berigt, dat de

laatste (14°) tabel van zijne „Schetsen ten gebruike bij de

studie der Hymenoptera” in steen is gegraveerd en dus wel

Om den krans heen staat:

VIRO. DOCTISSIMO. S. C. SNELLEN. VAN. VOLLENHOVEN. 5. U. D.

COLL ENTOMOLOG. NEERLAND. HUNC. NUM. FAC. CUR.

De medaille is vervaardigd door de bekwame hand van den heer J. Ph. van der

Kellen, graveur aan ’s Rijks munt te Utrecht.

XIV VERS L À 6.

spoedig zal worden afgedrukt, waarna de familie der Procto-

trupiden het licht zal zien in drie platen, waarbij tevens de

laatste plaat der Pteromalinen zal worden uitgegeven. Hij ver-

meldt daarbij de moeite die het hem gekost heeft om een

exemplaar van de uiterst zeldzame soort Dryinus formicarius

Latr. in handen te krijgen; er zijn slechts drie voorwerpen van

deze soort tot dusver bekend geworden, het eerste dat van

Latreille, een tweede in Engeland, waarschijnlijk in het Mu-

seum van Hope te Oxford, en het derde bij Prof. Förster te

Aken. Dit laatste heeft Spr. voor een korten tijd op beziens

of liever ter afteekening gehad, waarvoor hij niet alleen Prof.

F., maar ook ons medelid Dr. Hartogh Heys van Zouteveen

dank moet weten, want aan diens bemiddeling is het eindelijk

gelukt dit zeldzame dier naar Holland over te brengen. Spr.

had eerst voor de tabel eene vergroote copie vervaardigd van

de afbeelding in Latreille’s Genera, doch hoe slecht gelijkend.

die was, zouden de leden kunnen zien bij vergelijking daarvan

met de teekening naar de natuur vervaardigd. Deze laatste

wordt daarop aan de leden vertoond en tevens daarbij de copie

eener afbeelding van Dryinus Tarraconensis Marsh. , eene nieuwe

soort uit Spanje afkomstig, door den weleerwaarden heer T. A.

Marshall in het Entomological Monthly Magazine voor een of

twee jaren beschreven en waarvan de diagnose luidt: D. niger,

segmento /°, ore, antennarum articulis 2 basalibus , totidemque

apicalibus rufis, alis fusco bifasciatis, terwijl uit de afbeelding

en beschrijving blijkt dat de vleugels slechts zeer kort waren

en de spits van het achterlijf in lange niet bereikten.

Spr. toont vervolgens de plaats aan, welke deze beide soor-

ten in het systeem moeten innemen; hij wijst op de kenmerken

die de Proctotrupiden van de Pteromalinen afzonderen, vervol-

gens op het eigenaardige kenmerk van de groep der Dryinoïden

en geeft eindelijk de nieuwste indeeling dezer groep in genera

aan, waarbij hij voornamelijk ook uitwijdt over de zonderlinge

vangtarsen bij de wijfjes en de vraag of de bewegelijke klauw

dier tarsen wel met regt eene klauw mogt genoemd wor-

den. I

VERSLAG, XV

Ten tweede deelt de heer van Vollenhoven de zonderlinge

ontwikkeling mede van eene bladwesplarve, die den winter in de

holte van een afgebroken rietstengel doorbrengt. In de tweede ,

of derde maand van dit jaar met den heer Ritsema wandelende

langs den Morschweg bij Leiden, hadden zij op zekere plek

aldaar rietstengels afgebroken en den inhoud daarvan onder-

zocht; in eenigen vonden zij larven van bladwespen, die er

uitzagen of zij eenigszins korter en dikker waren geworden

dan toen zij nog voedsel nuttigden, en waarvan de soortsnaam

toen niet te bepalen was. Spr. had de door hem gevonden

larven weder weggeworpen, in de meening dat zij verdroogen

zouden en geene wespen leveren; doch de heer Ritsema had een

voorwerp bewaard, liggende in een rietstengel, en had het

genoegen gehad daaruit eene wesp te zien te voorschijn ko-

men, welke aan Spr. was ter hand gesteld en die ongetwijfeld,

gelijk ook de heer R. reeds had opgemerkt, een mannetje was

van Tenihredo agilis Klug. Het zonderlinge der ontwikkeling

bestond nu hierin, dat de larve niet op de gewone wijze in

pop was veranderd, maar hare larvenhuid had behouden, zoo-

dat de wesp door eene spleet over den kop en de 3 voorste

ringen der larvenhuid naar buiten was gekropen. Binnen in

die larvenhuid, welke niet in elkander was gefrommeld, doch

min of meer pergamentachtig was blijven uitstaan, had het

naauwkeurigste onderzoek geen spoor van eenig poppenhuidje

aangewezen, zoodat het nog een raadsel bleef waar dit heen-

gekomen was. Dat de pop in de larvenhuid had gezeten, was

zonder bezwaar aan te nemen, doch dat de wesp hare poppen-

huid daaruit getrokken en opgegeten zou hebben scheen min-

der gemakkelijk aan te nemen. In allen gevalle dient de

waarneming te worden herhaald en wel, zoo mogelijk, op tamelijk

groote schaal. Daartoe is Spr. zelf bereid en roept hij de hulp

in der aanwezige leden, wien hij verzoekt hem in den volgen-

den winter larven in rietstengels te doen toekomen.

De heer Mr. J. Herman Albarda vestiet de aandacht

der leden op Psectra diptera Burm., een zeer zeldzaam en

XVI VAR RSA GE

tevens hoogst merkwaardig, ook tot onze Nederlandsche Fauna

behoorend Neuropteron.

Burmeister heeft in 1839 dit insect voor het eerst beschreven,

onder den naam van Hemerobius dipterus (Hdb. II. p. 973) en wel

naar een enkel exemplaar, door Prof. Schwägrichen bij Leipzig

gevangen; terwijl hij nog melding maakt van een tweede, het-

welk Prof. Künze had gevangen, doch dat in diens verzameling

was te gronde gegaan. Hij geeft op, dat het diertje in de

bovenvleugels vier dwarsadertjes tusschen de subcosta en den

radius heeft, dat beiden daarenboven aan hunne uiteinden door

eene korte dwarsader zijn verbonden, dat uit den radius drie

sectoren ontspringen en dat de zeer kleine, rudimentaire, ronde

ondervleugeltjes ook aderen vertoonen. Over de sexe van het

door hem beschreven diertje laat hij zich niet uit.

Dr. Hagen vermeldt in 1858 (Stett. Ent. Zeit. XIX, p. 130)

hetzelfde dier, onder den naam van Micromus dipterus Burm.,

als in Rusland voorkomende, en voegt daarbij de woorden:

„Overigens heeft het mannetje alleen onontwikkelde ondervleu-

, gels.” Men moet dus aannemen, dat die schrijver een of meer

individuen met ontwikkelde ondervleugels heeft gezien, en die

voor wijfjes heeft gehouden, hoewel hij daarvan nergens eene

beschrijving heeft gegeven.

MacLachlan berigtte in 1866 (Ent. Monthl. Mag. II, p. 269),

dat in 1843, door den bekenden entomoloog Dale ook een

exemplaar van dit insect bij Langport in Somersetshire was

gevangen. Hij zegt daarvan, dat het met den eersten oogop-

slag kan worden herkend, doordien de ondervleugels bijna ge-

heel ontbreken en slechts uit twee zeer kleine lobben bestaan.

Ook hij vermeldt niet van welke sexe dat exemplaar is.

In datzelfde jaar verscheen de Hemerobidarum Synopsis syno-

nymica van Dr. Hagen (Stett. Ent. Zeit. v. 1866 p. 376),

waarin de schrijver dit diertje van het geslacht Hemerobius af-

scheidt en daarvoor een afzonderlijk geslacht Psectra vormt, op

grond dat in de bovenvleugels de eerste sector parallel aan den

radius loopt en de andere sectoren daaruit ontspringen, terwijl

bij Hemerobius alle sectoren regtstreeks uit den radius voort-

VOR RUS ML NAG: XVII

komen. Van de andere geslachten (Ithone, Becotha, Dilar en

Sartena), die ditzelfde kenmerk hebben en met Psectra ééne

groep vormen, onderscheidt dit geslacht zich doordien het

tusschen de subcosta en den radius, in het midden twee

dwarsaders heeft en „de ondervleugels van het mannetje zeer

klein zijn.”

In 1868 gaf MacLachlan zijne Monograph of the British

Neuroptera planipennia. in het licht (Trans. ent. Soc. of Lond.

1868 p. II. p. 145), beschreef daarin uitvoerig hetzelfde exem-

plaar van Dale (p. 170) en gaf daarvan ook eene afbeelding

(pl. X, fig. 5). In zijne generieke beschrijving bespreekt hij

alleen het mannetje en voegt daarbij: „ Men zegt dat het wijfje

met ontwikkelde ondervleugels op het Museum te Berlijn is”

en verder: „Dit insect, ofschoon zeer verspreid in Europa,

is buitengewoon zeldzaam en ik geloof dat er niet meer dan

vier of vijf exemplaren van bekend zijn.” Hij neemt dus

even als Hagen aan, dat de individuen met onontwikkelde onder-

vleugels mannetjes zijn, zonder dat hij evenwel de geslachts-

deelen daarvan beschrijft.

In 1871 eindelijk heeft Wallengrèn (Skandinaviens Neuropterd

planipennia, p. 51) dit geslacht behandeld. Hij is de eerste

die ook van het zoogenaamde wijfje met ontwikkelde onder-

vleugels eene beschrijving geeft. Hij had in het geheel drie

exemplaren ter zijner beschikking. Een daarvan had hij zelf

gevangen, de beide anderen waren door Prof. Boheman bij

Stokholm gevonden. Ook hij neemt aan dat de individuen

met rudimentaire ondervleugels mannetjes zijn, doch slechts

voorloopig, want hij twijfelt en zegt dat dit alleen kan worden

uitgemaakt door een onderzoek van de geslachtsdeelen, hetwelk

hij niet kon doen omdat hij zijn eenig exemplaar niet wilde

opofferen en de beide anderen aan het Rijks Museum behoorden.

Dit is, zoo ver Spr. bekend is, alles wat over dit insect

geschreven is. Hij is zoo gelukkig geweest vier exemplaren

van dit zeldzaam insect in handen te krijgen. Twee daarvan

met rudimentaire ondervleugels zijn door den heer Six te Drie-

bergen gevangen en worden op ’s Rijks Museum te Leiden

XVIII VERSE AG.

bewaard !. Zij komen in alle opzigten met de beschrijving

van MacLachlan overeen, behalve een klein verschil in het

beloop der aderen, wat echter bij de insecten van deze orde

niet zeldzaam voorkomt. Een derde exemplaar, eveneens met

rudimentaire ondervleugels, werd Spr. door Jhr. Everts ge-

schonken, die het, op reis zijnde, te Salzburg had gevangen.

Het onderscheidt zich van de beide eersten, doordien de boven-

vleugels veel donkerder gevlekt zijn. Eindelijk ontving Spr.

in het vorig jaar van den heer Snellen van Vollenhoven een

doosje met eenige Neuroptera en vond daarin een zoogenaamd

wijfje met volkomen ontwikkelde ondervleugels, hetwelk blijkens

de etiquette, door Dr. van Hasselt te Utrecht was gevangen.

Dit exemplaar komt geheel met Wallengrèn’s beschrijving overeen.

De beide laatstgenoemde exemplaren, die zich in Spreker’s

collectie bevinden, zond hij onlangs ter bezigtiging aan den

heer MacLachlan, die hem antwoordde, dat het eene het

eerste was met vier ontwikkelde vleugels, hetwelk hij onder de

oogen kreeg; dat hij de soort niet bezat en slechts één exem-

plaar in Engeland kende en dat hij ook nog onzeker was

omtrent de sexen, daar hij geen onderscheid kon zien tus-

schen de achterlijven van beide exemplaren.

Men ziet hieruit, dat de stelling van Dr. Hagen, dat de

„exemplaren met rudimentaire ondervleugels mannetjes en die

met ontwikkelde ondervleugels wijfjes zijn van ééne en de-

zelfde soort, alleszins nadere bevestiging behoeft.

Het komt Spr. het meest waarschijnlijk voor, dat men hier

met twee soorten te doen heeft en dat de vier exemplaren,

welke hij onderzocht heeft, allen wijfjes zijn. Hij vertoont sterk

vergroote afbeeldingen, zoo van het zoogenaamde mannetje

als van het wijfje en wijst er op, dat het laatste veel langere,

meer gestrekte bovenvleugels heeft en dat er ook nog vrij wat

verschil in de plaatsing der dwarsaders bestaat. Daarenboven

pleit, naar zijne meening, de analogie voor zijn beweren.

1) Het zijn de exemplaren, die vermeld worden in dit Tijdschrift, di. I, bl. 12

en 39 en in Snellen van Vollenhoven, Gelede dieren van Nederland, bl. 311.

MERS U A G. XIX

Bij de andere orden van insecten vinden wij wel, dat er

tusschen beide sexen verschil bestaat, wat de ontwikkeling der

vleugels betreft, zoo als onder de Coleoptera bij Lampyris, onder

de Lepidoptera bij Psyche, Anisopteryx enz., maar altijd is het

mannetje de meest ontwikkelde. Hij is het, die vóór de paring

het wijfje opzoekt en daarvoor de meest ontwikkelde voortbe-

wegingsorganen bezit. Een voorbeeld van het omgekeerde is

Spr. niet bekend.

In de tweede plaats is dit insect zeer na verwant aan het

geslacht Hemerobius, waarvan de mannetjes allen zeer in het

oog loopende appendices anales bezitten, die voor de onder-

scheiding der soorten van veel dienst zijn. Het is dus niet te

verwachten dat bij Psectra volstrekt geene uitwendige geslachts-

deelen aanwezig zullen zijn.

De zaak is echter niet uit te maken zonder nader onderzoek.

Hij die zoo gelukkig mogt zijn een paar in copula te vinden,

kan de vraag dadelijk oplossen. Gelukt dit echter niet, dan

blijft het eenige middel, gevangen voorwerpen in verschen toe-

stand te onderzoeken.

Spreker’s doel is de leden daarop opmerkzaam te maken en

hen dringend uit te noodigen, om, zoo zij exemplaren van

dit insect mogten vangen, die zoo mogelijk levend of anders

in spiritus of in met water verdunde glycerine aan hem te wil-

len zenden.

De heer van der Wulp merkt op, dat er onder de Di-

ptera een geslacht is (Penthetria Meig.), waarvan bij het man-

netje de vleugels minder ontwikkeld zijn dan bij het wijfje.

De heer Ritsema vraagt in welken tijd van het jaar Psectra

diptera vliegt, waarop door den heer Albarda wordt geantwoord,

dat het exemplaar van Dale op 26 Junij, dat van Wallengrèn

in Julij en die van Six in Augustus zijn gevangen.

Dezelfde Spreker Mr. H. Albarda vraagt verlof om eene

oude geschiedenis weêr op te halen.

In 1871, zoo hij meent in Augustus, werd in de Haarlemmer

courant berigt, dat zich in Roermond eene zoo groote menigte

XX VERSLAG,

witte vlinders vertoond hadden, dat de gaslantaarns er des avonds

geheel mede bedekt waren. Hiervan werd mededeeling gedaan

in de wintervergadering van den 23° December. Door eene ver-

gissing gaf men echter Venlo op in plaats van Roermond en

de Secretaris nam op zich, ons medelid den heer A. van den Brandt

aldaar over de zaak te schrijven. Het antwoord, hetwelk in het

verslag in eene noot is opgenomen, houdt in, dat van 31 Augustus

tot 3 en 4 September in de omstreken van Venlo ontzaggelijke

massa’s van kriebelmugjes en wel Simulia argyreata Meig. zijn

voorgekomen. Natuurlijk paste dit antwoord, hoe belangrijk

ook, volstrekt niet op het genoemd berigt uit Roermond. Spr.,

wien dit dadelijk bij het lezen opviel, heeft de gelegenheid

niet gehad de zaak ter sprake te brengen en zou haar

waarschijnlijk vergeten hebben, ware het niet dat hij er aan

herinnerd was geworden door een soortgelijk berigt, voor-

komende in het Engelsche tijdschrift Nature van October 1872,

waarin gemeld wordt, dat eenigen tijd te voren te Florence

des avonds eene zoo groote menigte witte vlinders waren

voorgekomen, dat de gaslantaarns er geheel mede bedekt waren,

zoodat men eindelijk, op last van de overheid vuren op de

straten had moeten aanleggen, ten gevolge waarvan deze in

korten tijd met eene laag doode vlinders van eenige duimen

dikte bedekt waren geworden.

| Volgens Spr. is het duidelijk, dat men hier niet aan

Lepidoptera, maar aan Ephemeriden te denken heeft en wel

aan Polymitarcys Virgo L., eene soort, die in Augustus in den

laten avond soms in zoo ontelbare massa’s uit de rivieren te

voorschijn komt, dat het volgens ooggetuigen het voorkomen

heeft als of er eene sneeuwbui valt. Réaumur heeft dit zeer

fraai beschreven in het 6° deel zijner Mémoires. Ook bij het

geval te Roermond heeft men aan hetzelfde insect te denken,

hetwelk niet zelden ook hier te lande voorkomt. De heer

Heylaerts heeft Spr. een exemplaar gezonden, op de etiquette

waarvan stond „eene wolk boven Breda” en ook te Arnhem

en Huissen is het door den heer van Medenbach de Rooy Jr.

gevangen.

VERSLAG, XXI

Eindelijk deelt dezelfde Spreker een paar feiten mede betrek-

kelijk het in massa voorkomen van Libelluliden.

Op den 12 Augustus 1871 vernam hij, dat te Harlingen zich

de zoogenaamde paardenbijters in ongeloofelijke massa vertoon-

den, vooral aan de zijde van den zeedijk, waar alles er

letterlijk mede bedekt was. Hij was voornemens zich den vol-

genden dag daarheen te begeven, ten einde te onderzoeken

tot welke soort die insecten behoorden. Toen hij echter op-

stond, bemerkte hij dat het volstrekt niet noodig was, want dat

in dit geval de berg naar Mohammed was gekomen. Overal

toch, in de straten, in de tuinen en vooral op de door de

zon beschenen zijden der daken zag men Libellulae. Een

onderzoek leerde Spr., dat er vier soorten bijeen waren, te

weten: Sympetrum striolatum Charp. S. vulgatum L. S. sanguineum

Miill. en S. scoticum Don. Omstreeks den middag was hun getal

zeer verminderd en tegen den avond waren allen verdwenen.

De wind was geruimen tijd achtereen Noord-Oost geweest, liep

in den nacht van den 12” op den 13” door het Noorden naar het

Noord-Westen en werd des avonds Noord. Hierin ligt waarschijnlijk

de oorzaak van het verschijnsel. De Libellulae hebben zich,

voortgedreven door den oostelijken wind, opgehoopt langs de

zeekust. Toen de wind draaide, kwamen zij terug en toen

deze nog gunstiger werd, vertrokken zij in zuidelijke rigting.

Het tweede feit is door den heer H. W. de Graaf te Sche-

veningen waargenomen. Hij schreef daaromtrent het volgende:

„Op 25 Julij 1872 moest ik te Scheveningen dineren. Toen

wij de eetzaal van het badhuis binnenkwamen, trok het al

dadelijk mijne aandacht dat er Aeschna’s in rondvlogen en zag

ik dat de ornamenten van de zolderlijsten, de lichtkroonen,

gordijnen enz. met eene menigte dezer dieren bezet waren.

Hun aantal was verbazend groot en onder het diner voltigeer-

den de sparrebouten door de zaal, deels tot amusement, deels

tot schrik van de aanzittende gasten. Het was een van de

warmste dagen; de ramen stonden open en men zag de dieren

naar binnen vliegen. ’s Avonds vlogen zij heen en weder over

het terras; ook den volgenden avond zag ik ze daar. Zoo als

XXII \ VERS L ANG:

mij later verteld werd, hadden de bewoners van de villa’s

langs den weg naar het badhuis ook ontzaglijk veel van deze

dieren in bunne woningen gehad.”

„Aan een trek over zee zal men wel niet te denken hebben,

want de wind woei in die dagen Oost. Ik acht het waarschijn-

lijk dat de oostenwind ze uit het land tot aan het strand heeft

voortgedreven. Het is, meen ik, A. mixta Latr. ”

Uit het overgezonden exemplaar is Spr. gebleken, dat de

determinatie juist was. |

De heer Baron Lewe van Middelstum laat ter bezig-

tiging rondgaan een doosje met eenige vlinders, als:

1°. Vanessa Antiopa L. met witten rand, door hem gevangen

in het Cleefsche woud. Hij heeft dit voorwerp medegebragt

naar aanleiding van het besprokene op de jongste winterver-

gadering !); hij beschouwt dit en andere exemplaren met een

witten zoom niet als te zijn afgevlogen of verkleurd, maar

als eene afzonderlijke varieteit, ook op grond dat zulke ge-

vangen exemplaren toch niet zelden zeer gaaf en frisch van

kleur zijn; en zegt voorts dat hij drie jaren geleden een vijf-

tigtal poppen uit Leipzig heeft gekregen, die allen vlinders

met een’ gelen rand opleverden.

2°. Aghia Tau L., mede uit het Reichswald bij Cleve. Het exem-

plaar is zeer gaaf, ofschoon het in de vlugt is gevangen en

wel in de tweede helft van Mei, dus laat, want de vliegtijd

is het laatst van April. Ten einde dergelijke groote en krach-

tige vlinders bij het vangen voor beschadiging te bewaren,

geeft Spr. den raad om hen onmiddellijk een korten, vrij sterken,

als ’t ware elastieken druk op de borst te geven, waardoor

zij worden bedwelmd.

3°. Lobophora viretata Hbn., door Spr. gevangen in de tweede

helft van Mei; het voorwerp zat tegen de deur van zijne werk-

kamer. De rups leeft, zoo als hem bij ondervinding is gebleken,

op de bloesem van Rhamnus frangula, die te Beek overvloedig

in het wild groeit.

1) Tijdschr, voor Entom. dl. VIII (2de serie), blz. uxxm.

Y ER S L A 6G. XXIII

4°. Metrocampa honoraria W. V., door hem in drie exem-

plaren des avonds laat in de Watermeerwijk onder Groesbeek

gevangen op den 12° Junij 1872, bij gelegenheid van een

hoogst welkom bezoek van zijnen vriend P. C. T. Snellen. Deze

zeldzame voorwerpen waren te danken aan het smeren, een

middel dat Spr. zeer aanbeveelt en waarvoor hij steeds met

goed gevolg honig met rum gebruikt.

5°. Mamestra satura Wd., gevangen in het Cleefsche woud.

Tot heden is deze Noctuine nog niet in ons land waargenomen,

doch Spr. houdt het er voor dat zij ook wel moet voorkomen

in het bosch van den St. Jansberg onder de gemeente Mook

(Limburg), wijl dit bosch slechts door eenen weg, den Zwarten

of Neutralen weg, van het Cleefsche woud gescheiden is. Hij

meent dat eene excursie, die zeer geschikt daar ter plaatse

kan gehouden worden, behalve deze Mamestra, nog menig

ander nieuw inseet voor de Nederlandsche Fauna zou doen

ontdekken, en grondt daarop den wensch om b. v. in het

volgende jaar na de vergadering te Arnhem onze schreden

daarheen te rigten.

De heer Heylaerts zegt ongeveer het volgende:

Hoewel reeds zeer vele soorten van Lepidoptera bij Breda

door hem gevonden zijn (getuige de lijsten der Bredasche Ma-

crolepidoptera, door hem in het Tijdschrift v. Ent. opgegeven),

schijnt toch het getal nog veel grooter te zijn, daar jaarlijks

zeer interessante en zeldzame species daar ter plaatse worden

ontdekt, zoodat nu voor 1873 weêr eene vierde liste supplé-

mentaire wordt gereed gemaakt. Ook de Microlepidoptera zijn

dáár talrijk in genera en species vertegenwoordigd, zoo als blij-

ken zal uit eene lijst weldra door hem op te geven. Jaarlijks

worden de nieuwe soorten voor de Fauna in het genoemde

Tijdschrift gepubliceerd en niet weinigen worden daar opgegeven

als bij Breda gevonden. Hij laat ter visie rondgaan een paar

Faunæ novæ species (Grapholithæ) voor als nog niet te determi-

neren.

Als merkwaardigheid toont hij eene Psilura Monacha L., die

XXIV NUE RS mA.

zeer gaaf uitgekomen was, behalve dat steeds nog het dier

den rupsenkop in plaats van dien eens vlinders droeg. De pop

droeg ook in stede van het kopschild het onveranderd caput

larvæ. Eene dergelijke pop was ook eenmaal door hem bij den

Haag, in het bijzijn van den heer van der Wulp gevonden.

Daarvan is evenwel de vlinder niet uitgekomen,

Als tweede bijzonderheid toont hij een hermaphrodiet van

Demas Coryli L. Ofschoon nu hier van eigenlijk hermaphroditisme

geen sprake zijn kan, wordt toch door de meeste entomologische

schrijvers dien term gebruikt, om exemplaren aan te duiden,

die én mannelijke én vrouwelijke kenmerken in zich vereenigen.

Hoe oneigenaardig ook, geeft toch zulke aanduiding een helder

denkbeeld van de zaak. Het hier vertoonde dier had een sterk

uitgedrukten mannelijken habitus en dito geslachtsdeelen, doch

vrouwelijke sprieten: men zou het dus een androgyne kunnen

noemen. Tusschen verschillende leden geeft dit laatste aanlei-

ding tot eene interessante discussie, omtrent hermaphroditisme

enz., en wordt in het algemeen aanbevolen de geslachtsdeelen

van zulke exemplaren aan een naauwkeurig microscopisch onder-

zoek te onderwerpen.

Spr. herinnert dat hij op de zomervergadering, gehouden

aan het Warmonderhek den 18 Junij 1870, de zakken mede-

bragt eener voor de Fauna nieuwe Psyche *), die ook sedert

in het werk van Sepp is beschreven en afgebeeld. Daar

slechts een niet uitgegroeide mannelijke vlinder werd geteeld

(met nog eenige zeer kreupele mannetjes), kon geene juiste

determinatie geleverd worden. Bij eene volgende kweeking is

hij gelukkiger geweest en heeft hij drie gave mannelijke vlinders

verkregen. De bestemming leverde nu geen bezwaar meer op.

De naam der soort is Psyche Graslnella Bdv. = atra Frr.

Hij laat een zeer zuiver en frisch exemplaar ter bezigtiging

rondgaan.

Ter sprake gebragt zijnde het spoedig beschimmelen en

daardoor onkenbaar worden van kleine insecten, en zelfs van

1) Zie het verslag dl. VI (2de serie) van het Tijdschrift, blz. 39.

VERSLAG. XXV

zeer groote, wanneer zij in eenigszins vochtige vertrekken be-

waard worden, geeft Spr. als uitstekend en proefhoudend

middel daartegen het gebruik aan van carbolzuur (Acidum phe-

nicum). Het wordt volgender wijze gebruikt. In zuiveren alcohol

van 25° losse men zooveel carbolzuur op, dat men eene ver-

zadigde solutie verkrijgt; men doope nu een wattenbolletje in

deze oplossing en steke dat aan eene speld, brenge nu deze

in een hoek van het insectenkastje of lade zoodanig aan, dat

het papier niet door de vochtige watten kan geraakt worden,

om vlekken te voorkomen. Wanneer men nu tweemaal ’s jaars

de watten drenkt, dan kan men zeker wezen dat noch schimmel,

noch parasiten de bewaarde insecten zullen bederven. De lucht

van carbolzuur is niet schadelijk, terwijl evenmin het metaal

der spelden er door wordt aangetast. Opzettelijk genomen

proeven hebben hem van een en ander het bewijs geleverd.

Voor den Lepidopteroloog is het mengen van enkele drop-

pelen der bovengenoemde oplossing met het vochtige zand in

den weektoestel van onberekenbaar nut, aangezien het daar-

door mogelijk wordt, dagen, ja weken het product der jagten

opzetbaar te houden, terwijl bij gewone behandeling, d. i. het

gebruik van vochtig zand zonder meer, reeds na twee dagen

alles beschimmeld en bedorven is. In het begin van November

werden eenige Microstaphylinen op aldus gemengd zand ge-

legd en nu, 7 Junij, zijn de diertjes nog zeer goed te determi-

neren, terwijl gewone vertinde inseetenspelden daarin gestoken

in al dien tijd niets geleden hebben.

Geen der leden meer het woord verlangende, werd de Ver-

gadering door den president gesloten.

Na afloop der vergadering vereenigden zich de aanwezige

leden aan een’ gezelligen maaltijd, terwijl de volgende dag

(8 Junij) werd besteed aan eene excursie in het Ulvenhoutsche

bosch, die behalve door de ter vergadering opgekomen leden

(met uitzondering van de heeren Lodeesen en Maitland) nog

XXVI VERSLAG,

werd bijgewoond door de heeren Dr. Aronstein, Dr. Kallenbach,

de Man, Mr. Maurissen, Dr. Piaget en Pollen.

De leden bragten den geheelen dag in en om het Ulven-

houtsche bosch door en konden zich geheel aan het vangen

van insecten wijden, dewijl ook de bij andere excursién dik-

wijls zoo groote tijdruimte voor eten enz. verre van het

terrein bestemd, nu zeer gering was, daar door den heer

Rentmeester der Domeinen van Z. K. H. Prins Frederik

der Nederlanden, Jhr. Six, met de meeste heuschheid een

in het bosch ledig staand gebouw voor dien dag aan de

leden der Vereeniging was afgestaan en men zich daar van

het noodige kon voorzien.

Deze excursie, door fraai weder begunstigd, leverde aan velen

merkwaardige voorwerpen en allen een’ genoegelijken dag op.

Van onderscheidene kanten kwamen bij het Bestuur lijsten in

van de bij die gelegenheid gevangen insecten, waaronder

menige zeer belangrijke soort. Die lijsten hier, even als vroeger

wel eens geschiedde, in haar geheel mede te deelen zou echter

te veel plaatsruimte vorderen, in evenredigheid tot het wel

eenigszins twijfelachtige nut dat daaraan verbonden is. Alleen

zij vermeld, dat de heer Ritsema eenige met larven bezette

rietstengels heeft medegenomen, waaruit later, onder meer, ook

exemplaren van Lipara lucens Meig. zijn uitgekomen, welk

vliegengeslacht tot dusverre niet als inlandsch stond aange-

teekend. Ook werden door sommigen eenige zakken met

Atypus Sulzeri, waarvan enkelen met de levende spin, uit den

grond gehaald en ook een aantal andere spinnen verzameld,

ten einde aan Dr. van Hasselt te worden gezonden, die zoo

gaarne van de partij zou geweest zijn maar tot zijn groot

leedwezen verhinderd was geworden.

LIJST DER LEDEN

VAN DE

NEDERLANDSCHE ENTOMOLOGISCHE VEREENIGING,

op 7 Junij 1873,

MET OPGAVE VAN HET JAAR HUNNER TOETREDING, ENZ.

= ace

BEGUNSTIGERS.

Teyler’s Stichting te Haarlem. 1860.

De heer Mr. C. W. Hubrecht, te Leiden. 1859.

n__n J. Kneppelhout, Hemelsche Berg te Oosterbeek. 1861.

uv» Francois P. L. Pollen, te Scheveningen. 1867.

Mevrouw Hartogh Heys van de Lier, geb. Snoeck, te ’s Gravenhage. 1868.

De heer Dr. F. J. I. Schmidt, te Rotterdam. 1869.

» n Mr. J. Thiebout, te Zwolle. 1869.

"n uw Jhr. Mr. W. C. M. de Jonge van Ellemeet, te Oost-Capelle

bij Middelburg. 1870.

» wu Jhr, F. van den Santheuvel, te Dordrecht. 1870.

EERELEDEN.

De heer C. F. Westerman, Directeur van het Koninklijk Zoologisch

Genootschap Natura Artis Magistra, te Amsterdam. 1858.

” n H. T. Stainton, Esq. Mountsfield, Lewisham bij Londen. 1861.

uv» Dr. C. Felder, lid der Kais. L. C. Academie der Naturwis-

senschaften en Burgemeester van Weenen. 1861.

”» w Prof. Dr. H. Löw, te Guben. 1862.

n__n Prof. J. O. Westwood, F. L. S., Directeur van het Hopean

Museum te Oxford. 1862.

7» A. E. W. Ludeking, Officier van gezondheid bij het Nederl.

Indische leger. 1862.

XXVII

LIJST DER LEDEN ENZ.

De heer Jhr. J. L. C. Pompe van Meerdervoort, oud-Officier van gezond-

”

”.

De heer

heid, practiserend geneesheer te ’s Gravenhage. 1864.

Prof. J. J. P. Hoffmann, te Leiden. 1865.

Dr. Gustav L. Mayr, te Weenen. 1861.

Dr. H. D. J. Wallengrèn, te Farkutt, bij Höganäs in Zweden.

1871.

R. MacLachlan, F. L. S., Secretaris van de Entomological

Society te Londen. 1871.

Dr. T. Thorell, Hoogleeraar in de Zoologie aan de Hoogeschool

te Upsala in Zweden. 1812.

Dr. C. A. Dohrn, President der Entomologische Vereeniging

te Stettin. 1873.

CORRESPONDERENDE LEDEN.

Prot. Arn. Forster, Hoofdleeraar aan de Hoogere Burgerschool

te Aken. 1853.

Emil vom Bruck, te Crefeld. 1853.

Dr. C. Stäl, Professor aan het Kon. Zoologisch Museum te

Stockholm. 1864.

Frederic Moore, Bestuurder van het Museum der voormalige

Oost-Indische Compagnie te Londen. 1864.

J. W. May, Consul-Generaal der Nederlanden te Londen. 1865.

Mr. J. W. van Lansberge, Buitengewoon Gezant en gevol-

magtigd Minister der Nederlanden te Brussel. 1865.

Prof. P. C. Zeller, Grünhof bij Stettin. 1867.

W. Mink, Hoofdleeraar aan de Hoogere Burgerschool te Cre-

feld. 1861.

Dr. H. Weyenbergh, Hoogleeraar aan de Hoogeschool te

Cordova in de Argentijnsche republiek. 1812.

Dr. W. Marshall te Weimar. 1812.

BUITENLANDSCHE LEDEN.

Henri Vicomte de Bonvouloir, Archiviste-adjoint de la société

entomologique de France, te Parijs, Rue de U Université, 15.

H. Jekel van Westing, lid der K. Acad. der natuuronderzoe-

kers te Moscou en van verscheidene entomol. genootschappen,

te Parÿs, Rue Letort, 2.

GEWONE LEDEN.

1845-46.

De heer Dr. J. G. H. Rombouts, te Amsterdam.

» F. M. van der Wulp, Spui, n°. 60, te 's Gravenhage. —

Diptera.

De heer

“ A

” u

w “

wv #

vu a

“ 4

1/2 uw

De heer

u u

“ u

u #

De heer

uv A

u u

A #

u #

# 4

De heer

u A

u a

De heer

# #

a a

LIJST DER LEDEN ENZ. XXIX

Dr. M. C. Ver Loren van Themaat, huize Schothorst, te

Hoogland bij Amersfoort. — Algemeene Entomologie.

J. W. Lodeesen, Prinsengracht bij de Reestraat, KK, 561,

te Amsterdam. — Lepidoptera indigena.

Dr. J. R. E. van Laer, te Utrecht.

Th. J. van Campen, te Amsterdam.

Dr. P. H. J. Wellenbergh te Oiséerwÿk.

Mr. H. Ver Loren van Themaat, te Utrecht. — Lepidoptera.

Mr. S. C. Snellen van Vollenhoven, Phil. nat. Dr., 2de Van

den Boschstraat, 34, te ’s Gravenhage. — Hymenoptera en

Hemiptera.

W. O. Kerkhoven, te Zwello.

1851-52.

R. T. Maitland, Directeur van den Kon. Zoologisch-botani-

schen Tuin te ’s Gravenhage. — Algemeene -Entomologie.

P. C. T. Snellen, Zuidblaak, wijk 2 n°. 12, te Rotterdam. —

Lepidoptera.

Dr. M. Imans, te Ufrecht.

Dr. W. A. J. van Geuns, Oude Gracht, te Utrecht.

1852-53.

N. H. de Graaf, Haarlemmerstraat, te Leiden. — Lepidoptera.

Mr. H. W. de Graaf, Noordeinde, 123, te ’s Gravenhage. —

Inl. Lepidoptera, bijzonder Microlepidoptera.

G. M. de Graaf, Heerengracht, te Leiden. — Lepidoptera.

Dr. L. A. J. Burgersdijk, Hoogleeraar aan het Athenaeum te

Deventer. — Algem. Entomologie.

G. A. Six, De Ruiterstraat, 11, te ’s Gravenhage. — Hy-

menoptera.

Prof. W. Berlin, te Amsterdam.

1855-56.

A. A. van Bemmelen, Directeur van de Diergaarde te Æot-

terdam. — Algemeene Entomologie.

Mr. E. A. de Roo van Westmaas, Huize Daalkuizen, te

Velp. — Lepidoptera.

M. Breukelman, te Delfshaven. — Lepidoptera,

1856-57;

Mr. J. Herman Albarda, te Leeuwarden. — Inlandsche Lepi-

doptera (bijzonder Microlepidoptera) en Neuroptera.

Mr. W. Albarda, Ginneken bij Breda, Lepidoptera en Neuroptera.

A. P. H. Kuipers, te Leeuwarden.

Di. A. W. M. van Hasselt, Amsterdamsche Veerkade, 15, te

’s Gravenhage. — Arachniden.

XXX

2 heer

heer

LIJST DER LEDEN ENZ.

1957-58.

Dr. J. W. Schubärt, te Utrecht.

W. K. Grothe, te Zeist.

1858-59.

J. C. J. de Joncheere, Voorstraat, D, 368, te Dordrecht. —

Lepidoptera.

J. Backer Jr., te Oosterbeek. — Lepidoptera.

1860-61.

J. Kinker, Oudezijds- Achterburgwal bij de Oudemanhuispoort,

B. 261, te Amsterdam. — Lepidoptera en Coleoptera indigena.

Dr. E. Piaget, Leeraar aan de Hoogere Burgerschool, Korte-

naerstraat, 416, te Rotterdam. — Diptera en Parasitica.

1862-63.

H. Baron Lewe van Middelstum, te Beek bij Nymegen. —

Lepidoptera,

1863 -64.

Mr. R. Th. Bijleveld, Rapenburg te Leiden. — Algemeene

Entomologie.

D. J. R. Jordens, Sassenpoorterwal, F, 3411, te Zwolle. —

Lepidoptera.

1864-65.

Mr. A. H. Maurissen, te Maastricht. — Lepidoptera.

H. J. Veth, Phil. nat. cand., Leeraar aan de Hoogere Bur-

gerschool te Rotterdam. — Algemeene Entomologie.

H. W. Groll, te Haarlem. — Coleoptera.

1865-686.

Dr. H. C. van Medenbach de Rooy, Weerdjesstraat, te

Arnhem. — Lepidoptera.

W. J. Boogaard, Kleine Houtstraat, te Haarlem. — Micro-

lepidoptera en Hymenoptera.

A. Brants, Candidaat in de regten, Buitensingel te Arnhem. —

Lepidoptera. |

1866-67,

F. J. M. Heylaerts Jr., Sé. Jansstraat te Breda. — Lepi-

doptera enz.

Dr. N. W. P. Rauwenhoff, Hoogleeraar te Utrecht. — Alge-

meene Zoologie.

À. van den Brandt, te Venlo. — Lepidoptera.

1867-68.

C. Ritsema Cz., Conservator bij ’s Rijks Museum van Natuurlijke

historie, Hoogewoerd W. 3, n°. 446 te Leiden. — Algemeene

Entomologie.

LIJST DER LEDEN ENZ. XXXI

De heer Mr. H. Hartogh Heys van Zouteveen, Phil. nat. Doctor, aan de

Rijbrug, te Smilde.

1868-69,

De heer J. J. M. Gordon, te Amersfoort.

n__n J, G. de Man, Adsistent bij ’s Rijks Museum van Natuurlijke

historie, te Leiden. — Algemeene Entomologie,

”» uw Dr. T. W. O. Kallenbach, te Rotterdam.

v « A. Cankrien, te Rotterdam. — Lepidoptera.

vw » Mr. C. J. Sickesz, Burgemeester van Laren, Huize de Cloese

bij Lochem.

» a (©. J. M. Jongkindt Coninck, Directeur der Maatschappij van

Weldadigheid, te Frederiksoord,

1869—70.

De heer Prof. E. Selenka, Stelle Rijn te Leiden. — Algemeene Zoologie.

uv Dr. H. W. Waalewijn, Leeraar aan de Hoogere Burgerschool

te Leiden.

" » M. Nijhoff, Raamstraat 49, te ’s Gravenhage. — Bibliographie.

1870-71.

De heer Dr. L. L. Aronstein, Leeraar aan de Hoogere Burgerschool, te

Breda.

» Jhr. Ed. J. G. Everts, Æuigensstraat 15, te’s Gravenhage. —

Coleopteras

uv # Mr. M. Piepers, Lid der regterlijke magt in Nederlandsch

Indië, te Macassur.

» uw M. L. Ritsema, Officier van gezondheid bij het leger in Neder-

landsch Indië, te Padang.

» Dr. P. J. Veth, Hoogleeraar aan de Rijksinstelling van onderwijs

in de taal-, land- en volkenkunde van Ned. Indië, te Leiden.

1871-72.

De heer W. A. Ivangh Schepman, te Rhoon. — Lepidoptera.

» » D. Burger, Phil. nat. stud., te Leiden. — Hemiptera.

» » J. Ritzema Bos, Phil. nat. cand., te Warffum.

o » J, F. G. W. Erbrink, N. Z. Voorburgwal over de Kolk, G,

206, te Amsterdam. — Algemeene Entomologie.

”» u J. B. van Stolk, Zeemansstraat, te Rotterdam. — Lepidoptera.

„ A. F. A. Leesberg, Jur. cand., Jan-Hendrikstraat, 9, te

’s Gravenhage.

» » Prof. H. J. van Ankum, te Groningen.

» w M. M. Schepman te Rhoon. — Neuroptera.

w w# Dr. C. Ks Hoffmann, Conservator aan ’s Rijks Museum voor

Nat. hist. te Leiden, — Vergelijkende ontleedkunde,

XXXII LIJST DER LEDEN ENZ.

| 1872-73,

De heer A. Schmier de Poorter, Donkersteeg, te Leiden.

“n Dr, A. J. van Rossum, Leeraar aan de Hoogere Burgerschool,

te Enschede,

BESTUUR.

President. Mr. W. Albarda.

Vice-President. P. C. T. Snellen.

Secretaris. F. M. van der Wulp.

Conservator. Mr. S. C. Snellen van Vollenhoven.

Bibliothecaris. C. Ritsema Cz.

Penningmeester, J. W. Lodeesen.

COMMISSIE VAN REDACTIE VOOR HET TIJDSCHRIFT.

De President van het Bestuur.

Mr. Dr. S. C. Snellen van Vollenhoven. >

F. M. van der Wulp.

BIBLIOTHEKEN

NEDERLANDSCHE ENTOMOLOGISCHE VEREENIGING.

Bijgekomen boeken na het drukken der Catalogi

tot ultimum Junij 1873.

BIBLIOTHEEK A.

Natuurlijke Historie in het Algemeen.

Niets bijgekomen.

Algemeene Dierkunde.

Boeck (A.), Bidrag til Calilgyniens Amphipodefauna. Christiania,

1871, M. 1 Tavl., 8vo. (bis, zonder de plaat).

————— De Skandinaviske og Arktiske Amphipoder. Förste

Hefte. M. 7 Tavlr. Christiania, 1872. 4to.

Brogger (W. C.), Bidrag til Kristianiafjordens Molluskfauna. Ind-

beretning om en i Sommeren 1870 foretagen Reise i Kristiania og

Krsands Stift forat undersöge Land- og Ferskvands-Molluskerne

samt Iglerne, af O. S. Jensen. Christiania, 1872, M. 1 coll.

Tavl. 8vo. (bis).

Collett (R.), Lycodes Sarsii, n. sp. ex ordine Anacanthinorum

Gadoideorum. C. tab. Christiania, 1871, 8vo.

_—— —— Supplement til „Norges Fugle og deres geographiske

Udbredelse i Landet.” (1868—-70). Christiania, 1871, 8vo. (met

de vier vorige ten geschenke ontvangen van de Koninklijke Uni-

versiteit van Noorwegen.)

Finsch (O.), Description of a new Species of Penguin. Lond.

1870, W. a col. plate, 8vo.

On a Collection of Birds from the Island of Trinidad.

Lond. 1870, 8vo.

XXXIV BIBLIOTHEEK DER NED. ENT. VEREENIGING.

10.

12.

14.

15.

16.

18.

19.

20.

21.

Kolenati (F. A.), Die Parasiten der Chiroptern. Dresd. 1857, M.

4 Tfin. 8vo. (met de beide vorige ten geschenke ontvangen van

Mr. S. C. Snellen van Vollenhoven.)

List (Revised) of the Vertebrated Animals now or lately living in

the gardens of the Zoological Society of London. Lond., 1872, 8vo.

(van de Zoological Society in ruil tegen het Tijdschr. van Entom.)

Plateau (F.), Matériaux pour la Faune Belge. Crustacés Isopodes

terrestres. Brux., 1870, 8vo.

Recherches Physico-Chimiques sur les Articulés aqua-

tiques. Prem. partie. Brux. 1870, 4to. (met het vorige ten ge-

schenke ontvangen van Mr. S. C. Snellen van Vollenhoven.)

Sars (G. O.), Nye Dybvandscrustaceer fra Lofoten. Christiania,

1869. 8vo.

————— Carcinologiske Bidrag til Norges Fauna. I. Monographi

over de ved Norges Kyster forekommende Mysider. Christiania,

1870, Förste Hefte. M. 5 pl.; 1872. Andet Hefte. M. 3 pl. 4to.

(van het 2de gedeelte een bis.)

——-——— Undersögelser over Hardangerfjordens Fauna. I. Crus-

tacea. Christiana, 1871, 8vo.

1871, 8vo.

—_— —— Diagnoser af nye Annelider fra Christianiafjorden,

efter Prof. M. Sars’s efterladte Manuskripter. Christiania, 187L, 8vo.

Nye Echinodermer fra den Norske Kyst. Christiania,

— On some remarkable Forms of Animal life from the

great Deeps off the Norwegian Coast. I. Partly from posthumous

manuscrips of the late Prof. M. Sars. Christiania, 1872, W. 6

copp. pl. 4to. (bis) (met de vijf vorige ten geschenke ontvangen

van de Koninklijke Universiteit van Noorwegen.)

Algemeene Entomologie.

Moore (F.), F. Walker and F. Smith, Descriptions of some new

Insects collected by Dr. Anderson during the Expedition to Yunan.

London, 1871, W. a Col. pl. 8vo. (geschenk van den heer Moore.)

Siebke (H.), Bidrag til Norges Insektfauna. Beretning om en i

Osterdalen foretagen Reise i 1870. Christiania, 1872. 8vo. (bis)

(geschenk van de Koninklijke Universiteit van Noorwegen.)

Tigny (F. M. G. T. de), Histoire naturelle des Insectes. 3e édition

par M. F. E. Guérin. Paris, 1828, 10 vol. Av. pl. col. 12mo.

Vollenhoven (S. C. Snellen van), Een snuitkever en een sluipwespje.

Amst., 1873, kl. 8vo.

22.

23.

24.

25.

26.

21.

28.

29.

30.

sl.

32.

33.

34.

BIBLIOTHEEK DER NED. ENT. VEREENIGING. XxXV

Vollenhoven (S. C. Snellen van), Eene indringster en hare ge-

vechten. Amst. 1873, kl. 8vo. (met het vorige van den schrijver

ten geschenke ontvangen.)

Bijzondere Entomologie.

A. Coleoptera.

Jekel (H.), Note sur les Genres Peribleptus Sch., Paipalesomus

Sch. et Paipalephorus Jekel. Paris, 1872, 8vo.

————— Notice sur le Genre Caccobius, (C. G. Thomson).

Paris, 1872, 8vo. (met het vorige van den Schrijver ten geschenke

ontvangen.)

Parry (F. J. Sidney), A few Remarks upon Mr. James Thomson’s

Catalogue of Lucanidae, published in the Annales de la Société

Entomologique de France, 1862. Lond. 1863, 8vo. (geschenk van

den heer S. C. Snellen van Vollenhoven.)

B. Lepidoptera.

Moore (F.), Descriptions of New Species of Bombyces from North

Eastern India. Lond. 1865. W. a col. pl. 8vo.

Descriptions of New Indian Lepidoptera. Lond., 1872.

W. 3 col. pl. 8vo. (met het vorige van den Schrijver ten geschenke

ontvangen.)

Scudder (S. H.), Notice of some North American species of Pieris.

Boston, 1861, 8vo.

Vollenhoven (S. C. Snellen van), Beschrijvingen en afbeeldingen

van Nederlandsche vlinders (vervolg op Sepp, Beschouwing der

Wonderen Gods, enz.).’s Gravenhage, 1873. DI. IIT, N°. 21—24, 4to.

Wallace (A. R.), and F. Moore, List of Lepidopterous Insects

collected at Takow, Formosa, bij Mr. Robert Swinhoe. Lond., 1866,

8vo. (geschenk van den heer Msore.)

Wallengrèn (H. D. J.), Skandinaviens Pyralider och Choreutider

beskrifne. Stockholm, 1871, 8vo. (geschenk van den Schrijver.)

€. Hymenoptera.

Mayr (G.), Formicidae Borneerses collectae a J. Doria et O. Beccari

in territorio Sarawak annis 1865— 1867. Genova 1872, 8vo.

————— Die Einmiethler der mitteleuropäischen Eichengallen.

Wien, 1872, 8vo. (met het vorige van den schrijver ten ge-

schenke ontvangen).

Rossum (A. J. van), Sur le liquide des larves de Cimbex. Harlem,

1872, 8vo. (geschenk van den schrijver.)

XXXVI

35.

36.

31.

38.

43,

45,

46.

BIBLIOTHEEK DER NED. ENT. VEREENIGING,

D. Hemiptera.

Niets bijgekomen.

E. Neuroptera.

Ritsema Cz. (C.), Enoicyla pusilla Burm., ihre Lebensweise und

Fundorten. Regensburg, 1813, 8vo. (Geschenk van den schrijver).

Scudder (S. H.), Additional Remarks upon the Odonata of the

Isle of Pines and of the White Mountains of New Hampshire.

Boston, 1867, 8vo.

EF. Orthoptera.

Niets bijgekomen.

G. Diptera.

Niets bijgekomen.

EE. Arachnoidea en Myriapoda.

Brandt (J. F.), Recueil de Mémoires rélatifs à l’ordre des Insectes

Myriapodes. St. Pétersbourg, 1841, 8vo. (geschenk van Mr. 8. C.

Snellen van Vollenhoven).

Hentz (N. M.), Supplement to the Descriptions and Figures of

the Araneides of the United States. Edited by S. H. Scudder.

Boston, 1868, W. 2 pl. 8vo.

Hoogenstraaten (F. W. M.), Over de Scabies. Utrecht, 1858,

met 1 plaat, 8vo.

Humbert (A.) et H. de Saussure, Myriapoda nova americana.

Paris, 1869, 8vo.

Koch (C. L.), System der Myriapoden, mit den Verzeichnissen

und Berichtigungen zu Deutschlands Crustaceen, Myriapoden und

Arachniden. Heft 1—40. Regenburg, 1847, Mit 10 Tiln. kl. 8vo.

Koch (L.), Die Myriapodengattung Lithobius. Mit 2 Tfin. Niirn-

berg, 1862, 8vo.

Peters (W.), Uebersicht der im königl. zoologischen Museum

befindlichen Myriopoden aus der Familie der Polydesmi, so wie

Bescheibungen einer neuen Gattung Trachyjulus, der Juli und

neuer Arten der Gattung Siphonophora. Berlin, 1864, 8vo.

————— Nachtrag zu der Uebersicht der Polydesmi des königl.

zoologischen Muscums. Berlin, 1864, 8vo.

Plateau (F.), Matériaux pour la Faune Belge. Deuxiéme note,

Myriapodes. Brux., 1872, Av. 2 pl. 8vo.

41.

48.

49,

50.

51.

BIBLIOTHEEK DER NED. ENT. VEREENIGING. XXXVII

Sundevall (C. J.), Conspectus Arachnidum. Londini Gothorum,

1833, 8vo. (Met de zeven vorigen ten geschenke ontvangen van

Mr. S. C. Snellen van Vollenhoven).

Thorell (T.), Remarks on Synonyms of European Spiders. Up-

sala, London, Berlin, 1873. Part 4, 8vo. (geschenk van den

schrijver).

Palaeontologie.

Niets bijgekomen.

Ontwikkelingsgeschiedenis en ontleedkunde.

Niets bijgekomen.

Tijdschriften.

Annuaire de l’Académie royale des sciences, des lettres et des

beaux arts de Belgique. Brux. 1872/73, Ann. 38 et 39, Av.

portr. kl. 8vo. (in ruil tegen het Tijdschr, v. Entom.).

Archives of Science and Transactions of the Orleans County. So-

ciety of Natural Sciences. Newport, Orleans Co., Vermont. 1871/12,

vol. I, n°. 4 and 5, 8vo. (in ruil tegen het Tijdschr. voor Entom.).

Bulletin de la Société Linnéenne de Normandie. Caen, 1871,

2de ser. 5e vol. (ann. 1869—70) 8vo. (in ruil tegen het Tijdschr.

v. Entom.)

Bulletin des Scéances de la Société Entomologique de France.

Paris, 1873, n°. 1, 8vo.

Bulletin of the Buffalo Society of Natural Sciences. Buffalo 1873,

vol, I, n°. 1, 8vo. (in ruil tegen het Tijdschr. v. Entom.).

Bullettino della Società Entomologica Italiana. Firenze, 1872/73,

an IV, trim. 4; an V, trim. 1, 8vo. (im ruil tegen het Tijdschr.

v. Entom.).

Compte-Rendu des Scéances de la Société Entomologique de

Belgique. Brux. 1872/73, n°. 80—88, 8vo.

Fauvel (A.), Annuaire Entomologique pour 1873. Caen et Paris,

1873, kl. 8vo. (geschenk van den schrijver).

Jaarboek der Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot aan-

moediging van den Tuinbouw. Rotterdam, 1864, M. 1 pl. 8vo.

Jahresbericht (Zweiter) des Vereines der Aerzte in Steiermark.

Gräz, 1866, 8vo.

Mémoires de la Société Linnéenne de Normandie. Caen et Paris,

1869—72, T. XV et XVI. Av. pl. 4to. (in ruil tegen het

Tijdschr. v. Entom.).

XXXVIII BIBLIOTHEEK DER NED. ENT. VEREENIGING.

10.

71.

72.

13.

74.

15.

16.

11.

18.

19.

ROUE

81.

82.

Memoirs of the Boston Society of Natural History. Boston,

1869—72, vol. II, part I, part. 1I, n°. 1. With plates. 4to.

(in ruil tegen het Tijdschr. v. Entom.).

Natuurkundig Tijdschrift voor Nederlandsch Indië, uigegeven

door de Koninklijke Natuurkundige Vereeniging in Nederlandsch

Indië. Batavia en ’s Gravenhage, 1866, dl. 29, aflev. 2—4, 8vo.

Newman (E.), The Entomologist. London, 1873, vol. VI,

n° 112—117, 8vo.

Proceedings of the Boston Society of Natural History. Boston,

1871—72, vol. XIII, vol. XIV p. 1—224, 8vo. (in ruil tegen

het Tijdschr. v. Entem.).

Proceedings of the Scientific Meetings of the Zoological Society

of London for the year 1872, part I. London, 1872. With plates,

8vo. (in ruil tegen het Tijdschr. v. Entom.).

Schriften der königlichen physikalisch-ökonomischen Gesellschaft

zu Königsberg. Königsberg, 1872, 13de Jahrg., Iste Abth.,

4to. (in ruil tegen het Tijdschr. v. Entom.).

Transactions of the New York State Agricultural Society for the

years 1869 and 1870, Albany, 1170—71. With plates, 8vo.

Tijdschrift voor Entomologie, uitgegeven door de Nederlandsche

Entomologische Vereeniging. ’s Gravenhage 1872—73, 2de ser.

8ste deel, afl. 1—5. Met pl. 8vo.

Verhandelungen der kaiserlich-königlichen zoologisch-botanischen

Gesellschaft in Wien. Wien, 1872. Bd. XXII. Mit 7 Tfln. 8vo.

(ix ruil tegen het Tijdschr. v. Entom.).

Verslag van de zesde Winter-Vergadering der Nederlandsche Ento-

mologische Vereeniging, gehouden te Leiden, den 28sten December,

1872. ‘s Gravenhage 1873, 8vo.

Verslag (72ste) van het Natuurkundig Genootschap te Groningen,

over het jaar 1872, 8vo.

Verslagen en Mededeelingen der Koninklijke Akademie van Weten-

schappen. Afdeeling Natuurkunde. Amst. 1873, 2de reeks, 1de deel,

eerste stuk. 8vo. (in ruil tegen het Tijdschr. v. Entom.)

Reizen.

Niets bijgekomen.

Varia.

Anniversaire (Centième) de Fondation de l'Académie Royale de

Belgique, 1772—1872. Brux. 1872, 2 vol. 8vo. (geschenk van de

Belgische Academie van Wetenschappen.)

83.

84.

85.

86.

81.

88.

89.

90.

Site

92.

BIBLIOTHEEK DER NED. ENT. VEREENIGING. XXXIX

Cantate ved det Kongelige Norske Frederiks Universitets Mindefest

for Hans Majestæt Kong Carl, den 19de November 1872. Christi-

ania, 1872, 4to, (geschenk van de Koninklijke Universiteit van

EAT:

Noorwegen.) a

Catalogue of the library of the Zoological Society of London. London,

1872, 8vo. (geschenk van the London Zoological Society).

Chapuis (F.), Le Pigeon voyageur Belge. Verviers, 1865, kl. 8vo.

————— Le Pigeon voyageur Belge. De son Instinct d’orien-

tation et des moyens de le perfectionner. Verviers, 1868, kl. 8vo.

—— Conseils pratiques sur l’utilité de la Vaccine. Verviers,

1870, 8vo.

————— et E. Lambotte. Les Bains. Conseils pratiques. Ver-

viers, 1869, 8vo. (met de drie vorigen ten geschenke ontvangen van

den heer S. C. Snellen van Vollenhoven.

Müller ‘(A.), Coutributions to Entomological Bibliograghy up to

1862, N°. 1. London, 1873, 8vo. (geschenk van den Schrijver.)

Quetelet (A.), Notices extraites de l’annuaire de l’observatoire

royal de Bruxelles pour 1873, kl. 8vo.

——— _- Observations des Phénomènes périodiques pendant

l’année 1870. Bruxelles, 4to. (met het vorige van den Schrijver ten

geschenke ontvangen.)

Weyenbergh (H.), De taak der Dierkunde. Redevoering ter aan-

vaarding van het hoogleeraarsambt in de philosophische faculteit

(leerstoel der Dierkunde) aan de Universiteit te Cordova (Argentina)

in Juli 1873 in de Spaansche taal uitgesproken. Haarl. 1873, 8vo.

(geschenk van den Redenaar).

BIBLIOTHEEK 5%.

Natuurlijke Historie in het Algemeen.

Cotta (B.), Briefe über A. von Humboldt’s Kosmos. Leipzig, 1860.

Bd. IV. Bearb. von W. C. Wittwer und H. Girard. 8vo.

Algemeene Dierkunde.

Niets bijgekomen.

Algemeene Entomologie.

Thomson (C. G.), Opuscula Entomologica. Lund, 1869—71. Fasc.

I—IV, 8vo.

10.

11.

12.

13.

BIBLIOTHEEK DER NED. ENT. VEREENIGING.

Bijzondere Entomologie.

A. Coleoptera.

Niets bijgekomens

BB. Lepidoptera.

Berce (E.), Faune entomologique francaise (Lépidoptères). Des-

cription de tous les Papillons qui se trouvent en France. Paris,

1870. Vol. III et IV (Noctuae). Av. pl. col. 8vo.

Hewitson (W. C.), Exotic Butterflies, being Illustrations of new

Species. London, 1870—73. Part 73—87. W. many col. pl. 4to.

———--— Illustrations of Diurnal Lepidoptera, (Lycaenidae).

London, 1873. Part. V. With 6 col. pl. 4to.

Millière (P.,) Iconographie et Description de Chenilles et Lépi-

doptères inédits. Paris, 1872—73. Livr. 28—31. Av. pl. col.

gr. in 8vo.

Vollenhoven (S. C. Snellen van) Beschrijvingen en Afbeeldingen

van Nederlandsche Vlinders. ’s Gravenhage, 1872—73. DI. III,

N°, 1—24. Met gekl. pl. 4to. (Vervolg op J. C. Sepp, Beschouwing

der wonderen Gods.)

€. Hymenoptera.

Thomson (C. G.), Skandinaviens Hymenoptera. Tom II. (Apis,

Linn.) Lundae, 1812, 8vo.

ED. Hemiptera.

Stal (C.), Hemiptera Fabriciana. Stockh. 1868, 69. 2 tom. 4to.

E. Neuroptera.

Clutius (A.), Opuscula duo singularia. I. De nuce medica. IT. De

Hemerobio sive Ephemero Insecto, et Majali Verme. Amstelodami,

1834, 4to.

Wallengrèn (H. D. J.), Skandinaviens Neuroptera. Stockh. 1871.

Första Afdeln. Neuroptera Planipennia, 4to.

EF. Orthoptera.

Saussure (H. de), Mélanges orthoptérologiques. Genève, Bale et

Lyon, 1872. Tom. II. Av. 3 pl. 4to.

G. Diptera.

Jaennicke (F.), Neue exotische Dipteren aus den Museen zu

Frankfurt a. M. und Darmstadt. Frankf. a. M. 1868. M. 2 Tfin. 4to.

14.

15.

16.

18.

: #9!

20.

21.

22.

23.

24.

25.

BIBLIOTHEEK DER NED. ENT. VEREENIGING, XLI

Schiner (R. J.), Catalogus systematicus Dipterorum Europae.

Vindobonae, 1864. 8vo.

HI. Arachnoidea en Myriapoda.

Thorell (F.), Araneae nonnullae Novae Hollandiae. Stockh. 1870.

8vo. 4

Palaeontologie,

Niets bijgekomen.

Ontwikkelingsgeschiedenis en ontleedkunde.

Graber (V.), Vorläufiger Bericht über den propulsatorischen Ap-

parat der Insekten. Wien, 1872. M. 1 Taf. 8vo.

Tijdschriften.

Album der Natuur. Tijdschrift ter verspreiding van natuurkennis

onder de beschaafde lezers van allerlei stand, Haarlem, 1872.

Met pl. 8vo.

Annales de la Société Entomologique de Belgique. Brux. 1871—72.

T. 15. Av. 3 pl. 8vo. (in ruil tegen het Tijdschr, v. Entom.)

Annales de la Société Entomologique de France. Paris, 1871,

5de série. T. I. Av. 7 pl. 8vo. (in ruil tegen het Tijdschr. v.

Entom.)

Annales des Sciences naturelles. Zoologie et Palaeontologie. Paris,

1870—73, 5° Serie. t. 13—17, t. 18 n°. 1. Av. pl. 8vo.

Annals and Magazine of Natural History; conducted by CAC.

Babington, J. E. Gray, W. S. Dallas and W. Francis. Lond.

1872—73. 4th. Series, vol. 9—11. With pl. 8vo.

Archives (Nouvelles) du Muséum d'histoire naturelle. Paris,

187015. T. 7, 8 et 9, live ‘I. Av. pl. 4to.

Berliner entomologische Zeitschrift; herausgegeben von dem Ento-

mologischen Vereine in Berlin. Redact. Dr. G. Kraatz. Berlin,

1872, lôter Jahrg. M. 7 Tfln. 8vo. (in ruil tegen het Tijdschr.

v. Entom.).

Bulletins de l’Académie royale des Sciences et belles-lettres de

Bruxelles. Brux. 1871—72 2de Série, t. 31—34. 8vo. (in ruil

tegen het Tijdschr. v. Entom.).

Bulletin de la Société impériale des Naturalistes de Moscou, publié

sous la direction du Dr. Renard. Moscou, 1872. Ann. 1872,

n°, 1—3, Av. 4 pl. 8vo. (in ruil tegen het Tijdschr. v. Entom.).

XLII

26.

27.

29.

30.

32.

33.

34.

35.

36.

37.

38.

39.

BIBLIOTHEEK DER NED. ENT. VEREENIGING.

Bijdragen tot de Natuurkundige Wetenschappen, verzameld door

H. C. van Hall, W. Vrolik en G. J. Mulder. Amsterd. 1826—-32.

7 din. Met pl. 8vo.

Entomologische Zeitune. Herausgegeben von dem Entomologischen

Vereine in Stettin. Stettin, 1872. Jahrg. 33. M. 2 Tfin. 8vo.

(in ruil tegen het Tijdschr. v. Entom.).

Entomologist’s (The) monthly Magazine; conducted bij H. G.

Knaggs, R. McLachlan, E. C. Rye and H. T. Stainton. Lond.

1872— 73. vol. IX et X, n° 1. 8vo.

Guérin-Méneville (F. E.), Revue et Magasin de Zoologie pure et

appliquée. Paris, 1871—73. 2de Série t. 23, 24 n° 1—6. Av.

pl. 8vo.

Jaarboekje van het Kon. Zoologisch Genootschap » Natura Artis

Magistra ». Amsterd. 1872—73. 8vo.

Journal of the Proceedings of the Linnean Society of London.

(Zoology). Lond. 1871, vol. XI, n° 53 and 54. 8vo. (in ruil

tegen het Tijdschr. v. Entom.).

Korrespondenz-Blatt des Zoologisch-mineralogischen Vereines in

Regensburg. Regensburg, 1872—73. Jahrg. 26, 27, n° 1—4.

8vo.

Mittheilangen des Schweizerischen entomologischen Gesellschaft ;

redigirt von Gust. Stierlin, Schaffhausen, 1873. vol. IV. Heft

n° 1. (in ruil tegen het Tijdschr. v. Entom.).

Stainton (H. T.), The Entomologist’s Annual. Lond. 1873. W.

1 pl. 8vo. (geschenk van den heer Stainton.)

Transactions of the Entomological Society of London. London,

1837. Vol. I. prt. 1 and 2. With 8 col. pl. 8vo.

Transactions of the Entomological Society of London, for 1871

and 72. London, 1871—72. With pl. 8vo. (in ruil tegen het

Tijdschr. v. Entom.).

Tijdschrift voor Entomologie, uitgegeven door de Nederl. Entom.

Vereen. onder redactie van S, C. Snellen van Vollenhoven,

A. W. M. van Hasselt en F. M. van der Wulp. ’s Gravenhage,

1872—73, 2de serie, dl. 8, aflev. 1—4. M. 8 gekl. pl. 8vo.

Verhandlungen des naturhistorischen Vereines der preussischen

Rheinlande und Westphalens. Bonn, 1871. Jahrg. 28. Mit 9

Tafin. 8vo.

Verslagen der beide in 1872 door de Nederl, Ent. Vereen. ge-

houden Vergaderingen.

40.

41.

42.

43.

44,

45.

46.

41.

48.

BIBLIOTHEEK DER NED. ENT VEREENIGING. XLIII

Wiegman (A. F. A.), Archiv für Naturgeschichte, herausgegeb.

von Dr. F. H. Troschel. Berlin, 1871—73. Jahrg. 37 n° 1-4;

38 n° 1-4; 39 n° 1. Mit Tafln. 8vo.

Zoologist (The), A monthly Journal of Natural History conduct.

by E. Newman. Lond. 1872—73. Sec. series, n° 76—93. 8vo.

Reizen.

Alpinus (P.), Historia Aesypti naturalis. Lugd. Bat. 1735.

Paris I et II, C. tabb. 102. 4to.

Brükmann (F. E.), Notae et animadv. in G. Pisonis et J. Bontii

libros de Indiae re naturali et medica. Wolffenb. 1738. 4to.

Ginanni (F.), Istoria civile e naturale delle pinete Ravenate.

Roma, 1774. C. tabb. 18. 4to.

Pallas (P. S.), Voyages dans plusieurs provinces de l’empire de

Russie et dans l’Asie septentrionale. Traduits de l'allemand par

Gauthier de la Peyronie. Nouv. édition revue et enrichie de notes

par M. M. Lamarck et Langlès. Paris, an Il. 8 vol. 8vo et un

Atlas de beaucoup de planches et de cartes. 4to. A dé

Piso (W.), Historia naturalis Brasiliae. Lugd. Bat. et Amstelod.

1648. C. fige. fol,

Reise der österreichischen Fregatte Novara um die Erde in den

Jahren 1857, 58 und 59 unter den Befehlen des Commodore

B. von Wüllerstorf-Urbair. Zoologischer Theil. Zweiter Band.

Wien, 1865—67. 4to.

Coleoptera, bearb. von L. Redtenbacher. Wien, 1867. Mit

5 Tafin.

Hymenoptera, bearb. von H. de Saussure. Wien, 1867. Mit

4 Tafln. und einem Supplement von J. Sichel.

Formicidae, bearb. von G. L. Mayr. Wien, 1865. M. 4 Tafln.

Hemiptera, bearb. von G. L. Mayr. Wien, 1866. M. 5 Tafln.

Neuroptera, bearb. von F. Brauer. Wien, 1866. M. 2 Tafln.

Diptera, bearb. von R. J. Schiner. Wien, 1868. M. 4 Tafln.

Voyage de Humboldt et Bonpland. 2de Partie. Observations de

Zoologie et d’Anatomie comparée. Paris, 1811. Vol. I. Av. 30

pl. col. 4to.

Varia.

Niets bijgekomen.

ENTOMOLOGISCHE INHOUD

VAN

ONTVANGEN TIJDSCHRIFTEN.

September 1872.

Newman’s Entomologist, N° 108 (Sept. 1872) (4) 1).

Korte aanteekeningen over insekten van verschillende orden, doch

voornamelijk over Lepidoptera.

The Entomologist’s Monthly Magazine, N° 100 (Sept. 1872) (B).

A List of British Dolichopodidae, by G. H. Verrall. — Descriptions

of a new genus and five new species of exotic Psocidae (with a

wood-cut), by R. Mac Lachlan. — Mimiery in the colors of insects,

by Dr. H. A. Hagen. — Descriptions of seven new exotic Rho-

palocera, by W. C. Hewitson. — Change of Nomenclature, by

E. C. Rye. — Notes on Coleoptera in the New Forest, by G. C.

Champion en andere kleine mededeelingen.

Newman’s Zoologist, sec. series N° 84 (Sept. 1872) (B).

Slechts de mededeeling van Edward Newman dat gedurende Augustus

voornamelijk in het Zuiden van Engeland een ongewoon aantal

exemplaren van Vanessa Antiopa gevangen is.

Annals and Magazine of Natural History, 4th series N° 57 (Sept.

1872) (B).

A Monograph of the Genus Thelyphonus, by A. G. Butler. —

New Names for a long-known Lepidopteron, by C. Ritsema. —

Eggs and newly hatched Young of Ixodes Dugesii and Argas

reflexus, by G. Gulliver,

Revue et Magasin de Zoologie, 1871—1872 N° 7 et 8 (B).

Descriptions d’espèces nouvelles de Carabiques de la tribu des Zron-

catipennes, et remarques synonymiques, par M. le baron de Chaudoir

(Suite). — Nouveaux Coléoptères d'Europe, par H. Tournier. —

Catalogue des Longicornes récoltés par M. Théophile Deyrolle, en

Imerétie, Mingrélie et Géorgie, et description des espèces nouvelles,

1) 4 duidt aan dat het werk tot de oorspronkelijke Bibliotheek der Ned. Ent.

Vereeniging, B dat het tot de Bibliotheek Hartogh Heys van de Lier behoort,

BIBLIOTHEEK DER NED. ENT. VEREENIGING. XLV

par H. Tonrnier. — De l'influence de la lumière sur les larves

de diptères privées d’organes extérieurs de la vision, par M. G.

Pouchet. (Suite et Fin.) — Etudes sur les Lépidoptéres du genre

Pavonia, par E. Deyrolle (Suite). — Hyménoptères nouveaux du

bassin méditerranéen, par M. le Dr. Dours.

Transactions of the Entomological Society of London for 1871. (B).

A Monograph on the Ephemeridae, by E. Eaton. — New Species

of Diurnal Lepidoptera from South and Central America, by W.

C. Hewitson. — Descriptions of a new genus and six new species

of Pierinae, by A.G. Butler. — On the dispersal of non-migratory

Insects by atmospheric agencies, by A. Müller. — Notes on some

British species of Oxypoda with descriptions of new species, by

D. Sharp. — Observations on Immature Sexuality and Alternate

Generation in Insects, by T. Lowne. — On Additions to the

Atlantic Coleoptera, by Vernon Wollaston. — On a new genus

and species of Coleoptera belonging to the family Lucanidae, from

the Sandwich Islands, by C. O. Waterhouse. — An Examination

of the arrangement of Macro-Lepidoptera introduced in England

by Mr. Doubleday, and a suggestion as to its origin; with some

strictures upon synonymic lists, by W. Arnold Lewis. — Descrip-

tions of some new exotic species of Lucanidae, by J. O. Westwood. —

Descriptions of a new genus, and of two new species of Longicorn

Coleoptera, by H. W. Bates. — Descriptions of three new species

of Cicindelidae, by H. W. Bates. — Descriptions of new genera,

and of some recently discovered species of Australian Phytophaga,

by J. S. Baly. — Descriptions of five new species, and a new

genus of Diurnal Lepidoptera, from Shanghai, by A. G. Butler. —

On some black species of Cantharis with red heads and filiform

antennae, by C. O. Waterhouse. — Aperçu statistique sur les

Névroptéres Odonates, par le baron E. de Selys-Longchamps. —

On the forms of Zygaena Trifolii, with some remarks on the

question of specific difference, as opposed to local or phytophagic

variation, in that genus, by T. H. Briggs. — Remarks concerning the

identification of Myrmeleon formicaleo, formicarium, and formicalyna

of Linné, by R. Mac Lachlan.

Idem, for 1872 part 1, 2 and 3,

Stylopidarum, ordinem Strepsipterorum Kirbii constituentium, mihi

tamen potius Coleopterorum Familiae , Rhipiphoridis Meloïdisque pro-

pinquae, Monographia ; auctore S. S. Saunders. — On certain species

of Pericopides in the Collection of Mr. W. Wilson Saunders: with

a List of the described Species pertaining to that Group, by A. G.

Butler. — Descriptions of some Species of Cassididae new to

science, by J. S. Baly. — Descriptions of new Species of Luca-

noid Coleoptera; with remarks on the genus Cantharolethrus, and

supplementary List, by Major Parry (including descriptions by M.

XLVi BIBLIOTHEEK DER NED. ENT. VEREENIGING. :

Snellen van Vollenhoven and Prof. Westwood). — Descriptions of

some new Papilionidae, by J. O. Westwood. -- Note on the Diurnal

Lepidoptera described by Jablonsky and Herbst, in their ,, Natur-

system aller bekannten Insekten,” by W. F. Kirby. — On the

genus Acentropus, by J. W. Dunning. — On the external sexual

apparatus of the males of the genus Acentropus, by R. Mc. Lachlan. —

On the Longicorn Coleoptera of Chontales, Nicaragua, by H. W.

Bates. — Descriptions of twenty new species of Buprestidae, by E.

Saunders. — Notes on certain species of Pericopides, omitted in

a list of species recently read before the Society, by A. G. Butler.

Nouvelles Archives du Museum d’bistoire naturelle de Paris, tome 8°,

fasc. I: (B).

Journal d’un voyage dans le centre de la Chine et dans le Thibet

oriental, par M. l’ablé Armand David, waarin enkele kleine aan-

teekeningen over Insekten,

October 1872.

Newman’s Entomologist, N° 109. (Oct. 1872) (4).

Economy of Chalcidiae, by Fr. Walker. — Entomological Notes

from South-Australia, by H. Ramsay Cox. — On some Amurland

Insècts, by Fr. Walker. — Korte aanteekeningen over insecten

van verschillende orden, doeh voornamelijk over Lepidoptera.

The Entomologist’s Montly Magazine, N° 101. (Oct. 1872) (2).

Notes on Heteromera and Descriptions of New Genera and Species

(N°. 1), by F. Bates. — Instructions for the Collection and Preser-

vation of Neuropterous Insects, by R. Mac Lachlan. — The recent

Invasion of Great Britain by Vanessa Antiopa, by H. T.

Stainton. — Voorts vele kleine aanteekeningen.

Newman’s Zoologist, sec. series N° 85 (Oct. 1872) (2).

Larva of Eupithecia togata, by H. Harpur Crewe.

Annals and Magazine of Natural History, 4th series N° 58 (Oct. 1872) (2).

Remarks on Crinodes Sommeri and Tarsolepis remicauda, by A. G.

Butler. — On the Habits of some Madeiran Spiders, by Fr.

Pollock. — On the Habits of Galeodes pallipes, by Prof. Cope.

Bullettino della Società Entomologica Italiana, anno quarto, trim. III

(Luglio, Agosto, Settembre 1872) (4).

Degli Insetti parassiti e delle loro Vittime enumerazione con note del

Prof. Camillo Rondani (continuazione.) — Catalogo sinonimico e

topografico dei Coleotteri della Toscana (continuazione), ordinato

da Ferd, Piccioli. — Diagnosi di una-nuova specie di Pelopoeus, del

Prof. Antonio Carruccio. — Ancora della Partenogenesi del Bombyx

mori, dell’ Ing. Antonio Curò. — Materiali per la Fauna entomo-

BIBLIOTHEEK DER NED. ENT. VEREENIGING. XLvii

logica dell’isola di Sardegna. Coleotteri (Continuazione) da Piero Bar-

gagli. — Allevamento dei bachi da seta in Italia nella primavera

del 1872, del Prof. A. Targioni-Tozzetti. — Un momento di

cattivo umore. — Sulla natura delle ali degli Insetti. — Parteno-

genesi delle Farfalle. — Partenogenesi delle Api. — Diagnosi di nuove

specie italiane. — Di un insetto poco noto che danneggia l’ulivo. —

Sulla Phylloxera vastatrix.

Bulletin de la Société impériale des Naturalistes de Moscou. Année

1872. N°. 1 (B).

Supplément indispensable à l’article publié par M. Gerstaecker, en

1869, sur quelques genres d’Hyménoptères, par O. de Bourmeister

Radoszkowsky. Av. une pl.

Verhandlungen des naturhistorischen Vereines der preussischen Rhein-

lande und Westphalens. 28ster Jahrg. 1871. (B).

Uebersicht der Gattungen und Arten der Familie der Plectiscoiden,

von A. Forster. — Lebende Maden von Anobium paniceum in

einem Glase mit spanischem Pfeffer, von Troschel. — Ueber die

Cetoniden der Sunda-Inseln und Molukken, von Mohnike. —

Ueber eine entomologische Mittheilung von Hern G. Fries in Breslau

Plusia Cheiranthi (Eugenia Er.) betreffend, von Andrà. — Ueber die

Nahrung der Gryllotalpa vulgaris, und über die Züchtung von

Saturnia Yama-mai, von Landois.

November, 1872,

Newman’s Entomologist, N° 110. (Nov. 1872) (4).

Economy of Chalcidiae, by Fr. Walker. — Notes on some Insects

of Italy and of South France, observed between the middle of

May and the middle of July, 1872, bv the same. — Korte aan-

teekeningen over insekten van verschillende orden, doch voorna-

melijk over Lepidoptera. — Extracts from the Proceedings of the

Entomological Society, February 5 to March 18, 1872.

The Entomologist’s Monthly Magazine, N° 102 (Nov. 1872) (B).

Description of a new genus and two new exotic species of the family

Larridae (Hymenoptera) (with a wood-cut), by C. Ritsema. —

Description of a new species of Aphidius from Britain, by T. A.

Marshall. — Notes on British Tortrices, with descriptions of two

new species, by C. G. Barrett. — Note on our recent invasion

by Vanessa Antiopa, by F. Buchanan White. — The recent

invasion by Vanessa Antiopa, by D. Sharp. — Description of a

new species of Damaster from Japan, by E. C. Rye. — Notes on

Heteromera and descriptions of new genera and species (N°, 2),

by F. Bates. — Verder vele kleine aanteekeningen.

Newman’s Zoologist, sec. series. N° 86 (Nov. 1872) (B).

Are the Channel Islands British? by E. Birchall,

XLVII BIBLIOTHEEK DER NED. ENT. VEREENIGING.

Annals and Magazine of Natural History, 4th series, N° 59 (Nov.

1812) (B.)

Notes on Coleoptera, with Descriptions of New Genera and Species,

Part II, by Fr. P. Pascoe. — Notes on a Deep-sea Dredging-

Expedition round the Island of Anticosti, in the Gulf of St. Lawrence,

by J. F. Whiteaves. — Descriptions of new Myriopoda of the

Family Glomeridae, by A. G. Butler. — On Branchipus and

Artemia, by C. Vogt.

Troschel’s Archiv fur Naturgeschichte. 38er Jahrg. 2tes Heft. (B).

Ueber Cubanische Crustaceen nach den Sammlungen Dr. J. Gundlach’s.

Von E. von Martens. (Schluss.) — Verzeichniss der von Dr.

J. Gundlach auf der Insel Cuba gesammelten Rüsselkäfer. Von

Dr. E. Suffrian in Münster. (Fortsetzung). — Ueber die Respirations-

organe der Araneen. Von Dr. Ph. Bertkau in Köln (met 1 Taf.).

Mittheilungen der Schweizerischer Entomologischen Gesellschaft. Redigirt

von G. Stierlin. Vol. III. Heft N° 10 (4.)

Hyménoptères divers du Bassin du Léman, par Fr. Chevrier. — Ein

Beitrag zur Kenntniss des Genus Deilephila O., von Dr. Huguenin. —

Materiaux complémentaires pour la Faune des Lepidopteres de la

Suisse, par H. de Peyerimhoff. — XIIe Recueil. Descriptions d’un

genre nouveau et de plusieurs espèces de Coléoptères propres à la

Russie méridionale et remarques synonymiques, par Gautier des

Gottes. — Ueber Entwickelung und Lebensweise von Serropalpus

strictus Hellen. Von J. Erné. — Etudes sur les Myriapodes, par

Alois Humbert I. Note sur l’accouplement et la ponte des Glomeris.

Revue et Magasin de Zoologie. 1871—1872. N° 10. (2.)

Hyménoptères nouveaux du bassin méditerranéen, par M. le Dr.

Dours. (Suite.)

December 1872.

Newman’s Entomologist, N° 111. (Dec. 1872) (4).

Economy of Chalcidiae, by Fr. Walker. — Observations on Diptera,

by R. H. Meade. — On some Amurland Insects (Part. 2), by Fr.

Walker. — Korte aanteekeningen over Lepidoptera. — Extracts

from the Proceedings of the Entom. Soc. 18 March 1872, waarin

o. a. Ravages of Locusts in South Australia by C. A. Wilson. —

Haegerstone Entomological Society. — Death of Mr. Edleston,

by E. Newman.

The Entomologist's Monthly Magazine, N° 103 (Dec. 1872) (B).

Notes on two new genera of Psocidae (with an illustration), by Baron

E. de Selys Longchamps. — Descriptions of a new species of

Papilio from Lagos, by W. C. Hewitson. — Descriptions of new

species of African Diurnal Lepidoptera, by C. Ward. — Extraor-

dinary migration of Pyrameis Cardui, by F. Buchanan White. —

BIBLIOTHEEK DER NED. ENT. VEREENIGING. XLIX

Notes on Heteromera, and descriptions of new genera and species

(n° 3), by F. Bates. — Description of a new genus and species

of Hydrophilidae from New Zealand, and of a new species of Phil-

hydrus from Great Britain, by D. Sharp. —- Observations on

some Britisch species of Dascillidae, with description of a new

species of Cyphon, by D. Sharp. — Additions to the list of

British Coleoptera, etc., including description of a new species of

Thyamis, by E. C. Rye. — Note on a recent capture of Lymexylon

navale in Cheshire, by J. Chappell en andere kleine mededeelingen. —

Instructions for the collections and preservation of Neuropterous

Insects (continued), by R. Mc. Lachlan.

Annals and Magazine of Natural History. 4th series. N°. 60 (Dec,

1872) (B.)

On a new Family and Genus and two new Species of Thelyphonidea

by O. P. Cambridge (with a Plate.) — On Crinodes Sommeri and

Tarsolepis remicauda, in answer to Mr. Butlers’s Remarks, by

C. Ritsema. — On the Habits and Distribution of Lycosa ingens

BI., by O. P. Cambridge, —

Nouvelles Archives du Museum d’Histoire naturelle de Paris, tome 8,

fasc. II (3).

Journal d’un voyage dans le centre de la Chine et dans le Thibet

oriental, par M. l’abbé Armand David. (Suite).

Jahrbücher des Nassauischen Vereins für Naturkunde, Jahrg, 25 und

26. 1871—72 (4).

A. Rössler, Beobachtungen über einige in Gärten vorkommende

Kleinschmetterlinge. — id. Zur Naturgeschichte von Agrotis Tri-

tici L. = fumosa L. und obelisca S. V. — A. Fuchs, Beobach-

tungen über einige Lepidopteren. — C. L. Kirschbaum, Ueber

das Nest von Anthidium strigatum Latr.

Revue et Magasin de Zoologie 1871—72. n°. 9 (B).

Catalogue des Longicornes récoltés par M. Théophile Deyrolle, en

Imirétie, Mingrélie et Géorgie, et descriptions des espèees nouvelles

par H. Tournier. (Suite.) — Hyménoptères nouveaux du bassin

méditerrannéen, par M. le Dr. Dours. (Suite.) —

Januarij, 1873.

Newman’s Entomologist, nö 112 (Jan. 1878) (4).

Economy of Chalcidiae, by Fr. Walker. — Pseudobalani, or False

Acorns, by E. Newman. — Notes on some Insects of Italy and

of South France, observed between the middle of May and the

middle of July, 1872, by Fr. Walker, — Korte aanteekeningen

vooral over Lepidoptera. — Extracts from the Proceedings of the

Entomological Society, waarin o. a. het vervolg van Wilson's

L BIBLIOTHEEK DER NED. ENT. VEREENIGING.

» Ravages of Locusts in South Australia. # — South London En-

tomological Society. — Death of Mr. J. K. Lord, by E. Newman. -

The Entomologist’s Monthly Magazine, n° 104 (Jan. 1873) (B).

Instructions for the collection and preservation of Neuropterous In-

sects (continued), by R. Me. Lachlan. — Remarks on Mr. Bar-

retts Notes on British Tortrices, » by C. S. Gregson. — Notes

on Trichopterygia with descriptions of two new species, by A. Mat-

thews. — Notes on Heteromera, and descriptions of new genera

and species (n° 4), by F. Bates. — A descriptive List of Erotylidae

collected by G. Lewis in Japan, by G. R. Crotch (with Addenda

to the genus Languria bij E. W. Janson and C. O. Waterhouse). —

Verder vele kleinere mededeelingen.

Annals and Magazine of Natural History, 4th series n° 61 (Jan. 1873) (B).

Notes on the Longicorn Coleoptera of Tropical America, by H. W.

Bates. — Physico-chemical Investigations upon the Aquatic Arti-

culata, Part II by F. Plateau. — Answer to Herr Ritsema’s

v Note on Crinodes Sommeri ete.‚n by A. G. Butler. — On a

Mite in the Har of the Ox. Proc. Acad. Nat. Sci. Philad. 1872.

Februarij, 1878.

Newman’s Entomologist, n° 113 (Febr. 1873) (4).

Variety of Chelonia villica, by Edw. Newman. — Economy of Chal-

cidiae, by Fr. Walker. — Notes on Swiss Lepidoptera, by H. Ch.

Lang. — Notes on some Insects of Italy and of South France,

observed between the middle of May and the middle of July,

1872, by Fr. Walker. — Supplementary Note on the Genus

Acentropus, by J. W. Dunning. — Korte aanteekeningen vooral

over Lepidoptera. — Description of a Lepidopterous Insect (Kphestia

Rozburghii) new to Science, by C. S. Gregson.

The Entomologist’s Monthly Magazine, n° 105 (Febr, 1873) (4).

Notes on Meteromera, and Descriptions of New Genera and Species

(n° 5), by F. Bates. — A list of Endomychidae collected in

Japan by G. Lewis, with descriptions of new genera and species,

by H. S. Gorham. — Descriptions of new species of Coleoptera

from Chili, by E. C. Reed. — Descriptions of new species of

African Lepidoptera, by C. Ward. — British Hemiptera: new

species (Homoptera), by J. W. Douglas and John Scott. — Notes

on Britisch Tortrices, by G. G. Barrett. — Note on the occur-

rence in England of Clytus erythrocephalus F., by E. C. Rye en

verder vele kleinere mededeelingen. — Entomological Society of

London, 6th January, 1873. — Review: zÂ Catalogue of British

Hymenoptera, Part 2, compiled by T. A. Marshall,» by J. W.

Dunning. — Instructions for the collection and preservation of

Neuropterous Insects (continued), by R. Mc. Lachlan,

BIBLIOTHEEK DER NED. ENT. VEREENIGING LI

Annals and Magazine of Natural History, 4th series, n° 62 (Febr.

1873) (B).

A monographic List. of the Species of the Genus Gonyleptes, with

Descriptions of three remarkable new Species, by A. G, Butler. —

Notes on the Longicorn Coleoptera of Tropical America, by H.

W. Bates. — Anatomical Investigations on the Zimuli, by A.

Milne-Edwards. — Descriptions of three new Species of Crustacea

parasitie on the Cetacea of the N. W. coast of America, by W.

H. Dall.

Revue et Magasin de Zoologie. 1871—1872, n° 11 et 12. (B).

Notice sur le genre Caccodius Thoms. par H. Jekel. — Hyméno-

| pières nouveaux du bassin méditerranéen, par M. le Dr. Dours

(Suite). — Catalogue des Cicindélides et des Carabides recueillis

par K. Th. Deyrolle en Asie Mineure, par M. H. Gilnicki, —

Catalogue raisonné des Lépidoptères rapportés par M. Th. Dey-

rolle de son exploration scientifique en Asie Mineure, par M. Ch.

Oberthür. — Tables alphabétiques pour l'année 1871—1872.

Bulletino della Società Entomologica Italiana, anno quarto, trim. IV

(Ottobre, Novembre, Decembre 1872) (4).

Degli insetti parassiti e delle loro vittime (continuazione e fine),

del Prof. C. Rondani. — Sui rapporti delle Formiche colle Tetti-

gometre e sulla genealogia degli Afidi e dei Coccidi, del Prof.

: F. Delpino. — Note relative alla Zhalessa clavata, da G. C.

Vittore. — Sopra un nuoyo metodo per preservare le collezioni

entomologiche dai danni degli Antreni, del Dott. C. Emery. —

Di alcune escursioni fatte in Italia nel 1872, da P. Bargagli. —

Sull’ allevamento dei bachi della quercia (Saturnia Yama-mai),

del Nob. C. Tacchetti. — Intorno alla partenogenesi riconosciuta

nelle farfalle da antichi italiani, da C. de Siebold. — Catalogo di

Crostacei podottalmi brachiuri e anomuri, raccolti nel viaggio di

cireumnavigazione della fregata italiana Magenta e riportati dal

Prof. E. Giglioli.

Annales des Sciences Naturelles. Zoologie, t. XV, n° 4 à 6. (B).

Mémoire sur le vol des Insectes et des Oiseaux, par M. Marey. —

Note sur les Crabes d’eau douce de Madagascar, par M. A. Milne

Edwards. — Description de quelques Lépidoptères appartenant

aux genres Charaxes et Cyligramma, et provenant du voyage de

M. A. Grandidier à Madagascar, par M. H. Lucas.

id. tome XVI (2).

Mémoire sur le développement des Phalangides, par M. Balbiani. —

Etudes d’anatomie comparée sur les organes du toucher chez divers

Mammifères, Oiseaux, Poissons et Insectes, par M. Jobert. —

_ Etude sur le prétendu Crustacé au sujet duquel Latreille a créé le

nt peg

Lil BIBLIOTHEEK DER NED, ENT. VEREENIGING.

genre Prosopistome et qui n’est autre chose qu’un véritable Insecté

hexapode, par M. M. Joly. —

Id. tome XVII nos 1 et 2 (B).

Mémoire sur des Crustacés rares ou nouveaux des côtes de France,

par M. Hesse. — Recherches sur l’anatomie des Limules, par

M. A. Milne Edwards.

Maart, 1873.

Newman’s Entomologist, n° 114 {March 1873) (4).

Variety of Arctia mendica and of Callimorpha dominula, by Edw.

Newman. — Economy of Chalcidiae, by Fr. Walker (continued). —

A List of the Butterflies inhabiting Guernsey and Sark, with

Notes of their Occurrence, by W. A. Luff. — Central African

Blood-sucking Flies, by Fr. Walker. — On some Amurland

Insects (part III) by Fr. Walker. — Korte aanteekeningen over

insecten van verschillende orden.

The Entomologist’s Monthly Magazine, n° 106 (March, 1873) (B).

Instructions for the collection and preservation of Neuropterous In-

sects (concluded) by R. Mc. Lachlan. — Descriptions of two new

Butterflies from the West-Coast of Africa, by W. C. Hewitson. —

Notes on Heteromera, and Descriptions of new genera and species

(n° 6), by F. Bates. — On certain British Hemiptera-Homoptera

by J. Scott (continued). — Descriptions of two new species of

Ichneumonidae (Anomalon and Mesostenus) from Great-Britain,

by T. A. Marshall. — Vervolgens vele kleine mededeelingen voor-

namelijk op de fauna van Engeland betrekking hebbende. Daarna:

Additions and Corrections to the List of British Syrphidae, by

G. H. Verrall.

Annals and Magazine of Natural History, 4th series n° 63 (March,

1873) (B).

Additions to the Australian Curculionidae. Part IV by P. Pascoe, —

On the Parasites of the Cetaceans of the N. W. Coast of America,

with Descriptions of New Forms, by W. H. Dall.

Revue et Magasin de Zoologie, 1873, n° 1 (2).

Descriptions de huit Lépidoptères inédits d'Europe, par P. Millière, —

Description et figure de cinq espèces de Coléoptéres Mexicains,

par A. Sallé. — Description de Morphonides Brésiliens, par

H. Burmeister.

Bulletin de la Société Linnéenne de Normandie, 2de série vol. 5

(1869—70) (4).

Diagnoses de Coléoptères nouveaux, par A. Fauvel. — Mémoire sur

les Stapliylinides formant la suite de la Faune gallo-rénane, par

A. Fauvel, — Compte-rendu d’une communication faite aux réu-

BIBLIOTHEEK DER NED. ENT. VEREENIGING, Lill

nions des Sociétés savantes à la Sorbonne, par M. Leprieur, sur

les moeurs singulières de Coléoptères du genre Haemonia, par

A. Fauvel. — Résultats entomologiques de l’excursion à St.-Vaast,

par A. Fauvel. — Application de l’acide sulphureux à la destruc-

tion des chenilles, par M. Fayel père.

Mémoires de la Société Linnéenne de Normandie, vol. XV (1865—69) (4).

Catalogue des Colèoptères de l’Algérie et contrées voisines, avec

descriptions d’espèces nouvelles, par M. M. Reiche et Lallemant.

Correspondenz-Blatt des zoologisch-mineralogischen Vereines in Regens-

burg. 27ter Jahrg., n° 1 (B).

Eine neue Phryganide für die bayerische Neuropteren-Fauna, von

Otto Walser.

April, 1873.

Newman's Entomologist, n° 115 (April, 1873) (4).

Varity of Pyrameis Cardui, by Edw. Newman. — Economy of Chal-

cidiae, by Fr. Walker (continued). — The Origin and Distribution

of the Insects of the British Isles, by E. Birchall. — A List

of the Nocturnal Macro-Lepidoptera inhabiting Guernsey and

Sark, with Notes of their Occurrence, by W. A. Luff. — Ento-

mological Notes from South Australia, by H. Ramsay Cox (con-

tinued), — On some Amurland Insects (Part IV) by Fr. Walker. —

Verder vele kleine aanteekeningen.

The Entomologist’s Monthly Magazine, n° 107 (April, 1873) (B).

Additions and corrections of the List of British Syrphidae, by G.

H. Verrall (continued). — Desciptions of a new genus and two

new species of Coleoptera from Japan, by H. S. Gorham. —

Notes on Heteromera and Descriptions of new genera and species

(n° 7), by F. Bates. — Descriptions of Lycaena Arthurus, a

new European Butterfly, by J. Cosmo Melvill. — Description of

a new Butterfly from Java, by Th. Chapman. — On certain

British Hemiptera-Homoptera, by John Scott. — Notes on Bri-

tish Tortrices, by C. G. Barrett (continued). — Verder vele kleine

aanteekeningen en het verslag van de Vergaderingen van de Lond.

Ent. Soc. van 17 Febr. en 3 en 17 Maart 1873.

Annals and Magazine of Natural History, 4th series n° 64 (April,

1813) (B).

On a Crustacean of the Genus Zia, by Th. R. R. Stebbing. —

On Hypermetamorphosis in Palingenia Virgo, and on the Analogies

of its Larva with the Crustacea, by N. Joly.

Revue et Magasin de Zoologie, 1873, n° 3 et 4 (B).

Monographie des espèces de Coléoptères du genre Erodius, Fab., par

E. Allard,

LIV BIBLIOTHEEK DER NED, ENT. VEREENIGING,

Annales des Sciences Naturelles. Zoologie, t. XVII, n° 3 et 4 (B).

Mémoire sur des Crustacés rares ou nouveaux des Côtes de France,

par M. Hesse.

Nouvelles Archives du Muséum d'histoire naturelle de Paris. t. 8,

4e fasc. (B).

Recherches sur la Faune Carcinologique de la Nouvelle-Calédonie ,

par M. A. Milne Edwards.

Proceedings of the Boston Society of Natural History. Vol XIII (1869—71)

p. 369 till the end (4).

Catalogue of the Phalaenidae of California, by A. S. Packard Jr. —

New or rare American Neuroptera, Thysanura and Myriapoda,

by A. S. Packard Jr.

Id. vol. XIV, p. 1—224.

Embryology of Isotoma, a Genus of Poduridae, by A. S. Packard Jr. —

Notes on the Flight of N. E. Butterflies, by Ch. 5. Minot. —

Notices of some Heteroptera in the Collection of Dr. T. W. Harris,

by P. R. Uhler.

Memoirs of the Boston Society of Natural History, vol. II, part II,

numb. I (4).

On the Development of Limulus Polyphemus, by A. S. Packard Jr.

Transactions of the New York State Agricultural Society, vol. XXIX,

1869 (4).

Thirteenth Report on the noxious, beneficial and other Insects of the

State of New York, by Asa Fitch.

Id. vol. XXX, 1870.

Fourteenth Report on the noxious etc. by the Same.

Archives of Science and Transactions of the Orleans County Society of

Nat. Sciences, vol. I, n° IV, V. (4).

Doryphora decem-lineata. — List of Lepidoptera collected in Troy

Vt., by James C. Kennedy.

Jaarboekje van het Koninklijk Zoologisch Genootschap Natura Artis

Magistra voor 1813 (B).

Een Snuitkever en een Sluipwespje, door S. v. V. — Bene indring-

ster en hare gevechten, door S. v. V.

The Entomologist’s Annnal for 1873 (B).

New British Species of Coleoptera, Corrections of Nomenclature etc.,

noticed since the publication of the Entomologist’s Annual for

1872, by B. C. Rye. — Notes on new and rare British Lepidop-

tera (excepting Tineina) in 1872, by H. Guard Knaggs. — New

British Tineina, by H. T. Stainton. — Investigations on Sciaphila

Wahlbomiana L. and the allied Species, by Dr. O. Hoffmann. —

A Critical Notice of the Lepidoptera of Perthshire, by Dr. F.

BIBLIOTHEEK DER NED. ENT. VEREENIGING. LV

Buchanan White, being Part I of the Fauna Perthensis, by R. C.

R. Jordan. — One-Sidedness, by H. T. Stainton.

Annales de la Société Entomologique de Belgique. Tome 15 (1871—

1872) (B).

Essai monographique sur les Drimostomides et les Cratocérides et

Description d’un genre nouveau de Morionides, par le Baron M. de

Chaudoir. — Matériaux pour une Faune Névroptérologique de

l’Asie septentrionale, par M. M. de Sélys-Longchamps et Mac-

Lachlan. — Note sur la tribu des Adélocéphalides, par le Dr.

Boisduval. — Monographie des Callidides, par le Baron M. de

Chaudoir. — Un mot sur le mode d’adhérence des mâles des

Dytiscides aux femelles pendant l'acte de l'accouplement, par Félix

Plateau. — Communication de quatre rapports scientifiques inédits

de feu M. le Professeur Wesmael, par J. Sauveur.

Proceedings of the Scientific Meetings of the Zoological Society of

London for the year 1872, part I (4).

A synonymie List of the Species formerly included in the Genus

Pieris ; with all others described since the Subdivision of the Group

by recent Authors, by A. G. Butler. — General List of the

Spiders of Palestine and Syria with Descriptions of numerous new

Species and Characters of two new Genera, by O. P. Cambridge,

The Journal of the Linnean Society, Zoology, vol. XI, n° 53 et 54 (B).

A Catalogue of the Aculeate Hymenoptera and Ichneumonidae of

India and the Eastern Archipelago, by F. Smith, with Introduc-

tory Remarks by A. R. Wallace. — Observations on a Light-giving

Coleopterous Larva, by Dr. H. Burmeister. — On the Origin of

Insects, by J. Lubbock.

Berliner Entomologische Zeitschrift. 16° Jahrg. (1872). Heft 2—4 (B).

Bericht über die Naturforscher-Versammlung zu Leipzig vom Jahre

1872, von von Kiesenwetter. — Neue Käferarten von Oran, von

E. Reitter. — Ueber die Gattung Pseudocolaspis Lap., von Dr. G.

Kraatz. — Verzeichniss andalusischer Diptera, bei Granada von

Hernn Ribbe gesammelt, von Victor v. Röder. — Nachtrag zu

der Aufzählung der Noctuae des nördlichen Harzgebirges, von

W. Heuäcker. — Bemerkungen über europäische Clythriden, von

Dr. G. Kraatz. — Ueber die Noctuae des nördlichen Harzgebirges,

von W. Heuäcker. — Zwei seltene schlesische Schmetterlinge im

nordwestlichen Deutschland aufgefunden, von W. Heuäcker —

Die südafrikanischen Arten der Nitidulinen-Gattung Meligethes,

nach dem Materiale der Herren Chevrolat, Dr. Fritsch und Anderer

bearbeitet von E. Reitter. — Zweiter Nachtrag zur Revision der

europäischen Meligethes-Arten, von E. Reitter. — Nachtrag zu

den südafrikanischen ‘Arten der Nitidulinen-Gattung Meligethes,

von E. Reitter. — Synonymische Bermerkungen. Ueber einige

LVI BIBLIOTHEEK DER NED. ENT. VEREENIGING.

Sahlberg’sche Käfer-Arten, von G. Kraatz. — Monographie der

Cryptochiliden von Dr. G. Haag-Rutenberg. — Revision der Gat-

tung Cerallus, von H. von Kiesenwetter, — Ueber Criocephalus

epibata Schiödte, von Dr. G. Kraatz. — Dritter Nachtrag zur

Revision der europäischen Otiorhynchus-Arten, von Dr. G. Stierlin.

— Revision der europäischen Arten der Gattung Malthodes, von

H. von Kiesenwetter.

Bulletin de la Société Impériale des Naturalistes de Moscou. Ann. 1872,

n° 2 et 3 (B).

Observations sur quelques genres de Carabiques, avec la description

d'espèces nouvelles, par le Baron de Chaudoir. — Enumération

des nouvelles espèces de Coléoptères rapportés de ses voyages par

feu Victor Motschoulsky. Onzième article. — Reise nach den

Salzseen Baskuntschatskoje und Elton, nach Schilling, Anton,

Astrachan nebst Mittheilungen über das Vorkommen mehrerer Käfer

und Fliegen in jenen Gegenden, von A. Becker. — Notes sur

quelques espèses de Phryganides et sur une Chrysopa, par M. R.

McLachlan. — Enumeration der in den russischen Gouvernements

Kiew und Volhynien bisher aufgefundenen Käfer, von J. H. Hochhuth.

Mittheilungen der Schweizerischen Entomologischen Gesellschaft. Vol. IV,

Elett may CP):

Orthopterologisches, von E. Frey-Gessner. — Hemipterologisches ,

von E. Frey-Gessner. — Aphorismen über die entomologische

Systematik, von G. Schoch. —- Ein Beitrag zur Kenntniss des

Genus Lasiocampa Latr., von Dr. Huguenin. — Noctuinen-Fauna

der Schweiz, von J. Wullschlegel.

Bulletins de l’Académie Royale des Sciences, des Lettres etc. de Bel-

gique. 2° sér. t. 31 (1871) (B).

Synopsis des Cordulines, par M. E. de Sélys-Longchamps.

Id 2° seri 331812) (2):

Materiaux pour la faune belge: deuxieme note, Myriapodes, par

Felix Plateau.

Id. 2° ser. t. 34 (1872) (B).

Recherches physico-chimiques sur les articulés aquatiques (2me partie)

par Félix Plateau.

Mei 1873.

Newman’s Entomologist, n° 116 (May, 1873) (4).

Variety of Argynnis Aglaia, with figure, by Edw. Newman —

Economy of Chalcidiae, by Francis Walker (continued). — Con-

trolling Sex in Butterflies, by Mrs. Ab. Treat. — A List of the

Nocturnal Macro-Lepidoptera inhabiting Guernsey and Sark, with

Notes of their Occurrence, by W. A. Luff (continued). — A List

of the Macro-Lepidoptera taken at Buckingham or in its immidiate

BIBLIOTHEEK DER NED. ENT. VEREENIGING, LVII

Neighbourhood , with Notes of their Occurrence, bij W. Slade. —

Description of the Larva of Tephrosia biundularia, by G. T. Por-

ritt. — Entomological Notes, Captures, etc.

The Entomologist’s Monthly Magazine, n° 108 (May, 1873) (B).

On the Pectinicorn Coleoptera of Japan, with Descriptions of three

new Species, by C. O. Waterhouse. — On a new Coleopterous

Genus from Japan, by T. Vernon Wollaston. -- Additions and

Corrections to the List of British Syrphidae (concluded) by G. H.

Verrall. — On the Larva of Sphinx Convolvuli and its Habits, by

W. Buckler. — Note on Xylotrupes dichotomus L., by G. Lewis.

— Note on Trachyphloeus alternans, by W. Tylden. — Note on

Otiorhynchus monticola Germ., by D. Sharp. — On the supposed

new Species of European Butterfly (Lycaena Arthurus Melvill) by

O. Staudinger. — Natural History of Polia Chi, by W. Buckler. —

Note on the capture of Pentatoma juniperina, bij J. Scott.

Newman’s Zoologist, sec. series, n° 92 (May, 1873) (2).

Proceedings of the London Entomological Society: March 17 and

April 7.

Annals and Magazine of Natural History, 4th series, n° 65 (May,

1873) (B).

On a new Genus of Amphipod Crustaceans, by R. von Willemöes-Suhm.

Troschel’s Archiv für Naturgeschichte. 39% Jahrg. Erstes Heft (B).

Die Cetoniden der Philippinischen Inseln, beschrieben von Dr. O.

Mohnike.

Correspondenz-Blatt des zool.-min. Vereines in Regensburg. 27° Jahrg.

n° 2 und 3 (B).

Ueber 3 in Bayern vorkommenden Cryptiden, von Dr. Kriechbaumer. —

Ueber Chrysis Stoudera Panz., von demselben.

Verhandlungen der k.k. zool.-bot. Gesellschaft in Wien. Jahrg.

1872 (4).

Beiträge zur Lebensgeschichte der Käfer, von A. Rupertsberger. —

Berichtigungen zu Dr. Kirschbaum’s Cicadinen der Gegend von

Wiesbaden, Frankfurt a. M. und anderer Gegenden, und Aus-

schlüsse über einige Cicadinen in der vorm. Germar’schen Samm-

lung, von Dr. F. X. Fieber. — Beschreibung sieben neuer Arten

Microlepidopteren, von J. Mann. — Rudolf Felder. Fin Nachruf,

von Dr. J. R. Schiner. — Drei neue Arten der Gattung Sciara,

von Th. Beling. — Miscellin, von Dr. J. R. Schiner. — Ueber

Vitus Graber’s: Mittheilung der Aehnlichkeit der Geschlechtsorgane

bei Orthopteren. Entgegnung, von Prof. L. H. Fischer. — Zwei

neue Asiliden, beschrieben von C. Koch. — Ueber einige Cryp-

toiden, meist aus der österreichischen Fauna, von C. Tschek. —

Ueber Diaspis Visci Schrank, eine auf der Mistel lebende Schild-

LVII BIBLIOTHEEK DER NED. ENT. VEREENIGING.

laus, von Dr. F. Löw. — Ein Beitrag zur Bienenfauna Deutsch-

lands, von Dr. F. Morawitz. — Zoologische Miscellen, von G. Ritter

von Frauenfeld. — Beiträge zur Kenntniss der nordamerikanischen

Nachtfalter, besonders der Microlepidopteren, von Prof. P. C. Zeller.

Erste Abtheilung. — Phylloxera vastatrix, von G. Ritter von

Frauenfeld, — Zwei neue Carabiden-Larven, von M. Rupertsberger.

— Aus der Frühlings-Flora und Fauna Illyriens, von Pater G.

Strobl, — Beitrag zur Naturgeschichte der Zweiflügler-Gattungen

Bibio und Dilophus. Ferner: ein dem Getreide schädliches Insekt,

von Th. Beling. — Ueber das Vorkommen von Scorpionen im

Erzherzogthume Oesterreich, von Grafen Ferrari. — Die Einmiethler

der mitteleuropäischen Eichengallen, von Dr. G. Mayr. — Beschrei-

bung einiger Zwitterbildungen bei Lepidopteren, von Dr. O. Nickerl.

— Drei neue österreichische Lepidopteren, von Dr. O. Staudinger.

Revue et Magasin de Zoologie, 1873, n° 5 (B).

Monographie des espèces de Coléoptères du genre Erodius, Fab., par

E. Allard. — Description de nouveaux genres et de nouvelles

espèces de Coléoptères Lamellicornes, par M. le Dr. D. Sharp.

Bullettino della Società Entomologica Italiana. Anno quinto (1873).

Trim. I (4).

Degli Insetti. nocivi e dei loro parassiti, del Prof. C. Rondani. —

Notizie sulla Fauna lepidotterologica della Sicilia, da E. Ragusa. —

Materiali per la Fauna entomologica dell’isola di Sardegna, Coleotteri

(continuazione), da P. Bargagli. — Rhodocera Cleopatra L. erma-

frodita, da E. Ragusa. — Lepidotteri nuovi per la Sicilia o per

l'Europa, da A. Kalchberg. — Microcoleotteri dei dintorno di

Firenze, da F. Piccioli. — Notozie intorno alla conservazione delle

collezioni entomologiche, da P. Stefanelli.

Stettiner Entomologische Zeitung. Jahrg. 33 (1872) (B).

Atractouaster, nov. gen. Pimplidarum, aufgestellt von Dr. Kriech-

baumer. — Ueber Sphaetes crassicrus, von Dr. Kriechbaumer. —

Synonymische Miscellaneen, von Dr. Suffrian. — Neue Micro-

Lepidopteren, von C. T. Glitz. — Bemerkungen über einige Grau-

bündner Lepidoptern, von P. C. Zeller. — Beschreibung einer neuen

Paussus-Art aus Ost-Indien, Paussus Ludekingü, von Dr. S. C.

Snellen van Vollenhoven. — Revision der Tenthredo-Untergattung

Allantus im Hartig’schen Sinne, von Dr. F. Rudow. — Antheraca

Gueinzii, eine neue Saturnide von Port Natal, beschrieben von

Dr. O. Staudinger. — Reisebriefe des Herrn Baron von Nolcken

IV. — Exotisches von C. A. Dobrn. — Additions è la Mono-

graphie des Trechus, par J. Putzeys. — Lepidopterologische No-

tizen von Dr. A. Speyer. — Literarisches von G. Weymer: A

synonymic catalogue of Diurnal Lepidoptera by W. F. Kirby. —

Beiträge zur Kenntniss der Arten des Genus Eupithecia Curt.,

BIBLIOTHEEK DER NED, ENT. VEREENIGING. LIX

von C. Dietze. — Bericht über meine persische Reise vom Jahre

1871, von H. T. Christoph. — Zwei neue Blattwespen, von Dr.

F. Rudow. — Asperula von C. A. Dohrn (Reminiscere IV). —

Insectenregen, von H. Burmeister. — Ueher die Pompiliden und

Sphegiden des La Plata-Gebietes, von H. Burmeister. — Synony-

mische uud systematische Bemerkungen von F. W. Mäklin. —

Hymenopterologische Beiträge von Dr. A. Gerstäcker. — Lepido-

pterologisches von Dr. Rössler. — Beiträge zur Lepidopteren-Fauna

Siciliens, von A. von Kalchberg. — Lepidopterologische Notizen,

von W. Heuacker. — Ueber Heerwurms-Erscheinungen, von Th.

Beling. — Beschreibung eines Hermaphroditen von Aglia Tau L.,

von C. Dietze. — Aus Napoli von C. A. Dohrn. — Neue exo-

tische Schmetterlinge, beschrieben von H. B. Möschler. — Lepi-

dopterologische Notiz, von Keferstein, — Erebus Marquesi Plilippi,

von C. A. Dohrn. — Buprestidae Argentini, Uebersicht der

Prachtkäfer des La Plata-Gebietes, von H. Burmeister. — Schmet-

terlinge mit Raupenkopf und ähnliche Missbildungen, von Dr. H.

Hagen. — Zur Entwickelung der Schmetterlinge nach dem Ver-

lassen der Puppe von A. Kuwert. — Die Hymenoptera Anthophila

(Blumenwespen) des Unterharzes von Dr. F. Rudow. — Gnophos

pullata, var. nubilata, bestimmt und beschrieben von A. Fuchs. —

Untersuchungen über Sciaphila Wahlbomiana L. und verwandte

Arten, von Dr. O. Hofmann. — Linnaeana von C. A. Dohrn. —

Columbianer Arten der Gattungen Chilo, Crambus und Scoparia,

beschrieben von P. C. Zeller. — Europäisches von C. A. Dohrn.

Junij 1873.

Newman’s Entomologist, n° 117 (June 1873) (4).

Variety of Argynnis Lathonia (male), by E. Newman. — Economy

of Chalcidiae, and Characters of a few undescribed Species, by

Fr. Walker. — A List of the Butterflies inhabiting Jersey, with

Notes of their Occurrence, by F. G. Piquet. — Entomological

Notes from South Australia, by H. Ramsay Cox. — Notes on

some Insects of Italy and of South France observed between the

middle of May and the middle of July 1872, by Fr. Walker. —

Mountain Collecting in March, by C. S. Gregson. — Description

of the Larva of Ennomos angularia, by B. Lockeyer. — Description

of the Larva of Fidonia atomaria, by B. Lockeyer. — Description

of the Larva of Eudorea lineolalis, by C. S. Gregson. — Descrip-

tion of a Psychideous Larva, by C. S. Gregson. — Description of

the Larva of Grapholitha nisana L., by C. S. Gregson. — Entomo-

logical Notes, Captures, etc. — Extracts from the Proceedings of

the Entomological Society, February 17, 1873.

The Entomologist's Monthly Magazine, n° 109 (June 1873) (B).

Description of a new genus and species of blind Coleoptera from Italy ,

LX BIBLIOTHEEK DER NED. ENT. VEREENIGING,

by D. Sharp. — Notes on British Tortrices, by C. G. Barrett. —

On two new genera of Colydiidae from New Zealand, by T. Vernon

Wollaston. — Description of a new species of Charaxes from Africa,

by Herbert Druce. — Notes on Heteromera, and Descriptions of

new genera and species (n° 8), by F. Bates. — Note on the

Carabideous genus Maraga Walker, ty Ch. O. Waterhouse. —

Notes on certain British Curculionidae, by E. C. Rye en andere

kleine mededeelingen, — On certain British Hemiptera-Homoptera ,

by John Scott.

Newman’s Zoologist, sec. series n° 93 (June, 1873) (B).

A Visit to Corsica, by F. A. Walker.

Annals and Magazine of Natural History, 4th series n° 66 (June,

1873) (B).

Note on the Appearance in Australia of the Danais Archippus, by

F. M Coy. — Descriptions of New Species of Fossorial Hyme-

noptera in the Collection of the British Museum, by F. Smith.

Revue et Magasin de Zoologie, 1873, n° 6 (B).

Monographie des espèces de Coléoptères du genre Erodius, Fabr.

par E. Allard.

Correspondenz-Blatt des zool.-miner. Vereines in Regensburg, 27ter Jahrg.

n° 4 (B).

Ueber entomologische Tagebücher von Dr. Kriechbaumer.

Annales des Sciences Naturelles, Zoologie, tome XVIT, n° 5 et 6;

t. XVIII, n° 1 et 2 (B).

Memoire sur des Crustacés rares ou nouveaux des côtes de France,

par M. Hesse (22° article). — Mémoire sur le développement des

Aranéides, par M. Balbiani.

Album der Natuur voor 1872. (B).

Over de ziekte van den wijnstok in Frankrijk en de Phylloxera vas-

tatrix, door S. C. Snellen van Vollenhoven. — Iets over de na-

tuurlijke geschiedenis van de Vloo, door C. Ritsema Cz. — Een

inval van houtluisjes, door C. Ritsema Cz.

Bulletin of the Buffalo Society of Natural Sciences. Vol. I, n° 1 (A).

Description of New North American Moths, by A. R. Grote. —

Catalogue of the Sphingidae of North America, by A. R. Grote. —

Catalogue of the Zygaenidae of North America, by A. R. Grote. —

Conclusions drawn from a study of the Genera Hypena and Her-

minia, by A. R. Grote.

Transactions of the Entomological Society of London for 1872, part

4 and 5 (B).

Notes on Part III of the Catalogue of British Insects published by

the Entomological Society of London; Hymenoptera (Chrysididae ,

BIBLIOTHEEK DER NED. ENT. VEREENIGING. Lxi

Ichneumonidae, Braconidae, and Evaniidae), by T. A. Marshall. —

Descriptions of new genera and species of Tenebrionidae, by

F. Bates. — Supplementary Note on the genus Acentropus, by

J. W. Dunning. — On the manner in which the ravages of the

larvae of a Nematus, on Salix cinerea, are checked by Picromerus

bidens L., by A. Miiller. — Addenda, Delenda and Corrigenda

in Mr. S. S. Saunders’ Monograph of the Stylopidae, with expla-

nation of Plate VII illustrating that Article.

hunk veeel. Sabah Oe

ie Bale

sue Le

VERSLAG

ZEVENDE WINTERVERGADERING

DER

NEDERLANDSCHE ENTOMOLOGISCHE VEREENIGING,

GEHOUDEN TE LEIDEN

den 6 December 1873.

Voorzitter Mr. W. Albarda.

Met den Voorzitter zijn tegenwoordig de heeren Dr. Everts,

N. H. de Graaf, Mr. Leesberg, Lodeesen, Dr. M. C. VerLoren,

Maitland, Schmier de Poorter, Ritsema, Snellen, Mr. Snellen

van Vollenhoven en van der Wulp.

De heeren Brants, Erbrink, Gordon, G. M. de Graaf,

Heylaerts, Dr. van Hasselt, Baron Lewe van Middelstum, Dr. de

Man, Ritzema Bos en Dr. van Rossum hebben zich om verschil-

lende redenen wegens hunne afwezigheid verontschuldigd.

De Voorzitter opent de bijeenkomst met eene korte toespraak

en geeft daarbij onder amderen eenige toelichtingen betreffende

eene lijst, die door het Bestuur ter tafel is gebragt, en waarop

inschrijving van vrijwillige bijdragen wordt verzocht, ten einde

de kosten te dekken, verbonden aan eene betere plaatsing van

de bibliotheek en de insectenverzameling der Vereeniging. Door

al de tegenwoordig zijnde leden wordt met de meeste bereid-

willigheid aan dit verzoek voldaan, zoodat aanvankelijk reeds

voor f 95 ’sjaars en bovendien voor f 20 in eens is ingeschreven.

Hierna geeft de Voorzitter achtervolgens het woord aan de

LXIV VE RS L AG.

nagenoemde heeren, die eenige wetenschappelijke mededeeling

wenschten te doen.

De heer Mr. A. F. A. Leesberg zegt, dat hij in Januarij

van dit jaar bij den Haag onder de schors van een’ gevelden

elzeboom een voor de inlandsche Fauna nieuw Coleopteron heeft

gevonden, dat tot de Bostrichiden behoorde en geheel aan

de beschrijving van Hylesinus vittatus F. scheen te beantwoorden.

Op twee na, waren echter alle gevonden exemplaren dood.

Onlangs ontving hij uit Breda een doosje, waarin zich een

stukje Acacia-hout en verscheidene dozijnen levende Bostrichiden

bevonden. Het bleek dezelfde soort te zijn als door hem vroeger

was ontdekt, en omtrent de determinatie verviel alle twijfel,

hoewel het sterk variëren in kleur (van lichtgeel tot donker-

bruin) en bij sommige voorwerpen de volkomen gelijke beharing,

zónder eenige teekening, aanvankelijk meer dan ééne soort

zouden doen vermoeden, gelijk uit de vertoonde exemplaren

blijkt. Spreker acht het merkwaardig, dat het harde Acacia-hout

door zulk een klein insect wordt doorboord.

Dr. Ed. Everts vertoont een werkje over de Keverfauna

van de kusten van Oost-Friesland en de eilanden Norderney en

Juist, door Dr. Metzger te Norden in 1867 uitgegeven. Spreker

merkt daarbij op, hoe van lieverlede al de echte duinbewoners,

welke op die eilanden bekend zijn, ook bij ons worden aan-

getroffen. Hij herinnert hoe in de laatste jaren als zoodanige

vormen aangetroffen zijn Cillenum laterale Curt., Agabus con-

spersus Marsh. , Anthicus bimaculatus Ill. en anderen, onder welke

sommigen in niet gering aantal. Hij rekent het dus niet van

belang ontbloot. de aandacht te vestigen op de werkelijk rijke

duinfauna en vertrouwt dat het niet onwaarschijnlijk is, dat

wij ook spoedig in onze Fauna dieren zullen kunnen aanwijzen

als b.v. Hacmonia Curtisii Lac., welke reeds in genoemde Duit-

sche streken is waargenomen. Opmerkelijk is het hoe Dr. Metzger

reeds in 1867 meldt, dat Anthicus bimaculatus bekend is als

bewoner van de Hollandsche kusten, dus twee jaar vóór dat

Va BA RI Se LA AVG! LXV

deze soort door Spreker, zoo hij meende voor het eerst, in ons

land en later in aantal door den heer C. Ritsema Cz. op de

Noordzee-eilanden werd aangetroffen.

De heer Snellen van Vollenhoven herinnert de leden

dat hij bij zijne behandeling van de inlandsche Netwantsen in

het 16° deel van het-Tijdschrift der Vereeniging twee larven

heeft afgebeeld en beschreven, die hij meende dat tot die familie

moesten geteld worden, ofschoon het hem onbekend was tot

welke soort zij behoorden. Van eene daarvan had hij onlangs

verscheidene individuen van den heer Snellen ontvangen, die

op eene plant aangetroffen waren in gezelschap van hunne nymphen

en imagines. Het volkomen insect nu, waartoe deze larve wel

zonder twijfel behoort, is eene nieuwe soort voor onze Fauna

en wel Monanthia vesiculifera Fieber. Voorwerpen van de soort

met larven en nymphen worden door Spreker vertoond.

Ook deelt hij mede, dat hij dezen zomer van den heer

C. Fransen Hz. te Rotterdam aangekocht heeft eene tamelijk

groote verzameling van blad- en sluipwespen, meest uit de

omstreken van Rotterdam, en dat hij bij aanvankelijke determinatie

daarvan een vrij aanzienlijk aantal nieuwe soorten voor onze Fauna

heeft gevonden ; ook hebben de vangsten van de heeren Six, Ritsema

en Everts weder eenige nieuwe bijvoegselen tot de naamlijst der

Ichneumoniden sensu Linnaeano geleverd. De voornaamsten dier

nieuwe ontdekkingen vindt men in de hieronder volgende opgaaf:

Emphytus succinctus Klug. — Fransen, Rott. 2 ex.

Phyllotoma amaura Klug. — Ritsema, Duifhuislaan 1 ex.

Selandria brevicornis Klug. — Fransen, Rott. 5 ex.

Macrophya n. sp. verwant aan Crassula. — id. 1 ex.

Tenthredo procera Klug. — id. 18.

5 conspieua Klug. — v. V., Ginneken.

Ichneumon lineator Vill. — Fransen , Rott.

pa bucculentus Wesm. — Everts, den Haag 99.

Hemiteles n. sp. rood met zwarten kop. — Six, den Haag 2.

Otenopelma n. sp. — 2 ex. door Spreker ee uit Cimbex

Sorbi van Enschede.

LXVI VERSLAG.

Perilissus n. sp. — Fransen, Rott.

Polyblastus cephalotes Grav. — Binnen ’s huis te ’s Gravenhage,

een 2 v. V.

Polyblastus mutabilis Hlmgr. — Bij Leiden, Rits.

5 senilis Hlmgr. — Op Walcheren, Wit.

Bassus cinctus Grav. —

„ biguttatus Grav. —

» __ pallipes. — Bij Vianen, Everts.

Pimpla variegata Ratz. — 2 22 uit harsbuilen van Oosterbeek,

25 Mei, de Graaf.

Polysphincta Drewsenii of discolor?

Clistopyga rufator Hlmgr.

Glypta consimilis Hlmgr. Fransen, Rott.

» fronticornis Gray.

Schizopyga analis Gray.

Bi Rott., Fransen.

Meniscus murinus Gray. — Ulvenhoutsche bosch, Piaget.

Anomalon biguttatum Gravy. — Fransen, Rott.

Microgaster dimidiatus Wesm. — id. ibid.

Homolobus discolor Wesm. — Een 2 bij Rott. uit Alniaria op-

gekweekt, Frans.

Agathis breviseta N. ab Es. — Duin bij den Haag, Six.

n Syngenesiae id. — In Aug. aldaar, v. V.

Polemon Liparae Gir. — Ulvenhoutsche bosch gevangen, v. V. —

Uit een rietstengel, daar gevonden, Rits.

Aglyptus Lindus Walk. — Een gevleugeld ex. in Julij in het

duin, Six.

Megastigmus Bohemanii Ratz. — In de Scheveningsche boschjes,

Junij, Six.

Dryinus Spectrum n. sp. — Een ongevl. ex. 5 Julij aan de

Vogelenzang, Rits.

Chelogynus infeetus Hal. — Ulvenhoutsche bosch, Rits.

” brachycerus Dalm. — Een 3 bij Utr., Six.

-Goniozus claripennis Först. — Een g bij den Haag, Six.

Xenotoma autumnalis n. sp. — Bij Driebergen in Oct., Six.

Pachymerus calcitrator Grav. staat in de lijst als gevangen

door den heer Six bij Utr, — Dit voorwerp is gevangen bij

V) Ey Re Sì Ly Ay Ge LXVII

Alf aan de Moezel; doch 2 wijfjes dier soort werden bij Rott.

aangetroffen door Fransen.

Onder de bladwespen had Spreker weder eenige voorwerpen aan-

“getroffen met afwijkend aderbeloop in een of meer der vleugelen.

Hij laat de twee belangrijksten dier curiosa rondgaan, namelijk

eene Selandria serva met eene ader te veel in den regter voor-

vleugel, zijnde een scheef dwarsadertje in de lancetvormige cel

(Area lanceolata), waardoor dit voorwerp naar aanleiding van

het aderbeloop aan de regterzijde zou moeten gebragt worden

tot eene andere groep in het geslacht Selandria of tot het genus

Eriocampa der nieuweren. Het andere voorwerp is een Tenthredo

instabilis Kl. & met onverdeelde radiaalcel in beide voorvleugels,

ten gevolge waarvan dit individu, naar het beloop der vleugel-

aderen gedetermineerd in het geheel niet tot het geslacht Tenthredo

maar tot de afdeeling van Hylotoma, Lophyrus, Cladius en

Nematus zou moeten gebragt worden, waartegen alle overige

ligchaamskenmerken strijden.

Voorts laat Spreker rondgaan een exemplaar der Dipterologische

Bijdragen van wijlen den heer Doleschall, hem dezer dage uit

Darmstadt ten geschenke toegezonden door den heer Baron von

Rosenberg. De waarde van dit exemplaar wordt bijzonder ver-

hoogd doordien bij de derde Bijdrage gevoegd zijn de oor-

spronkelijke teekeningen van den schrijver; men weet dat wel

bij de beide eersten, maar niet bij de laatste Bijdrage lithogra-

phische platen naar zijne teekeningen behooren. Deze teekeningen

bezitten veel meer kunstwaarde en de insecten zijn er veel

kenbaarder op voorgesteld dan het geval is met de steendruk-

platen der beide eerste Bijdragen.

Ten slotte deelt Spreker mede, dat de heer J. van Leeuwen Jr.

uit Amsterdam hem in de laatste week eenige vrij belangrijke

waarnemingen omtrent inlandsehe Lepidoptera had medegedeeld,

waarvan hij er een nader vermeldt, als geschikt ter opname in

het Tijdschrift. Zij heeft betrekking tot het verschil der haren

op de wratjes van den rug der rupsen van Lithosia (Calligenia)

rosea, waarvan de meesten lang, gevederd, sierlijk krom ge-

LXVIII VERS LI At G

bogen en geknopt zijn, terwijl er enkelen tusschen gevonden

worden stijf, stekelig en doornig als die der meeste Bombyz-

rupsen. Spreker laat ook de nette teekeningen van den heer

van Leeuwen, die dit onderscheid ophelderen, ter bezigtiging

rondgaan.

De heer Snellen brengt ter tafel een Coleopteron, in de

maand Augustus laatstleden bij Rotterdam, aan het Kraling-

sche veer gevangen door den heer Fransen. Dit insect, door

den heer Ritsema gedetermineerd als Poecilaspis angulata Germ.

zat daar op eene bloem van Heracleum sphondyleum. De soort

behoort in Brazilië en Guyana te huis en hoe het voorwerp

levend in Nederland kon voorkomen, blijft voor Spreker raad-

selachtig, vooral daar de Schildkevers (Cassiden) waartoe het

behoort, bladetende larven hebben en slechts korten tijd in den

poppenstaat doorbrengen, terwijl het hem niet bekend is dat de

volmaakte insecten lang leven ; ook is de vindplaats, bijna een

uur gaans van de stad, ver verwijderd van de losplaatsen der zee-

schepen. Het voorwerp dat iets kleiner en minder levendig gekleurd

is dan de exemplaren op ’s Rijks Museum aanwezig, wordt thans

aldaar bewaard met een etiquet, de vindplaats aanwijzende.

Indien het voorkomen van een exotisch insect op eene van

Rotterdam eenigszins verwijderde plaats bevreemdend genoemd

mag worden, zoo is het vinden in de stad zelve van insecten,

die in andere werelddeelen te huis behooren, niet zulk eene

geheel ongewone zaak. Spreker trof eens in zijne woning een

gaaf voorwerp der Oost-Indische Asopia pictalis Curtis en het is

hem ook bekend dat een exemplaar van de fraaïje boktor, af-

gebeeld bij Rösel, Deel II Scarab. class. 2, pl. 1f.a, bla. 112,

bij Rotterdam levend op een stapel Amerikaansch werkhout

werd aangetroffen.

De heer Ritsema deelt in de eerste plaats eene waarneming

mede, door hem gedaan omtrent de levenswijze van het geslacht

Zodion Latr.

Onder de insecten namelijk, door hem op de excursie van

VERSLAG LXIX

8 Junij dezes jaars in het Ulvenhoutsche bosch bij Breda ge-

vangen, bevonden zich ook Hymenoptera aculeata, die bij het

sorteren van de vangst in eene afzonderlijke doos werden ge-

plaatst. In het begin van November deze doos weder ter hand

nemende, viel zijn oog op een vliegje dat dood op den bodem

lag, en dat zich niet in die doos bevond toen hij de Hyme-

noptera daarin stak. Met behulp van Schiner’s Diptera van de

Fauna Austriaca werd het door hem als Zodion cinereum Germ.

bestemd. De verwantschap met de geslachten Conops, Physocephala

en Myopa, welker larven, zoo als reeds lang bekend is, parasitisch in

het achterlijf van geangelde Vliesvleugelige insecten (Bombus,

Osmia, Chalicodoma, Andrena, Vespa, Odynerus, Pompilus, Sphex)

leven, deed eene gelijksoortige levenswijze vermoeden, waarom

hij de Hymenoptera uit genoemde doos een voor een naauwkeurig

begon te onderzoeken. Weldra kreeg hij een vrouwelijk exem-

plaar van Hylaeus quadristrigatus Latr. in handen, waarvan het

achterlijf aan de regterzijde tusschen het eerste en tweede segment

opengespleten was; voorzigtig maakte hij nu de vier laatste

segmenten van het eerste los, waardoor een ledig tonnetje

zigtbaar werd , dat het achterlijf geheel opvulde en zonder twijfel de

bakermat geweest was van het vliegje, dat daaruit te voorschijn

was gekomen na den dood van de bij. Daar tot dusver nog

niets omtrent de levenswijze van het geslacht Zodion bekend

schijnt te zijn, zal de mededeeling van deze waarneming welligt

niet van belang ontbloot zijn.

Omtrent de levensperiode waarin het slagtoffer met het ei

dezer vliegen bezet wordt, heerschen tweederlei meeningen;

volgens de eene legt de vlieg haar ei in of op het volkomen

insect; volgens de andere dringt de vlieg in de nesten harer

slagtoffers (voor zoo ver bekend is steeds geangelde Vliesvleugelige

insecten), om hier, hetzij larf hetzij pop, met haar ei te voor-

zien. Voor de eerste meening pleit bv., dat een exemplaar van

Conops auripes allerlei pogingen in het werk stelde om een hommel

te beangstigen of bezig te houden, hetgeen, niettegenstaande

dit niet scheen te gelukken, geschied kon zijn met het doel om

daardoor gelegenheid te vinden den hommel een ei toe te ver-

LXX VERSLA G.

trouwen (zie Robineau Desvoidy in Comptes rendus de l’Académie

de Paris, Année 1836, 2"° Sémestre p. 688), terwijl Léon Dufour

mededeelt (Annales des Sciences naturelles, Janvier, 1837) dikwijls

getuige te zijn geweest van den ijver waarmede Conops-exemplaren

hommels vervolgden. De tweede meening verdient volgens Spreker

evenwel de voorkeur, niet zoozeer omdat Lepeletier de Saint-

Fargeau Conops-exemplaren in het nest van zekere wesp-(Vespa-)

soorten heeft zien binnendringen (Encyclopédie méthodique, tom.

X, p. 819), daar dit zeer goed om de in het nest aanwezige

imagines kon plaats hebben, maar omdat Sichel eene Myopa

heeft zien te voorschijn komen uit exemplaren van Vespa vulgaris

L., die uit een nest waren opgekweekt, en dus niet als vol-

komen insect maar wel als larf of pop met de moedervlieg in

aanraking konden geweest zijn (Annales de la Société entomologique

de France, 1856. Bulletin p. 63). Eene in 1865 door Spreker

zelven gedane waarneming heeft hem in deze meening zeer

versterkt. In den zomer van genoemd jaar had zich in zijnen

tuin te Haarlem, achter een hoop bloempotten eene kolonie van

Bombus lapidarius L. gevestigd. Van het midden van Augustus

tot het begin van September lagen van tijd tot tijd in de onmid-

dellijke nabijheid van het nest doode individuen, wier achterlijf

geheel opgevuld was door een vliegenpopje. Deze popjes werden

zorgvuldig door Spreker bewaard, doch hij verkreeg daaruit in

Junij van het volgend jaar slechts een enkele en dan nog wel

onvolkomen ontwikkelde Conops, die volgens den heer van der

Wulp waarschijnlijk tot Physocephala pusilla Meig. behoorde.

Indien nu de volkomen insecten door de Conopidae werden

aangevallen, dan zou het zeer toevallig zijn dat juist de hommels

van dit nest zoo veel van deze toch altijd zeldzame vliegen

hebben te lijden gehad; veel aannemelijker is daarom de ver-

onderstelling dat eene vlieg het nest is binnengedrongen en daar

in verschillende cellen bare eijeren heeft gelegd.

In de tweede plaats deelt Spreker mede, dat hij zich genood-

zaakt heeft gezien een afzonderlijk genus op te rigten voor twee

soorten van Vliesvleugelige insecten, die tot dusver in het

geslacht Stelis Panz, eene plaats gevonden hadden, n. 1. Selis

VERSLAG. LXXI

carbonaria Smith (Cat. Hym. Ins. Coll. Brit. Mus. prt II (1854)

p. 275 n°9. 8 2) van Oost-Indië, Noordelijk Bengalen en Ceylon,

en Stelis abdominalis Smith (Journ. Proceed. Linn. Soc. Zool. vol. III

(1858) p. 7, n° 1. & 1) van Celebes. Waarschijnlijk behoort tot deze

laatste soort het insect, dat door Lepeletier de Saint-Fargeau

bedoeld wordt in de noot achter het geslacht Stelis op blz. 481

van het 10° deel (1825) van de Encyclopédie méthodique, alwaar

genoemde schrijver zegt: „Nous possédons une espèce de l’île

de Java, très-voisine de la Stélide rufiventre ,” en vermeldt Sichel

haar in het supplement op de Saussure’s Verhandeling over de

Hymenoptera der Novara-reis (p. 148) verkeerdelijk onder den

naam van Anthidium rufiventre Latr. (Annales du Muséum d’ hist.

nat. tom. 13 (1809) p. 234 n° 26 pl. 1 fig. 7. 9), eene bij (door

de St. Fargeau Stelis rufiventris genoemd), die zonder twijfel syno-

niem is met Thynnus abdominalis F. (Ent. Syst. tom. II (1793)

p- 245. n° 3. 2) uit Afrika afkomstig, waarvoor door Gerstaecker

(Monatsberichte der Königl. Akad. der Wissensch. zu Berlin. Octbr.

1857) het geslacht Euaspis is opgerigt, en die ongeveer een jaar

later door Fairmaire (Thomson, Archives entom. tom. II (1858)

p- 266 pl. 10 fig. 5. 2) onder den naam van Dilobopeltis fuscipennis

op nieuw beschreven en afgebeeld werd.

Naar aanleiding van de werkelijk treffende overeenkomst

tusschen de soorten (vooral de wijfjes) van het geslacht Euaspis

en die van het nieuw op te rigten geslacht, stelt Spreker voor

dit laatste Parevaspis te noemen. Het geslacht Parevaspis ver-

schilt van het geslacht Stelis, doordien de eerste geleding van

de labiaalpalpen ongeveer driemaal zoo lang is als de tweede,

terwijl bij Stelis het eerste lid een derde korter is dan het

tweede; ook is bij de mannetjes van het geslacht Parevaspis

de achterrand van het anaalsegment met 3 tandjes gewapend,

bij Stelis echter niet getand maar afgerond. — Van het geslacht

Euaspis (in welks onmiddellijke nabijheid het evenwel geplaatst

moet worden) onderscheidt het zich door den groveren bouw

1) Dit moet waarschijnlijk 9 zijn, daar er in de beschrijving niet gesproken wordt

van de 3 tandjes die bij den 4 aan den achterrand van het anaalsegment voorkomen.

LXXII VE IS S t AG.

der monddeelen, doordien de tong (ligula) bijna geheel behaard

en veel langer is dan de labiaalpalpen, terwijl zij ook de lens-

vormige verdikking aan het eind mist, als ook door den vorm

van het scutellum, die bovendien bij het nieuwe genus voor

beide sexen dezelfde is. — Van het geslacht Anthidium onder-

scheidt het zich vooreerst door het gemis van de tot het

meêvoeren van het stuifmeel dienende borstels aan de buik-

zijde van het achterlijf, waarmede waarschijnlijk eene parasi-

tische levenswijze in verband staat, en ten andere doordien

de eerste geleding der labiaalpalpen ongeveer drie maal zoo lang

is als de tweede, terwijl bij Anthidium de eerste een weinig

korter is dan de tweede. In het beloop der vleugeladeren bieden

deze geslachten geene standvastige verschillen aan.

Behalve de beide sexen van Parevaspis abdominalis Smith ,

afkomstig van de eilanden Java, Engano en Banca, bezit

’s Rijks Museum (P. carbonaria Smith is er niet vertegenwoor-

digd) een wijfje van eene derde soort, uit Japan, die door

Spreker Parevaspis basalis wordt genoemd en waarvan hij de

volgende beschrijving geeft :

Wijfje. — Lengte 14, vleugelspanning 27 mm. — Kop en

thorax zwart, zeer digt met grove puntjes bedekt; de voorrand

van het kopschild en de zijden van het aangezigt wit behaard;

tusschen de basis van de sprieten, die zwart zijn, een fijne kiel

in den vorm van eene overeind staande stemvork. Het eenigszins

over het eerste achterlijfs-segment uitstekende schildje bedekt

met puntjes grover dan die van kop en thorax, de achterrand

ter wederzijde gebruind, op het midden flaauw ingesneden; de

tegulae zwart, langs de randen een weinig gebruind, digt met

fijne puntjes bedekt. De vleugels gebruind, aan den wortel

bijna helder, met min of meer violetachtigen goudglans voorzien;

de vleugeladeren zwart. De pooten zwart of donkerbruin; de

tarsen aan de onderzijde met korte roestbruine haartjes bedekt;

de scheensporen lichtbruin; de klaauwtjes der tarsen aan den

wortel licht, aan het eind donkerbruin, en op het midden van

een tandje voorzien. Het achterlijf bijna onbehaard, steenrood

van kleur met uitzondering van de eerste helft van het eerste

Vere RST AT Ga LXXII

segment die zwart is; de segmenten met grove puntjes bedekt

(met uitzondering van een’ smallen gladden zoom langs den

achterrand der vijf eerste segmenten), welke bestippeling aan

de zijden digter is dan op het midden en naar het eind van

het achterlijf digter wordt, zoodat het laatste segment het digtst

daarmede bedekt is. Het laatste segment is voorts breed afge-

rond, aan de zijden onregelmatig getand, de achterrand een

weinig opgebogen en op het midden zeer flaauw ingesneden,

welke insnijding zich over het midden van de rugvlakte als een

bijna onmerkbare langskiel voortzet. De een weinig uitgeholde

buikvlakte van het laatste segment is eenigszins toegespitst, met

afgeronde zijden, aan wier basis een fijn tandje voorkomt; op

het midden van de basis neemt men een naar achteren uit-

gebogen dwarskiel waar.

Eindelijk, ten derde, vermeldt dezelfde Spreker (de heer

Ritsema) nog het volgende, als eene bijdrage tot de kennis der

synonymie van Pulex Talpae Curt. In the Zoological Record for

1870 zag hij op blz. 443, dat de heer Bold in the Natural History

Transactions of Northumberland and Durham had medegedeeld,

dat Pulex Talpae Curt. door hem te Cheviot (zuidelijke grens

van Schotland) op eene veldmuis (Arvicola arvalis Pall.) gevangen

was. Daar Spreker tot dusver deze vloosoort niet gezien

had en zij volgens de beschrijving en afbeelding van Curtis

(British Entomology, vol. III (1826) n° 114) na verwant moest zijn

aan de door hem beschreven Pulex obtusiceps (Tijdschr. v. Entom.

2° ser. dl. III. (1868) blz. 173 pl. 7) verzocht hij den heer Bold hem

een of twee van zijne exemplaren te willen zenden, aan welk

verzoek op de meest welwillende wijze werd voldaan. Bij onderzoek

bleek echter dat de gezonden exemplaren volkomen beantwoordden

aan de beschrijving van Pulex obtusiceps. Hij deelde zijne be-

vinding aan den heer Bold mede, en verzocht kort daarop aan

den heer Frederick Smith, Adsistent aan het Britsch Museum,

om het typische exemplaar van Pulex Talpae, dat zich volgens

Curtis in het Britsch Museum moest bevinden, ter onderzoek

te mogen hebben. Eerst ontving hij hierop een brief van den

heer Bold, waarin deze schreef dat de exemplaren, die hij ter

LXXIV VERS L AG.

vergelijking met de type naar Londen had opgezonden, en die

geheel overeenkwamen met die welke hij aan Spreker had af-

gestaan, terug waren gekomen met een schrijven van den heer

C. O. Waterhouse, eveneens adsistent aan genoemd Museum,

dat zij volkomen gelijk waren aan het door Curtis als Pulex Talpae

beschreven exemplaar, hetgeen nog steeds het met de hand van

Dr. Leach geschreven etiquet „Capt. in agris Battersea” droeg.

Eenige dagen later ontving Spreker een brief van den heer Smith,

waaruit bleek dat het Britsch Museum geene voorwerpen ter

onderzoek verzendt, doch dat bevoegde beoordeelaars reeds hadden

uitgemaakt (door middel van de exemplaren van den heer Bold)

dat Spreker’s Pulex obtusiceps identisch is met Pulex Talpae Curt.

Tot zijne verontschuldiging in zake dezer vermeerdering der

synonymie, meent Spreker echter met grond te kunnen beweren,

dat niemand uit Curtis’ beschrijving en afbeelding zijn Pulex

obtusiceps zou hebben herkend, daar Curtis zegt: „Abdomen

compressed, composed of several joints, the margins of which

on the back and sides are ciliated with strong hairs”, terwijl

dit slechts met het geheele eerste, en met de zijden van het

2% en 3° segment het geval is. Deze vloosoort schijnt voornamelijk

op de veldmuis (Arvicola arvalis Pall.), doch ook wel op de mol

(Talpa europaea L.) te leven, en komt zoo ver Spreker bekend is

voor in Engeland (eiland Sheppy, Battersea en Cheviot), in Neder-

land (Haarlem, den Haag, Rhoon en Wassenaar), in Belgie

(Forest en Brussel, volgens den heer Bouillon in de Annales de la So-

ciété Entomologique Belge (1859) t. ILI. p. 187), in Pruissen (Berlijn,

in de collectie van Dr. Fr. Stein aldaar) en in Fransch Zwitserland

volgens dezelfde collectie. Waarschijnlijk zal later blijken dat

Pulex Talpae Curt. behalve met Pulex obtusiceps Rits., ook synoniem

is met Pulex terrestris Macq. (Annales des Sciences naturelles (1831)

t. 22, p. 465) ja zelfs met Pulex gigas Kirby (Fauna Boreali-

Americana, vol. IV (1837) p. 318. pl. VI fig. 9).

Als een voorbeeld hoe sommige dieren met zoogenaamd onge-

dierte bezet kunnen zijn, vermeldt Spreker ten slotte nog, dat

hij op den 5° November Il. in de omstreken van Wassenaar eene

veldmuis vond, die hem niet minder opleverde dan 9 exemplaren

VERS L AG. LXXV

van Pulex Talpae Curt., (waarvan het grootste wijfje 5,5 mm. lang

was), 27 exemplaren van eene kleinere vloosoort, waarschijnlijk

Ctenophthalmus bisseptemdentatus Kol., en 7 (waaronder 4 groote)

exemplaren van eene /xodes-soort.

Eindelijk deelt de Voorzitter, Mr. W. Albarda, in substantie

het volgende mede :

1°. In de te Haarlem gehouden zomervergadering bragt hij

eenige harsbuilen uit Pinus sylvestris ter tafel, met larven van

Tortrix resinella of resinana; het bleek hem toen dat hoewel

deze Tortrix niet onder de zeldzaamheden behoort, hare ver-

breiding hier te lande toch niet algemeen is; ook kwam zij toen in

de bosschen in zijne nabuurschap zoo weinig voor, dat hij in

een geheelen dag niet meer dan een zestal harsbuilen kon vinden en

toch, zoowel bij Ratzeburg in zijne Forstinsecten als bij Harris

Insects noxious to vegetation, komt zij als schadelijk voor. De

ondervinding heeft nu doen zien dat zij ook bij ons werkelijk

nu en dan als zoodanig optreedt. In dezelfde bosschen in de

Baronie van Breda, waar een paar jaren geleden slechts enkele

harsbuilen werden gevonden, zou het nu niet moeijelijk zijn op

een dag eenige honderden te verzamelen, en hij meent hierop

de aandacht te moeten vestigen, omdat de rups, hoe klein ook,

twee jaren leeft en dus twee jaren den groei der boomen op

eene ernstige wijze belemmert. De eïjeren toch worden gelegd

aan den voet van de jonge spruit; de rups tast die aan en

dringt tot op het merg door: van daar de harsuitstorting, die

haar tevens tot beschutting dient, maar zeer ten nadeele van

den groei der Pinus sylvestris is. Hoewel de rups in het tweede

jaar zich in April verpopt, schijnt zij toch tegen dien tijd nog

te vreten, daar er veel harsbuilen worden gevonden waarbij

jongere harslagen de eerstgevormden bedekken.

2°. In die zelfde vergadering is door Dr. Snellen van Vollen-

hoven ter sprake gebragt de sedert eenige jaren op Java heer-

schende ziekte in de theeheesters, waarvan destijds insecten

werden beschuldigd, die hem ter determinatie waren toegezonden ,

doch in zoodanig gepulverden toestand dat aan determineren

LXXVI VvE RS L.A G

. niet te denken viel. Spreker heeft toen op zich genomen nadere

berigten hieromtrent in te winnen, doeh tot vóór eenigen tijd

hoorde hij van de zaak niets meer. In dit najaar evenwel werd

hem door een belanghebbende een opstel toegezonden dat over

de theeziekte handelt en geteekend is door den heer C. Meyboom

te Tjoemboelout op Java, 25 Maart 1873. Daaruit blijkt dat

de ziekte op Java niet alleen voortduurt. maar in hevigheid

toeneemt, zoodat onder anderen eene plantage, die ongeveer

200.000 pd. thee jaarlijks opbragt, nu niet meer dan 40.000

levert; het blĳkt tevens dat men langs alle kanten proeven

heeft genomen om de oorzaak der kwaal te vinden, en als het

ware ex absurdo contrario tot de meening is teruggekomen dat

de oorzaak der ziekte aan insecten moet worden toegeschreven,

maar aan welke? De beschrijving van die insecten is zoo onbepaald

dat daaruit niet eens is op te maken tot welke orde zij behooren.

Ook schijnt de schrijver nog altijd bij het toeschrijven der oorzaak

aan een insect, tevens van oordeel te zijn dat een zekere roest

of fungus bij deze ziekte in het spel is.

Toen men Spreker dus vroeg zich met een onderzoek der ziekte

te belasten, was zijn eerste beding geweest om door overzending

van gezonde en aangetaste takken en bladeren der theeheesters,

alsmede van de verdachte insecten, hunne larven en eijeren,

alles op spiritus, in staat te worden gesteld den toestand zelven

te leeren kennen, en hij heeft voor eenige dagen berigt ontvangen

dat deze voorwerpen eerstdaags zullen worden afgezonden; hij

hoopt dus in eene volgende vergadering meer omtrent de voor

Java zoo noodlottige ziekte te kunnen mededeelen.

Daar niemand verder het woord verlangt, wordt de vergade-

ring door den Voorzitter met een woord van dankbetuiging aan

de verschillende sprekers gesloten,

Den volgenden dag bragten de aanwezige leden nog eenige

aangename en leerzame oogenblikken door in de insecten-galerij

van ’s Rijks Museum en in de bibliotheek der Vereeniging.

OPGAVE

DER

GEOMETRINA ex PYRALIDINA,

NIEUW GRANADA en op St. THOMAS en JAMAICA,

VERZAMELD DOOR

W. Baron VON NOLCKEN,

met beschrijving en afbeelding der nieuwe soorten

DOOP

P. C. T. SNELLEN.

Eerste Afdeeling: GEOMETRINA.

De door den heer van Nolcken in 1870 en 1871 naar Zuid-

Amerika ondernomen entomologische reis, al moge zij ook

door verhinderende omstandigheden en hare ontijdige afbre-

king niet die resultaten gehad hebben, welke hij en anderen

daarvan verwachtten, kan daarom nog geenszins eene mislukte

reis genoemd worden. Wanneer ik toeh bij de door mij be-

werkte familiën der Geometrina en Pyralidina onder 101 soorten

der eersten 73 nieuwe vind en onder 83 Pyraliden 42 onbe-

schreven, benevens een aantal nieuwe genera, dan, dunkt

mij, is er, de korte tijd waarin verzameld werd in aanmerking

genomen, integendeel wel eenige reden tot tevredenheid, en

getuigt het ontdekken van zoovele onbekende soorten voor het

welbesteden van den tijd,

De Geometrina zijn naar Guenée gerangschikt zonder eenige

noemenswaardige verandering. Ik heb in deze familie geene

nieuwe genera gevormd, doch getracht om door zoo naauw-

9 OPGAVE DER GEOMETRINA EN PYRALIDINA.

keurig mogelijke beschrijving mijner nieuwe soorten het eenen

lateren bewerker der Spanners doenlijk te maken om haar in

zijn systeem de juiste plaats aan te wijzen. Met hetzelfde

doel heb ik ook van reeds bekende soorten, waar dit noodig

was, de nervuur beschreven of opgegeven tot welke der door

Herrich-Schäffer in zijne Ææotische Schmetterlinge gekarakteri-

seerde Geometrinen-genera zij behooren.

Wat de Pyraliden betreft, zoo heb ik mij geheel en strikt aan

Lederer gehouden en overal nieuwe genera gevormd waar dit

naar zijne analytische tabel noodig was, terwijl ik het noodige

vermeld om die nieuwe genera in de tabel te kunnen invoegen.

Ik heb dit gedaan, hoewel mij de gebreken in Lederers ove-

rigens meesterlijke behandeling (op eenige van welke ook nog

Herrich-Schäffer wijst, zie Corr. Bl. des Zool. Min. Vereins,

1871, p 15) niet ontgaan waren, maar eene betere classificatie der

familie wist ik niet te’ maken, en ik houd het in het belang

der wetenschap voor raadzaam om, zoo men voor eene familie

een bruikbaar systeem bezit, er niet aan te veranderen; hier

wat afbrekende, daar zonder vast plan bijbouwende, in één

woord, het misvormende, waardoor tevens ons eigen werk voor

anderen moeijelijk te gebruiken wordt. Het is integendeel ver-

kieslijk, wanneer men een over het geheel doelmatig gebouw

bezit, het aan te nemen en te bezigen zoo als het is en,

zoo het vergroot moet worden, naar het plan van den stichter

te werken dan, dikwijls uit eigenliefde, het te bederven. Ge-

makkelijker is het toch ook hier om, even als de heer Dohrn

van Schönherr's Classificatie der Curculioniden zegt !) het ge-

brekkige „hie und da in frappanten Beispielen nachzuweisen,

dann um für die ungeheure Armee eine neue Kaserne zu

bauen.”

Het genus Scoparia zal men bij de Pyralidina missen; dit is

reeds door Professor Zeller in de Stettiner Ent. Zeitung, 1872

p. 463—481, behandeld.

1) Stett. Eut. Zeitung, 1866 p: 168, bij de aankondiging van Lacordaire’s

VII° deel der Genera des Coleoptères.

VAN NIEUW GRANADA ENZ. 5

Al de nieuwe soorten zijn afgebeeld, de Geometrinen door

den heer A. J. Wendel te Leiden, de Pyraliden naar teeke-

ningen, die de heer Brants de goedheid had voor mij te ver-

vaardigen. Om de kostbaarheid en het tijdroovende van het

kleuren geef ik de afbeeldingen in het Tijdschrift ongekleurd,

doch zal een zeker aantal gekleurde exemplaren laten vervaar-

digen, die ik bij den heer Nijhoff, uitgever van het Tijdschrift

voor Entomologie, met afdrukken van den tekst verkrijgbaar

zal stellen. .

Eene verklaring van de verschillende nummers en opgaven,

die op de vangplaatsen betrekking hebben, laat ik voorafgaan.

Ik geef deze zoo als ik haar van den heer von Nolcken ont-

ving en verwijs overigens naar zijne Reisebriefe, die in de

Stettiner Entomologische Zeitung van 1871 het licht zagen. Typen

der nieuwe soorten bewaar ik in mijne collectie.

Onder het determineeren der vlinders is het mij gebleken,

dat de merkwaardigste en schoonste Pyraliden gevangen zijn

op de beide Westindische eilanden St. Thomas en Jamaica en

gedurende de reis langs de Rio Magdalena en dus in de warme

streken. De omstreken van Bogatà hebben er minder opge-

leverd, en daaronder zijn er verscheidene die, even als de

rondom die hooggelegene stad gevangen Geometrinen, aan de

europesche fauna herinneren.

Merkwaardig komt het mij voor, dat onder al de Geometrinen

niet eene enkele is, die ik ook uit Azie, Afrika of Europa ken;

slechts een paar (Hyperythra versaliharia en Acidalia subnictata)

hebben naauwe verwanten in Azie. Daarentegen komen van

de Pyraliden de volgende soorten ook in de drie genoemde

werelddeelen voor : |

Stenopleryx hybridalis, Siriocauta testulalis ,

Hedylepla vulgalis, Zinckema recurvalis ,

Omiodes leporalis, » perspectalis ,

Terastia meticulosalis , Synclera traductalis.

Rotterdam, 1 Februarij 1873. i |

| N P. C. T. SNELLEN.

> ©” m

GEOMETRIN A.

Fam. I. URAPTERYGIDAE.

Urapteryx Politia Cr.

” Saturniaria H.S.

N histrionaria H.S.

Ripula Mahometaria H.S.

Sabulodes arenularia m.

" glaucularia m.

Oxydia vulpecularia H.S.

” Hypenariata m.

„ Hypopyrata m.

Fam. IT. ENNOMIDAF.

Apicia prostypata m.

» Phibalaria m.

w plebejata m.

Epione Bogotaia m.

Hyperythra versatiliaria Gn.

Heterolocha Rumiaria Go.

4 apricaria H.S.

Perusia sulphurata m.

v tenerata 7.

” citrinata m.

Leucula flavilinguaria ».

» ablinearia Gn.

Tetracis Brantsiata m.

Azelina Nolckeniata m.

7 caninata Gn.

Odontopera Bistonaria m.

Crocallis tropicaria m,

Fam. V. BOARMIDAE.

27 Boarmia muscinaria m.

28 7 fuscolimbaria m.

29 ” elongaria m.

30 u Odysiata m.

31 » agnataria m.

Fam. VII. GEOMETRIDAE.

32 Geometra Iridaria Gn.

33 Dyspteris legitimaria Gn.

34 Racheospila leucoceraria m.

35 7

rufidorsaria m.

Fam. VIII. MEcocERIDAE.

36 Mecoceras Nitocris Cram.

Fam. IX. PALYADAE.

81 Palyas fimbriaria Cram.

38 w

39 Ophthalmophora Formosanta

prospectata =.

Cram.

40 Ophthalmophora Lyonetaria m.

Fam. X. EPHYRIDAK.

41 Zonosoma (Ephyra Gn.) conspi-

cillaria m.

42 Zonosoma (Ephyra Gn.) oliva-

ria m.

GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA, ENZ. 5

Fam. XI. AcIDALIDAE, Fam. XX. LARENTIDAE.

43 Cambogia heliadaria Gn. 10 Eupithecia rubigata =.

44 7 adimaria m. 11 " indefinata m.

45 u sagittaria m. 12 ” vermiculata m.

46 " Hyriata m. 13 Rhopalodes patrata m.

41 ” apyraria Gn. 74 Scordylia Atalantata Gn.

48 Asthena subcrocearia m. 75 v Hippomenata m.

49 " relaxata m. 16 7 gratulata Gn.

50 Acidalia thalassinata m. 11 a fluminata m.

ala computaria m. 18 Z dıspilata m.

52 » chlorosata m. 19 ” monospilata #2.

53 ow convictorata 7. 80 a ambiguata m.

54 » collustrata m. 81 ” chrysopterata #.

55 ow leuculata m. 82 Phibalapteryx lutulentata m.

56 » perlimbata m. 83 Z effluata m.

Die subnictata m. 84 Scotosia cunctata m.

85 ” pallivittata m.

Fam. XII. Micronipas. 86 VT afirmata Cn

58 Falcinodes Gonodontaria m. 87 Cidaria combustaria H. S.

59 la suggillaria m. 88 » subguttaria H.S.

60 Erosia Ochodontaria m. 89 ” eircumeidata m.

61 » nigrocapitata m. 20 » Emmelesiata m.

62 » pauxillata m. ou 7 morbosata m.

92 Psaliodes flavagata Gn.

Fam. XIII. CABERIDAE. 93 » paleata Gn.

94 ".. oereata m.

PA DEIR si 95 Opisogonia Herrichiata #.

46 7 circumvallaria 7.

Fam. XXI. EUBOLIDAE.

Fam. XIV. MACARIDAE.

96 Eubolia Momaria m.

65 Macaria rigidata Gn. 97 » fulgnrata m.

> Ne Fam. XXII. SIONIDAE,

67 ” adrasata m.

98 Terenodes puncticulata Gn. _

Fam. XV. FIDONIDAE.

Fam. XXIV. ERATEINIDAE.

ee Con etste im: 99 Melanoptilon H. S. (Trochiodes

Fam. XVII. ZERENIDAE. Gn.) Emplociaria #.

100 Melanoptilon timidaria H.S,

69 Pantherodes colubraria Gn. 101 ” suavaria m.

VERKLARING VAN DE NUMMERS EN AANTEEKENINGEN

WELKE DE VINDPLAATSEN AANDUIDEN.

N°, 20. Von einem Indier gekauft der sie nach seiner (wenig

zuverlässigen) Angabe bei seiner Wohnung bei Barro

Blanco (7750 Eng. Fuss über dem Meere) gefangen hat.

Diese so wie andere Höhenangaben habe ich selbst mit

einem Höhenmesser, Aneroïd-Barometer van R. J. Becke,

Cornhill 31 London, vom 13—18 Mai 1871, gemessen

und sie sind bis auf etwa 100’ richtig. Die Wohnung

des Indiers liegt auf einer kleinen Lichtung der mit

Urwald bedeckten bergigen Gegend. Barro Blanco liegt

. am Wege zwischen Bogotà und Tusagasuga.

N°. 22. Diese N°. bezieht sich in meinen Notizen auf Säcke

einer Tinee die ich in Tusagasuga an den Wänden meines

Absteige-Quartiers am 16 April 1871 fand; ich vermuthe

daher hier ein Versehen, doch ist es möglich dass ich

(um nicht zu viele N.N. zu haben) auch noch andere

gleichzeitig dort gefangene Thiere mit derselben N°.

versehen habe.

N°. 24. Alle mit dieser N°. bezeichneten Thiere sind am

17 April 1871 bei Hato gefangen. Der Ort liegt circa

5000 Eng. Fuss hoch.

N°. 27. Sind am 19 April 1871 bei Pandi (3650 hoch) und

auf dem Wege zur berühmten Naturbrücke (3000)

gefangen. Die Gegend ist bergig, dirr, nur in der

Nähe der Brücke ist die Vegetation üppiger.

N°.

N°:

NO.

N°.

GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA, ENZ. 7

30. Am 21 April 1871 bei Jopal (Hütte am wegezwischen

Pandi und Cundai 3500’) wo ich Nachtquartier gehalten

hatte und früh am Morgen in und zwischen dem lich-

ten Gebüsche sammelte.

31. Am 21 April, kurz vor der Ankunft in Cundai im

Laubgebusch am Wege gefangen.

32. Am 22 April 1871 auf einem Tanque (Etablissement

zur Production von Indigo) etwa eine Stunde Weges

von Cundai (2100) und in dem angrenzenden Hochwalde

gefangen; das meiste aber auf den für die Indigopflanzung

gehauenen Lichtungen.

34. Wie N°. 32, aber vom 23 bis 28 April gefangen,

meistens durch Johann und meinen Indischen Jäger.

39. Angeblich zwischen Barro Blanco und Tusagasuga

gefangen.

41. Wurden von Johann am Abend des 23 März 1871

gefangen bei dem früheren Convento de San Diego (dicht

bei Bogotà) und ungefähr in gleicher Höhe mit demselben

(8850) am Fusse der Cordiellera del Oriente; es sind

dort viele einzelne Häuser, Gärtchen und auch leere

dürre Plätze.

49. Auf derselben Stelle, fast wie 41, bei Las Nieves,

nur etwas höher wo es noch dürrer war von 5—7 Uhr

Abends durch Johann gefangen.

52. Am Fusse der Bogotà umgebenden Berge, etwa

100— 200’ höher als die Stadt bei schönem Wetter um

die Mittagszeit gesammelt.

54. Am 7 Juni 1871 bei Soachà (8803’) auf der Llanero

(Ebene) von Bogotà, am Abend nach Untergang der

Sonne; flogen auf einem sandigen, dürren Weideplätze.

55. Am 8 Juni 1871 auf dem Almuerzadero. (Frühstücks-

8 GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA,

platz) 8350’, am Salto del Tequendama bei Tage ge-

fangen; bei Chipo (8800) auf einer Viehweide mit

niedrigem Rasen.

N°. 56. Am 8 Juni bei Chipo 8900 Fuss hoch gefangen. Der

Ort ist eine Rancho auf einer Lichtung im Urwalde.

N°. 62. Flogen am Abend des 6 Juni in Bogotà zum Licht.

N°. 63. Sind von einem Indier von Mitte Mai bis Anfang

Juni in der Gegend von Anolaima (Höhe mir unbekannt)

gesammelt worden, nach seiner unzuverlässigen Angabe.

N°. 64. Angeblich zwischen dem 4'* und 11'* Juni bei Barro

Blanco.

N°. 65. Am 16 Juni Abends in Bogotà zum Lichte.

N°. 77. Hier vermuthe ich abermals ein Versehen. Meine

Notiz lautet: Noch immer zahlreich aber meist verflogen

bei Bogotà 22 März 1871.

Auf St. Thomas sammelte ich auf den diirren Hiigeln am

Hafen am 17 December 1870.

Kingston bezieht sich nicht blos auf die nächste Umgegend

der Stadt, ich sammelte auch in etwa 2 wegstunden Entfernung

im Innern auf Mono Estate.

Von 18 bis 28 Januar bezeichnen die Notizen die am Mag-

dalena-Fluss gelegenen Orte an denen der Dampfer anhielt und

die meisten Thiere kamen in der Dunkelheit zum Licht auf

dem Dampfer und viele fand ich des Morgens friih in ver-

schiedenen Winkeln sitzen.

Honda liegt 653’ über dem Meere; also fast ebenso viel

(oder genauer etwa 30’ weniger) beträgt der Fall des Rio

Magdelena von dort bis zum Meere, die dazwischen liegenden

Orte die auf den Etiquets verzeichnet sind heissen, von unten

zu Berg: Calamàr, Sambrano, Bocca del Rosario, Puerto de

Ocana, Yondo, La Dorada, Mochila, Conejo und zuletzt Honda

von wo die Landreise nach Bogotà beginnt,

ST. THOMAS EN JAMAICA. 9

Cucqueta, eine Hacienda 7200’ hoch; doch sammelte ich in

der Umgegend bis zur Höhe von 8300’.

Muro; ein Ort in der Nahe der Smaragd-Gruben, soll 3000’

hoch liegen und die Gegend ein feuchtwarmes Clima haben.

Selbst bin ich nicht da gewesen; ich habe die mit diesem

Namen bezeichneten Thiere von einem Indier gekauft der be-

hauptete sie dort gesammelt zu haben.

Ubaque, kleiner Ort 6400’ durch den Paramo de Cruz verde

(11600’) von Bogotà getrennt. Paramos heissen die Bergre-

gionen van 3500 Meter bis zur Schneeregion hinauf.

De exemplaren zonder aanduiding van vangplaats zijn

meerendeels van Indianen gekocht en waarschijnlijk in de bosch-

rijke streek tusschen Barro Blanco (7750 voet) en Tusagasuga

(6230 voet) gevangen.

GEOMETRIN A.

(PHALENIDAE GUENEE.)

FAMILIA I, URAPTERYGIDAE GUENEE.

Genus UrAPTERYX Leach.

IT.

1 Politia. Cramer, pl. 139, fig. E. — Politiata, Guenée, IX p. 30.

Een gaaf mannetje met N°. 63 gemerkt en een zonder

aanduiding van vangplaats.

Ook volgens Herrich-Schäffer is deze soort eene Urapterya,

doch de sprieten zijn niet naakt, zoo als bij Sambucaria,

maar kort behaard. Van onze Europeesche soort wijkt deze

vlinder nog verder af, door dat alleen ader 11 der voor-

vleugels door 12 doorsneden wordt en 3 en 4 der achter-

vleugels uit een punt komen; ook is de voorvleugelpunt

stomper.

Guenée zegt dat de achterpooten aan de zeer dikke

scheenen eene aanzienlijke pluim van zwarte haren hebben;

dit is waar, doch deze pluim is bij doode exemplaren van

Politia gewoonlijk zorgvuldig in den poot verborgen; o. a.

bij mijn Columbiaansch exemplaar waar slechts twee of drie

haren er van zigtbaar zijn. Zoo iets heeft dikwijls plaats

en zoo kan de aanwezigheid van zulk eene pluim aan de

achterscheenen die door den eenen geconstateerd is, door

een’ ander geloochend worden; bij vlinders met verdikte

achterscheenen waar dergelijke sieraden beschreven worden,

zal men dus wel doen met zeer naauwkeurig te onderzoeken.

GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA, ENZ. 11

VI.

2 Saturniaria Herr. Sch., Exot., fig. 414. — Guenée, IX,

p. 31, (door hem naar H. Sch. beschreven.)

Een afgevlogen wijfje, dat ik naar de schoone afbeelding

“kan determineeren ; naar Herrich-Schiffer’s anal. tabel der

Geometrinen-genera was mij dit niet mogelijk geweest, daar

ik het mannetje niet bezit. De achtervleugels zijn bij deze

soort niet gestaart, maar alleen hoekig op ader 4. In de

voorvleugels zijn ader 7—10 gesteeld, 11 wordt niet door

12 doorsneden en is zeer lang; ader 3 en 4 der achter-

vleugels komen uit één punt.

De vangplaats is niet opgegeven.

3 Histrionaria Herr. Sch., Exot., f. 71, 72.

. Twee beschadigde exemplaren, mannetje en wijfje, gemerkt

»Cucqueta.”

Deze soort, welke in natura aan Guenée onbekend bleef,

doch die hij naar de schoone afbeeldingen van Herrich-

Schiffer wel had kunnen invoegen en beschrijven, is naar

den laatsten eene Urapteryx. Zij heeft naakte sprieten, de

achtervleugels hebben aan den afgeronden achterrand op

ader 4 slechts eenen korten tand, in de voorvleugels is

ader 11 lang en geheel vrij, 7—-10 zijn gesteeld, ader 3

en 4 der achtervleugels ver van elkander verwijderd.

Genus Rieuta Guenée.

4 Mahometaria Herr, Sch.

Een gaaf mannetje, zonder aanduiding van vangplaats.

Het genus Sericoptera van Herrich-Schäffer is hetzelfde

als Ripula van Guenée. Het onderscheid tusschen Urapteryx

en Sericoptera is gering en bepaalt zich bij de sprieten van

. het mannetje, die bij Mahometaria gekamd zijn met draad-

vormig puntderde en bij eene kleine bogt in den achtterrand

der voorvleugels welke bij Urapteryx ontbreekt.

12 GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA,

Genus SARULODES Guenée.

5 Arenularia m. — nov. spec,

Als angulatis, non dentatis ; palpis capite via longioribus.

Dilute ochracea, parce grisescenti-fusco adspersa; alae

anteriores duabus seriebus punctarum ferruginosarum

et tribus lineis grises, posteriores una punctarum

serie et lineis duabus 4.

Drie gave mannetjes, 35—40 mm. — PI. 1 f. 1.

Onder de slecht gekarakteriseerde genera die vooral de

eerste en tweede familie van Guenée’s Phalenidae kenmer-

ken, is het genus Sabulodes nog het best geschikt tot op-

name dezer onbeschreven soort. Naar Herrich-Schäffer is zij

eene zuivere Microgoma, verwant aan zijne Rhodaria, fig. 348.

Arenularia behoort door de hoekige, ongetande vleugels tot

de tweede groep van Guenée en onderscheidt zich van de

beide daarin geplaatste soorten door de palpen welke slechts

zeer weinig voor den kop uitsteken en door de grijsgele

zandkleur. In teekening komt zij overigens vrij wel met

Exhonorata Guenée overeen.

Palpen weinig langer dan de doorsnede der oogen, regt

uitstekend, smal; het korte, duidelijke eindlid iets hangend.

Zuiger lang. Voorhoofd met afgeronde beharing, grijsgeel.

Sprieten lang, vrij dik, uiterst kort behaard, bruingrijs,

de rug van den schaft aan den wortel geelwit. Thorax vrij

dik fijn wollig behaard, grijsgeel even als de bovenzijde der

vleugels die met fijne bruingrijze schubben zeer gelijkmatig

bestrooid zijn; tegen den achterrand zijn deze een weinig

digter. Op de voorvleugels ziet men drie flaauwe donker

grijze dwarsstrepen; eene flaauw gebogen op een derde,

eene ongebogene in het midden en eene fijne flaauw getande

derde, die bij de vleugelpunt begint en aan den binnenrand

zich met de tweede vereenigt; dwarsader met een flaauw

donker streepje. De achtervleugels hebben eene voortzetting

van de tweede en derde streep der voorvleugels; ook hier

loopen zij aan den binnenrand in een punt uit. De derde

ST. THOMAS EN JAMAICA, 13

dwarsstreep heeft op al de aderen fijne roestbruine stippen;

de eerste streep der voorvleugels vertoont er twee, op de

midden- en binnenrandsader. Franje eenkleurig met den

achterrand. Achterlijf geelgrijs, tegen de punt en in de

zijden gaat de kleur over in het roomkleurige of iets

roodachtige wit der onderzijde. Hier is de donkere bestui-

ving op de achtervleugels dunner; op de voorvleugels heeft

zij zich opgehoopt op de voorrandshelft en vooral aan de

punt tegen eene rij van donkerbruine stippen, die op £ van

den voorrand begint en het beloop van den achtterrand

volgt, doch regelmatig gebogen is. Middenvlek der voor-

vleugels duidelijk. Franje met donkerbruine stippen op de

adereinden. Dijen behaard, scheenen en tarsen glad be-

schubd, de dikkere achterscheenen met 4 sporen. De voor-

pooten zijn aan de voorzijde donker bruin, de overigen fijn

bruin gestippeld. Ader 3 en 4 der voor- en achter- en 6

en 7 der achtervleugels zijn van elkander verwijderd; in

de voorvleugels zijn 7—10 gesteeld, 10 en 11 worden door

de voorrandsader (ader 12) doorsneden.

Een der exemplaren is den 12” Mei 1871 te Bogotà ge:

vangen, de anderen zijn met 62 en 65 gemerkt.

6 Glaucularia m. — nov. spec.

Alis angulatis, non dentatis ; palpis capite via longioribus ;

facie e fusco grisea. Supra dilute grisea, fusco adspersa,

alis serie punctarum fuscarum variae magmtudinis.

Een iets afgevlogen mannetje van 40 mm., — PI. 1, f. 2,

Eveneens gebouwd en geaderd als de voorgaande soort

en zich dus mede door de kortere palpen van £xhonorata

en Caberata Guenée onderscheidende. Voorhoofd en onder-

zijde der sprieten grijsbruin, hunne rugzijde vuil paars-

achtig licht grijs, als de geheele bovenkant van den vlinder.

Deze is aan den wortel en langs den voorrand der voor-

vleugels, aan den binnenrand der achtervleugels en langs

het beloop van eene donkerbruine stippenrij op drie vierden

donkergrijs gewolkt. Deze rij stippen is iets geslingerd en

14 GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA,

sommigen harer zijn grooter dan de anderen; vooral eene

op de binnenrandsader der voorvleugels. Op een derde der

voorvleugels ziet men eene donkere stip op de middenader

en eene op de binnenrandsader; ook de dwarsader der

voorvleugels draagt eene donkere stip. Eene middenstreep,

zoo als bij de voorgaande soort, is hier niet aanwezig. De

onderzijde der vleugels is paarsachtig grijswit, geheel en

al geteekend als bij Arenularia. Franje onder en boven met

donkere stippen op de adereinden. Achterlijf bijzonder slank

en tot aan den binnenrandshoek der achtervleugels komende.

Pooten als bij Arenularia.

Het exemplaar heeft geene aanduiding van vangplaats.

Genus Oxypra Guenée.

Hoewel de sprieten bij de beide onbeschreven soorten die ik

tot dit genus breng gebaard zijn en Guenée in zijne opgave der

hoofdkenmerken zegt: „antennes sans ciliation”, vind ik toch

onder de verwante genera er geen, dat beter tot de opname

geschikt is. Beiden behooren naar teekening en vleugelvorm

tot de eerste groep Naar Herrich-Schäffer is de eerste soort

eene Microsemia, doeh de sprieten zijn niet tot aan de spits

gebaard. Ook de tweede behoort wel tot dat genus, maar daar

van de sprieten slechts één rudiment is overgebleven, ben ik

dienaangaande meer in het onzekere. Kleur en teekening van

beide soorten herinneren aan het Noctuinen-genus Hypenaria.

7 Vulyecularia Herr. Sch., Guenée.

Een gaaf mannetje; op het laatst der reis gevangen. Komt

goed met Herrich-Schäffer en Guenée overeen.

8 Hypenariata m. — nov. spec.

Antennis barbatis; supra lutea, fusco adspersa, vitia

obliqua subincurvata fusca, extus flavomarginata,

punctis discoidalibus mgris, in alis posticis dilutioribus ;

subtus cerea limbo infuscato.

Twee gave mannetjes van 32 en 37 mm. — PI. 1, £ 3,

ST. THOMAS EN JAMAICA. 15

Palpen weinig langer dan de kop, half zoo breed als

de oogen, plat, met kort stomp eindlid. Zuiger lang. Voor-

hoofd zonder kuif. Sprieten iets meer dan half zoo lang als

de. voorvleugels, tot drie vierden gebaard, aan de spits

gekerfd. Voorrand der voorvleugels zeer vlak, hun achter-

rand met eene ronde bogt. Achterrand der achtervleugels

op ader 4 iets hoekig. Bovenzijde leemkleurig bruingrijs,

aan het begin van de franjehelft der vleugels iets tot het

okergele overgaande en met fijne bruine schrapjes en stofjes

vooral tegen den voorrand der voorvleugels. Aderbeloop

fijn geel, duidelijk. Voor- en achtervleugels met eene fijne

zwarte stip op de dwarsader. De teekening bestaat uit eene

op de middenader en in cel 1° gebrokene fijne donkerbruine

dwarslijn op een derde der voorvleugels en eene zeer

scherpe donkerbruine, franjewaarts bleekgeel afgezette

booglijn, die even onder de voorvleugelpunt begint, in cel 7

der achtervleugels afgebroken is en op het midden van

hunnen binnenrand uitloopt. Bij het kleinere, ook iets meer

geelachtige exemplaar, ziet men in cel 3 en 5 der voor-

vleugels twee zwartgrijze vlekjes. Achterlijf slank, met

gewelfden rug, iets korter dan de achtervleugels.

Onderzijde bleek wasgeel, grof donker gesprenkeld, voor

den achterrand eerst grijsbruin, dan smaller helder licht

groenachtig grijs. Middenpunten als boven en de voorvleugels

met eene onder den voorrand omgebogen donkerbruine

dwarslijn, die zich tegen den binnenrand verliest. Achter-

scheenen verdikt met 4 sporen. Ader 6 en 7 der achter-

vleugels en 3 en 4 van voor- en achtervleugels niet uit

een punt; 7—10 der voorvleugels EL 10 en 11 or

“de voorrandsader doorsneden.

De exemplaren zijn met n°. 63 gemerkt.

9 Hypopyrata m. — nov. spec.

Een mannetje, gaaf en onbeschadigd van vleugels, doch

zonder pooten en slechts met een kort stompje der sprieten ;

dit is duidelijk gebaard. 32 mm. — Pl. 1, f. 4.

GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA,

Antennis barbatis; alae supra luteae fusco adspersae

praesertim costam versus flavescentem, linea obliqua

fulva, punctis discoidalibus migris, in alis posters

majoribus et macula migra prope apicem; subtus ex

aurantiaco ochraceae.

De voorrand der voorvleugels is wat gebogen en de hoek

der achtervleugels op ader 4 uiterst flaauw; overigens zijn

bouw en aderstelsel zoo als bij de voorgaande soort.

Grondkleur der bovenzijde lichtgrijs, fijn zwart gespren-

keld, langs den geelachtigen voorrand der voorvleugels

het meest. Middenpunten zeer dik zwart, vooral op de achter-

vleugels; ook aan de voorvleugelpunt ziet men eene groote

zwarte stip bij eene kleine donkerbruine, fijngeel gedeelde

bestuiving. Op een derde der voorvleugels bevindt zich eene

in de middencel stomp gebroken en daaronder zeer schuine,

geslingerde eerste dwarslijn, die wortelwaarts iets lichter

grijs dan de grondkleur, franjewaarts bruinachtig is. Tweede

dwarslijn of booglijn onder de voorvleugelpunt beginnende,

op de voorvleugels geheel ongebogen, op de achtervleugels

een weinig gebogen als om het middenpunt te vermijden.

Deze lijn is niet getand maar bij iedere ader een weinig

ongelijk, als of zij daar bij het trekken tegengehouden

was. Hare kleur is oranjebruin en zij is franjewaarts scherp

licht okergeel afgezet. Franje wat geeler dan de vleugel

met donkere wortelhelft. Onderzijde warm okergeel, grof

zwart gesprenkeld, met dikke middenpunten en op de

voorvleugels met eene donkerbruine lijn van ader 1 tot 7.

Franjelijn dik donkergrijs; voorvleugelpunt lichtgrijs be-

stoven. Het achterlijf schijnt aangezet, ik beschrijf het

dus niet.

Het voorwerp is met n°. 63 gemerkt.

st THOMAS EN JAMAICA. 17

FAMILIA II, ENNOMIDAE GUENEE.

Genus Apicia Guenée.

10 Prostypata m. — nov. sp.

Antennae crassae, nudae; frons tumida. Alae anteriores

in apice et ad venam 4° acute dentatae, posteriores

incurvalae et in angulo anali acutae, omnes violascenti-

griseae, flavo tinctae, linea transversa prima ad costam

nigra, secunda albescente prope apicem bis dentata,

punchs tribus nigris Juxla illus dentes.

Een gaaf mannetje van 30 mm. vlugt. — PI. 1, f. 5.

Ofschoon vleugelvorm en teekening deze soort tot Apicia

verwijzen, is het weder voornamelijk door de dikke, draad-

vormige sprieten zonder zigtbare beharing, dat zij tegen

de overige kenmerken zondigt. Ook puilt het voorhoofd

vrij sterk rond uit. Palpen tweemaal zoo lang als de kop,

een derde smaller dan de oogen, schuins opgerigt, met

kort, duidelijk eindlid, grijsgeel, zwart gesprenkeld. Zuiger

lang. Vleugelvorm tusschen dien van Trifilaria H. S. Exot.

f. 337 en Jaspidaria Guenée in; de achtervleugels met vrij

duidelijken staarthoek ; grondkleur der bovenzijde paarsachtig

grijs, de wortelhelft der vleugels, vooral tegen den voorrand

der voorvleugels met okergeel gemengd; voorts is de ge-

heele grond met oagelijke koolzwarte stippen besprenkeld,

langs de wortelhelft van den voorvleugelvoorrand met

bruingrijze schrapjes. Middenstippen der voorvleugels bruin,

die der achtervleugels zwart. Eerste dwarslijn der voor-

vleugels op een derde rond gebogen, op de aderen wortel-

waarts getand, grijs, het gedeelte onder den voorrand zwart,

en gevormd op de wijze waarop men eenen vliegenden

vogel voorstelt. Tweede dwarslijn zeer fijn, even voor de

voorvleugelpunt beginnende, daaronder met twee tandjes;

in deze en aan den oorsprong der lijn drie bruin bescha-

duwde zwarte stippen. Deze dwarslijn is op de voorvleugels

ongebogen en aan de aderen wat verdikt, op de achter-

GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA,

vleugels flaauw gebogen, fijn getand en hare kleur is wit,

beiderzijds donkergrijs afgezet. Franje donkerbruin met

vuilwitte spits. Onder is de kleur meer bruin, op achter-

vleugels en aan voorvleugelpunt met witgrijs gemengd, de

dwarslijnen donker, die der achtervleugels tegen den bin-

nenrand duidelijker. Franje met zwarte stippen op de ader-

einden. Grof en zwart gespikkeld zijn ook de pooten, vooral

de iets verdikte achterpooten, zelfs op hunne 4 sporen.

Aderstelsel als bij de beide boven beschreven Oxydia-soorten.

Naar Herrich-Sehäffer is deze soort eene zuivere Microgoma.

Het exemplaar is met n°. 63 gemerkt.

11 Phibalaria m. nov. sp. Pl. 1, fig. 6.

Frons plana. Alae anteriores apice aculae, postervores

angulo anali expanso, omnes ex rufo furfuraceae,

fascüs rectis parallelis et lineis infuscatis, uti Phi-

balapteryx. 2

Een vrij gaaf wijfje van 24 mm. vlugt. Door den

vleugelvorm het naast aan Trifilaria H.S. Exot. f. 337

verwant; de teekening herinnert mede daaraan en nog

meer aan de soorten van Guenée’s genus Phibalapteryx.

Ook doet de vlinder denken aan het Noetuinen-genus

Acropteris Hbn. (zie Tijdschr. v. Ent. 2° Serie VII p. 69).

Voorhoofd vlak. Sprieten dun, draadvormig. Palpen als

bij de voorgaande soort. Zuiger opgerold. Schedel witgrijs.

Grond der bovenzijde eene iets roodachtige zemelkleur die

tegen den achterrand bruinachtig, aan de vleugelwortels

dun zwart besprenkeld is.. De teekening der voorvleugels

bestaat uit eene fijne donkere eerste dwarslijn, eene breedere

middenschaduw en eene fijne witte, wortelwaarts donker-

bruin, franjewaarts donkergrijs afgezette tweede dwarslijn.

De dwarslijnen zijn parallel, de middenschaduw staat iets

digter bij de tweede dan bij de eerste en convergeert er

tegen den binnenrand mede; allen zijn zij eerst onder

den voorrand duidelijk. Middenpunt fijn, op de spits der

eerste dwarslijn staande.

ST. THOMAS EN JAMAICA. 19

Achtervleugels met eene parallelle middenschaduw en

tweede dwarslijn; de eerste over eene zwarte middenstip

loopende. Voor den achterrand ziet men nog eene fijne

bleekere lijn in de donkere bestuiving.

Onderzijde sterk fijn zwart bestoven, voor de franjelijn

grijs, op de adereinden met zwarte stippen. Booglijn dik,

bruingrijs. Achterpooten met vier sporen.

Naar Herrich-Schäffer is deze soort waarschijnlijk eene

Microsemia, doeh bij gebrek aan een mannetje is dit niet

stellig uit te maken. Het aderstelsel is als bij de voor-

gaande drie soorten en het voorwerp den 1** April 1871

bij Cuequeta gevangen.

12 Plebejata In. Roy. sp, EL ont.

Frons plana. Alae anteriores apice acutae, posteriores

omnino rolundalae, omnes fusco-cinerascentes; in ante-

moribus duae lineae transversales ochraceae, fusco

limbatae, in posterioribus una; in apice punctae tres

albae, nigrolimbatae. $

Een vrij gaaf mannetje van 24 mm. vlugt.

Bij de slechte karakteristiek van Guenée’s Geometrinen-

genera en ook bij de vlugtigheid van Herrich-Schäffer’s

behandeling zijner tabel is het niet gemakkelijk mijne

nieuwe soorten behoorlijk te plaatsen. Naar Herrich-

Schäffer is de tegenwoordige soort eene zuivere Acrosemia.

na verwant aan zijne Vilaria, f. 336. Hij zet echter

laatstgenoemde in zijn genus Cratoptera, hoewel de vleu-

gelpunt volstrekt niet omgebogen is. Daarentegen zien

wij in zijn genus Acrosemia soorten met zeer duidelijk

sikkelvormige voorvleugelspits.

Ik zal trachten om door zorgvuldige beschrijving en

door de afbeelding van den vlinder het aan eenen lateren

bearbeider der Geometrina mogelijk te maken mijne Ple-

bejata op de regte plaats in het systeem te brengen.

Sprieten draadvormig, uiterst kort behaard. Palpen een

weinig korter dan de kop, smaller dan de helft der oogen,

GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA,

spits, duidelijk opgerigt, glad beschubd. Voorhoofd een

klein weinig uitpuilende. Voorvleugels met gebogen voor-

rand en steilen achterrand; achtervleugels geheel afgerond,

het slanke achterlijf een weinig langer dan de laatsten.

Grondkleur bruingrijs met fijne lichtere kerfjes. Eerste

dwarslijn der voorvleugels steil, flaauw gebogen; tweede

bij ader 6 der voorvleugels beginnende en zeer scherp en

ongebogen naar het midden van den binnenrand der ach-

tervleugels loopende; kleur van beiden okergeel, de tweede

wortelwaarts fijn lichtbruin afgezet. Franje okergeel , franje-

lijn bruin. In de voorvleugelpunt drie fijne witte, zwart

afgezette stippen.

Onderzijde bleek okergeel, tegen den achterrand bruin-

grijs bestoven, aan de punt der achtervleugels het sterkst.

Aderbeloop geheel als bij de voorgaande vier soorten.

Achterscheenen iets verdikt, met vier sporen.

Het voorwerp draagt geene aanduiding van vangplaats.

Genus Erıone Dup.

15 Bogotata m. — nov. Sp.

Thorax et ulae anteriores aurato-flavae rufobrunneo

adspersae, liners duabus transversalibus atris, poste-

riores silaceae, omnes subtus infuscatae. à

Een gaaf mannetje van 29 mm. vlugt. Pl. 1, fig. 8.

Naar den habitus kan deze soort zeer geschikt in Guenée’s

genus Epione komen, doch naar Herrich-Schiffer’s tabel is

zij eene Microgoma, evenwel zeer afwijkende van de overige

soorten door den overal iets getanden achterrand der vleu-

gels. Eigenlijk vormt zij een nieuw genus bij Perusia

Herr.-Sch.

Palpen niet langer dan de kop, regtuitstekend, stomp

gepunt; lid 1 met grove haren, de overigen glad beschubd.

Glad beschubd is ook het gezigt, de bekleeding van thorax

een weinig grover. Zuiger duidelijk. Sprieten korter dan

de halve voorrand der voorvleugels, draadvormig, bijna

naakt. Voorvleugel-voorrand aan den wortel sterk gebogen,

ST. THOMAS EN JAMAICA. 21

naar de scherpe punt iets gezwaaid, de achterrand op

ader 4 met uitstekenden tand. Achtervleugels met gelijk-

matig afgeronde punt en achterrand. Aderbeloop op voor-

en achtervleugels zeer fijn en scherp, donker aangeduid.

Kop, thorax en voorvleugels hebben een goudgelen

grond, die echter geheel, en wel zeer digt, met fijne licht-

bruine dwarsschrapjes bedekt is, terwijl het laatste derde,

achter de hoekige scherpe zwartbruine tweede dwarslijn,

als met een bruin vernis is overtogen, zoodat de goudgele

grond alleen aan de vleugelpunt boven komt. Eerste

dwarslijn, op één derde, geheel ongebogen, iets schuin,

mede zeer scherp zwartbruin, wortelwaarts iets vervloeijend.

Dwarsader met een bruin streepje, eene bruine stip ziet

men ook aan den wortel van cel 1°, witte schubben aan

den voorrand achter de tweede lijn en fijne blaauwwitte

stippen op de aderen aan de afgewende zijden der dwars-

lijnen. Franjelijn fijn bruin; franje geelbruin. Achtervleugels

grijsgeel, bleekpaars bestoven; van deze kleur zijn ook

eene fijne middenmaan; eene geslingerde booglijn, de franje

lijn en de franje. Het slanke achterlijf grijsgeel. Onderzijde

geheel als boven, maar zwaar bruin berookt. Pooten glad-

beschubd, gewoon gespoord; de achterscheenen iets dikker.

Ader 7—10 der voorvleugels gesteeld, 10 en 11 door

12 doorsneden, 3 en 4 in de achtervleugels, buitendien

ook 6 en 7, van elkander verwijderd.

Het exemplaar is met n°. 20 gemerkt.

Genus HyperyvTHRA Guenée.

14 Versatiliaria Guenée.

Een wijfje, den 28°" Januarij 1871 bij Honda aan de

Rio Magdalena gevangen.

De kenmerken van het genus (dat overigens hetzelfde

is als Herrich-Schäffer’s genus Acroleuca) zijn door Guenée

zeer goed beschreven, behalve, als altijd, het aderstelsel,

waarvoor hij een schrik schijnt te hebben, zoodat hij er

zich steeds met een paar woorden afmaakt.

22 GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA,

Ader 3 met 4 en 6 met 7 komen in de achtervleugels uit

één punt; 3 en 4 der voorvleugels ontspringen afzonderlijk,

1—10 zijn gesteeld, 10 en 11 worden met door 12 door-

sneden. Dit is ook zoo bij de Oostindische Hyperythra

lutea Cramer (Limbolaria Guenée).

Genus HerERoLocHA Lederer, Guenée.

Dit goed gekarakteriseerde Genus neemt Herrich-Schäffer in

zijne tabel niet op. De vlinders naar die tabel bestemmende,

komt men op het genus Melrocampa, waarvan zij zich echter

door velerlei onderscheiden. Heterolocha is na aan Ruma ver-

want, zoo als Lederer reeds opmerkte. Van de vleugeladeren

zegt hij: „so weit sich ohne Abschupping ausnehmen lassen,

wie bei Rumia’. Zij verschillen echter daarvan doordat Ruma —

eigenlijk maar 11 aderen in de voorvleugels heeft, 11 zou als

een kort takje uit 10 komen, ik zie het echter bij geen mijner

exemplaren. Bij Heterolocha zijn er 12, en men kan aannemen

dat 10 en 11 door 12 worden doorsneden. Bij Rumia raakt

ader 12 de voorgaande ader (11) niet. Verder is de voorrand

der voorvleugels bij Rumia vlak, bij Heterolocha sterk gebogen.

Ik ontving twee soorten:

15 Bumiaria Guenée.

Vier gave mannetjes, gemerkt met n°. 62 en 65.

Mijne voorwerpen wijken in verschillende kleinigheden

van Guenée’s beschrijving af. Zoo komt de tweede dwarslijn

der voorvleugels niet uit eene bruine voorrandsvlek, maar

die lijn is tegen den voorrand gevorkt; een der twee

takken (de buitenste) ontbreekt zelfs bij een stuk bijna

geheel. Bij hetzelfde stuk ontbreekt ook de roestkleurige

vlek op den binnenrand onder aan die lin. Verder is bij

mijne exemplaren de snede van den voorvleugelvoorrand

wit, de dwarslijn der achtervleugels op ader 4 gebroken,

het aderbeloop der voorvleugels min of meer roestkleurig,

vooral bij de dwarslijnen, waardoor de tweede duidelijk

op de aderen getand wordt, en ziet men nog eene flaauwe,

ST. THOMAS EN JAMAICA. 23

getande, grijze golflijn voor den achtterrand. De palpen,

een dwarsstreepje over het gezigt, een dergelijk over den

halskraag en bestuiving onder aan de sprietschaft zijn

donkerbruin. Onder zijn de voorvleugels langs den voor-

rand bruingrijs bestoven. Ik geloof niet dat deze verschillen

een specifiek onderscheid aanduiden, hoogstens is dit een

sexueel; Guenée toch had slechts één wijfje van zijne

Rumiaria.

16 Apricaria Herr.-Sch., f. 363.

Een wijfje, dat iets grooter is dan Herrich-Schäffer’s

figuur, zonder aanduiding van vangplaats. De teekening is

meer zoo als Guenée die bij zijne Aumiarıa beschrijft,

maar de randstippen zijn even duidelijk als op de aange-

haalde afbeelding.

Genus Perusia Herr. Sch.

Dit door Herrich-Schäffer zeer goed gekaraktariseerde genus,

hetwelk Guenée vergeten heeft, staat ongetwijfeld het best

tusschen Heterolocha en Rumia en is aan beiden na verwant.

Met Heterolocha heeft Perusia den gebogen voorrand der voor-

vleugels gemeen, doch onderscheidt zich van beide genoemden

1° door den tengeren bouw, 2° door de verschillende (geel en

wit) gekleurde voor- en achtervleugels, 3° door dat, bij 11

aderen. der voorvleugels (10 ontbreekt) 11 door 12 wordt door-

sneden. 3 en 4, en 6 en 7 der achtervleugels en 3 en 4 der

voorvleugels staan ver uiteen. De sprieten zijn genoegzaam naakt,

draadvormig, de palpen kort, de zuiger opgerold, de pooten

gewoon gevormd en gespoord, glad beschubd.

Van dit genus heeft Baron van Nolcken drie soorten ver-

zameld, die ik allen voor nieuw en verschillend van Praecisaria

moet houden, De vier species onderscheiden zich als volgt :

I. De okergele voorvleugels tot aan de

eerste, in cel 1b wortelwaarts gebogen

zwarte dwarslijn donkerbruin; tweede

24 GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA,

dwarslijn, geslingerd, dik, donkerbruin,

20 tam Cy E Et Prnecisama Er Sch.

II. Wortel- en middenveld der voorvleugels

eenkleurig; tweede dwarslijn of stip-

penrij met ééne, regelmatige wortel

waartsche bogt.

A. Eerste dwarslijn der bleek zwavelgele

voorvleugels zeer schuin, franjewaarts

gebogen, op een vierde van den voor-

rand beginnende, voorbij de helft van

den binnenrand uitkomende; tweede op

drie vierden van den voorrand begin-

nende; beiden flaauw, bruingrijs, zon-

der zwarte stippen; onder alleen de

wortel van den voorvleugelvoorrand

grijs bestoven, 23 mm. (8). . . . . Su/phurata n. sp.

B. Eerste dwarslijn of stippenrij der voor-

vleugels ongebogen, aan den voorrand

op een derde beginnende, aan den

binnenrand vóór de helft uitkomende,

tweede op vier vijfden ; onder de geheele

voorrand der voorvleugels grijs bestoven.

1. Voorvleugels bleek zwavelgeel, 19—21

mim: (ds) ah IE tite Of Beasstlienerotain.ısp:

2. Voorvleugels citroengeel, 22—24 mm.

COL REN OLIE EES RSR Cilrinata n. sp.

17 Sulphurata m. — Pl. 1, f. 9.

Alae anteriores dilute sulphureae costa flava, linea trans-

versali prima oblique incurvala, altera a margine

posteriori remota.

Kop, thorax en voorvleugels eenkleurig, gezigt echter

iets witter; geene donkere schrapjes op den voorrand, noch

roestkleur bij het begin der tweede lijn.

Een gaaf wijfje, den 19° Maart 1871 te Bogotà gevangen.

ST. THOMAS EN JAMAICA. 25

18 Tenerata m. — Pl. 1, f. 10.

Alae anteriores dilute sulphureae, serie prima punetarum

ferruginosarum recta , secunda incurvata , prope accedente

ad marginem posteriorem.

Vijf exemplaren waarbij een gaaf paar.

De geheele kop bleeker dan thorax en voorvleugels, deze

bij de mannetjes met in het midden fijn witten, vrij sterk

douker gestippelden voorrand; eerste dwarslijn uiterst

flaauw, bij de mannetjes met stippen op de hoofdaderen ;

tweede bij dezelfde sekse aan den voorrand roestkleurig

en met nog zulk een takje in de vleugelpunt benevens

met donkerbruine stippen op al de aderen.

Een wijfje den 11° Februarij, een den 22°" Maart en een

man den 6” Junij bij Bogotà, de andere exemplaren onge-

teekend.

19 Citrinata m. — Pl. 2, f. 1.

Alae anteriores citrinae, serie prima punctarum ferrugino-

sarum recta, altera incurvata ad marginem posleriorem

adpropinquante.

Een gaaf paar.

Het levendigst gekleurd van de vier, het mannetje zelf

naar het goudgele overhellende. Kop, halskraag en wortels

der schouderdeksels wit. Voorrand der voorvleugels bij

beide seksen op de snede wit, aldaar donker gestippeld

en ook bij beiden op de plaats der eerste dwarslijn drie,

op die der tweede 7—8 zwarte stippen. Bij het mannetje

is de eerste dwarslijn nog door drie vlekjes van helder

roodbruine en witte schubben aangeduid, de tweede geheel

helder roodbruin en de zwarte stippen met wit afgezet,

aan den voorrand is die lijn gevorkt, de wortelwaartsche

tak rond gebogen, wit afgezet, de grond tusschen beide

takken roodbruin. Bij het wijfje ziet men slechts enkele

roodbruine schubben aan de vleugelpunt. |

Het mannetje den 14” Februarij 1871 bij Bogotà gevan-

gen, het wijfje met n°. 20 gemerkt.

26 GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA,

Genus Leucuta Guenée.

Dit genus is bij Herrich-Schäffer niet in zijne tabel opge-

nomen, waarschijnlijk omdat hij geene exemplaren ter onder-

zoeking had. Het zoude bij hem tusschen zijne genera Cabira

en Fidonia komen. Van beiden is het door de aan den wortel

gebogene en verdikte binnenrandsader der voorvleugels onder-

scheiden; voorts hebben die zelfde vleugels een onbeschubd

groefje aan den wortel van cel 1° en is ook de binnenrand

der middencel aldaar iets gebogen.

De ligchaamsdeelen zijn bij Guenée goed beschreven; ik zou

er echter nog bijvoegen, dat de zuiger duidelijk spiraalvormig

is, de achterpooten, bij de anderen vergeleken, vrij dik zijn,

en alles glad beschubd is. Wat de vleugeladeren aangaat zoo

heeft eene van de twee soorten die ik ontving (Mlavilinguaria) 12

aderen in de voorvleugels, 10 en 11 komen beiden uit de

middelcel en worden door 12 doorsneden. Om al te omslag-

tige beschrijvingen te vermijden noem ik dit zoo. Naauw-

keurig beschouwd is echter de toestand anders. 10 en 11

komen wel uit de middencel, maar stwten eigenlijk op 12,

waaruit een weinig voor of voorbij 10 en 11 dan twee

sprankjes komen, die in den voorrand uitloopen. 12 is

verder door een horizontaal sprankje met 9 verbonden. De

toestand dezer aderen is bij alle Dendrometrina HS. met

dunnere ader 5 der achtervleugels, waar ader 12 eenige aderen

snijdt, alzoo. De andere soort (Ablinearia) heeft 11 aderen en

alleen ader 11 wordt doorsneden; 7—9 zijn bij beiden gesteeld,

3 en 4 (ook in de achtervleugels) bijna half zoo ver van elkander

verwijderd als 2 van 3; 6 en 7 der achtervleugels komen bijna

uit een punt, 5 is verdwenen, 8 zeer duidelijk vrij. Het genus

kon overigens wel in tweeën worden verdeeld. Het opgegeven

verschil in de vleugeladeren, waarbij nog een in den vorm der

achtervleugels en een in de mannelijke sprieten komt, zoude

daartoe wel wettigen. Tiresiaria Guenée is waarschijnlijk eene

verwante van Flavilinguaria; Cillenaria van Ablinearia.

ST. THOMAS EN JAMAICA. 27

20 Flavilinguaria m.

Twee mannetjes, waarvan een zeer gaaf.

Ik hield deze soort eerst voor Empusaria Guenee, doch

ook de voorhelft van den thorax is okergeel, de eerste dwars-

lijn der voorvleugels staat op een derde, de tweede op drie

vierden, die der op ader 4 iets hoekige achtervleugels zich

juist daarbij aansluitende. Zuiger even geel als de kop.

Sprieten tot aan de punt gebaard, de schaft wit, de baar-

den met roestgele punten. Wanneer men Guenée’s beschrij-

ving en mijne aanvulling met zijne afbeelding vergelijkt,

zal men moeten bekennen dat deze laatste verregaand

onnaauwkeurig is of dat wij hier met eene naverwante,

onderscheidene soort te doen hebben, die Mlavilinguaria kon

heeten.

De exemplaren zijn zonder aanduiding van plaats of tijd.

21 Ablinearia Guenée.

Zeven mannetjes, meest gaaf.

Even als bij Flavilinguaria is ook de voorhelft van den

thorax geel, verder is de geheele voorrand der voorvleugels

zwartgrijs, aan den wortel haarfijn, verder tot bijna 1 mm.

verbreed, aan de vleugelpunt nog weinig smaller. Van de

aderen is eigenlijk alleen de binnenrandsader der voor-

vleugels in het midden-gedeelte grijs. Achterrand der

achtervleugels geheel afgerond. Sprieten met ongebaarde

spits, de schaft alleen aan den wortel wit, overigens zwart

als de baarden. Borst en heupstukken van alle pooten

okergeel, de voorpooten buitenwaarts geheel zwart, van

de middenpooten de scheenen en tarsen zwart, de dijen

wit; achterpooten wit met zwartgrijze voetzolen.

De voorwerpen variëeren niet en zijn op 24 en 25 Januarij

1871 bij La Dorada en Conejo aan de Rio Magdalena

gevangen.

Genus Terracis Guenée.

Het is alleen tot behulp dat ik de volgende soort in dit

genus van Guenée huisvest, want in vleugelvorm wijkt zij niet

28 GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA,

onbelangrijk van de door hem beschrevene soorten af. Met Azelina

heeft zij ook eenige verwantschap, doch de achtterrand der voor-

vleugels is van den punt tot den grooten tand in het midden

geheel effen, zonder de twee kleinere tandjes, die een vereischte

zijn van Azelina. Naar Herrich-Schäffer’s tabel zoude de vlinder

een nieuw genus moeten vormen bij Pero (Azelina Gn).

22 Brantsiata m. — nov. sp. Pl. 2, f. 2.

Alae e rufogriseo, dilute fusco ct glauco marmoratae,

anteriores ecphora nasiformi in vena 4°, posteriores

mamillaeform in eadem vena, primae subtus coeruleo-

griseae versus marginem posticum.

Een gaaf mannetje van 36 mm. vlugt.

Sprieten en palpen als bij de voorgaande soort, het voor-

hoofd zonder kuif. Lijf slank, kort behaard Voorrand der

voorvleugels gebogen, hun achterrand op ader 4 met een

tand, de achterand in cel 2 en 3 flaauw uitgesneden , binnen-

randshoek duidelijk. Achtervleugels met duidelijke punt en

staarthoek, de achterrand op ader 4 hoekig, aldaar met

lange, afgeronde punt, overigens op alle aderen fijn getand.

Bovenzijde bleek roodgrijs, het donkerst op de voorrands-

helft der voorvleugels, deze met twee flaauwe, hoekig

geslingerde, bleek blaauwachtig groene dwarslijnen, eene

flaauwe bruine schaduwlijn, die zich in cel i en 2 tot de

tweede dwarslijn verbreidt en bleek groen en bruingrijs

gewolkt franjeveld. Achtervleugels slechts met eene flaauwe

groengrijze dwarsstreep. Bovenzijde overigens fijn donker ge-

sprenkeld. Franje donkerbruin met grijze punt. Onder zijn de

kleuren als boven aangelegd, doch het groenachtige werd

blaauwgrijs; men ziet eene stomp kegelvormige lichte vlek

aan den binnenrandshoek der voorvleugels en deze hebben

eene op ader 7 scherp gebroken, schuine donkerbruine

dwarslijn. Ader 3 en 4, en 6 en 7 der achtervleugels ge-

noegzaam uit een punt, 3 en 4 der voorvleugels verder

uit een, 6—9 gesteeld en de dwarsader boven ader 5

ongebogen; 12 doorsnijdt 10 en 11. ij

ST. THOMAS EN JAMAICA. 29

Achterpooten ontbreken; de overigen gewoon gevormd,

glad beschubd.

Het exemplaar heeft geene aanduiding van vangplaats

of tijd.

Genus AzeLINA Guenée.

23 Nolckeniata m. — nov. sp. Pl. 2, f. 3.

Corticeo-fusea, viridi adspersa, alis anterioribus post venam

tertiam ter incisis, thorace et alarum basi lanuginosis,

libiis anterioribus cretaceo-maculatis.

Een zeer gaaf mannetje van 45 mm. vlugt.

Sprieten genoegzaam naakt, draadvormig, roodachtig wit.

Zuiger lang, palpen anderhalfmaal zoo lang als de oogen,

schuin opgerigt, glad beschubd, met zeer kort, horizontaal

eindlid, zich bij eene kegelvormige voorhoofdskuif aanslui-

tende. Kop en vooral de thorax dik en fijn wollig behaard;

ook de rug van het achterlijf en de vleugelwortels zijn

met ongewoon vele fijne lange haren bezet. Vleugels met

eene neusvormige punt op ader 3, de achterrand in cel 2

uitgesneden, voorrand der voorvleugels vlak. Grondkleur

der bovenzijde schorskleurig bruin, op thorax en vleugel-

wortels en ook langs den fijn roodachtig wit gevlekten

voorrand der voorvleugels fijn mosgroen bestoven, de laatsten

met 2 fijne, geslingerde, mosgroene dwarslijnen, eene zwarte

stip op de middenader en een schuin donkerbruin schaduw-

streepje daarboven aan den voorrand. Achtervleugels met

eene donkerbruine op ader 2 gebroken dwarslijn. Onder-

zijde helderder, meer roodbruin, ook mosgroen bestoven,

met overal op ader 2 gebroken franjewaarts vervloeijende,

roodachtig, witte boogstreep, donkere middenpunten, op

de voorvleugels met een donker, geslingerd streepje er

onder in eel 2, op achtervleugels met eene regte donkere

lijn er voor. Voorvleugels met eene witte schimmelvlek,

bij den rand van cel 2 een fijn wit lijntje bij de punt cel

30 GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA,

1° bleeker, vuilwit. Franje roodbruin. Borst en dijen der

overigens glad beschubde, gewoon gevormde en gespoorde

pocten fijn wollig behaard; voor- en middenscheenen met

3 helderwitte vlekken.

Ader 3 en 4 en 6 en 7 der achtervleugels verwijderd,

3 en 4 der voorvleugels mede ver uit een, 7—10 gesteeld,

11 door 12 doorsneden.

Het exemplaar is op 7 Mei 1871 te Bogota gevangen.

Deze soort is blijkbaar verwant aan Azelina latrata Guenée,

doch ik vind op verschillende punten onderscheid; zoo ont-

breekt b. v. op de bovenzijde der voorvleugels de lichte vlek,

waarop de middenstip staat, op hunne onderzijde de groote,

bijna zwarte, vlek bij den binnenrand, en zegt Guenée niets

van de zoo in het vog loopende witte vlekken op de pooten.

24 Caninata Guenée. — PI. 2, fig. 4.

Een gaaf mannetje van 42 mm. vlugt, en dus iets

kleiner dan de voorwerpen van Guenée. Zijne beschrijving

past overigens goed; ik merk nog op dat de voorrand der

voorvleugels lichter is en hunne punt stomp; de achter-

randshelft der achtervleugels is donkerder dan de wortel-

helft, doch zonder groene inmenging. Overal hebben de

dwarsaders eene zwarte middenstip. Onder ziet men meer

groen, zijn de voorvleugels in cel 1 en 2 bleek paarsgrijs,

de witte vlek op den achterrand is wortelwaarts zwart

afgezet en de achtervleugels hebben sporen van eene don-

kerbruine middenstreep, benevens verstrooide bruine stippen

op den bleek paarsgrijzen binnenrand. Franje donkerbruin

geteekend. Sprieten draadvormig. Ader 6 en 7 der ach-

tervleugels en 3 en 4 van beiden verwijderd van elkander,

doch digter bijeen dan bij Nolckeniata, 7—12 als daar.

Pooten grijs, bruin en zwart gevlekt, gewoon gevormd en

gespoord.

Geene aanduiding van vindplaats.

ST. THOMAS EN JAMAICA. 31

Genus Ononrorera Steph.

25 Bistomaria m. — nov. sp., Pl. 2, fig. 5.

Frons tumida, abdomen cristatum: alae anteriores flavescenti-

brunneae, areis basali, media et posteriori nigrofuscis,

macula apicali alba, posteriores canae, fusco variegatae;

omnes sublus albo, fusco mgroque marmoratae.

Een gaaf wijfje van 46 mm. vlugt.

Deze merkwaardige vlinder verschilt van Bidentata door

de vleugeladeren (7—10 der voorvleugels komen uit eene

gesteelde aanhangcel) door de gelijkmatiger getande smal-

lere voorvleugels, door het uitpuilende voorhoofd en door

de meer schubachtige bekleeding van den thorax; overigens

is zij aan de genoemde europeesche soort generiek verwant.

Door kleur en teekening herinnert de vlinder overigens

aan Biston stralaria en hirtaria en de bouw van het lijf

toont mede verwantschap met beide soorten. Van Herrich-

Schäffer’s genera is er geen tot de opname geschikt.

Voorhoofd sterk uitpuilend, afgerond. Palpen horizontaal,

smal, grof behaard, met lang, dun, duidelijk eindlid,

Zuiger lang. Sprieten draadvormig, langer dan gewoonlijk,

tot 2/3 van den voorrand der voorvleugels komende. Thorax-

bekleeding dik en grof, de haren aan het eind schub-

vormig verbreed. Achterlijf langer dan de achtervleugels,

kegelvormig, spits, met uitstekenden eijerlegger; de rug

met eene dikke pluim aan den wortel en nog eenige

kleinere. Pooten lang en dun, gewoon gevormd en ge-

spoord, glad beschubd, de dijen met eenige wollige be-

haring. De schedel is vuilwit, de thorax zwartgrijs met

wit gepunte haren, de punt van het achterlijf bijna zwart,

doch overigens zijn de tot hiertoe beschreven ligchaams-

deelen geelbruin, grof zwart gespikkeld.

Voorvleugels met vlakken voorrand, scherpe hoeken en

gelijkmatig gebogen achterrand; deze op ader 3 en 6 iets

sterker getand. Grondkleur geelbruin met donkere schrapjes;

32 GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA.

het midden van het wortelveld, het door twee stomp ge-

tande fijne witte lijnen ingesloten middenveld (beiden

van de subcostaalader en tot aan den binnenrand) be-

nevens het franjeveld, zijn zoo digt bestoven, dat de

grondkleur geheel bedekt wordt, behalve op de aderen.

Het franjeveld is in de onderhelft van cel 3 mosgroen,

aan de punt krijtwit en wordt wortelwaarts door dikke

witte stippen afgezet. Midden achter de zwarte bestuiving

van het wortelveld ziet men eene langwerpige blaauwgrijze

vlek, eene dikke zwarte op de dwarsader en zulke halve

maantjes op de franjelijn.

Achtervleugels wit, eene grove besprenkeling, cene mid-

denvlek en twee booglijnen daarachter zijn zwartgrijs; de

franjelijn van ader 6 tot den staarthoek verdikkend zwart.

Onderzijde wit, zeer grof en digt zwartgrijs gesprenkeld

en geteekend. De kleuren als boven aangelegd.

Ader 11 der voorvleugels is vrij, 3 en 4 (in de achter-

vleugels ook 6 en 7) komen uit één punt; 5 der laatsten

zeer flaauw; 8 duidelijk vrij.

Het exemplaar is in het begin van Mei bij Barro blanco

gevangene

Genus Crocazzis Treitschke.

26 Tropicaria m. — nov. sp., Pl. 2, fig. 6.

Cervina, alis hic illic griseo adspersis, punctis discoi-

dalibus nigris, macula cinerea in apice anteriorum.

Vier exemplaren, waarvan drie gaaf, 35—36 mm.

In geen van Guenée’s of Herrich-Schäffer's genera juist

passende, is deze soort nog het naast aan Crocallis ver-

want, waarvan zi) zich echter onderscheidt door geheel

ongetanden achterrand der voorvleugels en langen zuiger.

Kloek gebouwd; de palpen als bij Crocallis en de helft

langer dan de kop, met breed, ruigbehaard, iets opgerigt

middenlid en vrij lang, dun, bijna horizontaal eindlid; zij

zijn overigens bij het mannetje niet grooter dan bij het

ST. THOMAS EN JAMAICA. 33

wijfje. Kop ruigbehaard. Sprieten bij den man gebaard,

bij het wijfje gekerfd. Thorax dik wollig; achterlijf kort,

dik, stomp kegelvormig.

Bij het wijfje zijn thorax, achterlijf en voorvleugels

eenkleurig reebruin, de laatsten fijn bruin gesprenkeld,

aan den achterrand en op de franje iets donkerder, met

zwart, blaauwgrijs gerand middenpunt en eene ongebogen,

getande bruine lijn op drie vierden, die uit een blaauw-

grijs donkergerand vlekje bij de vleugelpunt voortkomt.

Het eene mannetje is iets bleeker, meer okerkleurig ,

doch de voorvleugels tot aan de dwarslijn sterk en grof

donkergrijs besprenkeld en wel naar achteren in toenemende

mate, zoodat de besprenkeling voor de dwarslijn bijna tot

een’ band ineenvloeit. Achter de lin is zij over het geheel

fijner, doch vormt voor den achterrand nog eene stippenrij.

Het tweede (afgebeelde) mannetje is in grondkleur iets don-

kerder dan het wijfje en zijne voorvleugels zijn voor het

grootste gedeelte door een’ bruingrijzen band bedekt, waarop

het middenpunt duidelijk uitkomt. Het vlekje onder de

vleugelpunt is ook bij dit exemplaar grooter en bijna wit.

Achtervleugels en onderzijde grijsgeel met zwarte midden-

punten en grove, bandvormig ineenvloeijende besprenkeling.

Met N° 63 gemerkt.

FAMILIA V, BOARMIDAE GUENEE.

Genus Boarmra Treits.

27 Muscinaria m. — nov. sp. PI 2, f. 7.

Antennis maris barbatis; alae supra cinnamomeo-fuscae ,

albo mgroque variegatae, maculis albis basalibus ,

apice dilutiores.

Een mannetje van 45 mm. vlugt.

Het exemplaar is hier en daar wat beschadigd, doch,

l 3

GEUMETRINA VAN NIEUW GRANADA,

blijkbaar onafgevlogen en daardoor de teekening geheel

herkenbaar.

Sprieten kort gebaard, aan het laatste derde gekerfd,

bruin, zwart gevlekt. Palpen zwartbruin met twee lichte

stippen. Achterrand der voorvleugels vlak gegolfd, die der

achtervleugels zeer diep, bijna getand. Grondkleur van lijf

en voorvleugels licht chocolaadbruin, met bleekere plekken,

vooral in het midden. Voorvleugels met flaauwe, gebogen

donkere dwarslijn aan den wortel; eene driekante vlek op

een derde van den binnenrand is krijtwit ‚ met donkere

schrapjes; juist daaronder ziet men een breede, fijn donker

gestippelde band die bijna den geheelen wortel der achter-

vleugels beslaat. Eene geslingerde, ongelijke middellijn

volgt dan op de voorvleugels; op de achtervleugels is zij

zeer onduidelijk, driedubbel, in zwarte langsstreepjes op

de aderen verbreid. Tweede dwarslijn getand, onafgebroken

op de achtervleugels doorloopende, eigenlijk zwart doch

naar onderen bijna geheel wit beschubd, op de achter-

vleugels wortelwaarts met zwarte streepjes op ader 2, 3

en 4, de tanden in cel 4 der voor- en achtervleugels zwart

gevuld, die in cel 5 der voorvleugels wit. Franjeveld in

cel 5 der achtervleugels donkerder bruin, in cel 6 der voor-

vleugels met een dik zwart dwarsstreepje. Onderzijde vuil

geelwit, met dikke zwarte middenvlekken, de voorrand

der voorvleugels met zwarte schrapjes, hun midden zwart

bestoven, het punt-derde geheel zwart, doch de vleugel-

punt zelve in cel 7 en 8 zuiver geelwit. Achtervleugels

mede met gebogen zwarten band voor den achterrand, die

naar onderen verflaauwt, aan ader 2 ophoudt; de vleugel-

punt is in een deel van cel 6 en 7 zuiver geelwit. Franje-

lijn donker, in de cellen tot stippen verdikt. Franje lang,

onder en boven als de vleugels gekleurd; eene deelingslijn

en de spits donkerder. Pooten geelwit, de voorpooten met

zwart geteekend, de achterscheenen iets dikker, gewoon

gespoord.

Het exemplaar is met N° 64 gemerkt.

ST. THOMAS EN JAMAICA. 35

Geheel anders gekleurd dan de soorten van Guenée’s

afdeeling I.

28 Fuscolimbaria m. — nov. sp. PI. 2, f. 8.

Alba, maculis duabus basalibus et quarta parte limbi

alarum anteriorum fuscis, costali tantum parte linearum

Iransversarum maculis migris recognoscenda ; alis poste-

rioribus sine puncto discoidali.

Een gaaf mannetje van 36 mm.

Om den zwarten rand der onderzijde tot ++ behoorende,

doch overigens zonder verwanten in deze sectie en meer

tot groep II naderende.

Sprieten kort gebaard, de tweede helft draadvormig.

Palpen grijs, donker gevlekt, weinig langer dan de kop.

Deze, de halskraag en de wortelhelft der schouderdeksels

wit, hunne tweede helft en de rug bruin. Achterlijf licht-

grijs, de rug met donkerbruinen dwarsband bij den wortel.

De vleugels zijn kort, afgerond; de achterrand der voor-

vleugels geheel effen, die der achtervleugels in cel 5—7

iets gegolfd, verder effen. Over het geheel zijn de vleu-

gels gevormd als bij de kleinere Boarmia glabraria Hübn.

waaraan de vlinder ook door kleur en teekening her-

innert.

Grondkleur wit, iets paarsachtig met enkele fijne zwarte

schubben; twee vlekken aan den wortel en het achterrands-

vierde der voorvleugels zijn licht koffijbruin, het laatste tegen

den binnenrandshoek iets versmald, wortelwaarts regelmatig

hol, op den achterrand in cel 3 en 7 vlekkig wit uitgesneden ;

op de achtervleugels is slechts een klein plekje aan het

eind van ader 6 bruin. Van de dwarslijnen loopt het

vlekkige, zwarte begin aan den fijn zwart gekrasten voor-

- vleugelvoorrand in het oog, doch overigens ziet men van

haar alleen eenige vlekjes op de aderen en aan den binnenrand.

Golflijn in den bruinen rand der voorvleugels vrij duide-

lijk, zwart, franjewaarts met enkele blaauwgrijze schubben ;

36 GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA,

op de achtervleugels is zij grijs, flaauw, alleen het boogje

in cel 4, bij het bruine vlekje, is dik zwart. Franjelijn

gegolfd, zwart, doch afgebroken; in cel 4—6 der voor-

vleugels met drie dikke zwarte, wortelwaarts gerigte

streepjes. Franje wit, op de voorvleugels achter het bruin

zwartgrijs gevlekt.

Middenvlek op de voorvleugels grijs, doch geheel met iet-

wat opstaande witte schubben bedekt; achtervleugels zonder

middenvlek. |

Onderzijde wit met flaauwe sporen der teekening van

boven; de voorvleugels met groote zwarte middenvlek.

Zwarte achterrand naar onderen verflaauwende, bij ader

4 der achtervleugels ophoudende, op de voorvleugels aan

den achterrand op ader 3 en in cel 6 en 7 wit ingesneden.

Buik en pooten bruinachtig wit, de voorpooten aan de

voorzijde zwart gevlekt, de achterscheenen verdikt, eene

geelwitte pluim insluitende.

Het exemplaar heeft geene aanduiding van vangplaats.

IL.

29 Elongaria m. — nov. sp. PI 2, f. 9.

Alae elongatae, luteae, tenuiter nigro adspersae, unterio-

rum parte altera accurate variegata seriebus subincur-

vatis punctarum el denticularum migrarum; sublus

anteriores fuscescenti-cinereae, posteriores canae, mar-

ginem versus infuscalae; maris antenmis barbatis.

Drie mannetjes, waarvan een zeer gaaf en frisch; 26 mm.

Sprieten gebaard, het laatste zesde gekerfd. Palpen zwart

met lichte spits. Vleugels lang, de achterrand der voor-

vleugels zeer flaauw vlak gegolfd, die der achtervleugels

vrij diep, bijna stomp getand te noemen. Grondkleur der

bovenzijde grijsachtig geel, fijn zwart gesprenkeld en be-

stoven. Deze besprenkeling en bestuiving is vooral digt op

de voorvleugels die slechts tegen voor- en binnenrand van

het middenveld en in cel 2 en 3 van het franjeveld hel-

ST. THOMAS EN JAMAICA. 37

derder zijn, verder op de franjehelft der achtervleugels

en op het achterlijf waar ring 2 en 3 geheel zwart zijn;

de rug van dit laatste heeft buitendien 2 rijen driekante

zwarte stippen. Voorvleugels aan den wortel met een ge-

bogen donkerder dwarsband die uit zwarte lijntjes en stippen

bestaat. Middenlijn onduidelijk, op de voorvleugels uit zwarte

stippen op de aderen bestaande, op de achtervleugels eerst

tegen den binnenrand duidelijk. Middenstippen klein, zwart.

Tweede dwarslijn op de voorvleugels bijna ongebogen,

dubbel, uit eene rij dikke zwarte stippen en eene rij zwarte

pijlspitsen daar achter bestaande; op de achtervleugels is

zij flaauw geslingerd en getand met eene donkergrijze,

bijna zwarte schaduwlijn er digt achter. Golflijn op de

voorvleugels parallel met de tweede dwarslijn, juist in het

midden tusschen deze en den achterrand, zeer sterk ge-

tand, bijna wit; op de achtervleugels is zij zeer flaauw,

zwartgrijs afgezet. Franjeveld der voorvleugels met twee

rijen dikke zwarte stippen, de achterrand tusschen de tweede

rij met de grondkleur licht gevlekt. Franjelijn der achter-

vleugels dik zwart. Franje bruingrijs.

Onder zijn de voorvleugels zwartgrijs, met zwart mid-

denvlekje en in het midden gelen, zwart geschrapten voor-

rand; achtervleugels grijswit, tegen den achterrand zwart-

grijs bestoven. Franjelijn geheel zwart; franje grijsgeel.

Pooten grijsgeel, het voorpaar zwart gevlekt, de achter-

scheenen een weinig dikker, gewoon gespoord.

Een der exemplaren is den 30” Maart bij Ubaque ge-

vangen, de anderen den eersten April bij Cucqueta.

Geene van Guenée’s soorten dezer afdeeling heeft de

kleur en teekening van Elongaria.

30 Odysiata m. — nov. sp. Pl. 3, f. 1.

Alae elongatae, lucide canae, plagis ferruginosis et

fuscescentibus, lineis transversalibus hic illic e seriebus

punctarum fuscarum constantibus; subtus obscure cine-

reae, parle anteriore alarum poshcarum dilutiori.

GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA,

Een gaaf wijfje van 24 mm.

Zeer aan Odysia Molaria Guenée herinnerend, doch

kleiner en scherper geteekend. Guenée beschrijft het wijfje

van die soort (de andere sekse kende hij niet) met lang

gebaarde sprieten; ik vermoed hier eene dwaling of ver-

valsching. Overigens houd ik zijne bovengenoemde Odysia

voor eene echte Boarmia, even als mijne nieuwe soort, niet-

tegenstaande haren Eupithecien-achtigen habitus, stellig is.

Palpen zwartbruin met witte schubben aan de spits.

Sprieten gekerfd. Lijf en de als bij de voorgaande soort

gevormde, slechts op ader 5 der achtervleugels iets dieper

uitgesneden achtervleugels heldergrijs; de voorvleugels in

in het midden van cel 1° en 4 en aan den wortel met

drie flaauwe roestkleurige plekken. Dwarslijnen door zwart-

bruine stippen op de aderen aangeduid, de tweede tegen

den binnenrand der voorvleugels en vooral op de achter-

vleugels, zamenhangend, donkergrijs. Golflijn door donker-

grijze plekken en eene rij van zwarte stippen aangeduid.

Franjelijn donkergrijs, in de cellen der voorvleugels tot

zwarte stippen, en die der achtervleugels tot zulke boogjes

verdigt. Middenpunten klein. Franje als de vleugels. Onder-

zijde ongeteekend donkergrijs, de binnenrandshelft der

achtervleugels lichter, de voorvleugels aan den voorrand

haarfijn geelachtig.

Verwanten ken ik niet in deze sectie.

Den 27” Maart bij Ubaque gevangen.

31 Aguataria m. — nov. spec. pl. 3, f. 2.

Alae latae, supra luteae, punetis discoidalibus et fascia

transversal secunda indenlala non incurvata migris,

cellulis 4° et 5° alarum anteriorum nigro-punctatis ;

subtus cinereo-flavae, fuscedine adspersae, fascia ob-

fuscata prope marginem posteriorem.

Een gaaf mannetje van 38 mm. en een iets beschadigd

van 42 mm.

ST. THOMAS EN JAMAICA. 39

| Sprieten met gekerfd puntvierde. Achterrand der vrij

breede voorvleugels bijna effen, die der achtervleugels

flaauw gegolfd, in het midden iets uitgesneden. Grondkleur

leemgrijs, grijsbruin gesprenkeld, tegen den achterrand der

vleugels iets digter. Eerste dwarslijn donkerbruin, rond

gegolfd; middenlijn der voorvleugels geslingerd, flaauw,

op de achtervleugels dik, ongebogen, zwartbruin; achter

haar eene grijsbruine schaduwstreep, op beiden vóór de

dikke zwarte middenstip. Tweede dwarslijn dik, kort ge-

tand, op de voorvleugels steil en daar in cel 6, 3 en 2

uitgewischt, in cel 1° met een rond boogje, op de achter-

vleugels aan ader 7 iets verder franjewaarts beginnende

en verder bijna ongebogen; hare kleur zwartbruin. Golflijn

uiterst flaauw, op de voorvleugels in cel 4 en 5 aan beide

zijden met twee zwarte stippen op donkerder bruinen grond,

op de achtervleugels wortelwaarts in alle cellen met ongelijke.

Franjelijn niet donkerder, op de voorvleugels in cel 3—6,

op de achtervleugels in cel 1°, 2 en 3 met grootere of

kleinere zwarte stippen. Franje als de vleugels.

Achterlijf bleekbruin; in de zijden met twee ten deele

zwarte pluimpjes. Onderzijde grijsgeel, met grove donker-

grijze, tegen den achterrand tot eene streep verdigte be-

sprenkeling. Men ziet verder eene flaauwe booglijn, zwarte

middenstippen en fijnere op de franjelijn. Pooten grijsgeel,

allen buitenwaarts zwart gevlekt, de achterscheenen veel

dikker, met eene lange pluim van half zwarte en gele

haren, de achtertarsen zeer kort.

Het boven beschreven voorwerp is met N° 63 gemerkt.

Het later ontvangen, minder gave, zonder aanduiding

van vangplaats, heeft op de franjelijn in alle cellen der

voor- en achtervleugels even groote, dikke zwarte stippen.

Door de grondkleur en vleugelvorm van de vier soorten

van Guenée’s afdeeling V onderscheiden.

40 GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA,

FAMILIA VII, GEOMETRIDAE GUENEE.

Genus GEoMETRA L.

IV.

32 Iridaria Guenée.

Een mannetje, den 27° Maart bij Ubaque gevangen.

De voorrand der voorvleugels is voor een derde roodbruin.

Volgens Herrich-Schiffer zoude deze soort eene zuivere

Eucroshs zijn; ook volgens Lederer.

Genus Dvyspreris Hb. Gn.

33 Legitimaria Guenée.

Een afgevlogen wijfje zonder aanduiding van vangplaats.

Het genus Sparta Staud., Celenoptera Led. is zeer na aan

Dyspteris verwant en kon misschien wel vervallen. In Herrich-

Schäffer's tabel is Dyspleris verkeerd geplaatst, de vlinders

zijn Phytometrinen, verwant aan Lobophora, hetgeen de aderen

der voorvleugels ook aanwijzen, doch van alle mij bekende

Spanners verschillende door de ongewoon ver van den voorrand

der middencel verwijderde ader 8 der kleine achtervleugels,

welke ader met de middencel door eene zeer lange dwarsader

verbonden is.

Genus RacHEospiLa Guenée.

Volgens Herrich-Schäffer zouden de beide volgende soorten

tot zijn al te zeer gemengd genus Geometra behooren. Naar

Lederer’s en mijn eigen, in de Vlinders van Nederland gevolgd

systema moeten zij in het genus Phorodesma komen. Beiden

houd ik ze voor nieuw, de eene (Leucoceraria) onderscheidt

zich door de vier evengroote, ronde in het midden paarswitte

middenvlekken en de groote paarse vlek die cel 1° en 1° der

voorvleugels in den binnenrandshoek beslaat; de tweede (Rufi-

dorsaria) is aan Miccularia Guenée na verwant, doch heeft ook

groote, op de achtervleugels iets kleinere middenvlekken en

het achterlijf is op de bovenzijde rood.

ST. THOMAS EN JAMAICA. 41

34 Leucoceraria m. — nov. spec. Pl. 3, f. 3.

Antennis albis; alae porriaceo-virides, maculis submagnis

discoidalibus et limbo purpureis, angulis posterioribus

violaceis.

Twee gave mannetjes van 19 mm. vlugt.

' Palpen purperrood; kop wit, een dwarsbandje boven

aan het gezigt en een in den nek purperrood; sprieten

wit. Thorax in het midden leemgeel; de schouderdeksels

groen; eene vlek op het schildje wit. Achterlijf roodbruin,

de zijden en pluimpjes op den rug wit. Voorvleugelpunt

duidelijk; achtervleugels met afgeronde punt en zeer duide-

lijken staarthoek; beschubbing dun, vrij grof. Grondkleur

lookgroen, het aderbeloop geelachtig; de voorvleugel-voor-

rand purperrood; eene uiterst flaauwe, aan den binnenrand

der achtervleugels met een paars vlekje eindigende getan-

de dwarslijn staat op twee derden en is bleek paars.

Middenvlekken vrij groot, rond, purperkleurig, in het

midden met paarswitte schubben. Franjelijn in alle cellen

met paarse, wit beschubde halvemaantjes, in cel 1° en 1°

van voor- en achtervleugels met eene groote, paarswitbe-

schubde, vervloeijend geel gezoomde vlek. Franje paars-

wit met paarse lijn over de wortelhelft. Onderzijde groen-

wit, als boven geteekend, doch de vlekken in de binnen-

randshoeken slechts van boven doorschijnend.

De exemplaren zijn met N° 62 gemerkt.

35 Rufidorsaria m. — nov. spec. Pl. 3, f. 4.

Antennis albis, flavobarbatis, abdomine purpureo ; alae

porriaceo-virides , maculıs discoidalibus et limbo quinquies

dilatato purpureis.

Een gaaf mannetje van 17 mm.

Vleugelvorm als bij Miccularia Guenée; d. i. de voor-

vleugels kort en breed driehoekig, de achtervleugels in de

rigting van het achterlijf verlengd.

Palpen en kop purperrood, enkele schubben onder aan

42 GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA,

het gezigt, een streepje tusschen de geelgebaarde sprieten

en de schaft van deze wit. Thorax met groene schouder-

deksels, de rug vóór geelachtig, naar achteren in het

donkere purperrood van het witgepluimde en gebuikte

achterlijf overgaande. Grondkleur der vleugels lookgroen,

de voorvleugelvoorrand in het midden wit, middenvlekken

purperrood, op de achtervleugels kleiner; achterrand mede

purperrood, op de voorvleugels tweemaal, op de achter-

vleugels driemaal tot groote, paarswit beschubde vlekken

verbreed. Ook de binnenrand der achtervleugels is bijna

geheel purperrood. Franjelijn fijn wit. Franje bleek purper.

- Onderzijde als boven geteekend maar alles bleeker er flaauwer.

Het exemplaar is den 18° Januarij aan de Rio Magdalena

gevangen.

FAMILIA VII, MECOCERIDAE GUENEE.

Genus Mecoceras Guenée.

36 Nitocris Cramer (Nitocritaria Guenée).

Ken wijfje dat den 25” Januarij 1871 bij Conejo aan de

Rio Magdalena gevangen is.

Guenée verwijt aan Hiibner, dat hij eene fictieve varie-

teit heeft afgebeeld. Ik moet echter den laatsten van die

beschuldiging vrij pleiten, want op ’s Rijks Museum van

Natuurlijke Historie te Leiden bevindt zich een exemplaar

uit Suriname, dat ongeveer dezelfde kleur heeft als de

door Guenée gewraakte afbeelding van Hübner.

Nitocris Cramer behoort tot Herrich-Schäffer's genus

Ametris.

FAMILIA IX, PALYADAE GUENÉE.

Genus Panyas Guenée.

37 Fimbriaria Cramer — (Imperata Guenée).

Een wijfje met N° 63 gemerkt. Genus Chrysotaenia

Herrich-Schäffer. |

ST. THOMAS EN JAMAICA. 43

38 Prospectata m. — nov. sp. Pl. 3, f. 5.

Coerulescenti-grisea, subsericea, macula ocellata alarum

anticarum discoidali, lineola in vena transversali

posticarum et lineis duabus ante marginem posteriorem

ferruginosis, hic illie squamis mitentibus indutis, illa

exteriore alarum posticarum quatuor maculis nigro et

argenteo squamosis.

Een iets afgevlogen wijfje van 27 mm.

De voorvleugelpunt en de staarthoek der achtervleugels

zijn iets stomper dan bij Fimbriaria, doch overigens zijn

bouw en aderbeloop eveneens en behoort de vlinder dus

ook tot Chrysotaenia H. S.

Grondkleur van lijf en vleugels licht paarsgrijs, de

laatsten iets glanzig. Zij hebben bij den wortel sporen

eener eerste dwarslijn van dikke, zilvergrijze, blinkende

schubben, op de dwarsader der voorvleugels eene roest-

bruine O die mede met zulke schubben is versierd en op

die der achtervleugels een bruin streepje, waarop ik even-

eens blinkende schubben zie. Voor den achterrand ziet

men twee bruine dwarsstrepen die op de voorvleugels vrij

steil en geslingerd zijn en op de achtervleugels gebogen,

met den rand parallel. Aldaar draagt de laatste eene ri

van vier verheven stippen van blinkende schubben die aan

de franjezijde eenige zwarte hebben; enkele blinkende

schubben staan ook op de eerste streep tegen den binnen-

randshoek. Franje grijs, ongeteekend. Onderzijde grijswit,

de voorvleugels met eene roestbruine middenvlek en ach-

terrandsstreep die op ader 5 eenen tand heeft.

Geene aanduiding van vangplaats.

Genus OPHTHALMOPHORA Guenée.

39 Formosanta Cramer (Formosantata Guenée).

Twee wijfjes, op 20 en 21 Januarij bij Yondo en Badillo

aan de Rio Magdelena gevangen.

Dr. Herrich-Schäffer brengt ook deze soort tot zijn genus

44 GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA,

Chrysolaenia, doch het verschil in vleugelvorm is te groot

om deze soorten bijeen te laten en dus kan het zeer

homogene genus Ophthalmophora van Guenée zeer wel

blijven bestaan. De nervuur is bij Fimbriaria en Formosanta

dezelfde.

Guenée’s Corinnaria houd ik voor synoniem met Formosanta.

Behalve de twee door hem vermelde Cramer’sche soorten

van dit genus vind ik er in het werk van mijn’ landgenoot

nog twee die mede blijkbaar daartoe behooren, namelijk

Hylaria pl. 113 F. en Corinna pl. 29 H.

De pooten zijn bij deze en de volgende soorten dun,

glad beschubd, gewoon gespoord en de achterscheenen

niet het minste verdikt.

40 Lyonetaria m. — nov. sp. PI. 3, fig. 6.

Alae anteriores fusco-griseae costa concolore, anguli pos-

lerioris cellulis 1a et 1b albescentibus ; posteriores fascia

basali incurvata flavescenti-alba et ocellula in cellula

quinta.

Een vrij gaaf mannetje van 30 mm.

Onderscheidt zich van al de bekend gemaakte soorten

door de zuiver donkergrijze voorvleugels met eenkleurigen

voorrand, die op het midden van dezen slechts een flaauw

spoor eener gezwaaide lichtere dwarslijn vertoonen. De

binnenrand is in de franjehelft van cel 12 en daarboven

in een even breed, doch korter streepje van cel 1b wit.

Franje als de vleugel. Op de achtervleugels is de wortel

eveneens gekleurd als de voorvleugels; het overige ach-

ter een franjewaarts vervloeïjend licht okergeel gezoomd,

tegen den voorrand iets verbreed dof wit dwarsbandje,

helderder grijs en van ader 5 af tot den binnenrand fijn

donker bestrooid. Verder ziet men bij den achterrand,

op twee derden van cel 5 een rond, zwart, geelgerand,

wortelwaarts ter halve breedte steenrood afgezet oog met

groenzilveren vlek in de franjehelft, dat slechts de halve

ST. THOMAS EN JAMAICA. 45

grootte heeft der oogvlek van Formosanta. De geheele

achterrand, doch tegen den binnenrandshoek in sterk af-

pemende mate, is met groenzilveren schubben gezoomd.

Zoodanigen vertoonen zich ook wortelwaarts van de roode

afzetting van het oogvlekje en franjewaarts van den witten

wortelband tegen den binnenrand. Franje bleek okergeel

tot ader 4; van daar tot den staarthoek grijs. Sprieten

gebaard met draadvormig puntvierde. Lijf donkergrijs met

grijsgele staartpluim. Onderzijde ongeteekend grijswit, het

achterrands-derde der voorvleugels donkergrijs,

Het voorwerp heeft geene aanduiding van vangplaats.

FAMILIA X, EPHYRIDAE GUENÉE.

Genus Zonosoma Lederer.

(Ephyra Dup. Gn.)

41 Conspicillaria m. — nov. sp. PI. 3, f. 7.

Alae subdentatae, pallide luteae, rude sed aequaliter

rufopunctatae, costa fusca, liners transversalibus et

lunulis marginalibus brunneis, maculis discoidalibus

ocelliformibus niveis, rufolimbatis.

Een gaaf mannetje van 19 mm.

Naar vleugeladeren, sprieten en pooten eene ware

Zonosoma doch met getand-gegolfden, op ader 5 der

achtervleugels zelfs iets uitgesneden achterrand. Ook zijn

de voorvleugels spitser en is het dier tengerder gebouwd dan

onze Europeanen. Grondkleur bleekgeel als bij Punctaria L.,

doch zeer sterk en grof rood bestoven; kop, halskraag en

de geheele voorrand. der voorvleugels zwartgrijs, de dwars-

lijnen en de halve maanvormige streepjes der franjelijn

zeer scherp, roodbruin. Vier vrij groote donkerrood ge-

rande, helderwitte middenvlekken. Onderzijde grijswit met

flaauw van boven doorschijnende teekening.

Van Guenée’s exotische soorten is geene zoo na met

Conspicillaria verwant dat het noodig zoude zijn het onder-

46 GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA,

scheid nader te behandelen, doch Herrich-Schäffer beschrijft

in het Correspondenzblatt des Zool.-Min.-Vereins zu Regens-

burg 1870 p. 180 twee species die zeer nabij de mijne

komen Nanularia en Coecaria (in het voorbijgaan zij op-

gemerkt dat Guenée reeds eene Ephyra coecaria heeft en

Henrich-Schiffer’s soort dus anders moet heeten). Van de

genoemde 2 soorten wordt echter niet gezegd dat de

voorrand der voorvleugels zwartgrijs is, eene bijzonderheid

die aan Herrich-Schäffer niet ontgaan zoude zijn. Ook

noemt hij de grondkleur ,,weisslich”.

Het voorwerp is door Baron von Nolcken den 27” Maart

1871 bij Ubaque gevangen.

42 Olivaria m. nov. sp. Pl. 3, f. 8.

Alae anteriores integrae, posteriores subdentatae. Supra

obscure olivacea, lineis transversalibus intensioribus,

alis anterioribus macula nigra discoidali, posterioribus

bina alba; subtus anteriores rufae, posteriores albae.

Een iets afgevlogen mannetje van 21 mm.

Eveneens gebouwd als de voorgaande soort, de achter-

rand der voorvleugels echter geheel ongebogen en effen.

Bovenzijde donkergroen, iets olijfkleurig, de voorvleugels

met eene donkerder eerste dwarslijn. Middenschaduw even-

eens donkergroen, ongebogen, genoegzaam ongetand, naar

onderen ietwat verdikt, op de voorvleugels achter eene dikke

zwarte middenstip heengaande, op de achtervleugels over

eene dubbele witte donkergroen gerande. Tweede dwars-

lijn vrij digt bij den achterrand, daarmede parallel en fijn

getand. Franjelijn met donkergroene streepjes. Van de

franje zijn slechts weinige groene overblijfsels te zien.

Onderzijde ongeteekend; de achtervleugels groenwit,

hunne dikke franjelijn en de geheele voorvleugels steen-

rood. Gezigt en palpen roodbruin. Lijf boven ontschubd;

onder geelwit als de pooten.

Geene aanduiding van vangplaats.

ST. THOMAS EN JAMAICA. 47

FAMILIA XI, ACIDALIDAE GUENEE.

Genus CamBocra Guenée.

Guenée plaatst dit genus in eene familie met Acidalia, doch

zeer ten onregte, want het heeft er niets mede gemeen, even-

min als zijn genus Asthena. Beiden zijn Phytometrina en wel

na aan Larentia H.S. verwant, waarvan zij naar de vleugel-

aderen niet eens scherp te scheiden zijn, omdat eene der soorten

van Asthena Guenée (Candidata W. V.) eene gedeelde aanhangcel

der voorvleugels bezit. De vleugelvorm levert echter een vol-

doend kenmerk op en ook de teekening heeft iets eigenaardigs.

Guenée merkt op dat de Cambogia’s zeer gemeen in Amerika

moeten zijn; de verzameling van den heer von Nolcken be-

vestigt dit, want daarin bevinden zich niet minder dan negen

soorten die tot Cambogia konden worden gebragt. De vlinders

echter ten opzigte der vleugeladeren onderzoekende, vind ik dat

een gedeelte eene ongedeelde aanhangcel der voorvleugels bezit

(even als onze europesche Asthena (= Hydrelia, Herr.-Sch) syl-

varia, luteata, obliterata, doch een ander in het geheel geene

aanhangcel heeft. De soorten met aanhangcel onderscheiden zich

voorts door den oorsprong van ader 11 der voorvleugels, die

boven aan den steel van 7—11 ontspringt in plaats van geheel

onderaan zoo als bij de Europeanen, en bij allen hebben de

mannetjes gebaarde sprieten. Het genus Cambogia zoude dus

behouden kunnen worden voor de species zonder aanhangcel en

Asthena (Hydrelia) in drie sectiën worden gesplitst, waarover

zie bij dat genus. Van Cambogia Gn. ontving ik 6 soorten waarvan

2 beschreven zijn en 4 nieuw; eene is evenwel niet voor

publicatie vatbaar. -

43 Meliadaria Guenée. — PI. 3, f. 9.

Een gaaf mannetje van 21 mm. dat tot Guenée s var. A

behoort, doch geene witte vlek op den als de vleugels ge-

kleurden fraai gelen kop tusschen de sprieten heeft. Ik zie

48 GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA,

integendeel daar een paars vlekje. Overigens komt het

voorwerp met de beschrijving overeen.

Het is den 2° April 1871 bij Cucqueta gevangen.

44 Adimaria m. — nov. sp. PI. 3, f. 10.

Dilute flava, lineis undulatis gracilioribus canis subm-

fentibus novem in alis anticis, sex in posticis; subtus

e flavo alba, costa lata fusca.

Een gaaf mannetje van 21 mm.

Bovenzijde bleek groenachtig kanariegeel; het gezigt,

behalve geheel onderaan, kaneelbruin, de schedel tusschen

de sprieten wit, het achterhoofd geel. Voorvleugels met

bleek roodachtigen voorrand; vier paar fijne, gegolfde licht-

grijze iets glanzige lijnen staan even ver van elkander, en

voor den achterrand (dezen onder ader 3 volgende) ziet

men nog eene ongepaarde lijn. Achtervleugels met drie

paar lijnen. Geene middenpunten. Franjelijn met lange

donkerbruine stippen op de aderen. Onderzijde geelwit, iets

glanzig, de voorrand der voorvleugels donkerbruin, op de

wortelhelft zeer breed, onregelmatig, iets streeperig over

het vleugelvlak verbreid, overigens geene teekening. Voor-

pooten buitenwaarts bruin, de overigen geelwit.

Het exemplaar is met N° 20 gemerkt.

Aan Marcearia Guenée herinnerend, doch door de fijne

teekening en den onder breed donkeren voorvleugelvoorrand

onderscheiden.

45 Sagittaria m. — nov. sp. Pl. 3, f. 11.

Aurata, fusco adspersa, fascia lata arcuata purpureo-

brunnea, ex qua in vera quarta alarum anticarum

villa versus marginem.

Twee vrij gave mannetjes van 17 en 18 mm.

Herinnert aan Schidax Semissaria HS. (volgens dezen

eene Acidalia) doch is geel in plaats van grijs en de vleugels

hebben maar ééne dwarslijn, Bovenzijde goudgeel met roest-

| UITGEGEVEN DOOR

‚VEREENIGING

ONDER REDACTIE VAN

oe PETS STREET TT

ST. THOMAS EN JAMAICA. 49

bruine schrapjes die zich voor doen als sporen van een

onregelmatig netwerk. De bovenhelft van het gezigt, de

halskraag, de voorhelft van den thorax en de voorrands-

wortel der voorvleugels zijn paarsbruin. Nog iets donkerder

is eene dikke, flaauw gebogen, aan den voorvleugel-

voorrand tot bijna aan de punt vlekkig verbreede boogstreep

der geheele bovenzijde waaruit over ader 4 der voorvleu-

gels eene dikke langsstreep naar den achterrand loopt;

deze streep vult ook den wortel van cel 3. Achter de

boogstreep ziet men nog eene hoekig geslingerde rij van

roestbruine vlekjes. Franjelijn met bruine vlekjes in de

cellen die naar den binnenrandshoek der achtervleugels

grooter worden. Franje als de vleugels; ongeteekend, op

ader 4 der voorvleugels paarsbruin. Middenpunten der

voorvleugels dik. Onderzijde als boven geteekend, doch de

grond bleeker, de lijnen en stippen vlekkiger.

De voorwerpen zijn met N° 63 geteekend.

Door de teekening der voorvleugels, die eenigzins op

eenen boog met pijl gelijkt, van de overige soorten onder-

scheiden.

46 Hyriata m. — nov. sp. PI. 3 f. 12.

Dilute fulva, alarum anticarum costa et fasciolis

duabus subincurvatis, posticarum fascia incurvata ante

medium et duabus angulalis post medium, dilute

purpureis.

Een gaaf mannetje van 13,5 mm.

lets lichter geel dan Sagittaria, meer aan de kleur van

chromaatgeel herinnerend. Kop geheel bleekbruin, slechts

een streepje tusschen de sprieten geel. Voorhelft van den

thorax en eene breede, vlekkige streep langs den voorrand

der voorvleugels bleek purperrood; deze streep verlaat den

voorrand even voor de helft en loopt uit in eene groote

driekante bleek purpere vlek, die bijna tot aan de vleugelpunt

komt en het uitgangspunt is eener breede, eveneens ge-

kleurde streep voor den achterrand; deze streep is onregel-

50 GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA,

matig, vlekkig, in cel 3 tot aan den rand verbreed, op

ader 1 en bij het begin afgebroken; achter haar, doch nog

voor de franjelijn ziet men nog eene rij vlekjes. Over het

midden van den vleugel loopt eene dergelijke breede streep

als de beschrevene en op een derde van den binnenrand

staat een purperrood vlekje. Achtervleugels met drie strepen ;

eene gebogene, tegen den binnenrand verbreede op een

derde; twee bij den achterrand zijn parallel en op ader 4

gebroken; alle drie vlekkig, hier en daar afgebroken.

Franje iets donkerder dan de vleugels, ongeteekend. Geene

middenpunten. Aan de onderzijde is de grond bleeker en

de teekening als boven, doch zeer vervloeid en verstoven,

zoodat het geel bijna geheel bedekt is.

De sprieten zijn bijzonder fijn gebaard.

Verwant aan Cambogia gemellaria Guenée, doch geheel

anders geteekend.

Het exemplaar is op 24 Januarij 1871 bij Mochila gevangen.

47 Apyraria Guenée.

Drie mannetjes. Guenée’s beschrijving is goed en duidelijk.

De voorwerpen zijn met N° 34 gemerkt.

Genus AstHENA Hübn.

Guenée zegt dat dit genus „un facies particulier” heeft, dat

het „tres-soutenable à ses yeux” maakt. Het is waar, zijn oog

is te geoefend om niet te gevoelen dat het zeer van Acidaha

verschilt en het is jammer dat hij zich hier en in de meeste

andere dergelijke gevallen alleen door zijn instinct liet leiden,

in plaats van als een wetenschappelijk mensch naar de oorzaken

der ontvangene indrukken te vorschen en de kenmerken zijner

dikwijls zeer goede genera behoorlijk vast te stellen. Het onder-

scheid van Cambogia en Asthena heb ik bij de voorgaande -vijf

soorten besproken en aldaar aangemerkt, dat de mij bekende

soorten van Asthena tot drie sectiën konden gebragt worden en

wel aldus : |

ST. THOMAS EN JAMAICA. DI

I. Aanhangcel der voorvleugels gedeeld, ader 11 nabij den

wortel uit den steel van 7—11 ontspringende. Sprieten

van het mannetje stomp getand (Candidata W. Verz.).

II. Aanhangeel der voorvleugels ongedeeld.

A. Ader 11 der voorvleugels als bij I. Sprieten van het

mannetje gekerfd (Sylvaria HS, Obliterata Hfn.) of

draadvormig (Luteata W. Verz.).

B. Ader 11 der voorvleugels met 9 en 10 bij de vleugel-

punt ontspringende. Sprieten van het mannetje ge-

baard (Subcrocrearia m. en Relaxaria m).

Anseraria HS. en Nymphulata Gn. zijn mij onbekend, evenzoo

de drie exotische soorten van Guenée.

Blomeri Curtis is geene Asthena maar eene Cidaria. Asthena

ondinala Guenée is misschien wel eene aan mijne Thalassinata

verwante Acidalia.

48 Subcrocearia m. — nov. sp. Pl. 4, f. 1.

Fuscescenti-crocea, vittis multis indentatis fuscis, punclis

discoidalibus nigris et quatuor maculis griseis marginem

versus. Alarum anteriorum cellula appendiculata indivisa

et vena 11° perbrevi; maris antennis barbatis, migris.

Een gaaf mannetje van 23 mm.

Maakt den indruk als of het eene meer ontwikkelde,

sterker geprononceerde Luteata was. De grondkleur is

donkerder, onzuiver safraangeel en ook de teekening die

eveneens aangelegd, doch te gelijk scherper, meer getand

en vlekkiger is.

Sprieten grauwbruin; gezigt licht kaneelbruin; schedel

geel; halskraag paarsbruin, ook de voorvleugelwortels en

de teekening voor een gedeelte; hare fijnere lijnen zijn

meer kaneelbruin; eene vlek die de wortels van cel 3 en

4 beslaat, eene grootere onregelmatig vierkante op den

achterrand (ook op de achtervleugels) en eene kleine op

GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA,

twee derden van den binnenrand zijn zwartgrijs. Nader

beschouwd, ziet men dat van den voorvleugel-voorrand

een aantal getande lijnen uitgaan, doch ongeveer halfweg

den vleugel verflaauwen. Vier duidelijkere in het midden,

waarvan de buitenste bijna zwart is, vormen eenen in cel 2

zeer flaauwen band, die aan den binnenrand en in cel 3 en 4,

als boven beschreven, zwartgrijs is. Bij de voorvleugelpunt

is het begin van drie of vier lijnen tot eene groote paars-

bruine vlek ineengevloeid; zij worden in cel 3 en 4 door

de vierkante zwartgrijze vlek afgebroken en zijn aan den

binnenrandshoek tot eenige halve-maantjes verbreed.

Achtervleugels bijna eveneens geteekend, alleen zijn eenige

lichtbruine lijntjes op de wortelhelft fijner en de middenste

donkere, ook hier bijna zwarte lijn aan den binnenrand het

dikst, zonder veel zwartgrijs. Voor- en achtervleugels hebben

zwarte middenpunten, het achterlijf eene zwarte vlek aan

den wortel.

Onderzijde als boven gekleurd en geteekend doch alles

veel flaauwer en bleeker. Franjelijn onder en boven met

lange bruine stippen.

Het voorwerp is met N° 63 gemerkt.

49 Relaxaria m. — nov. sp. PI. 4, f. 2.

Citrea, griseo et dilute brunneo picta, punctis discoida-

libus et marginalibus atris. Alarum anteriorum cellula

appendiculata indivisa et vena undecima perbrevi.

Antennae maris barbis griseis, caule albo.

Een vrij gaaf mannetje van 21 mm.

De teekening is weder ongeveer evenzoo aangelegd als

bij Luteata en Subcrocearia, doch hier veel flaauwer, als half

uitgewischt en vervloeid en ook bleeker.

Sprietschaft wit, de baarden donkergrijs; kop grijsbruin,

tusschen de sprieten bijna wit. Grondkleur der vleugels

eigenlijk citroengeel, doch zoo zeer door de vervloeide vuil

lichtbruine en donkergrijze teekening bedekt dat zij slechts

ST. THOMAS EN JAMAICA. 53

in eene smalle streep over het midden der vleugels zuiver

bovenkomt. Vooral de wortelhelft der voorvleugels van de

middenader tot den voorrand is verduisterd ; het midden wordt

ingenomen door eene breede donkergrijze en bruine streep,

welke franjewaarts vrij scherp begrensd, flaauw rand gegolfd

is. Op de achtervleugels is de wortel zuiverder, de midden-

streep is hier ongegolfd, smaller, wortelwaarts zeer vervloeid ,

franjewaarts onafgebroken geel afgezet. De tweede helft

der vleugels is met drie flaauw gegolfde bruingrijze lijnen

en vele bruine besprenkeling digt bedekt en de voorvleugels

hebben in cel 3, 6 en aan den voorrand drie grijsbruine

langsvegen, die van den middenband uitgaan. Middenpunten

duidelijk en zwart; evenzoo de fijne, scherpe, donkerbruine

franjelijn in de cellen met scherpe zwarte stippen. Franje

geel, met grijsbruine deelingslijn. Lijf bruingrijs, de rug

van den thorax donkerder.

Onder is de grond bleeker, doch de teekening zuiverder

en daardoor duidelijker.

Het voorwerp is den 1° April bij Cucqueta gevangen,

Genus AcipaLia Tr.

Veertien soorten die voorloopig tot dit cosmopolitische genus

gebragt kunnen worden, zijn door den heer von Nolcken ver-

zameld en ik moet allen voor onbeschreven houden; zes daarvan

zijn echter niet in goede exemplaren voorhanden en kunnen

dus met stilzwijgen worden voorbijgegaan. De anderen echter

hebben voor het meerendeel iets zeer karakteristieks, hetwelk

de herkenning gemakkelijk moet maken en ook wel later aan-

leiding zal geven tot generieke afscheiding.

Guenée heeft het genus in een aantal groepen verdeeld, doch

gemakshalve de kenmerken van deze maar niet vermeld; daar

evenwel de meesten eene of meer europesche soorten bevatten,

is het niet moeielijk voor mij mijne acht nieuwe soorten zoo

wat ongeveer op de juiste plaatsen in te voegen. Eene nieuwe

groep zoude echter moeten worden gevormd voor de eerste,

GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA,

50 Thalassinata m. — nov. sp. Pl. 4, f. 3.

Supra glauca, vittis costaque albis, sublus umicolor costa

brunnea; alis posterioribus rotundatis, vemis 6° et 7°

petiolatis.

Drie exemplaren waarbij een gaaf paar. Twee mannetjes

van 15,5 en 17 mm., een wijfje van 20 mm.

Ondanks zijne groene kleur is deze vlinder eene echte

Acidalia want de voorvleugels hebben eene ongedeelde aan-

hangeel, ader 5 der achtervleugels staat juist in het midden

tusschen 4 en 6; 3 en 4 derzelfde vleugels zijn gescheiden,

de sprieten van het mannetje fijn bewimperd met gekerfden

schaft; de bij het wijfje gewoon gevormde achterpooten

hebben een paar sporen en zijn bij het mannetje korter,

ongespoord, aan de buitenzijde van den scheen van een

pluimpje voorzien en hebben vrij korte tarsen. Asthena —

ondinata Guenée is waarschijnlijk ook eene, aan mijne

soort na verwante Acidalia.

Palpen bruin; kop grijswit; lif en vleugels witgroen.

De halskraag en voorrand der voorvleugels zijn vrij scherp

wit; de vleugels hebben verder even voor het midden eene

en op de kleinere franjehelft nog vier flaauw getande dwars-

lijnen, die parallel met den achterrand loopen. Van deze

lijnen is de eerste der voorvleugels — op een derde — iets

donkerder groen dan de grond, de overigen wortelwaarts

zoo gekleurd, franjewaarts wit, de derde het meest getand.

De lijnen der achtervleugels zijn iets sterker getand en

niet merkbaar donkerder afgezet. Franjelijn wit. Franje

iets grijsachtig, ongeteekend. Middenpunten wit. Op de

bijna ongeteekende onderzijde is de voorrand der voor-

vleugels donkerbruin en ook hunne franjelijn; de franjelijn

der achtervleugels heeft daarentegen slechts roestkleurige

stippen. Ader 6 en 7 der afgeronde achtervleugeis zijn

gesteeld.

De soort behoort tot het geslacht Ptychopoda H.S.,

Acidalia Led.

ST. THOMAS EN JAMAICA. 55

De exemplaren zijn 28 Januarij 1871 bij Honda aan de

Rio Magdalena gevangen.

51 Computaria m. — nov. sp. PI. 4, f. 4.

Grisescenti-rufa, lineis transversalibus gracilibus nigris,

alis anterioribus puncto discoidali albo, posterioribus

rotundatis nigro ; anticarum cellula appendiculata divisa.

Een gaaf mannetje van 25 mm.

Het is alleen om de pooten en de gescheidene ader 3

en 4 der achtervleugels dat deze soort tot Acidalia kan

worden gerekend, want de voorvleugels hebben eene ge-

deelde aanhangcel even als Zonosoma, van welk genus deze

soort echter weder door de draadvormige, kort bewimperde

sprieten wordt verwijderd.

Palpen roodbruin, van voren lichtbruin als het gezigt ;

schedel zwart. Sprieten, bovenzijde van het lijf en der

vleugels bleek roodbruin met fijne dof zwarte schubben,

waardoor de algemeene kleur iets grijsachtigs krijgt. Voor-

vleugels met drie fijne, flaauwe, gegolfde zwartgrijze lijnen

en eene rij van zulke stippen op de plaats der golflijn;

de franjeliin met bijna zwarte. Achtervleugels met twee

lijnen. Op de dwarsader der voorvleugels, een weinig

verder van de eerste lijn dan van de bijzonder nevelachtige

schaduwlijn, staat eene witte middenstip met zwartgrijze

schubben omzet. Achtervleugels met zwarte middenstip.

Aan de onderzijde zijn de voorvleugels bleekgrijsrood, in

cel 1 grijswit; de achtervleugels zijn geelachtig wit met

bleekgrijsrooden achterrand; middenpunten en streepjes op

de franjelijn zwart. Lijf en pooten beenwit, de voorpooten

buitenwaarts roodgrijs. Achterpooten zeer kort, doch regel-

matig gevormd, ongespoord, met een pluimpje van witte

haren.

Ader 6 en 7 der achtervleugels komen uit één punt.

Het exemplaar is den 25°” Januarij bij Conejo gevangen.

56 GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA,

52 Chlorosata m. — nov. sp. Pl. 4, f. 5.

Viridescenti grisescens, lineis transversalibus medio gra-

cilioribus fuscis, punctis discoidalibus et marginalibus

mgris; venis 2° et 3° alarum posteriorum peliolatis.

Veertien meest zeer gave exemplaren van 14—16 mm.

Bij het onderzoeken dezer door kleur en teekening schijn-

baar tusschen Polilaria en Bisetata staande soort vond ik

eene zeer merkwaardige afwijking in het aderstelsel. Ader

2 en 3 der achtervleugels zijn namelijk gesteeld; 4 ontspringt

vrij ver daarvan verwijderd; 6 en 7 uiteen punt. Overigens

is de vlinder eene gewone Acidalia met zeer korte, onge-

spoorde achterpooten.

De bedoelde veertien voorwerpen zijn allen mannetjes

en in de nabijheid van Bogota gevangen gedurende de

maanden Februarij en Maart. Of hierbij twee wijfjes be-

hooren, die den 30°" Maart bij Ubaque zijn gevonden, zou

ik betwijfelen, ondanks de overeenkomende kleur en ook

eenigermate dezelfde teekening; want vooreerst is de vlieg-

plaats niet dezelfde, dan zijn de vleugels veel smaller en

spitser en eindelijk zijn niet ader 2 en 3 maar 5 en 4 der

achtervleugels gesteeld, even als 6 en 7.

Ik zal eerst de mannetjes beschrijven en dan de beide

wijfjes.

Grondkleur vuil groenachtig grijswit, als bij Acidalia

degeneraria Hbn. Gezigt zwart. Schedel en sprietschaft been-

wit. De vleugels zijn dun, doch gelijkmatig met fijne zwarte

schubben bezaaid ; het franjeveld , waarop men slechts sporen

eener lichtere golflijn vindt, is niet merkbaar donkerder.

Van eene eerste dwarslijn en de schaduwlijn ziet men

slechts sporen in donkergrijze vlekjes aan den voorvleugel-

voorrand; dat der schaduwlijn juist boven eene fijne zwarte

middenstip, die ook op de achtervleugels duidelijk is.

Een weinig meer geprononceerd is de fijn geslingerde tweede

dwarslijn, die aan den voorrand der voorvleugels en aan

ST. THOMAS EN JAMAICA. 57

den binnenrand van voor- en achtervleugels tot een zwart

vlekje is verdikt. Randstippen zwart, doch niet overal en

bij alle exemplaren duidelijk. Onderzijde als boven, met

grootere zwarte randstippen en sterk zwartgrijs bestoven

voorvleugels.

De beide vermelde wijfjes hebben 14 mm. vlugt, smaller

en spitser vleugels, digter zwart bestoven grond, vooral

op de wortelhelft van het franjeveld en duidelijker lijnen,

die echter aan oorsprong en eind niet verdikt zijn.

53 Convictorata m. — nov. sp. Pl. 4, f. 6.

Grisescenti-alba punctis discoidalibus et marginalibus migris,

lineis transversalibus denticulatis.

Drie gave exemplaren, twee mannetjes van 18 en 19,5,

een wijfje van 19 mm.

Eene zeer gewone Acidalia met ongesteelde ader 6 en

7 der achtervleugels, korte, ongespoorde en ongepluimde

mannelijke en tweeparig gespoorde vrouwelijke achterpooten.

Ook in kleur en teekening gelijkt deze vlinder op onze

gewoonste Acidalien, Virgularia Hübn. en Mutata Tr. Zij komt

in grootte met de eerste, doch in teekening met de tweede

zoozeer overeen dat zij wel als eene kleinere editie kan

beschouwd worden, met fijne, getande schaduw- of mid-

denlijn.

Voorvleugels vrij spits; achtervleugels afgerond. Gezigt

zwart; grondkleur van kop, lijf en vleugels grijswit, fijn

zwart bestoven, het meest bij het wijfje, waar ook het bij

allen flaauw grijs gewolkte franjeveld het donkerste is.

Eerste dwarslijn zeer fijn en flaauw; tweede of schaduwlijn

fijn getand, op de voorvleugels achter, op de achtervleugels

met een boogje voor de zwarte middenpunten heengaande.

Derde lijn (tweede dwarslijn) het duidelijkst, fijn getand.

Geene lijn aan begin of eind dikker. Golflijn in de blaauw-

grijze kleur van het franjeveld uitgespaard. Franjelijn met

zwarte streepjes, die tot ineenvloeïing neigen, Aan de

58 GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA,

onderzijde de vleugels grijswit, slechts met fijne midden-

en randpunten; de voorrand der voorvleugels aan den

wortel zwartgrijs. Lijf en pooten beenwit; de voorpooten

zwart bestoven.

De exemplaren zijn op 27 en 30 Maart bij Ubaque

gevangen.

"È;

54 Collustrata m. — nov. sp. PI. 4, f. 7.

Eburnea lineis dentatis brunneis, sine punclis discoidahbus ;

costa supra flavescens, subtus latior fusca; venis 3° et 4°

alarum posticarum petiolatis. Maris pedibus posterioribus

sursum recurvalıs.

Twee mannetjes, waarvan een gaaf, van 17 mm.

Eene vrij karakteristieke soort en eigenlijk geene zuivere

Acidalia, daar ader 3 en 4 der achtervleugels gesteeld zijn.

De misvormde achterpooten, fijn bewimperde sprieten en de

ongedeelde aanhangcel verwijderen haar evenwel nog verder

van Zonosoma, zoo dat ten minste voorloopig de beste plaats

bij Acidalia is.

Gezigt zwart. Vleugelvorm wat afwijkend en in dit opzigt

nog iets meer naar Eupithecia overhellend dan bij Acidalia

elongaria en Pecharia; de achterrand der achtervleugels is

flaauw spits gegolfd, op ader 5 zigtbaar uitgesneden. Grond-

kleur satijnachtig beenwit; beschubbing fijn. Het lijf en

de voorrand der voorvleugels zijn iets geelachtig, de laatste

aan den wortel bovendien paarswit. Drie fijne bruine

dwarslijnen der voorvleugels ontstaan uit dikkere bruine

voorrandsstippen ; de eerste is slechts door drie in een boogje

staande stippen aangeduid, de tweede en derde zijn onaf-

gebroken, fijn getand, steil; eene zeer fijne golflijn loopt

tot de helft in dezelfde rigting als de gemelde lijnen en

stuit dus op ader 4 op den achterrand, waarmede zij verder

parallel is. Geene middenstippen. Achtervleugels met 4

bijna evenwijdige, fijn getande bruine dwarslijnen, die het

beloop van den achterrand volgen. Franjelijn tegen de

ST. THOMAS EN JAMAICA. 59

vleugelpunten met drie bruine stippen, verder ongeteekend.

Franje iets geelachtig. Onderzijde ongeteekend, zonder

midden- of randpunten, de voorrand der voorvleugels don-

kerder geel en bovendien tot drie vijfden breed grijsbruin.

Ader 6 en 7 der voorvleugels zijn gesteeld; de achter-

pooten dun, ongespoord, glad beschubd, sabelvormig naar

omhoog gebogen.

Beide voorwerpen zijn den 2°" April 1871 bij Cucqueta

gevangen.

55 Leuculata m. — nov. sp. PI. 4, f. 8.

Nivea unicolor, costa antennisque nigris, capite, palpis

et prothorace flavis.

Twee mannetjes waarvan een zeer gaaf; 29—30 mm.

Deze soort bootst Leucula ablinearia Gn. na, heeft dezelfde

sneeuwwitte grondkleur der ongeteekende bovenzijde, gelen

kop, palpen, voorheupen en voorrug, zwarte, vrij sterk

bewimperde sprieten en eenen fijn zwarten, naar de punt

(en ook aan de onderzijde) iets breederen voorrand der

voorvleugels. Geene midden- of randpunten. Achterpooten

wit met gepluimde, platte scheenen zonder sporen, en met

korte tarsen. Middenpooten, voorscheenen en voortarsen

geelwit. Ader 6 en 7 der achtervleugels zijn ongesteeld.

De exemplaren zijn met N° 63 gemerkt.

56 Perlimbata m. — nov. sp. Pl. 4, f. 9.

Cinerascenti-alba, lineis punctisque grisescenti-brunneis,

margine exterior: fusco, fimbrüs rufo-violaceis.

Drie gave exemplaren; een mannetje en twee wijfjes van

24, 26 en 27 mm.

Weder eene zeer kenbare soort, die door den scherp

donkeren rand, welke over den halskraag langs de buitenzijde

der grijsachtig witte vleugels loopt, zeer in het oog valt.

Deze rand is langs den voorrand der voorvleugels donker-

bruin, de franjelijn is zeer donker paars, bijna zwart en

60 GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA,

deze kleur iets over den vleugel en de overigens wat bleeker

paarsbruine franje gevloeid. Gezigt en sprieten zwart; deze

bij het mannetje gekerfd en vrij lang bewimperd. Schedel

grijswit. De vleugels zijn verder met enkele zwarte schubben

bezaaid en hebben de gewone, flaauw geslingerde dwars-

lijnen , doch slechts bleek grijsbruin gekleurd en daardoor

vrij onduidelijk. Zij beginnen aan den voorvleugelvoorrand

donkerder en de eerste en tweede dwarslijn (dus niet de

midden- of schaduwlijn) zijn door zwarte stippen op al de

aderen duidelijk gemaakt; de tweede bovendien in cel 4

der voorvleugels door een zwartgrijs halfmaantje; daarachter

staat in het franjeveld een donkergrijs vlekje op de overigens

bleek grijsbruine afzetting der flaauwe golflijn. Middenpunten

fijn zwart en onduidelijk. Onderzijde bijna ongeteekend ;

slechts de voorvleugels vertoonen sporen der tweede dwars-

lijn en eenige paarsgrijze bestuiving tegen den voorrand

der wortelhelft; de donkere rand ongeveer als boven.

Ader 6 en 7 der achtervleugels ongesteeld, het wijfje met

4 achtersporen, de platte achterscheenen van het mannetje

zonder sporen en de achtertarsen kort.

Twee der exemplaren zijn met N° 20 gemerkt, het derde in

het begin van Mei bij Barro Blanco gevangen.

57 Subnictata m. — nov. sp. PI. 4, f. 10.

Grisescenti-lutea, vittis fuscescentibus, alarum anticarum

linea transversali secunda migra in cellulis 1° et 4

latiore. Punetis discoidalibus et marginalibus migris.

Zes meest gave exemplaren van 20—23 mm.

Na verwant aan Acidalia nictala Guenée, doch nog vuiler

geelachtig grijswit gekleurd en alleen de tweede dwarslijn

der voorvlèugels in cel 1° en 4 dikker en zwart. Sprieten

grijsgeel, bij het mannetje kort bewimperd, draadvormig.

Gezigt zwart met eene geelwitte stip boven den mond.

Bovenzijde met fijne zwarte schubben en bruingrijze lijnen ;

de eerste dwarslijn flaauw gebogen, eerst onder den voor-

rand der middencel duidelijk. Evenzoo loopt de vrij dikke,

ST. THOMAS EN JAMAICA. 61

flaauw geslingerde middenschaduw niet tot den voorrand

door, gaat op de voorvleugels met eene flaauwe bogt achter,

op de achtervleugels geheel ongebogen voor het koolzwarte

middenpunt heen. Tweede dwarslijn op de achtervleugels

een weinig meer gebogen dan de middenschaduw en ook

daar in cel 1 en 4 wat donkerder doch niet geheel zwart.

Het franjeveld is grijsbruin gewolkt met eene vrij duidelijke

lichte golflijn. Randstippen fijn zwart. Onderzijde grijswit,

met zwartgrijs bestoven voorvleugels en dezelfde teekening

als boven, doch niet volledig.

Ader 6 en 7 der achtervleugels zijn ongesteeld; de achter-

pooten van het wijfje hebben vier sporen, die van het

mannetje zijn ongespoord, doeh met vrij lange tarsen.

Vier der exemplaren zijn met N° 20 gemerkt, een den

gien April 1871 bij Cucqueta, het zesde in het begin van Mei

bij Barro Blanco gevangen.

FAMILIA XII. MICRONIDAE GUENEE.

Gen. Farcinopes Gn.

58 Gonodontaria m. — nov. sp. PI. 4, f. 11.

Dilute violaceo-grisea, apice alarum anticarum valde

recurvato, lis linea discoidali abbreviata undulata

argentea; alis posticis dentatis in angulo anali, lineola

denticulata fuscomgra ad marginem posteriorem.

Een gaaf mannetje van 32 mm.

Het genus Falcinodes is, door de vleugeladeren en door de

gelijkvormigheid der voorvleugels bij deze nieuwe soort en

Guenée’s Corvinaria, nog het best geschikt tot opname van den

nu te beschrijven vlinder. Hij behoort tot geene van Herrich-

Schiffer‘s genera en kan, doch zeer gedwongen, nog het

best tot de verwantschap van Therapis en Plagodes Herr.

Sch. worden gebragt.

Palpen regt uitstekend, spits, een weinig langer dan de

kop. Gezigt met een kort, spits, lichtbruin kuifje. Sprieten

GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA,

ter lengte van twee derden der voorvleugels, gebaard,

met gekerfd puntderde. Thorax vrij dik met lange fijne

haren bekleed. Voorvleugels met verlengde, sterk omgebogen

punt even als bij Platypleryx Sicula gevormd; evenzoo

in het midden van den achterrand met twee stompe punten.

De kleine, aan den voorrandshoek bijzonder afgeronde

achtervleugels hebben aan den staarthoek drie stompe tandjes.

De kleur der bovenzijde is een fraai licht paarsgrijs, op

het lijf en aan den voorvleugelwortel iets bleeker, nog

meer op de wortelhelft der achtervleugels en daar niet

meer dan witgrijs. De voorvleugels hebben geene andere

teekening dan eene fijne zwarte stip op de middenader en

eene rondgegolfde lichte lijn, die aan den voorrand ge-

broken begint, doch eerst bij ader 5 duidelijker wordt en

van daar af zilverwit is, wortelwaarts bleek leemgeel be-

schaduwd. De lichtere wortelhelft der achtervleugels wordt

van ader 4 tot den binnenrand door eene spits gegolfde

donkerbruine lijn afgescheiden van de franjehelft, die aan

den binnenrandshoek bijna paars is, daar een paar bruine

stippen en overigens eenige bruine schrapjes heeft. De zeer

korte franje donkerbruin, op de voorvleugels geheel, op

de achtervleugels alleen aan punt en staarthoek. Onderzijde

der voorvleugels paars, op de wortelhelft oranjegeel bestoven

en met fijne witte ongegolfde lijn; de achtervleugels tot

twee derden bleek geel, het overige licht oranjebruin met

paarse vlek aan den staarthoek. Middenstippen duidelijk.

Aderstelsel afwijkend ; ader 8 der achtervleugels geheel vrij,

voorbij den wortel gebogen en daar den mede gebogen

voorrand der korte middencel naderende, 7 uit het midden

van den voorrand, 6 uit de punt, 5 niet te zien, 4 uit

den binnenrandshoek der middencel, 2 en 3 uit haren

binnenrand. In de voorvleugels 2—4 als in de achtervleugels,

5 uit het midden der dwarsader, 6—10 gesteeld, 11 uit

de middencel; 10—12 verbonden door langsadertjes.

Vleugelhaakje en zuiger duidelijk; pooten glad beschubd,

de achterscheenen vrij dik, met vier sporen.

ST, THOMAS EN JAMAICA. 63

Het exemplaar is den 21% Januarij bij Jondo aan de Rio

Magdalena gevangen.

59 Suggillaria m. —- nov. sp. PI. 5, f. 1.

Ochracea subinfuscata, alis anterioribus in apice via cur-

valis, linea transversali abbreviata undulata argentea,

posterioribus tali linea non abbreviata ante dimidium

exterius violuceum.

Een gaaf mannetje van 28 mm.

Mede op eene Platypteryx (Binaria Hfn.) gelijkende en dus

met flaauwer omgebogen voorvleugelpunt dan bij Gonodon-

taria; de achterrand der voorvleugels is rond gebogen, die

der achtervleugels aan den binnenrandshoek zonder tanden.

Ader 6 der voorvleugels komt uit de spits der middencel en

3 en 4 der achtervleugels uit één punt, maar overigens is

het aderstelsel geheel als bij de voorgaande soort. Sprieten,

palpen en pooten zijn mede eveneens gebouwd; uit een

der verdikte achterscheenen komen eenige haren te voor-

schijn, zij zullen dus waarschijnlijk eene pluim insluiten

zoo als wel in den regel bij Geometriden met verdikte

achterscheenen het geval is; meestal is echter na den dood

die pluim zoo zorgvuldig in den poot verborgen dat men

haar naauwelijks vermoeden zou.

Grondkleur grijsachtig okergeel, fijn bruin besprenkeld.

Voorvleugels met eene gebogene, flaauwe, vervloeide eerste

dwarslijn op een derde, eene zwarte dwarsaderstip digt

daarbij en dan, even als bij de voorgaande soort, doch iets

meer naar achteren, met eene onvolledige, naar boven

verflaauwende, gegolfde witte dwarslijn van ader 5 tot den

binnenrand, Wortelwaarts is deze lijn bruingeel beschaduwd,

franjewaarts zeer bleek paars. Achtervleugels met eene

donkere stip op de dwarsader, en eene zeer flaauwe onge-

bogen, iets gegolfde witte lijn even voorbij de helft. Zij

is wortelwaarts olijfbruin afgezet en achter haar wordt de

vleugel vuil paars, vooral tegen den binnenrandshoek.

64 GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA,

Franje licht olijfbruin en deze kleur iets over den vleugel

vervloeid. Onderzijde warm okergeel getint, de voorvleugels

met eene ongebogen donkerbruine lijn op twee derden, de

achterrand der achtervleugels oranjebruin met paars bij

den staarthoek.

Den 25% Januarij 1871 bij Conejo aan de Rio Magdalena.

Gen. Erosıa Guenée.

Zeer goed genus, dat ook in de europesche fauna door eene

soort is vertegenwoordigd (Exornata Gn.). Bij Herrich-Schäffer

kan ik het niet vinden; hij schijnt Exornata bij zijne bewerking

der Geometriden in het VI° deel der Syst. Bearbeitung vergeten

te hebben.

Bij de soorten, die ik ontving, is ader 8 der achtervleugels

geheel vrij, verwijdert zich dadelijk van de middencel en loopt dan

horizontaal; 5 is bijna even zoo dik als de andere aderen. De

vlinders hebben verder geene aanhangcel in de voorvleugels en

onderscheiden zich aldaar bijzonder door den toestand van ader

6—11. Door eene sterke ontwikkeling van den aan den voor-

rand rondgebogen vleugel is het aderstelsel namelijk geheel anders

dan doorgaans bij de spanners plaats vindt, de middencel

evenals bij de Tortricinen ongewoon ver van den voorrand

verwijderd; 6 en 7 komen lang gesteeld uit hare spits, de nog

langere steel van 8 en 9, benevens 10 en 11, digt opeengedrongen

en ver van 6 en 7 uit het midden van den voorrand der cel; de

laatste twee zijn mede ongewoon lang en geheel vrij van 12.

De achterrand der achtervleugels is min of meer uitgesneden

en getand; de palpen de helft langer dan de kop, dun, met

lang , duidelijk eindlid, regt uitstekend, glad beschubd; de zuiger

is lang, de pooten glad beschubd, de verdikte achterscheenen

viersporig.

Drie soorten zijn door Baron von Nolcken verzameld, twee

zijn na verwant aan Exornata, de derde hoewel naar Guenée’s

kenmerken mede eene Erosia, wijkt vrij sterk af. Ik houd alle

drie voor onbeschreven. |

ST. THOMAS EN JAMAICA. 65

60 Ochodontaria m. — nov. sp. PI. 5, f. 2.

Cervina, alarum anticarum disco fuscogriseo et lunula

nigrofusca in margine posteriori, alarum posticarum

rotundatarum in vena 5° subincisarum margine anali

ornato pilis flavis; antenms dentatis.

Een zeer gaaf mannetje van 24 mm.

Door den vleugelvorm iets aan Ochodontia adustaria F.d.W.

herinnerend. Sprieten met stompe, dikke, digt opeen staande

kamtanden, weinig langer dan één derde der voorvleugels.

Gezigt en palpen zwart. Schedel en lijf donkergrijs. Voor-

vleugels met omgebogen, kort gepunte spits en daaronder

uitgesneden later vrij vlakken achterrand; de binnenrand

regt. Wortelderde roodachtig grijs; het middenveld, gevormd

door eene sterkgebogen eerste dwarslijn vóór de helft en

eene in het midden met een’ stompen tand uitspringende

vrij regtstandige tweede dwarslijn op twee derden — beide

lijnen iets bleeker dan de grond — is zwartgrijs, in de

middencel met roodbruin gemengd. Het nu volgende derde

veld is vuil roodachtig wit, tegen de uitsnijding voor den

achterrand met eene groote roodbruine halve maan. Franjelijn

grijs, in de uitsnijding zwart, franje bruingrijs. Enkele

zwarte stippen ziet men overal.

Achtervleugels op ader 5 vlak uitgesneden, de achterrand

op ader 4 en 6 iets puntig, overigens rond gebogen. Zij

zijn ongeveer als de voorvleugels gekleurd en geteekend

doch het middenveld breeder, het derde veld paarsachtig

roodbruin, aan den staarthoek lichtgrijs. Op de franjelijn

enkele donkerbruine stippen. Onderzijde ongeteekend , zwart-

grijs, de franjehelft roodgrijs.

Ader 3 en 4 der achtervleugels uit éên punt, 6 en 7

gesteeld. In de voorvleugels ader 3 en 4 ver gescheiden,

5 uit de spits der middencel. Binnenrand der achtervleugels

met eene pluim van grove gele haren.

Den 2°" April bij Cucqueta gevangen,

66 GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA,

61 Nigrocapitata m. — nov. sp. PI. 5, f. 3.

Dilute cervina fusco adspersa, antennis setaceis, capite el

costae tertia parte nigris; alae anteriores duabus

lineolis obliquis e costa oriundis, punctis quatuor sub

apice et macula in margine posteriori brunneis; poste-

riores bis dentatae, emarginatae in vena 5*, linea

curvata semel dentata dilatata versus marginem analem.

Twee mannetjes en een wijfje, allen gaaf. 18—20 mm.

Zeer na verwant aan Incolorata Guenée en misschien

wel dezelfde, doch de grondkleur kan men niet wel wit

noemen, zij is grauwgeel, verder is de achterrand der achter-

vleugels duidelijk uitgesneden, de geheele kop en ook de

halskraag zwart, slechts het eerste derde van den voorrand

der voorvleugels zwartgrijs. Ook hebben mijne exemplaren

langs de bovenhelft van den achtterrand der voorvleugels

vier bruine stippen, waarvan Guenée niet spreekt. Overigens

past de beschrijving van Incolorata geheel. Onderzijde on-

geteekend, donker gesprenkeld, gekleurd als boven. Sprieten

draadvormig, zwart. Ader 6 en 7 der achtervleugels onge-

steeld uit één punt, overigens de nervuur als bij Ochodontaria.

Een der exemplaren is met N° 35, de anderen met N° 27

gemerkt.

62 Pauxillata m. — nov. sp. Pl. 5, f. 4.

Cinerea, fusco adspersa, antennis selaceis el fronte canis,

facie nigra; alae anteriores lineis transversalibus duabus

brunneis, in cellula 1” sese adpropinquantibus el punclis

fuseis quatuor sub apice; posteriores parvae, margine

et versus angulum analem dentatae, lineola incurvata

fuliginosa.

Een gaaf mannetje van 14 mm.

Wel de kleinste der beschrevene soorten en door de zeer

kleine achtervleugels opmerkelijk. Deze zijn afgerond, aan

den achtterrand niet uitgesneden, onregelmatig getand,

aan den staarthoek in een puntje verlengd. Voorvleugels

mis, 22)

ST. THOMAS EN JAMAICA. 67

naar achteren zeer verbreed, met effenen achterrand en hol.

gebogen binnenrand. Aangezigt zwart. Schedel en sprieten

witgrijs, even als de grond der geheele fijn bruin gesprenkelde

bovenzijde. Voorvleugels op den voorrand met eene bruine

stip, in het midden met een dus gekleurd schuin, op den

binnenrand met een regt streepje, als overblijfsels eener af-

gebroken eerste dwarslijn. Tweede dwarslijn alleen door de

aderen fijn licht afgebroken, met eene groote bogt, in cel

1° de eerste zeer naderende, dan divergeerend. Het midden-

veld onder en boven met eene donkergrijze vlek; boven

den binnenrandshoek eene dergelijke. Franjelijn bij de punt

met vier scherpe bruine stippen. Achtervleugels slechts met

eene fijne, roestbruine booglijn. Franje ongeveer als de

vleugel. Onderzijde geheel ongeteekend witgrijs. Ader 3 en

4 der achtervleugels uit één punt, 6 en 7 zeer. kort ge-

steeld; 2—4 der voorvleugels even ver van elkander, 5 onder

de spits der middencel.

Het voorwerp is den 2°" Januarij bij Barranquilla gevangen.

FAMILIA XIII. CABERIDAE GUENÉE.

Gen. Corycra Duponchel.

(Bapta Steph. Led. H. S.)

63 Micantaria m. — nov. sp. PI. 5, f. 5.

Margaritacea, dilute coeruleo adspersa, costa gracili brun-

neo-ochracea; alae anteriores duabus lineis transversa-

libus griseis, posteriores una; venis T—11 anteriorum

petiolatis.

Twee mannetjes waarvan een zeer gaaf; 25—26 mm.

Onderscheidt zich van de zes door Guenée opgenoemde

soorten door den fijn lichtbruin gekleurden voorrand der

voorvleugels en ten opzigte der nervuur van Punctata F.

GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA,

(Temerata W. V.) en Bimaculata F. (Taminata W. V.) door

dat ader 7—11 der voorvleugels gesteeld zijn in plaats van

1—10 1.

Palpen, aangezigt en sprieten lichtbruin, even als de voor-

rand der voorvleugels. Grondkleur van onder- en bovenzijde

een paarlemoerachtig glanzig blaauwachtig wit, dat boven met

fijne blaauwgrijze schubben is bestrooid. Door opeenhooping

vormen zij op de voorvleugels twee steile, parallele lijnen,

ongeveer op een derde en twee derden, waarvan de eerste

eerst bij den binnenrand der middencel, de tweede, bovenaan

iets gebogene, eerst onder ader 6 duidelijk wordt. Deze

laatste lijn zet zich op de achtervleugels voort en is daar

in cel 3 gebogen. Middenpunten der voorvleugels duidelijk,

die der achtervleugels zeer fijn. Franjelijn met zwarte stippen

die zich naar onderen tot fijne streepjes verlengen. Franje

als de vleugel met donkere deelingslijn en spits. Aan de

onderzijde geene bestuiving , dwarslijnen of middenstippen der

achtervleugels doch verder als boven. Pooten bruin bestoven.

Het gave exemplaar is den 26° Februarij, het andere

den 19°" Maart bij Bogota gevangen.

64 Circumvallaria m. — nov. sp. PI. 5, f. 6.

Alba nitida, linea transversali curvata post alarum medium

grisea, fronte, collo et costa flavescentibus.

Twee mannetjes waarvan een gaaf; 25—26 mm.

Eene zuivere Corycia (Bapta) als Punctata, met geren

ader 7—10 der voorvleugels.

De grondkleur is bijna eveneens als bij Micantaria, doch

zonder den blaauwen schijn en is ook niet donker gesprenkeld.

Men ziet geene andere teekening dan eene fijne donker-

grijze lijn, die van het midden van ader 7 der vourvleugels

af bijna parallel met den achterrand loopt en in cel

1° der achtervleugels eindigt. Gezigt en sprieten bruingeel,

schedel en halskraag geelwit, Franjelijn zeer fijn donkergrijs.

1 Pictaria Curt. is geene Bapta,

ST. THOMAS EN JAMAICA. 69

Franje wit, ongeteekend. Onderzijde ongeteekend; het lijf,

de pooten en de voorrand der voorvleugels geelachtig.

De exemplaren hebben geene aanduiding van vangplaats.

FAMILIA XIV. MACARIDAE GUENÉE.

Gen. Macaria Curtis,

65 Rigidata Guenèe.

Een wijfje, zonder aanduiding van vangplaats.

66 Divergentata m. — nov. sp. PI. 5, f. 7.

Osseicolor, fusco punctata, lineis duabus divergentibus

fuscis; als anterioribus subemarginatis, posterioribus

rotundatis, subelongatis versus angulum analem.

Twee gave mannetjes van 26—27 mm.

Bij Madopata Guenée en van denzelfden vleugelvorm, doch

door de uiteenwijkende, fijne scherpe bruine dwarslijnen

verschillende.

Aangezigt bruingrijs. Beenwitte bovenzijde, sterk en bij-

zonder gelijkmatig met donkerbruine schubben bestrooid en met

fijn bruin aderbeloop. Voorvleugels met een in de middencel

en cel 1° gebogen lijntje bij den wortel en twee tegen den

binnenrand uiteenwijkende, waarvan de eerste, dikkere,

geheel ongebogen, de tweede onder ader 3 gevorkt is;

de wortelwaartsche tak is iets geslingerd, de tweede loopt

juist in den binnenrandshoek uit. Cel 3 met een bruin vlekje.

Achtervleugels met twee, zich bij die der voorvleugels

aansluitende lijnen, de tweede iets geslingerd. Franjelijn

scherp bruin. Onder is op voor- en achtervleugels de tweede

lijn gevorkt, ontbreekt het wortellijntje en heeft de dwars-

ader der voorvleugels een bruin streepje.

Geene aanduiding van vangplaats.

GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA,

67 Adrasata m. — nov. sp. PI. 5, f. 8.

Alis anterioribus margine posteriore recto, posterioribus

angulatis; ferruginanti-cinerea, lineis transversalibus

parallelis brunneis, post illarum tertiam fascia lata

griseo-fusca, in anterioribus binis maculis obscuris notata.

Een gaaf mannetje van 21 mm.

Naast Abydata Guenée en van denzelfden vleugelvorm,

dus ook verwant aan Infusata en Diffusata. Van Abydata

verschilt zij naar de beschrijving : 1° door de mindere grootte

(30 mm. en 21) 2° door de grondkleur; hier vuil grijsgeel

als sommige exemplaren van Acidalia aversata, daar beenwit,

3° door den band achter de derde lijn der voorvleugels,

die aan den voorrand geene twee zwarte stippen heeft, maar

eene bruine vlek en buitendien eene zwartgrijze aan den

binnenrandshoek. Overigens is er veel overeenkomst.

Palpen, kop en onderhelft van den halskraag bleekbruin,

de bovenhelft zwartgrijs. Vleugelgrond met fijne flaauwe

dwarsschrapjes; eerste dwarslijn op de ondervoorrandsader,

tweede (over een flaauw middenpunt heengaande) op de

binnenrandsader, derde aldaar en op ader 6 flaauw gebroken.

Op de achtervleugels de dwarslijn en het middenpunt als

bij Abydata. Grijze band tegen den achterrand dunner

wordende, vooral aan de voorvleugelpunt. Franjelijn op de

voorvleugels in alle cellen met zwarte stippen, op de achter-

vleugels slechts met enkele flaauwe, grijsbruine. Franje iets

donkerder dan de vleugelgrond. Kleur van het achterlijf

tegen de punt okergeel wordende. Onderzijde meer geel,

de grijze band donkerder en tegen de getande (ook op de

achtervleugels duidelijke), dubbele laatste dwarslijn zamen-

getrokken; middenpunten duidelijk, franjelijn als boven.

Achterpooten als bij Abydata.

Het exemplaar is den 20** December 1871 bij Kingston

op Jamaica gevangen.

ST. THOMAS EN JAMAICA, 71

FAMILIA XV. FIDONIDAR GUENEE.

Gen. Cvcromra Guenée.

68 Endotrichiata m. — nov. sp. Pl. 5, f. 9.

Alis anticis fuscis, fascia basali grisescente, apice ferru-

ginoso sejuncto a disco linea obliqua denticulata nivea,

posterioribus rubido-canis, linea ineurvata alba.

Een vrij gaaf wijfje van 20 mm.

Deze vlinder, die door kleur en vleugelvorm aan het

Pyralidengenus Endotrichia herinnert, behoort duidelijk tot

het genus Cyclomia van Guenee. Herrich-Schäffer heeft dit

genus niet; het is het naast verwant aan Sarracena H.S.

waarvan het zich op het eerste gezigt door de afgeronde

achtervleugels onderscheidt. Cyclomia behoort dus tot de

Phytometrina met gedeelde aanhangcel.

Van de drie door Guenée beschreven soorten onderscheidt

Endotrichiata zich dadelijk door de paarsgrijze (bij de anderen

gele) achtervleugels met witte booglijn, verder hebben de

voorvleugels geen middenring.

Zuiger duidelijk. Palpen snuitvormig vooruitstekende,

bijna twee en een half maal zoo lang als de kop; zij

hebben op zijde een donkerbruin lijntje en zijn overigens

als kop en thorax helder oranjebruin. Sprieten draadvormig.

Vleugels langwerpig; de voorvleugels met uitstekende, iets

omgebogen punt; de achtervleugels afgerond. De teekening

rigt zich naar den type der Larentiën en vertoont een door

een lichten band gescheiden donker wortel- en middenveld ;

het laatsste weder tegen het franjeveld begrensd door

eene lichte lijn. Wortel- en middenveld chocolaadbruin,

eerste lichte band grijs, aan voor- en binnenrand met vier

witte vlekjes afgezet. Van den voorrandswortel loopt in cel

12 eene oranjebruine lijn horizontaal tot aan het witte

vlekje dat den grijzen band tegen het middenveld begrenst

en gaat dan, hare rigting veranderende, langs het midden-

12 GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA,

veld naar beneden, waar zij even boven het witte vlekje

aan den binnenrand eindigt. Enkele oranjebruine schubben

zijn ook aan het begin van het middenveld langs den

voorrand te zien. Dit heeft verder eene flaauwe, donkerder

middenvlek en is franjewaarts begrensd door eene dikke

eerst helderwitte en dan bruine lijn, die zeer schuin, iets

gegolfd, van drie vierden van den voorrand in de rigting

van de helft des achterrands loopt, doch dien niet geheel

bereikt. De hierdoor afgesneden vleugelpunt is licht oranje-

bruin. De onderhelft van het franjeveld (hier zijn de schubben

iets afgewischt) is chocolaadbruin en alleen in cel 1° en

nog een weinig in 1° van het middenveld gescheiden door

een helderwit en oranjebruin lijntje. Van de franje’zijn slechts

overblijfsels te zien en deze gekleurd als de vleugels.

Onder is de teekening als boven doch de achtervleugels en

voorvleugelpunt bleek chocolaadbruin, het overige donker-

grijs. Op voor- en achtervleugels is de dwarsader regt, 5

ontspringt uit haar midden, 3 en 4 zijn gescheiden, 6 en

1 der achtervleugels gesteeld. Voorvleugels met eene ge-

deelde aanhangcel, 6 en de steel van 7—9 uit hare spits,

10 uit haren voorrand, 11 uit de middencel, 12 vrij.

Achterlijf zeer spits, grijsbruin, met langen, uitstekenden

eijerlegger. Pooten gewoon gevormd en gespoord, glad

beschubd.

Het exemplaar is in het begin van Mei bij Barro Blanco

gevangen.

FAMILIA XVII. ZERENIDAE GUENEE.

Genus PantHERODES Hübn.

69 Colubraria Guenée.

Zeer vele exemplaren (allen mannetjes) zonder aanduiding

van vangplaats en die dus waarschijnlijk in de omstreken

van Bogota zijn gevangen. Zij behooren allen tot den type

ST. THOMAS EN JAMAICA. 43

van Guende en varieëren naauwelijks. Pantherodes kan

naauwelijks van Abraxas Leach (Zerene Treits. Led.) worden

gescheiden. Ik vind alleen verschil in de sprieten, die

„uiterst kort behaard zijn en in de voorvleugeladeren. Pan-

therodes heeft er 12; 7—10 zijn gesteeld, 12 doorsnijdt

ader 11. Ook zijn de achterpooten dikker en hun scheen

sluit eene pluim van gele haren in.

Of Colubraria Guenée wel specifiek van Pardalaria Hübn.

verschilt, zou ik betwijfelen; het geheele onderscheid komt

daarop neder, dat bij de eerste de grond der voorvleugels

olijfgroen is en bij de tweede goudgeel; de vleugelvorm

en teekening zijn geheel dezelfde en de door Guenée af-

gebeelde varieteit van Pardalaria duidt op eenen overgang.

FAMILIA XX. LARENTIDAE GUENÉE.

Genus EuritHecıa Curtis.

Zeven soorten van dit genus zijn door den heer von Nolcken

in de omstreken van Bogota verzameld; drie daarvan hebben

eene gedeelde, vier eene ongedeelde aanhangcel; de eersten gaan

dus over op Larentia (Cidaria m.) doch de vleugels en hunne

teekening zijn zeer geprononceerd naar den type der Eupitheciën

gevormd.

Slechts drie der (allen onbeschrevene) soorten zijn voor be-

kendmaking vatbaar.

10 Rubigata m. — nov. sp. PI. 5, f. 10.

Alis elongatis canis, fusco undulatis, plaga discoidali

ochracea et post illam linea transversali fusca, dentata

in venis; collo obscuro.

Drie exemplaren waarvan twee gaaf; 20—22 mm.

Duidelijk in de groep van /nnotata Hfn. behoorende en

zelfs vrij na aan die soort verwant, doch zich duidelijk van

haar en van alle overige mij bekende europesche soorten

GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA,

onderscheidende door de vuil roestbruine kleur, die op de

helder lichtgrijze voorvleugels den binnenrandshoek der

middencel en de wortelhelft van cel 4 en 5 beslaat. Ook

de voor- en binnenrand zijn aan den wortel zoo gekleurd.

Dwarsader der voorvleugels met eene dikke zwarte stip,

die der achtervleugels met eene kleine. Aan den voorrand

der voorvleugels ziet men tot tweederden het schuine

begin van zeven donkere lijnen, die ongeveer parallel en

op de onder-voorrandsader gebroken zijn; daaronder worden

de eerste zes zeer flaauw, verdeelen zich in twee groepen

van drie en loopen ongeveer parallel met den achterrand,

geslingerd naar den binnenrand; op de aderen en in cel

1° zijn zi) iets duidelijker. De zevende lijn is echter over

haar geheel beloop duidelijk, donkergrijs en heeft wortel-

waarts kleine zwarte tandjes op de aderen. Achter haar ver-

toont zich eene streep, die iets lichter dan de vleugelgrond

is en door twee op de aderen gegolfde en verdikte donkere

lijnen gedeeld en begrensd wordt. Het begin dezer streep

staat meer vertikaal dan dat der laatste van de zeven eerste

donkere lijnen, zoo dat het bij ader 7 daarop stuit; verder

loopt de lichte streep juist langs de vermelde lijn. Franjeveld

iets donkerder grijs, vooral aan de vleugelpunt, in cel 3 en 6

iets lichter, verder met eene fijne witte golflijn, die aan haar

begin getand, verder slechts gegolfd en wortelwaarts bruin-

achtig beschaduwd is. Franjelijn zwart, op de aderen fijn licht

afgebroken en de lichtgrijze franje daar met zwarte vlekjes.

Achtervleugels iets donkerder en vuiler grijs, bijna onge-

teekend; aan den binnenrand met zwarte en bruingrijze

sporen van lijnen.

Palpen tweemaal langer dan de kop, op zijde zwart-

grijs, boven meer lichtgrijs; kop bijna wit; halskraag

zwartgrijs, ook de wortel der overigens bijna witte schou-

derdeksels. Middengedeelte van den rug des grijzen achterlijfs

roestkleurig getint. |

Onderzijde donkergrijs, de achtervleugels met sporen van

donkere booglijnen, de middenvlekken en franje als boven.

ST. THOMAS EN JAMAICA. 15

_Aamhangeel der voorvleugels gedeeld. Achterscheenen met

vier sporen.

De gave exemplaren zijn den 19° en 23°" Maart by

Bogota gevangen, het derde met N° 41 geteekend.

71 Indefinata m. — nov. sp. PL 5, f. 11.

Alis valde elongatis, pulveroso canis, anterioribus fascia

medio dilatata dilutiore, limbo posteriori obscuriori venis

albescentibus linea undulata minus distincta.

Twee gave exemplaren van 22 mm.

Mede uit de Innotata-groep, nog langvleugeliger dan de

voorgaande soort en zich onderscheidende door de flaauwe,

iets vervloeijende teekening. De lichte band is tusschen

ader 2 en 6 de helft breeder dan aan voor- en binnenrand

en heeft op ader 6 een naar de vleugelpunt gerigten tand.

Opmerkelijk zijn ook de lichte aderen van het donkergrijze

franjeveld en de flaauwe, vlekkige naauwelijks lichtere

golflijn.

Grondkleur der vleugels stofgrijs, achter den lichten band

donkergrijs en ook boven de ondervoorrandsader door het

aldaar vlekkig verbreede begin der dwarslijnen, die ten getale

van 5 of 6 zijn en onder den voorrand der middencel zeer

flaauw worden, zonder merkbare verdikking op de aderen

of in eel 1*; zij loopen overigens zeer schuins, parallel

met den achterrand. Voor- en binnenrand der middencel

afgebroken zwartgrijs. Zevende donkere lijn iets duidelijker

doch eerst aan ader 6, wortelwaarts met kleine tandjes op

de aderen. Geene middenvlek. De donker gedeelde lichte

band franjewaarts door eene zeer duidelijke, getande donkere

lijn begrensd, die op ader 2, bijna in den binnenrandshoek ,

merkbaar verdikt is. Golflijn digter bij den lichten band

dan bij den achterrand, vrij breed.

Achtervleugels lichter grijs, het achterrandsderde band-

vormig donkerder met flaauwe golflijn; fijne stippen op

ader 2—4 zijn zwartgrijs. Franjelijn in de cellen donker-

grijs; franje lichtgrijs, op de aderen lichter gedeeld. Onder-

16 GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA,

zijde met dikke zwarte middenpunten en donkergrijzen

buitenrand. Aanhangcel ongedeeld. Pooten gewoon gespoord.

Achterlijf onder grijswit, boven donkergrijs, in het midden,

vooral tegen de punt bijna zwartgrijs. Palpen, kop en

halskraag lichtgrijs; de rug van den thorax zwartgrijs.

De exemplaren zijn den 23" Februarij en 19° Maart bij

Bogota gevangen.

12 Wermiculata m. — nov. sp. Pl. 6, f. 1.

Alis elongatis coerulescenti-cinereis, lineolis numerosis

nigris, punclo discoidali majore, linea undulata nulla.

Een zeer gaaf mannetje van 20 mm.

Onder de 75 europesche soorten, die ik van het genus

Eupithecia bezit is geene regte verwante van deze nieuwe

species te vinden. In kleur gelijkt zij Constrictata Gn. het best,

in vleugelvorm Pimpinellata Hübn., er is echter nog velerlei

belangrijk verschil op te merken.

Palpen niet ten volle tweemaal zoo lang als de kop, op

zijde zwartgrijs; boven, als gezigt en schedel, lif en

vleugels, fraai blaauwgrijs, in de tint van Scriplaria H.S.

doch helderder en frisscher. Teekening fijn, doch hier en

daar zeer flaauw en dus over het geheel niet duidelijk;

intusschen is de type der Eupithecien teekening — drie maal

drie aan den voorrand parallele dan gebrokene en zich in

drie groepen verdeelende, geslingerde, donkere lijnen, een

zwart middenpunt en eene golflijn achter het derde drietal

lijnen (waartusschen de grond merkbaar lichter is) zeer

goed te ontdekken.

Bij deze soort loopen de lijnen iets steiler dan de achterrand

der voorvleugels; het eerste drietal is boven de middencel

en in cel 1° duidelijk, fijn zwart, daar tusschen door zwarte

stippen op de middenader aangeduid. Tweede drietal alleen

aan den voorrand duidelijk, verder alleen de meest wortel-

waartsche zigtbaar, aan den wortel van ader 2 verdikt.

Van het derde drietal dat den lichten band insluit, is de

eersteonder den voorrand het scherpst gebroken, doch niet

ST. THOMAS EN JAMAICA. 2 id

zoo sterk als bij de beiden boven beschrevene soorten der

Innotata-groep en dus convergeert het begin der 8° en 9°

lijn minder sterk met haar. Zij is wortelwaarts op de aderen

een weinig zwart getand en in cel 2, 3 en 7 zijn lijnen

en lichte streep bijna geheel uitgewischt en afgebroken

zoo als meer, doch vooral duidelijk bij Eup. Abbreviata

voorkomt. Golflijn in het iets donkerder franjeveld hoogst

onduidelijk.

Achtervleugels iets bleeker, alleen aan den binnenrand

met sporen van lijnen, verder ongeteekend. Franjelijn op

de voorvleugels in de cellen met zwarte streepjes, franje

donker gevlekt; op de achtervleugels beiden zeer flaauw

donker geteekend. Achterlijf blaauwgrijs. Aan de onder-

zijde de voorvleugels zwartgrijs, aan den voorrand licht

gestippeld, de achtervleugels lichter met donkere boog-

lijnen. Franjelijn geheel donker, franje als boven.

Achterscheenen met 4 sporen. Aanhangcel gedeeld.

De heer von Nolcken ving het exemplaar den 14°" Febru-

arij bij Bogota.

Genus Raopatopes Guenée.

13 Patrata m. — nov. sp. Pl. 6, f. 2.

Alis anterioribus albis, mgro, fusco et viridi marmoratis ,

lunula discali atra, plaga obscuriori in cellulis 4° et 5*

ante lineam undulatam ; tibus posticis quadrispinosis.

Een mannetje, iets afgevlogen. 38 mm.

De merkwaardige sprietvorm waarop Guenée onze aan-

dacht vestigt, is niet alleen aan Rhopalodes eigen doch

komt ook bij het oostindische genus Remodes voor; daar

echter zijn de sprieten niet zoo in het oog loopend knods-

vormig als hier.

Palpen regt uitstekend, schraal tweemalen zoo lang als de

kop, met naar voren verbreed, buitenwaarts zwart tweede lid,

het derde leedje half lichtbruin en zwart. Gezigt oranjebruin,

GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA,

Sprieten lichtbruin. Thorax met mosgroene schouderdek-

sels, naar achteren meer bruingeel, even als het lange

dunne achterlijf; dit op den rug van ring 1 met 4 zwarte

stippen, op ring 2 met twee, aan de punt met een zwart

vlekje.

De naar achteren zeer verbreede, bijna klaverbladvormige

voorvleugels hebben een witten grond en zijn met een groot

aantal gegolfde, onder de helft van cel 1° schuin loopende

donkere lijnen digt bedekt. Drie bij den wortel en twee

maal drie in het midden zijn duidelijker, zwart, en de

grond tuschen haar geelachtig mosgroen, de overige lijnen

zijn mosgroen of roestbruin. Zoodoende wordt een wortel-

veld, een breede eerste lichte band, en een in het midden

licht en met eene zwarte halve maan geteekend middenveld

afgescheiden. Achter het middenveld een roestbruin gedeelde

smalle tweede lichte band. Franjeveld voor de golflijn, die

uit ronde witte boogjes in alle cellen bestaat, mosgroen,

in cel 4 en 5 zwart, daar achter met bruine vlekjes.

Franjelijn met dubbele zwarte stippen bij de aderen.

Achtervleugels onder en boven ongeteekend, vuil wit.

Deze achtervleugels zijn zeer merkwaardig gevormd. Veel

kleiner dan de voorvleugels en wel de helft smaller, zijn

zij onder de middencel bijna tot aan den wortel gespleten,

het onderste gedeelte lobbig verbreed en rondom met franje

bekleed; tusschen beiden ziet men nog een met gele haren

digt bezet, donkerbruin steeltje. Zij vertoonen dus de

eigenaardigheden van Lobophora ten sterkste ontwikkeld.

Verder draagt hunne middencel boven in het midden eene

pluim van geelwitte haren en hunne ader 4 op de onderzijde

eene dergelijke,

Dat de nervuur mede afwijkt is te denken; zij is even-

wel omtrent gelijk aan die der Lobophora-mannetjes. Ader

8 is wel vrij, doch loopt digt langs den voorrand der

middencel en is daarmede aan het eind door een dwars-

adertje verbonden; vervolgens is zij sterk gebogen. Ader

6 en 7 komen ongesteeld uit een punt; 5 uit het midden

ST. THOMAS EN JAMAICA. 79

der steile dwarsader; 4 is eene voortzetting van den binnen-

rand der middencel: 2 en 3 niet te onderscheiden.

In de voorvleugels staan 2, 3 en de gebogene ader 4

bijna evenver van elkander, 5 komt uit het midden der

dwarsader, 6 uit het midden van den achterrand der ge-

deelde aanhangcel, 7 en de steel van 8—10 uit hare spits,

11 uit haren voorrand; 12 is geheel vrij.

Pooten lang, dun, glad beschubd, geel en wit, zwart

gevlekt, de middenscheenen met 2, de achterscheenen met

4 sporen (volgens Guenée bij zijne Castnata 2 de laatsten

slechts met één paar).

Het exemplaar is met N° 63 gemerkt.

Genus ScorpyLia Guenée.

Dit genus is synoniem met Baptria Hübn. en Herr.-Sch. Diplo-

chroa Herr.-Sch. kan er niet van gescheiden worden en ook

Guenée’s familie I en III van Krateina behooren daarbij, zoo dat

het genus tamelijk soortenrijk wordt. Onder de europesche is

Minoa het naast aan Baptria verwante genus en Herr.-Schäffer

vereenigt het er zelfs mede in zijn Syst. Verzeichniss der europ.

Schmett (zie Syst. Bearb. deel VI). De middencel der voorvleugels

is echter bij Baptria tusschen ader 5 en 6 niet geheel open,

verder is de aanhangcel der voorvleugels ongedeeld en zijn de

palpen veel langer.

Zeven soorten, die tot dit genus kunnen worden gebragt, zijn

door den heer von Nolcken verzameld en daarvan vijf onbe-

schreven.

(Geel gevlekte vlinders.)

74 Atalantata Guenée.

Vier exemplaren, met N° 63 geteekend.

Bij Guenée’s beschrijving heb ik nog te voegen, dat de

voorvleugels aan den wortel zwartgrijs bestoven zijn en de

80 GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA,

voorrand op een derde zulk een vierkant vlekje heeft;

ook is de franje grijsbruin, tegen den binnenrandshoek der

voorvleugels zwart.

15 Hippomenata m. — nov. sp. PI. 6, f. 3.

Alis nigris plaga magna basali discalique fulva, maculis

costalibus alrıs, undulata in cellulis 2° et 3° alarum

anleriorum et crenulata versus marginem anteriorem

posticarum.

Een gaaf paar van 19,5— 20 mm.

Op dezelfde wijze geteekend als Atalantata, met goudgele

wortelhelft der voorvleugels en zich dus onderscheidende

van Partitata Guenée, waar de wortel , d’un jaune fauve”

is en van Quadruplicaria Hbn. (Discordata Gn.), Haemataria

H. S. en Melanicterata Led. die eenen grooten gelen dwars-

band of dwarsvlekken op de tweede helft hebben. Van

Alalantata onderscheidt haar de mindere grootte (30 tegen

20 mm.), de koolzwart gevlekte wortelhelft van den voor-

vleugelvoorrand, de ronde bogt waarmede het geel in cel

2 en 3 der voorvleugels in het zwart treedt, dat bij Atalaniata

op die plaats regt afgeneden is, de bijna geheel zwart-

gekleurde cel 1 dier vleugels, verder ook de verschillend

geteekende achtervleugels waar het geel niet op ader 1°

zwart gedeeld wordt maar het geheele midden der vleugels

beslaat en tegen den voorrand door een zwart vlekje is

ingesneden, terwijl het zwart aan den binnenrand met eene

gele lijn en een paar vlekjes is versierd. Eindelijk is het

geel donkerder en de franje zwart en witbont gevlekt.

Aan de onderzijde staat het lichte vlekje aan den voor-

rand van de donkere voorvleugelpunt nader bij het geel

dan bij de spits en niet juist in het midden, zoo als bij

Atalantata, en hebben de achtervleugels eenen geheel don-

keren, bogtigen achterrand.

De exemplaren zijn met N° 24 gemerkt.

ST. THOMAS EN JAMAICA. 81

IT.

(Wit gevlekte vlinders.)

Deze soorten kunnen tot drie afdeelingen worden gebragt.

A. Voorvleugels met witte vlek op den binnenrand :

1. de punt ongevlekt: Basilata Gn., Conduplicaria Hübn.,

Conflictata Gn. en Gratulata Gn.

2. nog eene witte vlek tegen de punt: Cynthiata Doubd.

B. Met witte vlek tegen de punt der voorvleugels, hun binnen-

rand ongevlekt :

1. de achtervleugels zonder witte vlek, met witte boog-

lijn en aderloop : Radiaria H.S., Siliquata Gn.

2. de achtervleugels met witte vlek, zonder witte boog-

lijn; aderbeloop eenkleurig met den grond:

a. de vlek der voorvleugels dubbel: Fluminata m.

Dispilata m.

b. de vlek der voorvleugels enkel : Monospilata m.

C. Met witten dwarsband der voorvleugels : Tibialis Esp., Haber-

haueri Led., Kindermanni Brem. en Ambiguata m.

16 Gratulata Guenée.

Zes exemplaren, waarvan twee in het begin van Maart bij

Tusagasuga gevangen zijn en de overigen met N° 20 en 64 zijn

gemerkt.

Guenée’s beschrijving past vrij wel, doch geloof ik niet sterk

aan het specifiek verschil zijner vier soorten; misschien is

Conflictata, die een vierde grooter is dan de anderen, eene goede

soort, maar dan zullen er nog wel andere verschilpunten zijn

GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA,

17 Fluminata m. — nov. sp. PI. 6, f. 4.

Nigra, alis anterioribus macula obliqua bipartita alba,

posterioribus plaga discoidah alba, his sublus fascia

fluminiformi undulata alba ostio permagno.

Drie exemplaren waarvan een vrij gaaf; 22 mm.

Deze en de volgende soort onderscheiden zich van Radiaria

H.S. en Siliquata Gn. hierdoor, dat de witte vlek der voor-

vleugels gedeeld is en de achtervleugels in plaats van een

tot drievierden wit aderbeloop dat door eene witte booglijn

begrensd wordt, eene groote witte middenvlek hebben.

Ook is hunne onderzijde zwart in plaats van kaneelbruin.

Voorrand der voorvleugels met drie geelwitte langslijntjes

op evenwijdigen afstand. Witte vlekken tegen het eind der

middencel en aan den wortel van cel 3 staande, beiden

slechts door eene haarfijne zwarte lijn gescheiden en cel

2 geheel zwart. Witte vlek der achtervleugels naar achteren

verbreed. Aan de onderzijde zijn de voorvleugels in cel 1

bleeker, zwartgrijs en voor zoover zij door de achtervleugels

bedekt worden, wit. Aan den voorrand ziet men eene onder-

aan spitse witte streep op een derde, die tot aan de midden-

ader komt, eene breedere op de helft, die uit de beide

vlekken der bovenzijde bestaat, verbonden met een wit

vlekje aan den voorrand en eene kleine geelwitte vlek bij

de punt. Achtervleugels met witte en gele vlekjes en schrapjes

en in het midden met eene gebogen witte teekening, die

eenigzins op eenen tegen zijnen mond zeer verbreeden stroom

gelijkt. Franje zwart en witbont. Buik en voorborst grijs-

wit, de pooten eveneens gevlekt. Palpen onder wit, boven

zwart. Aangezigt met geelwitte zijderanden.

Ader 6 der voorvleugels komt bij deze soort uit den

achterrand der middeneel.

Een der exemplaren is in het begin van Mei bij Barro

Blanco gevangen, het andere in Maart bij Muzo, het derde

met N° 64 geteekend.

ST. THOMAS EN JAMAICA. 83

78 Dispilata m. — nov. sp. Pl. 6, f. 5,

Fusconigra, sublus fusca, alis anterioribus maculis duabus

divaricatis, oblique posilis, et posterioribus plaga discali

subrotundata, albıs.

Drie exemplaren waarvan een vrij gaaf; 20—22 mm.

Onderscheidt zich van Fluminata doordien de beide witte

vlekken der voorvleugels door eene breede zwarte tusschen-

ruimte gescheiden zijn. De bovenste staat op drievierden

der middencel vóór de dwarsader en heeft boven zich nog

een grijswit vlekje aan den voorrand, de onderste wordt

door ader 3 gedeeld in eene grootere, vierkante in het

midden van cel 2 en eene kleinere, driekante daarboven

aan den wortel van cel 3. Verder ziet men nog eene ronde

witte stip onder den voorrand in cel 7 en een fijn wit

langsstreepje daarboven op den voorrand. Witte vlek der

achtervleugels grooter dan bij Fluminata en ronder; in haar

een zwart vlekje boven aan de dwarsader; haar achter-

rand afgerond, gegolfd.

Op de als boven, doch scherper wit geteekende onderzijde

is de zwartgrijze grond aan den voorrand en op de punt-

helft der voorvleugels en op de achtervleugels zoo sterk

met okergele en bruinroode schubben bezet dat hij er ge-

heel door bedekt wordt.

Franje eenkleurig, als de vleugels, tegen de voorvleu-

gelpunt en in het midden der achtervlengels met witte spits.

Lijf en pooten als bij de voorgaande soort geteekend.

Ader 6 der voorvleugels uit de spits der middencel.

Een der exemplaren is in het begin van Mei bij Barro

Blanco gevangen, de anderen met N° 64 en 20 geteekend.

19 Monospilata m. — nov. sp. PI. 6, f. 6.

Nigra, alis anterioribus supra macula unica alba, subtus

basi ferruginosis, posterioribus plaga discoidali ovali

alba.

Een iets afgevlogen wijfje van 22 mm.

GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA,

Het naast verwant aan Dispilata, doch slechts met eene,

ovale vlek der voorvleugels; ook is de vlek der achter-

vleugels bijna zuiver ovaal en haar achterrand geheel

ongegolfd.

Aan de onderzijde zijn de voorvleugels meer grijs dan

zwart, aan den wortel breed roestbruin, langs den voor-

rand evenzoo, iets donkerder bestoven.

Grond der achtervleugels zwartgrijs, doch tot tweederden

met dikke witte bestuiving, die zich in het midden tot

eene ronde vlek verdigt; verder is de geheele grond, be-

halve op de ronde witte vlek met roodbruine dwarsschrapjes

bedekt, die aan voor- en binnenrand op twee plaatsen op

een gehoopt zijn als begin en einde van twee boogstrepen.

Geene aanduiding van vangplaats.

80 Ambiguata m. — nov. sp. PL 6, f. 7.

Alis anterioribus nigris fascia lata alba, posterioribus albis

limbo postico migro.

Een twintigtal, meest gave exemplaren; 17,5—18,5 mm.

Het is niet met volkomen zekerheid dat ik deze soort

tot het genus Scordylia breng, want ader 4 der voorvleugels

staat bijna nader bij 5 dan bij 3, de aanhangcel is zeer

grooten driekant, alleen ader 8 en 9 komen gesteeld daaruit

en de steel van ader 6 en 7 der achtervleugels is zeer lang.

Dit alles, gevoegd bij de sterk afgeronde korte breede

vleugels, doet zeer aan eene verwantschap met sommige

Lithosina, o.a. Nudaria denken, doch bij de mij bekende

europesche soorten van dat genus is geene aanhangcel aan-

wezig, en de toestand van ader 6—11 is bij Ambiguata

ongeveer dezelfde als bij de andere Scordylia- (Baptria)

soorten. Van bijoogen zie ik geen spoor, het wortellid

der sprieten is klein en de zuiger duidelijk.

Kop en halskraag zijn zwart, de schouderdeksels en het

achterlijf grijswit, het laatste op den rug en tegen de

ST. THOMAS EN JAMAICA. 85

punt donkergrijs. Het wortelderde der voorvleugels is van

den voorrand tot ader 1 dof zwart met een grijswit streepje

op de middenader; cel 1, tot drie vierden wit, dun beschubd

even als een witte band, die even voor de helft van den

voorrand begint, en van daar tot aan ader 2 verbreed,

het midden van den vleugel beslaat. Wortelwaarts is deze

band eenigszins hoekig, franjewaarts rond gegolfd. Het

overige der voorvleugels is weder zwart met twee witte

stippen in cel 6 en 7, die bij sommige exemplaren ont-

breken.

Achtervleugels wit met zwarten, aan de punt ruim 1 mm.

breeden, naar onderen versmallenden, voor den staarthoek

geheel ophoudenden achterrand.

Onderzijde als boven geteekend, doch het wortelderde der

voorvleugels slechts donkergrijs door het van boven door-

schijnende zwart. Lijf grijswit, ook de pooten, het gebrpaar

buitenwaarts zwartgrijs.

Twee der exemplaren zijn in het begin van Maart bij

Tusagasuga gevangen, een derde met N° 55 gemerkt, de

anderen zonder aanduiding van vangplaats of tijd.

ELE

(Roodgeel gekleurde, zwart gerande,

plompe vlinders. Genus DırrocHroA H.S.)

81 Chrysopterata m. — nov. spec. PI. 6, f. 8.

Miniatofulva, fascia incurvata et interrupta media, altera-

que marginali, nigris, alis posticis subtus brunneorufis ,

fasciis duabus denticulatis luteis, maculisque margi-

nalibus albis.

Vijf exemplaren waarvan twee geheel gaaf; 18— 19 mm.

De nervuur is bij deze soort geheel als bij de typische

Scordylia-soorten (Afalantata-Dispilata) doch de zeer plompe,

bijna Hercyna-achtige bouw, de breede, met lange grove

GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA,

hare bekleede palpen en de mede ruigbehaarde thorax, kop

(met eene dikke pluim op het voorhoofd), dijen en scheenen

noodzaken mij, zooal niet tot de vorming van een nieuw

genus, dan toch tot de afscheiding in eene bijzondere af-

deeling. Een en ander toont duidelijk verwantschap met

Diplochroa bicentraria H.S. Exot. f. 540; bij deze is de

nervuur iets anders, doch niet genoeg afwijkende om de

vorming van een nieuw genus te wettigen.

Zuiger lang, opgerold. Palpen en voorhoofdskuif grijsbruin.

Sprieten draadvormig, zwart. Lijf kloek gebouwd, zwart,

grijsbruin behaard en beschubd. Vleugels klein; de voor-

vleugels met aan den wortel sterk gebogen, in het midden

geheel vlakken voorrand. Grond der bovenzijde vurig rood-

geel, een weinig glanzig en dus aan de schoone goud-

kleurige vlinders van het Lycaeninen-genus Polyommatus

herinnerende. Vleugelwortels en op de achtervleugels eene

iets getande streep langs den geheelen binnenrand zwart.

Eene op ader 2, 3 of 4 spits eindigende, min of meer

gezwaaide streep, die even voorbij de helft van den voor-

vleugelvoorrand begint en een in cel 3 scherp gebroken

dwarsband even voor het midden der achtervleugels zijn

mede zwart. Het kortst en ook het smalst is de streep der

voorvleugels bij een wijfje; de dwarsband der achtervleugels

is slechts bij twee mannetjes onafgebroken en te onder-

scheiden van het zwart aan den wortel, bij een exemplaar

is er slechts een vlekje aan den voorrand van overgebleven,

bij een tweede is bij in het midden afgebroken en bij het

vijfde exemplaar is het geheele wortelderde zwart met

vijf roodgele vlekjes der grondkleur. Achterrand zwart;

op de voorvleugels aan de punt zeer breed, bruinrood

bestoven en aan den binnenrandshoek in eene spitse punt

uitloopende, daar tusschen wortelwaarts rond uitgesne-

den, het beloop van de zwarte middenstreep volgende.

De rand der achtervleugels is in cel 4—6 verbreed, wor-

telwaarts flaauw getand.

Onder zijn de voorvleugels als boven geteekend, doch

ST. THOMAS EN JAMAICA, 87

de grondkleur iets bleeker, de voorrand en vleugelpunt

leemgeel bestoven. Achtervleugels roodbruin met geelach-

tig witte, ongelijke, ten deele wigvormige vlekken op

den achterrand en twee gebogen en getande, leemgele

dwarsbanden.

Franje roodgeel, met iets lichtere spits, op de boven-

zijde der voorvleugels tegen de punt grijsbruin. Ader 6

der voorvleugels ontspringt aan den wortel der aanhangeel.

Bicentraria Herr.-Sch. is grooter, heeft twee losse zwarte

vlekken in het midden der voorvleugels; verder is de

achtervleugelwortel niet zwart.

De exemplaren zijn op 10 en 27 Februarij en 4 en 9

Maart bij Bogota gevangen. Het eerst gevangen voorwerp

is het meest afgevlogen, die van 27 Februarij en 4 Maart

de gaafsten.

Genus PuipaLarTeryx Stephens.

Van dit genus dat ik, niettegenstaande het bijzondere in

kleur en teekening, dat de vlinders dadelijk doet herkennen,

niet van Larentia kan scheiden, heeft de heer von Nolcken

twee soorten medegebragt. Zij zijn beiden onbeschreven en

behooren tot afdeeling I van Guenée.

82 Lutulentata m. -— nov. sp. PI. 6, f. 9.

Cerina, abdomine et linea antemarginali nigropunctatis ,

alis anterioribus fuscogriseo irroratis, area mediana et

fascia altera transversali, definita serie punctarum

mgraram , concoloribus.

Vier en twintig exemplaren van beide seksen; 21—24 mm.

Deze soort heeft even als Vittata Bkh. (Lignata Hbn.) zwarte

stippen op het achterlijf doch onderscheidt zich van die

soort, hare naaste verwante, doordien op de voorvleugels

niet het middenveld onder de middenstip en de met eene

donkere schaduw uit de vleugelpunt overgoten tweede lichte

dwarsstreep het donkerst zijn, maar wel de donkere

GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA,

lijnen, die zich achter het middenpunt en die dwarsstreep

bevinden. De laatste wordt ook franjewaarts begrensd door

eene regelmatig flaauw gebogen dwarsrij donkere stippen,

die bij Vittata niet aanwezig zijn. Het donkere streepje

in de vleugelpunt is zeer onbeduidend en niet tot eene

donkere schaduw verlengd. Ook is Lutulentata grooter dan

Vitlata.

Palpen tweemaal zoo lang als de kop, op zijde zwart,

boven geelachtig. Sprieten stomp getand, lang en fijn be-

haard. Kop licht bruingrijs, de thorax grijsbruin tot licht

kaneelbruin, altijd veel donkerder dan het boven op iederen

ring met twee zwarte stippen getcekende licht bruingrijze

achterlijf. De donkere kleur van den thorax is eenigszins

over den voorrandswortel der voorvleugels verstoven. Grond-

kleur van de bovenzijde der vleugels een licht geel als

bij Vittata, maar vuiler, meer leemkleurig en met eenigen

glans; bij sommige exemplaren, vooral op de steeds iets

donkerder franje, met een rooden schijn. De teekening is

bij alle exemplaren zeer flaauw, veel flaauwer dan bij de

andere soorten van Phibalapterya en ook zeer fijn, bruingrijs.

Zij bestaat uit 4—5 onder den voorrand rond gebogen

lijnen aan den wortel, waarop het naauwelijks afgescheiden,

alleen aan de zeer fijne middenstip herkenbare middenveld

volgt, dat wortelwaarts door eene rond gebogen lin is

begrensd, terwijl het franjewaarts weder 4—5 donkere

lijnen heeft, wier begin aan den voorrand zeer schuins

loopt; daarop zijn zij op de ondervoorrandsader en aan-

hangcel zeer scherp gebroken, eerst een klein weinig

gegolfd en loopen dan parallel (ook met den achterrand) bijna

geheel regt naar den binnenrand. De onderste convergeert

bij een paar exemplaren met de laatste gebogen lijn aan de

wortelzijde van het middenveld of vormt er eene reeks van

ringetjes mede, gelijk bij sommige stukken van Vittata.

Na de tweede lichte streep komt dan de vermelde rij donkere

stippen, die bij sommige exemplaren ineenvloeijen. Franje-

veld slechts met sporen van eene donkere lijn.

ST. THOMAS EN JAMAICA. 89

_Achtervleugels tegen den binnenrand met sporen van

donkere lijnen, verder ongeteekend.

Franjelijn met in paren bijeenstaande, nooit geheel

ineengevloeide donkere stippen. Franje met twee donkere

deelingslijnen.

Onder zijn de voorvleugels als boven geteekend, de

achtervleugels veel sterker, onder anderen komen twee

boogrijen donkere stippen en een middenpunt zeer uit, alles

is echter digt grijsbruin of roodbruin bestoven.

Aderen der achtervleugels als bij Viltata, 3 en 4 wat

verder van een.

De exemplaren zijn op 11 en 27 Februarij, 9, 19, 23

en 25 Maart en 10 April bij Bogota gevangen, een exem-

plaar den 1** April bij Cucqueta een ander in het begin

van Mei bij Barro-Blanco. De overigen zijn met N° 20,

41, 62 en 64 gemerkt. De vlinder is dus van verschillende

plaatsen en schijnt niet zeldzaam.

13 Effluata m. — nov. sp. PI. 6, f. 10.

Cana, abdomine fuscofasciato, alis canis linea marginali

non interrupta nigrofusca, anterioribus costae parte

basali, lineola apicali et fascia altera transversal

flavescentibus, caeteris fascus fuscis.

Een gaaf mannetje van 18 mm. en een afgevlogen wijfje

van 19 mm.

Door de fijn donkere, onafgebroken franjelijn de naaste

verwante van: Polygrammata Bkh. en met eveneens getee-

kend achterlijf, doch op vuilwitten grond met donker hout-

bruine teekening.

Palpen slechts de helft langer dan de kop, donker grijs-

bruin als kop en thorax, de schouderdeksels naar achteren

vuilwit. Sprieten bijna draadvormig. Voorvleugels langs den

voorrand tot over de helft geelachtig, de voorrandswortel

grijsbruin. Wortelveld donkerbruin, door twee of drie lijnen

gevormd. Eerste lichte dwarsstreep bruingeel. Middenveld

GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA,

wortelwaarts met eene aan den voorrand kort gebroken,

bijna loodregte, breede donkerbruine streep, in het midden

(behalve aan den voorrand) geheel grijswit met eene dikke

zwarte middenstip. Franjewaarts heeft het middenveld 4 of

5 onder den voorrand scherp gebroken, dan bijna regte

fijne donkerbruine dwarslijnen, die tot in cel 1° verduis-

terd worden door eene breede roodbruine schaduw, welke

van de vleugelpunt uitgaat. De vleugelpunt zelf wordt ge-

deeld door een bruinwit streepje, dat naar onderen tot een

lichten stroom verbreedt, die de tweede lichte dwarsstreep

verheldert en ook de wortelzijde van het overigens donker-

grijze, met sporen van eene fijn witte golflijn geteekende

franjeveld.

Achtervleugels alleen tegen den binnenrand met over-

blijfsels van ongebogen donkergrijze lijnen en met eene

zwarte middenstip. Achterrand der achtervleugels min of

of meer getand. Franjelijn donkerbruin. Wortelhelft der franje

bruingrijs, achter eene donkere deelingslijn helderder. Onder-

zijde als boven geteekend, doch grof zwartgrijs bestoven.

Aderstelsel als bij Vottata.

Op den rug van het grauwgele achterlijf hebben de ringen

donkerbruine achterranden, vooral de eerste.

Bij het wijfje is de voorrand der voorvleugels tot bij

de punt geheel okergeel, het middenveld in het midden

donkergrijs en alleen de tweede lichte streep helderder,

licht okergeel.

Het mannetje is den 1° April bij Cucqueta, het wijfje

in het begin van Mei bij Barro Blanco gevangen.

Genus Scorosia Steph.

Drie soorten zijn verzameld en daarvan twee onbeschreven ;

deze behooren tot de tweede groep van Guenée. Allen be-

hooren tot afdeeling B van mijn genus Cidaria, zoo als het in

de vlinders van Nederland is beschreven.

ST. THOMAS EN JAMAICA. 91

Brunette mie nors spr PL Ty) fe:

Alis unterioribus subobtusis ex griseo fuscis, area media

sine dentibus extensis in cellulas 3° et 6°", lineola

undulata alba; posterioribus dilute fuscis subconcoloribus.

Vijf exemplaren waarvan drie vrij gaaf; 34—36 mm.

Vleugelvorm dezelfde als bij Dubitata en de achtervleugels

lichter, slechts met sporen van teekening en zoodoende

van de spitsvleugelige Brujata en Haesitata en van de op

de achtervleugels even sterk als op de voorvleugels ge-

teekende Blosyrata dadelijk te onderscheiden. Wat het

onderscheid van Dubitata aangaat, zoo bestaat dit daarin

dat het middenveld in cel 3 en 6 geene uitstekende punten

heeft maar franjewaarts door eene naar gelang der cellen

groot of klein rondgegolfde, flaauw gebogen zwarte lijn

begrensd is, die nergens uitsteekt en zelfs tusschen ader

3 en 6 vlakker dan elders is. De golflijn is sneeuwwit, doch

niet overal duidelijk; even onder ader 2 is zij echter tot

eene dikke stip verdigt en in cel 3 heeft zij steeds het

duidelijkste, zuiverst witte boogje, dat wortelwaarts met

witte, bij twee exemplaren zelfs tot eene formeele vlek

verdigte schubben is gevuld.

Palpen anderhalf maal zoo lang als de kop, en, als deze,

bijna zwart. Thorax iets lichter, donker grijsbruin; evenzoo

ook de grond der voorvleugels. Deze tot aan het eind van

het middenveld met in de cellen rond gegolfde donkere

lijnen, die aan den voorrand allen en een paar buitendien

aan de toegewende zijden van wortel- en middenveld dui-

delijker, bijna zwart zijn. Middenveld aan het begin, op de

onderste aderen, in het midden van den voorrand en bovenaan

de zwarte grenslijn met grijze schubben. In het midden is

het niet lichter zoo als bij Dubitata, doch aan de zijranden

der bovenhelft, even als bij die soort, zwart berookt. Tweede

lichte dwarsstreep iets grijzer, franjewaarts vrij duidelijk

begrensd. Golflijn door bijna zwarte bewolking verduisterd

en wel over haar geheele beloop.

92 GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA,

Achtervleugels lichter, donkergrijs, met licht gestippelde

aderen, sporen van donkere lijnen tegen den binnenrands-

hoek en eene fijne grijswitte golflijn. Franjelijn dik zwart,

op de aderen fijn houtgeel doorsneden, op de voorvleugels

de boogjes buitenwaarts met witte schubben. Lange franje

grijsbruin met lichte deelingslijn. Achterlijf op den rug

met dubbele zwarte stippen. Onderzijde bruingrijs, met vele

flaauwe donkere lijnen, licht en donker gestippelde aderen

en zwarte middenpunten. Aderen als bij Dubitata.

De exemplaren zijn allen met N° 20 gemerkt.

85 Pallidivittata m. — nov. sp. Pl. 7, f. 2.

Alis anterioribus apice subacuto, fusco marmoratis, fascia

lata costali lignea.

Zes gave exemplaren van 30—33 mm.

Zeer in het oog loopend door de ruim 2 mm. breede licht

‘ houtgele streep, die van den binnenrandswortel langs den

voorrand der donker en lichtbruin gemarmerde voorvleugels

loopt. De punt van deze is spits, iets omgebogen, de

achtervleugels lichter, bijna zuiver grijs, de zwarte, snuit-

vormige palpen ruim tweemalen zoo lang als de kop. Deze

en de halskraag zwart. Midden van den thorax en schouder-

deksels houtgeel als de voorrandsstrepen der voorvleugels

en deze verbindende. De wortel en ook iets verder de snede

van den voorrand zijn min of meer bruingrijs verduisterd

door het begin der gewone lijnen, die de verschillende

velden vormen; de lijnen van het wortelveld worden geheel

door de gele streep bedekt en slechts sporen van haar zijn

te zien. Middenveld wortelwaarts en boven de middenader

en ader 3 donkerbruin, verder bleekbruin, met flaauwe

gegolfde lijnen, franjewaarts door eene eerst iets geslingerde

dan sterk en ongeregeld gegolfde dikke zwartbruine lijn

begrensd en in de donkerbruine bovenhelft, tegen den

gelen voorrand stootende, met eene splintervormige, scherp

houtgeel gerande middenvlek. Tweede lichte dwarsstreep

ST. THOMAS EN JAMAICA. 93

min of meer bleeker, bruingrijs, door eene donkerder lijn

gedeeld. Franjeveld als het middenveld gekleurd met eene

onregelmatige, zwart verduisterde, in cel 2—4 tot eene dikke

streep verbreede geelwitte golflijn. Aan de vleugelpunt,

boven de gele voorrandsstreep, ziet men nog eene donker-

bruine vlek door het begin van houtgele lijnen doorsneden.

Achtervleugels als bij de voorgaande soort, doch nog flaauwer

geteekend, ook de franje en de franjelijn bijna eveneens,

doch van deze op de voorvleugels de vlakkere boogjes

wortelwaarts in cel 1, 2 en 3 bleekgeel afgezet. Achterlijf

aan den wortel met een zwartbruin bandje, verder grijs-

bruin, ongeteekend.

Onderzijde bruingrijs, met zwarte middenpunten en stippen

op de aderen en de vlekken van de golflijn der voorvleugels

als boven, maar grijswit. Aderen als bij Dubitata.

Een der exemplaren is in het begin van Mei bij Barro

Blanco gevangen, de anderen zijn met N° 20 gemerkt.

86 Affirmata Guenée.

Vier exemplaren waarvan een mannetje, dat den 8**

Februarij te Bogota ’s avonds in huis op het licht kwam

aanvliegen, vrij gaaf is; een tweede mannetje, den 4° Mei

te Bogota, mede in huis gevangen, is vrij slecht; evenzoo

twee wijfjes, met N° 20 gemerkt. Allen zijn even spits-

vleugelig, doch hebben niet meer dan 44—45 mm. vlugt

en zijn dus kleiner dan Guenée’s mannetjes.

Genus Ciparia Treitschke.

87 Combustaria Herr.-Sch. Exot f. 355. — Jacintharia Gn.

Mya 45830 Pls 12 fis 2:

Een mannetje; zonder aanduiding van vangplaats. De

bouw is geheel zoo als Guenée dien beschrijft, doch de

94 GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA,

vlinder wijkt in kleur en teekening eenigszins af. Zoo is

b. v. de eerste lichte band geheel groenachtig wit, het midden-

veld onderaan zeer verbreed, evenver franjewaarts strek-

kende als de tand in cel 2, het franjeveld voor de golflijn

niet roodbruin, maar geheel vuil lookgroen. Ik aarzel echter

om deze verschillen als specifiek aan te merken; mogt men ze

als zoodanig willen beschouwen, dan sla ik den naam van

Porraceata voor.

De vlinder is overigens eene Cidaria, afd. K, volgens

mij en aan Picata verwant, eveneens geaderd, doch wijkt

van al de europesche soorten af door de plooi der achter-

vleugels.

88 Subguttaria Herr.-Sch. Exot f. 406,7 — Guenée.

Vier exemplaren waarbij een zeer gaaf paar; het eene

gave exemplaar is den 17°" Februarij, het andere den 7°®

Maart bij Bogota gevangen. De slechte zijn met N° 62 en

65 gemerkt.

Het mannetje is volkomen gelijk aan Herrich-Schäffer’s

afbeelding, doch bij het wijfje slechts een klein plekje, in

cel 4 en 5 van den tweeden lichten band roodachtig, het

overige geheel donkergroen. Het beloop der teekening is

echter hetzelfde en de onderzijde geheel eveneens. Behoort

tot dezelfde afdeeling van Cidaria als Combustaria, doch het

mannetje is geheel normaal gevormd.

89 Circumeidata m. — nov. sp. Pl. 7, f. 3.

Alis anticis fuscocinereis, olivaceo tinetis, fascia media

exlus recta, intus angulata, coslam versus dilalata fusca,

marginem versus interiorem albo notata; alis posticis

et pagina inferiore dilute cervinis.

Een geheel gaaf paar; 27 en 32 mm.

Na verwant aan Subguttaria, doch de achtervleugels en

onderzijde zijn niet zwartgrijs, maar roodachtig en de lichte

plekken op de onderzijde der voorvleugels vuil okergeel in

ST. THOMAS EN JAMAICA. 95

stede van helderwit; de lichte plek aan den voorrand dier

vleugels is verder onder en boven even breed en niet onder

ader 6 tot het dubbele verbreed. In het oog loopend is ook eene

ovale, bleekere plek in de bovenhelft van het middenveld.

Sprieten draadvormig. Palpen weinig langer dan de kop,

dun, regtuitstekend, zwart. Groen en bruin gemengde thorax

met zwarte dwarsstreep over de voorhelft; aan het eind

van den rug twee dikke dotten van zwarte schubben, die

ik ook bij Subguttaria opmerk en welke mede bij een aantal

breedvleugelige europesche Cidarien voorkomen.

Aan den wortel der groen, grijs en bruin gemarmerde

voorvleugels ziet men een bandje van drie zwarte lijntjes,

dan volgt een breede band, die in het midden vuil zwartgrijs,

aan de randen groenachtig is. Middenveld wortelwaarts over

de middenader heen met eene diepe, stompe insnijding, in

cel 1° een weinig uitspringende. Franjewaarts ontbreekt de

gewone verbreeding in cel 3—5 geheel en het middenveld

isaldaar zoo vlak en geheel ongegolfd, als of de vermelde

verbreeding weggesneden was. Boven de middenader is het

veld donkerbruin met dikke, iets vervloeijende zwarte randen

en heeft in het midden de aan den voorrand hangende,

scherp omschreven ovale lichtere vlek. De onderhelft is bij

het wijfje bruin en mosgroen met twee ronde groenwitte

vlekjes in cel 1 en 1°, die door een donker lijntje gerand

zijn. Bij het mannetje is de onderhelft van het middenveld

sterk groenwit gemengd, bij beiden de franjewaartsche lijn

hier en daar verdikt zwart met een paar tandjes op ader

1 en 2. Tweede lichte dwarsstreep, groenwit bij den man,

vuilbruin bij het wijfje met bleek blaauwgroen boven en

mosgroen onder. Franjeveld voor de golflijn witgroen bij

den man, met donker kaneelbruine vlek aan voor- en

binnenrand, bij het wijfje bijna geheel vuil lichtbruin, onder

en boven naauwelijks donkerder. Golflijn alleen tegen den

voorrand wit, verder alleen te zien door de gegolfde afschei-

ding der geheel donkergroene, alleen op ader 5 zwart

bestoven tweede helft van het franjeveld.

GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA,

Franjelijn met zwarte boogjes; franje roodgrijs. Rood-

achtige achtervleugels en lijf zwart bestoven. Aan de onder-

zijde de voorvleugels tegen de punt met het begin van een’

zwartgrijzen band die franjewaarts eene gebogen rij van

drie of vier lichte stippen heeft, de achtervleugels met

twee donkere booglijnen en eene boogstreep.

Het eene voorwerp is den 10° April bij Bogota gevangen,

het andere met N° 20 gemerkt.

X X

90 Emmelesiata m. — nov. sp. PI. 7, f. 4.

Alis posticis albis, anticis olivaceo-fuscis migro punctatis,

fascia cinerascente alba intus irregulariler denticulata

et undulata, exlus pone medium fortiter dilatata el

paene ad marginem extensa.

Een vrij gaaf mannetje van 29 mm.

Aan Cid. (Emmelesia) alchemillata L. herinnerend en met

Cidaria truncata Hfn. naauw verwant; misschien evenzoo

varieerende.

Sprieten draadvormig. Palpen weinig langer dan de kop,

regtuitstekend, zwart als kop en thorax; deze aan het

eind zonder verdikking door schubben. De voorvleugels

zijn tot twee derden ongeveer geheel eenkleurig dofzwart,

alleen de eerste lichte band is bleeker, grijsachtig, aan

den binnenrand met twee witte stippen, franjewaarts met

sporen van een gegolfd wit lijntje. Hij is sterk met olijf-

kleurig okergele schubben bestrooid, die men ook, doch

minder, op den geheelen middenband kan waarnemen en,

weder in meerdere mate, op de wortelhelft van het boven-

deel des franjevelds. De middenader draagt eene kool-

zwarte stip.

Franjewaarts wordt het middenveld begrensd door eene

helder witte lijn, die aan den voorrand twee kleine en

twee grootere tandjes heeft, op ader 5 iets verdikt eene

ST. THOMAS EN JAMAICA. 97

halvemaanvormige insnijding van het middenveld volgt en

verder rond gegolfd is; de ronde uitstekken zijn even als

bij Alchemillata gevormd en die in cel 2 en 3 de grootsten.

Franjewaarts heeft de lichte streep vervolgens eene donkere

lijn en eene onduidelijke witte. Het franjeveld is, als gezegd,

in zijne bovenhelft olijfkleurig geel bestoven, vertoont aldaar

twee zwarte langsstreepjes op ader 5 en 6, en heeft eenige

grijze stippen als sporen der golflijn, die in de wit bestoven

onderhelft zeer duidelijk en helder wit is. Franjelijn met

dubbele zwarte stippen, de franje zwartgrijs en witbont

met nog eene donkere lijn over de wortelhelft.

Achtervleugels wit, ongeteekend, ook de franje; franje-

lijn met eenige fijne, donkere stippen. Achterlijf grijs met

wit gerande ringen en eene zwarte vlek aan de basis.

Onder zijn de voorvleugels zwart met witte dwarsstreep,

de franje als boven, doch helderder, de achtervleugels vuil-

wit, donker besprenkeld, met middenstip. Aderen als bij

Cidaria truncata Hfn.

Het exemplaar is met N° 20 gemerkt.

91 Morbosata m. — nov. sp. PI. 7, £ 5.

Cinerascenti alba, fasciis undulatis et lunulis sparsis

cervinis, alarum anteriorum cellula mediana earum

medium non altingente, puncto discoidali in margine

basali fasciae medianae locato. Subtus alarum anteri-

orum linea longitudinali et posteriorum venis ochraceis;

palpis capite duplo longioribus, rostriformibus.

Een vrij gaaf wijfje van 29 mm.

Deze vlinder heeft langwerpiger voorvleugels dan de

voorgaande soort en is nader aan de groep van Caesiata

verwant doch van de soorten van deze onderscheiden door

de lange smalle palpen, die ruim tweemalen de lengte van

den kop hebben en snuitvormig regt uitsteken. Zij zijn

zwartbruin, de onderhelft op zijde met gele haren.

Rug bij dit voorwerp ontschubd ; schouderdeksels vuilwit

GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA,

met donkergrijs streepje. Vuilwit is ook de grondkleur der

voorvleugels; hunne teekening donkergrijs. Wortelveld door

bestuiving zoo gekleurd; eerste lichte band in het midden op

den voorrand met eene zwartgrijze vlek, naar onderen met

drie donkergrijze lijnen en daarvan de middelste flaauw. De

middencel is korter dan gewoonlijk en daardoor staat de

gewone donkere vlek der dwarsader op den gegolfden, bijna

vertikalen wortelzoom van het middenveld. Dit aan de randen

met zwart grijze schubben, die alleen onder en boven, en

vooral aan den voorrand ineenvloeijen; franjewaarts is

het overal op de aderen licht afgebroken, rond gegolfd,

tusschen ader 2—5 het meest en daar een derde breeder.

Tweede lichte band met eene gegolfde, eveneens op de

aderen licht afgebroken, donkergrijze middenlijn en franje-

waartsche begrenzing. Franjeveld onregelmatig vuilwit en

donkergrijs geplekt; golflijn uit hoekige boogjes bestaande ,

in cel 3 bijna geheel uitgewischt, in 4—6 dikker, bijna

zwart, bovenaan met een donker streepje in de vleugelpunt

vereenigd. Franjelijn in de cellen met zwarte streepjes, die

verbonden worden door zwarte vlekjes op de wortelhelft

der iets geelwitte franje. Achterlijf en vleugels: grijs; deze

in het midden met drie naar boven verflaauwende, een

weinig gezwaaide wittere lijnen.

Onder zijn de voorvleugels zwartgrijs met sporen eener

witte dwarsstreep, de achtervleugels vuilwit met zwarte

middenvlek en getande donkergrijze middenlijn. Opmerke-

lijk is dat al de aderen der achtervleugels en eene lijn

onder den voorrand der voorvleugels okergeel zijn, vooral

wortelwaarts.

Vleugeladeren als bij Caesiata.

Het exemplaar is in het begin van Mei bij Barro Blanco

gevangen.

Genus Psazrones Guenée.

_ Dit genus is wel aan Cidaria verwant, maar de palpen zijn -

ST. THOMAS EN JAMAICA. 99

bijna twee en een halfmaal zoo lang als de kop, vervolgens is de

dwarsader der achtervleugels zeer steil zonder dat, gelijk bij de

Cidariën waar dit plaats heeft, ader 3 daarom met 4 uit één

punt ontspringt; zij komt uit den binnenrand der middencel, dui-

delijk vóór haren staarthoek; 6 en 7 der achtervleugels zijn

gesteeld; 3 en 4 der voorvleugels gelijk in de achtervleugels.

De steel van ader 8—10 der voorvleugels is zeer lang, en

komt met 7 uit de spits der gedeelde aanhangcel, 6 uit een

vierde van haren achterrand, 10 uit haren voorrand. De sprieten

zijn genoegzaam draadvormig, uiterst kort behaard, het voorhoofd

vlak (niet concaaf, zoo als Guenée zegt), de zuiger kort doch

. duidelijk spiraalvormig, de pooten gewoon gespoord. Het genus

zoude dus kunnen blijven bestaan.

De soorten schijnen in Zuid-Amerika niet zeldzaam te zijn;

ik ontving een dozijn exemplaren tot 7 soorten behoorende

waarvan echter slechts drie door goede voorwerpen zijn vertegen-

woordigd. Eene soort is nieuw.

92 Flavagata Guenée.

Drie exemplaren, waarvan een in het begin van Mei bij

Barro Blanco is gevangen en de anderen met N° 20 en 24

zijn gemerkt.

Het wortelveld is door eene boven de middenader stomp-

gebroken, ongetande geelwitte streep begrensd, het midden-

veld wortelwaarts door eene geheel vertikale en heeft in

de middencel aan de randen twee zwarte, ineenvloeijende _

vlekken, waaronder zich nog een geel vlekje vertoont. In cel

3 en 4 van den tweeden lichten band staat eene groote grauw-

bruine vlek, die franjewaarts de insnijding der groote donkere

vlek onder de vleugelpunt volgt en er door een halvemaan-

vormig geelwit streepje van is gescheiden. Dit streepje

wordt franjewaarts door een fijn donker lijntje begrensd.

Aan de onderzijde bemerkt men op de zwartgrijze voorvleugels

eene donker okergele langslijn onder den voorrand, die bijna

tot aan de punt doorloopt. De donkerbruine langsstreep der

bovenzijde, welke men op Guenée’s afbeelding opmerkt, doch

100 GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA,

waarvan hij in zijne tekst niet spreekt, is mede bij geen

mijner exemplaren aanwezig.

93 Paleata Guenée.

Drie exemplaren en daarvan een in het begin van Mei bij

Barro Blanco gevangen, de anderen met N° 20 gemerkt.

Minder regelmatig, zeer vlekkig, stroogeel en donker

grauwbruin geteekend, is bij Paleata het donkere wortel-

veld in cel 1° het breedst en scherp hoekig; de eerste lichte

band aan den voorrand donker gewolkt en met een donker

streepje in de middencel geteekend, overigens geheel stroogeel

en onderaan veel smaller. Het middenveld is bij twee exem-

plaren zeer smal en door eene gele vlek in den binnen-

randshoek der middencel afgebroken. Bij het derde is die

vlek slechts eene stip en daar hangt het veld in cel 3 en

4 te zamen met de donkere vlek der tweede lichte streep.

Franjewaarts heeft die vlek een tot den achterrand strek-

kenden gelen driehoek. De lichte band heeft overigens

slechts aan voor- en binnenrand donkere bewolking, die

alleen tegen laatstgenoemden met de donkere vlek in cel

3 en 4 zamenhangt. Onderzijde geteekend als bij Flavagata.

94 @creata m. — nov. sp. PI. 7, £ 6.

Flavescenti-alba, fascüs transversis ferruginosis, macula

trigona subapicali fusca, fascia mediana in cellulis

2—4 non dilatata et supra venam quintam macula

caligulaeformi alba.

Een gaaf mannetje van 17,5 mm.

Zich van Flavagata en Paleata onderscheidende door de

witte grondkleur en door den middenband, die in cel 2--4

niet breeder is dan aan den voorrand. Voorts is deze op

ader 5 ingesneden door eene witte teekening, die den vorm

van eene laars of voetje heeft, terwijl de bruine band achter

de tweede lichte streep onafgebroken is, bijna overal even

breed en men onder de groote zwartbruine achterrandsvlek

slechts een onregelmatig licht plekje ziet,

ST. THOMAS EN JAMAICA. 101

Palpen en aangezigt donkerbruin, schedel wit. Thorax

bruin, de tweede helft der schouderdeksels wit. Wortelveld der

donker roestbruin geteekende voorvleugels alleen onder de

middenader door een wit steepje van den eersten lichten

band afgescheiden; deze bruin, in het midden met eene

scherp getande witte lijn, franjewaarts door eene bijna

verticale wilte streep, tegen het middenveld begrensd, dat

om het witte voetje het donkerst is en van de onderhelft

van cel 1° tot den binnenrand een derde versmalt. Tweede

lichte band met eene afgebroken fijne bruine lijn. Boven

en onder de driekante zwartbruine achterrandsvlek is de

grond vlekkig wit en in cel 1 en 2 ziet men sporen eener

golflijn. Achtervleugels wit met eene donkere middenstip

een vlekje in den staarthoek en sporen van zulk eene booglijn.

Franje geelwit, op de voorvleugels zwartbruin gevlekt, op

de achtervleugels met bruingrijze stippen.

Achterlijf geelwit, op den rug met bruine en witte

schubben.

Onder zijn de voorvleugels bruingrijs met flaauw van

boven doorschijnende teekening en tegen den voorrand met

gele schubben, die geene lijn vormen zoo als bij de voorgaande

soorten; de achtervleugels zijn wit, donker gesprenkeld

met dezelfde teekening als boven, doch sterker uitgedrukt.

Het exemplaar heeft geene aanduiding van vangplaats.

Het is mogelijk dat deze soort Inundulata van Guenée

zou kunnen zijn, maar ik merk verscheidene uitdrukkingen

in zijne beschrijving op, die op mijne soort niet passen.

Zoo zijn o.a. de banden niet „obliques” maar wel steil,

de derde is bovenaan niet , brisée en angle ouvert” en de

achtervleugels niet „amygdaliformes’’ ook spreekt hij niet

van het voet- of laarsvormige witte middenvlekje.

Genus OpPisocontA Herr.-Sch.

Dit genus hetwelk Herrich-Schäffer in zijne analytische tabel

karakteriseert, zonder evenwel de soort, welke hij er toe brengt,

102 GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA,

nader te beschrijven (Hij zegt alleen „ Eine schöne Art aus Chile,

Vorderflügel wie bei Siona, Hinterflügel auf Rippe 6 spitz

vorgezogen), is door Guenée niet opgenomen en ik kan geen

zijner genera vinden dat er synoniem mede is. Het kan blijven

bestaan, hoewel de afwijking van Larentia (Cidaria Guenée)

wanneer men den vleugelvorm uitzondert, niet groot is.

Bij de onbeschreven soort, die ik tot dit genus breng, zijn

de vleugels als bij Siona decussata gevormd, doch nog scherp-

hoekiger, vooral bij het wijfje; de achterrand gegolfd, ader 3

en 4 der voorvleugels ontspringen verwijderd van elkander,

2—5 der achtervleugels op ongeveer evenwijdigen afstand om

den binnenrandshoek der middencel, 6 en 7 zijn lang gesteeld.

De sprieten zijn draadvormig, de zuiger lang, het voorhoofd vlak.

95 Herrichiata m. — nov. sp. Pl. 7, f. 7.

Lutea, griseo irrorala, alis anticis puncto discoidali nigro ,

fasciolisque transversalibus unaquaque e tribus constante

lineis, quarum illae secundae fasciolae a se invicem

disceduni.

Een vrij gaaf paar van 26 en 28 mm.

Palpen donkerbruin; kop, thorax en voorvleugels bruin-

achtig leemgeel, de laatsten met spitse, omgebogen punt en

in het midden rondgebogen, gegolfden achterrand. De tee-

kening is zwartgrijs en bestaat uit een gebogen bandje van

drie lijnen bij den wortel, een dergelijk doch in het mid-

den regter op twee derden, welks lijnen fijn gegolfd

zijn en aan voor- en binnenrand uiteenwijken, benevens

eene zwarte stip op de dwarsader met eene vlek er voor.

Tusschen de lijnen der banden is de grond grijs bestoven.

Golflijn uit eene gebogen rij zwarte stippen bestaande; het

franjeveld, vooral in cel 4—6, zwart beschubd. Zoo is de

teekening bij het wijfje; bij den man is de geheele vleugel

tot aan den tweeden dwarsband donkergrijs bestoven.

Achtervleugels bleeker met donkere middenstip en boog-

streep; hunne punt is spits, de iets gegolfde achterrand in

ST. THOMAS EN JAMAICA. 103

het midden stomphoekig. Franjelijn met dubbele zwarte

stippen op de aderen, de franje als de vleugels, met donkere

stippen en streepjes.

Onderzijde met de teekening als boven, doch grover en

vlekkig.

Pooten gewoon gevormd en gespoord. Ook in den vorm

van het lijf niets buitengewoons.

De exemplaren zijn op 12 Mei 1871 te Bogota gevangen,

waar zij op het licht kwamen aanvliegen.

FAMILIA XXL EUBOLIDAE GUENÉE.

Genus EusoLia Dup.

96 Momaria m. — nov. sp. Pl. 7, f. 9.

Sordide viridis, alarum anteriorum octo seriebus lineolarum

et lunularum nigrofuscarum saepe confluentium, quinta

sextaque angulosis, tertia inlus et septima extus cum

linea flava conjunctis.

Twee iets afgevlogen wijfjes van 32—42 mm.

Van al de soorten, die Guenée tot dit genus brengt,

afwijkende door kleur en teekening der voorvleugels. Deze

zijn namelijk donkergroen met acht dwarsrijen van dikke,

ongeveer driehoekige zwarte vlekken, die fijn bleek okergeel

gerand zijn en min of meer ineenvloeïjen. Vooral is dit het

geval met de vijfde en zesde rij. Deze zijn ook eenigszins

gebogen; de anderen meer vertikaal. De derde rij is franje-

waarts, de zevende wortelwaarts door eene smalle bleekgele

streep afgezet. Franje groen met zwarte stippen. Achter- —

vleugels en onderzijde donkergrijs, de laatste op de voor-

vleugels met sporen van de gele lijnen der bovenzijde.

Palpen tweemaal zoo lang als de oogen, regtuitstekende,

zwart met gele spits. Kop en thorax als de voorvleugels,

104 GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA,

achterlijf als de achtervleugels gekleurd; de lange dunne

pooten bruin met zwartgrijze, geel gevlekte tarsen.

De voorscheenen zijn half zoo lang als hunne dijen, de

vleugeladeren als bij Luridata Hin. (Palumbaria W. V. Treits.)

doch de steel van ader 8—10 der voorvleugels is langer

en ader 2—5 der achtervleugels ontspringen meer op even-

wijdigen afstand.

De exemplaren zijn met N° 20 gemerkt.

97 Fulgurata m. — nov. sp. Pl, 7, f. 8.

Supra isabellina apice griseo albofasciato; subtus alis

anterioribus rufis apice umbrino albofasciato, posteri-

oribus umbrinis, margine, vittis duabus et fasciola

obliqua albis.

Vier exemplaren waarvan drie geheel gaaf; 30—32 mm.

Streng genomen behoort deze soort tot het genus Sarracena

Herr.-Sch. (Sybarites Guenée), doch het mannetje heeft niets

van de vele bijzonderheden, die Guenée bij zijne Leptaliaria

en Chlamydaria H.S. beschrijft en daarom plaats ik haar

liever voorloopig in het genus Zubolia van Guenée waar-

mede de vleugelvorm meer overeenkomt. Het aderbeloop en

de pooten zijn als bij Momaria.

Sprieten draadvormig, kort behaard. Zuiger opgerold.

Voorhoofd vlak. Palpen ruim anderhalf maal zoo lang als

de kop, half zoo breed als de oogen, aan het eind plotseling

toegespitst. De punt der voorvleugels is scherp, doch niet

omgebogen; de steile, effene achterrand flaauw gebogen.

De punt, maar vooral de staarthoek der achtervleugels,

duidelijk.

Bovenzijde licht roodachtig kaneelbruin, naar het steen-

roode overhellende, de voorvleugels aan den wortel licht

grijsachtig, hunne punt van ader 4 af en eene versmallende

streep, langs den achterrand zwartgrijs.

De donkere voorvleugelpunt is met eene lichte streep

geteekend, die tegen den voorrand geelwit is, naar onderen

ST, THOMAS EN JAMAICA, 105

de steenroode hoofdkleur der bovenzijde heeft en daarin

vervloeit. Achtervleugels met drie flaauwe bleekere strepen,

die van onderen doorschijnen en waarover zie lager. Franje

der voorvleugels wit met roodachtige wortelhelft, die der

achtervleugels tot ader 5 wit, van daar tot den staarthoek

steenrood.

Onder zijn de voorvleugels in het midden licht bruinrood,

iets donkerder dan boven, de randen en de punt omberbruin

en de dwarsstreep in de laatste helderwit, alleen onderaan

met eenige roode schubben. De achtervleugels zijn mede

omberbruin; twee langsstrepen uit den wortel, eene dwars-

streep van twee derden der bovenste naar den staarthoek

en de voorrand scherp wit, hier en daar iets bruinachtig.

De onderste langsstreep (in cel 1°) houdt vóór den binnen-

randshoek op; de tweede begint zeer spits, doch niet juist

aan den wortel en loopt over de lange as der middencel

en ader 5 en de witte voorrand heeft in cel 7 een wortel-

waarts gerigten spitsen zijtak. Franje der voorvleugels geheel

wit, die der achtervleugels half omberbruin en wit, de

witte bovenhelft aan ader 5 bij de middenstreep beginnende

en naar boven met den voorrand ineensmeltende. Pooten

bruinwit.

De exemplaren zijn met N° 20 geteekend.

FAMILIA XXI. SIONIDAE GUENEE.

Genus TERENODES Guenée.

98 Puncticulata Guenée.

Acht exemplaren, die op 7 en 22 Maart en 12 Mei bij

Bogota zijn gevangen of met 62 en 65 zijn gemerkt. Zij

vlogen des avonds naar het licht of werden aan beschaduwde

muren gevangen.

Het genus Terenodes van Guenée is overigens synoniem

106 GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA,

met Graphidipus Herr.-Sch. en de laatste benaming misschien

ouder en verkieslijk.

De palpen zijn opgerigt en gebogen, de nervuur als bij

Larentia en wel als bij Luridata (Palumbaria).

FAMILIA XXIV. ERATEINIDAE GUENEE.

Genns MeLAnoPTIıLon Herr.-Sch.

(Trochiodes Gn.)

Het is volstrekt niet noodig om, zoo als Guenée doet, dit

genus zoover van Fidonia te plaatsen, want het is daaraan naauw

verwant en niet eens gemakkelijk er van te scheiden, zelfs

wanneer men het laatste in den beperkten zin aanneemt zoo als

Lederer het beschrijft. Alleen de palpen zijn iets korter, de

voorvleugels hebben 12 aderen en ader 3 en 4 zijn verder van

elkander verwijderd.

Drie soorten zijn door den heer von Noleken verzameld.

99 Emplociaria m. — nov. sp. PI. 7, f. 10.

Nigra, alis supra nigris, macula discoiduli alba, in

anterioribus minore et ovali, in posterioribus majore

el basin versus extensa; sublus cinereis, maculis albis,

venis nigris.

Zeven exemplaren waarbij gave; 26—27 mm.

Zuiger duidelijk, hoorngeel. Kop met palpen en sprieten

zwart, het aangezigt met vuilwitte haren; een vlekje achter

de oogen, een op den schedel en twee stippen op den

halskraag helderwit. Thorax zwart met twee grijswitte lijntjes

en een bloedrood vlekje aan den wortel der schouderdeksels.

Bovenzijde der vleugels koolzwart met vier eironde witte

vlekken in het midden, waarvan die der voorvleugels kleiner

zijn. Onder hebben de voorvleugels de ronde witte vlek

der bovenzijde, doch zijn alleen in het midden zwart; de

ST. THOMAS EN JAMAICA. 107

zwartgeaderde punt is grijswit, aan den wortel van cel 6

en 7 bijna helderwit; cel 12 is aan den wortel grijswit,

in het midden helderwit, de vleugelwortel en cel 1° en 1°

bijna geheel heldergrijs.

De dik zwart geaderde achtervleugels zijn aan den wortel

donkergrijs, in het midden helderwit, dan, door eene op ader

5 zeer spits gebroken zwarte lijn van het wit afgescheiden

zwartgrijs, voor de franjelijn weder wit. Middenvlek driekant,

zwartgrijs; evenzoo de franje. Lijf boven zwart, onder en

op zijde grijswit, de ringen aldaar met zwarte randen.

Pooten grijswit, zwart gestreept.

Van Trochiodes lithosiata Guenée verschillende door de

geheel anders geteekende onderzijde (zie Guenée’s beschrij-

ving) en de vuilwitte lijn welke bij die soort op de boven-

zijde voor den achterrand loopt.

De vlinders zijn in het begin van Maart bij Tusagasuga

gevangen.

100 Timidaria Herr.-Sch. — Guenée var. ?

Twee mannetjes die op de bovenzijde van Herrich-Schäffer’s

afbeelding verschillen doordien de voorvleugels slechts ééne

vuurkleurige vlek vertoonen. De achtervleugels en onderzijde

komen overeen, behalve ten opzigte van de vlek der voor-

vleugels.

Mijne exemplaren vormen dus varieteit B dezer soort. _

Varieteit A, door Guenée beschreven heeft op de voor-

vleugels drie, op de achtervleugels twee vlekken.

De exemplaren zijn in het begin van Mei gevangen doch

dragen geene aanduiding van vangplaats.

101 Suavaria m. — nov. sp. PI. 7, f. 11.

Supra cyaneo atra, maculis quatuor mutantibus violaceis :

subtus alis anticis dimidio basali croceo, apicali nigro

fascia maculari alba, posticis croceis margine nigro

lineolis albis.

Twee gave mannetjes van 36—37 mm. vlugt.

108

GEOMETRINA VAN NIEUW GRANADA, ENZ,

Bovenzijde blaauwzwart met vier groote, vervloeïjende,

schitterend staalblaauwe plekken, die het midden der vleugels

beslaan. Die der voorvleugels hebben den vorm van een

breeden dwarsband en bezitten onder schuins opvallend

licht een sterken goudgroenen glans.

Onder zijn de achtervleugels en de kleinere wortelhelft

der voorvleugels geelachtig steenrood, de eersten langs

den achterrand twee millimeters breed koolzwart; deze rand

is op de aderen breed geelwit doorbroken. De tweede helft

der voorvleugels is koolzwart met donkerblaauwen weer-

schijn en aan de vieugelpunt in cel 2—6 met geelwit

geteekend, de twee onderste vlekjes rond, stipvormig, de

bovenste steeds langer wordende streepjes.

Lif zwart, de buik met twee rijen vierkante geelwitte

vlekken en eene streenroode zijdestreep. Pooten zwart,

geelwit gestreept. Palpen met geelwit wortellid. De ge-

baarde sprieten zwart.

Geene aanduiding van vangplaats.

De door mij in het Nederlandsch opgestelde diagnosen

zijn op mijn verzoek door Dr. Snellen van Vollenhoven in

het Latijn vertaald.

m nn nn ne

DIPTEROLOGISCHE AANTEEKENINGEN

DOOR

F. M. VAN DER WULP.

N°. 4.

(Vervolg van Deel Vi, 2e Serie, bla, 186.)

VII. CECIDOMYIDAE.

Mijne kennis van deze uitgebreide familie is, tot mijn leedwezen,

nog steeds zeer beperkt. Voor een deel is dit toe te schrijven

aan de moeijelijkheid, verbonden aan het determineren van zoo

kleine diertjes, die bovendien na den dood zeer onderhevig zijn

aan kleurverandering en door hunne teêrheid tot de meest ver-

gankelijke voorwerpen in de collectiën behooren. Vroeger heb

ik in de lijst der Bouwstoffen 1) eenige soorten opgenomen, die

ik toen naar mijn beste weten uit de werken van Meigen,

Macquart en Zetterstedt had bestemd. Later, nadat ik met de

geschriften van Löw en Winnertz over deze familie was bekend

geworden, heb ik zelf en hebben ook eenigen mijner entomo-

logische vrienden getracht de larven op te kweeken en de

Aanwezigheid van sommige soorten te constateren uit de mis-

vormingen die zij aan de planten veroorzaken, en is ons dit nu

en dan ook gelukt.

1) Bouwstoffen voor eene Fauna van Nederland, bijeenverzameld door Dr. J. As

Herklots, dl. III, blz. 1 en volg. — Overal waar in dit stuk van de lijst der Bouw-

stoffen of de lijst van inlandsche Diptera wordt gesproken, is de lijst in het genoemde

ge deel bedoeld.

110 DIPTEROLOGISCHE AANTEEKENINGEN.

Zoo werd mij eens door den heer Heylaerts te Breda een

geheelen wilgenknods ter hand gesteld, die aan alle kanten bezet

was met de verlaten pophulsels van Cecidomyia saliciperda

L. Duf., terwijl ik tevens een aantal der uitgekomen mugjes van

hem ontving. Later werden door de heeren Snellen van Vollen-

hoven en Ritsema, op eene wandeling buiten Leiden, mede

aan een wilgentak dergelijke poppen gevonden.

Zoo ontving ik van mijn vriend Snellen exemplaren van Cec.

inclusa Frauenf., door hem gekweekt uit rietstengels, waarin

de larve leeft. Van denzelfden kreeg ik ook voorwerpen van

Diplosis Pini DeG., die in ’t begin van Mei waren uitgekomen

uit kleine witte hars-cocons, op de naalden van Pinus sylvestris

voorkomende.

Hormomyia Millefolu Löw verkreeg Dr. Weyenbergh uit gallen

van Achillea nullefolium, door hem te Wijk verzameld. Het is

opmerkelijk dat zij hem, even als vroeger Löw, alleen vrouwelijke

exemplaren opleverden.

Van Cecidomyia salicina DeG. vind ik jaarlijks de larven in

grooten getale in vergroeide blaadjes van eene rij wilgenboomen

langs de aardappelvelden aan ’t begin der duinen van Meerder- —

voort bij den Haag.

Dat Cec. Urticae Perris tot onze inlandsehe soorten behoort,

is mij gebleken, omdat ik meermalen de larven in de gallen

aan de bladeren en bladstelen der brandnetels heb gevonden,

ofschoon het mij tot dusver niet is mogen gelukken het volkomen

insect daaruit te kweeken. Ook van Cec. Gal Winn. is mij het

voorkomen in ons land kenbaar geworden uit de gallen, die

deze soort aan den stengel van Galium Mollugo doet ontstaan,

en welke gallen ik meer dan eens in de duinen onder Wassenaar

aantrof. Hetzelfde geval bestaat met Hormomyia Fagi Hart. , waar-

van ik de zeer kenbare, peervormige en kaneelkleurige gallen

op de beukenbladeren eens in aantal bij Amersfoort en later

ook te Beek bij Nijmegen heb gevonden. In het Haagsche bosch,

dat voor een groot gedeelte uit beukenhout bestaat, heb ik

steeds te vergeefs naar deze uitwassen gezocht.

Overigens werden Diplosis coniophaga Winn. en Asphondyha

DIPTEROLOGISCHE AANTEEKENINGEN. 111

Verbasci Vallot door Dr. Snellen van Vollenhoven gevangen, de

eerste te Zundert, de tweede te Beek, beiden in Julij; Cecido-

myia Pyri Bouché door den heer Snellen in Mei bij Rotter-

dam; Cec. pavida Winn. onder Overveen door den heer Kinker;

Cec. albipennis Winn. door den heer Fransen bij Rotterdam; Hor-

momyia producta Meig. en elegans Winn. door den heer Six bij

Utrecht en Amerstoort; £pidosis analis Winn. in den Aerenhout

door Dr. Weyenbergh; Diplosis ochracea Winn. bij Middelburg

door den heer de Man. Epidosis venusta Winn. ving ik zelf in

eenige exemplaren in Mei bij den Haag. Clinorhyncha crassipes

Winn. eindelijk heb ik leeren kennen uit enkele voorwerpen,

door den heer Six te Beek en te Driebergen verzameld,

Behalve de opgenoemde soorten ontving ik dikwijls van ver-

schillende zijden en ving ik zelf ook meermalen Cecidomyiden,

die ik niet met zekerheid naar de bestaande beschrijvingen wist

te determineren. Een paar malen vond ik aanleiding, om de

soorten, wanneer zij tot een zeer beperkt geslacht behoorden

of zich door zeer bijzondere kenmerken onderscheidden, stellig

voor onbeschreven te houden. Als zoodanig beschouw ik Colpodia

pallidula en Epidosis mtida, waarvan de beschrijvingen aan het

slot dezer familie zullen volgen.

Tot zoover de eigenlijke Cecidomyiden. Wat de kleinere groep

der Lestreminen (de geslachten Campylomyza, Catocha en Les-

tremia) betreft, die als ’t ware den overgang vormt tot de

Mycetophiliden, ook van deze zijn mij nog eenige soorten als

inlandsch bekend geworden. Campylomyza halterata Zett., flavipes

Meig., Aceris Meig. en flavida Winn. ving ik zeif bij den Haag;

C. flavipes werd bovendien ook bij Amsterdam door den heer

Kinker en te Overveen door Dr. Weyenbergh aangetroffen. Van

C. aequalis Winn. werd het 4 in Maart te Haarlem door den

heer Ritsema gevangen; en C. bicolor Meig. te Leiden door

Dr. Snellen van Vollenhoven, te Driebergen door den heer Six

en te Middelburg door den heer de Man. Het geslacht Catocha

heb ik leeren kennen uit een exemplaar van Cat. latipes Hal.,

door den heer Ritsema in Maart bij Haarlem gevonden; eene

andere, nog onbeschreven soort van dit geslacht werd mij door

112 DIPTEROLOGISCHE AANTEEKENINGEN.

Dr. Piaget medegedeeld en wordt hierachter onder den naam

van C. crassitarsis beschreven.

Van de groep der Lestreminen werd ons door de meesterhand

van Winnertz eene keurige en volledige monographie geleverd

in den jaargang 1870 van de Verhandlungen der Zool. Bot.

Gesellschaft in Wien. Het geslacht Campylomyza beslaat daarin,

wat het aantal soorten betreft, de voornaamste plaats. Er waren

vroeger een zevental soorten door Meigen, voorts nog twee door

Zetterstedt en een door Walker, alzoo in ’t geheel tien soorten

beschreven. Wel zijn die beschrijvingen kort en onvolledig, doch

of zulks in die mate het geval is, dat zij allen als geheel

onbruikbaar moeten verworpen worden, schijnt toch te kunnen |

worden betwijfeld. Het verwondert mij althans, dat Winnertz

geen enkele dezer soorten zou hebben herkend onder de 22

soorten, die hij beschrijft en waarachter hij zonder uitzondering

het epitheton „n. sp.” heeft geplaatst. Zoo houd ik onder anderen

eene zwarte soort, die hier niet zeldzaam is en die ik vertrouw

óp goede gronden als C. halterata Zett. te bestemmen, voor

dezelfde als C. valida Winn.

Winnertz twijfel omtrent de toepassing der vroegere beschrij-

vingen schijnt vooral daaruit te ontstaan, dat vóór hem nergens

de gedaante der vleugels wordt aangegeven, terwijl hij zelf

daarin tweeërlei vorm heeft opgemerkt en daarnaar het geslacht

in twee afdeelingen splitst, al naar gelang de vleugels aan den

wortel zeer versmald (keilförmig) of eirond zijn. Dit kenmerk

is, zooveel ik heb kunnen nagaan, niet zeer scherp afscheidend,

en het schijnt zelfs, dat de eerste vorm meer aan de mannetjes,

de tweede meer aan de wijfjes eigen is. Dit vermoeden vindt

althans eenige bevestiging in de omstandigheid, dat in de eerste

afdeeling niet minder dan zeven soorten worden gebragt, waarvan

alleen het & bekend is, terwijl in de tweede afdeeling van tien

soorten alleen het 2 wordt beschreven. Onwillekeurig rijst daaruit

het denkbeeld op, dat sommigen als de beide sexen van dezelfde

soort zouden kunnen bijeenhooren.

UITGEGEVEN DOOR

_ ONDER REDACTIE VAN

An. W. ALBARDA

E.M. VAN DER WULP

ZEVENTIENDE DEEL

J aargang 1873-74

f SnannanAnnAnann

n SRALLPASRRPRPRIIRA

EL dt dif

PORT 7

RS EPA BEN EE 2

DIPTEROLOGISCHE AANTEEKENINGEN. 113

BESCHRIJVING VAN NIEUWE SOORTEN.

1. CoLPODIA PALLIDULA n. Sp.

231 — Eenkleurig bleekgeel, ook de sprieten, palpen,

pooten en kolfjes; alleen de laatste sprietenleden eenigszins

bruinachtig en de oogen zwart. Sprieten iets korter dan het

ligchaam; de steel der geeselleden ongeveer de helft korter dan

de langwerpig ovale knoppen. Achterlijf met vrij lange witachtige

beharing; eïjerbuis kort, met een paar zeer kleine eindlamellen.

Vleugels glasachtig, met gele en paarsche irisering; aderen en

beharing bleekgeel; voor het aderbeloop zie pl. 8, fig. 1.

Een paar malen in het Scheveningsche bosch, in April en

Mei gevangen door den heer Snellen en door mij zelven.

2. EPIDOSIS NITIDA n. Sp.

o 11. — Glanzig zwart; onder den vleugelwortel eene roodgele

vlek. Sprieten zwart, half zoo lang als het ligchaam, achttien-

ledig; de geeselleden kort gesteeld. Eïjerbuis roodgeel, ter lengte

van een derde deel des achterlijfs. Pooten roodgeel met bruine

tarsen. Kolfjes geel. Vleugels grauwachtig, zeer glanzig en

iriserend, met grauwe bekaring; het wortelstuk der cubitaal-ader

zeer flaauw; de middeldwarsader slechts weinig gebogen.

Het 2 te Driebergen in Junij door den heer Six gevangen.

Deze soort is van Ep. analis door het glanzig zwarte lijf en

de roodgele pooten duidelijk onderscheiden.

3. CATOCHA GRASSITARSIS N. Sp.

g 14 1. — Kop met sprieten en monddeelen zwartbruin; de

sprieten naauwelijks zoo lang als de thorax, tienledig, snoervor-

mig, met twee dikkere wortelleden !). Thorax glanzig zwartbruin ;

1) De vorm der sprieten komt volkomen overeen met de afbeelding, door Winnertz

gegeven van Catocha (Macrostyla) latipes, in de Stettiner Entomol. Zeitung 1846.

Pl. II, fig. 1.

114 DIPTEROLOGISCHE AANTEERENINGEN.

achterlijf vuil geelbruin, beiden fijn behaard. Pooten bruingeel ;

de gewrichten iets donkerder; de voortarsen (pl. 8, fig. 3) ruim

zoo lang als de scheenen; het eerste lid een derde langer dan

het volgende; het tweede en derde sterk verbreed, het derde

half zoo lang als het tweede; de beide laatste leden kort, niet

verbreed, maar eenigszins platgedrukt; achterste tarsen korter

dan de scheenen en ook min of meer platgedrukt; beharing

der pooten gering. Kolfjes vuilgeel, de knop iets donkerder.

Vleugels (pl. 8, fig. 2) grauwachtig, met bleekbruine aderen;

de vork der discoidaal-ader ongeveer een vierde zoo lang als

haar steel.

Slechts eenmaal werd het 9 bij Rotterdam in April aange-

troffen door Dr. Piaget.

Door den vorm der voortarsen gemakkelijk te onderscheiden

van Cat. latipes Hal. ; bij deze namelijk zijn de drie laatste tarsen-

leden verbreed, bij Cat. crassitarsis daarentegen het tweede en

derde lid.

IX. MYCETOPHILIDAE.

Veel meer dan zulks het geval was met de Cecidomyiden ,

is mijne kennis van de inlandsche Mycetophiliden vooruitgegaan.

Niet weinig hebben daartoe bijgedragen de even uitvoerige als

uitmuntende monographiën van Winnertz 1), die mij voortdurend

bij de bestemming der soorten gewigtige diensten bewijzen.

Het aantal der als inlandsch bekende soorten, dat volgens de

laatste lijst 55 bedroeg, is op dit oogenblik dan ook reeds tot

130 gestegen.

Om met de Sciarinen te beginnen, van het geslacht Sciara

teekende ik een veertiental soorten aan, die tot onze Fauna

behooren, doeh niet op de lijst voorkomen. Bij den Haag ving

ik Sc. carbonaria Meig., analis Egger (die er niet zeldzaam is),

humeralis Zett., pilosa Staeg. en longiventris Zett. In de duinen

aldaar werden voorts nog door Dr. Piaget Sc. fucata Meig. en

1) Verhandl. der Zool. Bot. Gesellschaft in Wien, Jahrg. 1863 (Mycetophiliden) en

Jahrg. 1867 (Sciarinen).

DIPTEROLOGISCHE AANTEEKENINGEN. 115

Sc. quinquelineata Macq. (de laatste bij herhaling) gevangen, terwijl

dezelfde ook Sc. umbratica Zett. in de Oude plantage te Rotterdam

aantrof. Verder ontving ik Sc. annulata Meig. van Mr. J. H. Albarda

te Leeuwarden en zag ook exemplaren van die soort, door Dr.

Snellen van Vollenhoven te Leiden en door den heer de Man

te Middelburg verzameld. Van eene andere soort, Sc. nobilis Winn.,

zag ik een inlandsch voorwerp, door den heer Snellen van

Vollenhoven gevangen, doch waarvan de juiste vindplaats niet

zeker bekend is. Sc. scatopsoides Meig. werd mij door den heer

Six medegedeeld, die haar in April te Utrecht had gevangen ;

dezelfde soort werd ook bij Haarlem door den heer Ritsema

gevangen, die nog eene andere, Sc. villica Winn., reeds in

Februarij, op Frankendaal bij Amsterdam opdeed. Eindelijk werd

Sc. Giraudii Egger door den heer Fransen te Rotterdam gevangen

en Sc. sylvatica Meig. door Dr. Weyenbergh uit de larven gekweekt,

die van Overveen afkomstig waren, doch omtrent welker levens-

wijze hij mij geene bijzonderheden heeft kunnen mededeelen.

Ik teeken hier nog aan, dat Winnertz in zijne monographie

der Sciarinen als Sc. lugubris n. sp. eene soort beschrijft, die

vrij algemeen in de collectiën onder den naam van Sc. morio F.

voorkomt, maar volgens hem ten onregte dezen laatsten naam

draagt. Werkelijk bezit ik ook eenige voorwerpen, door mij als

Sc. morio bestemd, en bij vergelijking met Winnertz’ beschrijving

zijn zij blijkbaar de bedoelde soort. De redenen door hem aan-

gegeven ten betooge dat zij geenszins Sc. morio F. kan zijn,

komen mij zeer gegrond voor.

Het geslacht Trichosia Winn., dat zich van Sciara door de

digt behaarde vleugels onderscheidt, ken ik niet; doch eene

soort, door Winnertz in zijne monographie beschreven, Tr. modesta,

behoort tot onze Fauna, want zij is indertijd door den welbe-

kenden C. von Heyden, bij diens verblijf op het badhuis te

Scheveningen, in de duinen aldaar gevangen.

Gelijk reeds vroeger in dit Tijdschrift (DI. III 2° serie, blz. 224)

is vermeld, werd de eenige soort van het ongevleugelde Sciarinen-

geslacht Epidapus, E. venaticus Hal., voor eenige jaren door den

heer Six in het Rijzenburger bosch gevonden.

116 DIPTEROLOGISCHE AANTEEKENINGEN.

Thans tot de eigenlijke Mycetophiliden overgaande, zal ik

voor een aantal der daartoe behoorende geslachten een en ander

mededeelen, dat ik sedert mijne laatste opgaven daaromtrent

geleerd heb. f

Van het geslacht Glaphyroptera werd door mij eene soort,

onder den naam van Leia stigmatella, in het II“ deel van dit

Tijdschrift beschreven en afgebeeld. Later zijn exemplaren van

Gl. bimaculata Meig. onder mijne oogen gekomen en hebben

mij doen zien, dat mijne Gl. stigmatella bijna in niets van deze

verschilt, behalve in de onvolkomenheid van den dwarsband

op de vleugels, en daarom slechts als eene varieteit van bimaculata

is te beschouwen. Door Staeger en Zetterstedt wordt onder

laatstgemelden naam eene andere soort beschreven, bij welke

de kolfjes een zwarten knop hebben, en die door Winnertz als

Gl. borealis wordt beschreven. Behalve Gl. bimaculata en de

beide soorten, vroeger in de naamlijst der Bouwstoffen vermeld

(Gl. Winthemii Lehm. en fascipennis Meig.) heb ik nog eene vierde

soort van dit genus, Gl. subfasciata Meig., leeren kennen uit

exemplaren, door Dr. Piaget te Wolfheze gevangen.

Eene derde soort van het geslacht Boletina , — ik kende vroeger

alleen B. sciarina Staeg. en trivittala Meig., — namelijk B. basalis

Meig., heb ik een paar malen in het Haagsche bosch aange-

troffen en ook van den heer Six uit de omstreken van Utrecht

ontvangen.

Leia variegata Wied. werd mede door den heer Six in het

najaar te Driebergen verzameld.

In de lijst van Nederlandsche Diptera, in de Bouwstoffen op-

genomen, is onder n°. 248 vermeld Mycetophila nitida Meig.,

eene soort tot het geslacht Zygomyia behoorende; zij is mij later

gebleken Z. flavwentris Winn. te zijn. Bovendien zijn mij nog

als inlandsche soorten van dit geslacht bekend geworden Z. notata

Stann., pictipennis Staeg. en vara Staeg., waarvan de beide eersten

in den herfst te Driebergen door den heer Six, en de laatste

door mij zelven in April bij den Haag werden gevangen.

De Sceptonia-soort, door mij als Mycelophila costata in het

2° deel van dit Tijdschrift blz. 182 beschreven, zal toch wel

DIPTEROLOGISCHE AANTEEKENINGEN. 117

niet anders zijn dan Sc. nigra Meig. Aan bijna al mijne voor-

werpen, — ik kreeg er naderhand nog meer, — zijn de eerste

ringen van het achterlijf van onderen geel, iets waarvan Meigen

niet spreekt; ik hield ze toen om die afwijking voor eene af-

zonderlijke soort. Door Winnertz wordt ook van dergelijke

exemplaren melding gemaakt, doch hij beschouwt die slechts

als eene varieteit van Sc. nigra.

In het geslacht Docosia neemt Winnertz twee soorten op, D.

sciarina Meig. en valida Winn. Hij onderscheidt ze voornamelijk

naar de hulpader der vleugels, die bij de eerste regtuit loopt

en zich in de vleugelvlakte verliest, bij de tweede aan haar

uiteinde naar beneden is omgebogen en in de subeostaal-ader

uitmondt. De exemplaren, die ik gezien heb (een door mij bij

Haag, een ander te Voorst in April door den heer Snellen van

Vollenhoven, en een derde van het eiland Walcheren, door den

heer de Man gevangen) behooren allen zonder twijfel tot D.

sciarina, doch een er van, het Haagsche, heeft de hulpader

aan ’t eind duidelijk omgebogen en in de subcostaal-ader inge-

wricht, zoodat het, indien uitsluitend hierop acht wordt gegeven,

als D. valida zou moeten worden bestemd , waarmede het overigens

(door de zwarte borsteltjes aan het schildje en de gele heupen) toch

niet overeenkomt. Ik kom daardoor tot het besluit, dat, zoo er

al werkelijk hier twee afzonderlijke soorten zijn aan te nemen,

het voornaamste kenmerk niet in het genoemde verschil van

aderbeloop moet gezocht worden, wijl dit, wat de hulpader betreft,

bij D. sciarina niet geheel onwankelbaar schijnt te zijn.

Van het geslacht Phronia zijn mij de volgende soorten als

inlandsch bekend geworden. Behalve Phr. nitidiventris, die ik

in het 2° deel van dit Tijdschrift heb beschreven, en naderhand

ook te Wolfheze en te Driebergen heb aangetroffen, ving ik

bij den Haag nog Phr. vittata Winn., tarsata Staeg. en tenuis

Winn. ; terwijl Phr. rustica Winn. en truncata Winn. te Utrecht

en te Driebergen door den heer Six werden gevangen.

Slechts twee soorten, tot het geslacht Exechia behoorende,

zijn in de lijst der Bouwstoffen vermeld, namelijk £. lateralis Meig.

en tenwicornis, de laatste door mij in het 2° deel van het Tijd-

118 DIPTEROLOGISCHE AANTEEKENINGEN.

schrift beschreven en afgebeeld. Ik heb er nu nog de volgende

soorten bij te voegen, die mij sedert als inlandsch zijn bekend

geworden, te weten X. fungorum de G., cincta Winn. en interrupta

Winn., allen door mij bij den Haag gevangen; Schummeli Stann. ,

waarvan een d in Augustus te IJsselstein door den Heer Six

werd gevangen; contaminata Winn., waarvan mij een enkel

exemplaar werd ter hand gesteld door den heer Snellen, die

het in October te Rotterdam had gevangen en uit de beschrijving

van Winnertz zeer juist had gedetermineerd; voorts E. pallida

Staeg., waarvan de heer Six in ’t najaar te Driebergen enkele

exemplaren opdeed en die ook te Rotterdam voorkomt, blijkens

voorwerpen in de collectie van den heer Fransen berustende;

eindelijk nog eene soort, die ik niet in de bestaande beschrij-

vingen kan terugvinden, en die ik daarom als £. rufithorax

aan het slot dezer familie zal beschrijven.

Dat ik Mycetophila Schummeli Stann. tot het geslacht Execha

breng en niet tot Rymosia, waaronder zij door Dr. Schiner wordt

gerangschikt, vindt zijn grond in het aderbeloop der vleugels.

Schiner’s opvatting is waarschijnlijk het gevolg van de niet

volkomen juiste afbeelding, door Stannius van deze soort gegeven

(Observationes de species generis Mycetophila, fig. 6), alwaar de

wortel der onderste vorkcel nagenoeg onder dien der bovenste

wordt voorgesteld; de wortel der onderste vorkeel ligt intusschen

merkelijk meer naar het vleugeleinde, en het geheele aderbeloop

is duidelijk dat eener Exechia. Ik heb het daarom niet over-

bodig geacht, op pl. 8, fig. 5 eene afbeelding van den vleugel

van E. Schummeli te geven.

Rymosia fasciata Meig. is vroeger reeds in de naamlijst opge-

nomen onder den naam van Mycetophila discoidea Meig. Onge-

twijfeld zijn M. discoidea Meig. en fasciata Meig. eene en dezelfde

soort, doch de laatste naam verdient de voorkeur, omdat hij

ouder is, wijl hij reeds in het eerste werk van Meigen (Klassific. der

Zweifl.) voorkomt. Eene tweede inlandsche soort van dit geslacht

is R. signatipes, door mij in deel II van dit Tijdschrift beschreven

en afgebeeld, en waarvan mij later nog exemplaren , ook vrouwe-

like, onder de oogen kwamen uit Brummen, door den heer

DIPTEROLOGISCHE AANTEEKENINGEN. 119

Snellen van Vollenhoven, en uit Utrecht, door den heer Six

verzameld. Eene derde soort, AR. domestica Meig. is mij enkele

malen bij den Haag voorgekomen.

Behalve Mycetophila alternans Zett., onder n°. 237 in de lijst

der Bouwstoffen opgenomen en M. flaviventris, door mij in het

2° deel van dit Tijdschrift beschreven en afgebeeld, die beiden

tot het geslacht Brachycampta behooren en mij later nog meer-

malen in het eerste voorjaar bij den Haag zijn voorgekomen,

heb ik nog de volgende soorten van dat geslacht leeren kennen,

namelijk Br. bicolor Macq., griseicollis Staeg., amoena Winn. en

eene nieuwe soort, die ik hierna als Br. ruficauda zal beschrijven.

Allen werden door mij van tijd tot tijd bij den Haag en te

Scheveningen gevangen.

Van de zeven Europesche soorten van het geslacht Trichonta zijn

er twee in ons land aangetroffen, en wel Tr. submaculata Staeg.,

waarvan ik eens het 9 in April bij den Haag aantrof, en Tr.

melanura Staeg., waarvan de heer Six mij het ¢ uit Driebergen

mededeelde.

Allodia ornaticollis Meig. is in de omstreken van den Haag

en ook te Scheveningen een der meest gewone Mycetophiliden ;

ook ontving ik haar meermalen van den heer Six uit Utrecht

en Driebergen. Daar mij overigens van haar geene andere vind-

plaats bekend is, schijnt zij elders niet zoo veelvuldig voor te

komen. De vroeger door mij beschreven Mycetophila longicornis

(Tijdschr. deel II, blz. 178 n°. 18) zou volgens het aderbeloop ook

tot het geslacht Allodia behooren; zij schijnt zelfs niet van Alt.

ornaticollis onderscheiden te zijn. De beide zeer verwante soorten,

All. crassicornis Stann. en punctipes Staeg., waarvan het 2 zoo

kenbaar is aan de kegelvormige sprieten, zijn bij den Haag ook

niet zeldzaam; de eerste komt ook te Leiden, Noordwijk, Rot-

terdam en Utrecht voor.

Van het geslacht Mycetophila, zoo als dit door Winnertz in

zijne monographie beperkt is, waren vroeger door mij M. punctata

Meig., lineola Meig., cingulum Meig., lunata Fabr. en biusta Meig.

in de lijst der Bouwstoffen vermeld. Ik ben sedert nog in het

bezit gekomen van verscheidene andere soorten, als:

120 DIPTEROLOGISCHE AANTEEKENINGEN.

M. unicolor Stann., eens het 2 in het najaar te Driebergen (Six);

M. xanthopyga Winn., enkele malen door mij bij den Haag in

den herfst;

M. bimaculata Fabr. (= pictula Meig.), door mij bij den Haag

in September; ook te Haarlem (Weyenbergh), bij Utrecht

(Six), te Brummen en op Sterkenburg (Sn. v. Voll);

M. vittipes Zett., enkele malen door mij in het voorjaar bij

den Haag en te Scheveningen;

M. signata Meig. (= distigma Meig.) eene vrij gemeene soort bij

den Haag en te Scheveningen; ook ving ik haar te Amers-

foort en bezit ik exemplaren uit Driebergen (Six) en

zag er uit Brummen (Sn. v. Voll);

M. luctuosa Meig., in ’t voor- en najaar bij den Haag; ook in

den Aerenhout (Kinker) en te Driebergen (Six);

M. gratiosa Winn., een d door mij bij den Haag in Mei; een

2 te Driebergen in ’t najaar (Six);

alsmede eene nieuwe soort, hierna als M. sordida beschreven.

Ten aanzien. van M. vittipes Zett. wensch ik nog op te merken,

dat een mijner exemplaren (een d), ofschoon in andere opzigten

aan de overigen gelijk, onmiddellijk vóór de vleugelspits nog

een donkeren band heeft, die zoowel van boven als van onderen

met den voorafgaanden band zamenhangt en zoo een bruin

ovaal met ronde glasachtige middenvlek vormt ; de bruine streep op

de achterdijen valt zeer weinig in ’t oog, doch wel is de spits

der achterdijen en der achterscheenen bruin. Dit laatste houdt

mij terug, om het exemplaar als M. nebulosa Stann. te bestemmen,

waartoe de teekening der vleugels overigens alle regt zou geven.

Het schijnt dus een overgangsvorm tussehen de beide genoemde

soorten te zijn, en de vraag dringt zich daardoor aan mij op,

of beiden niet als varieteiten van eene en dezelfde soort moeten

worden beschouwd. |

Eene der beide soorten van het geslacht Dynafosoma, en wel

D. fuscicornis Meig. (waarvan Mycelophila praeusta Meig. niet te

onderscheiden is) is inlandsch; ik ving eens een exemplaar in

Mei bij den Haag en een tweede op de entomologische excursie

den 16 Junij 1872 te Velzen; beiden waren d; een ¢ werd in

DIPTEROLOGISCHE AANTEEKENINGEN. EST

Augustus in de duinen onder Haarlem door den heer Kinker

gevangen.

Behalve Cordyla cinerea Zett., onder n°. 235 in de lijst der

Bouwstoffen vermeld, heb ik nog als inlandsche soorten aan-

geteekend : C. crassicornis Meig., door den heer Six bij Utrecht

aangetroffen ; C. flaviceps Staeg., waarvan dezelfde ijverige onder-

zoeker mij een d uit Driebergen mededeelde; en C. fusca Latr.,

die ik voor dezelfde houd als C. afra Meig., en die in 't najaar

niet zeldzaam is in het Haagsche bosch en te Scheveningen,

alsmede te Driebergen, waar alweder de heer Six haar in ver-

scheidene exemplaren ontmoette.

Onder de Seiophilinen, waartoe ik nu overga, schijnen de

soorten van het geslacht Tetragoneura uiterst zeldzaam te zijn.

Van 7. sylvatica Curt. heb ik na het eenige exemplaar, onder

n°. 263 als T. distincta Winn. in de lijst der Bouwstoffen vermeld,

nimmer een aangetroffen; van 7. hirta Winn. zag ik nog eenmaal

een voorwerp in de collectie van den heer Fransen te Rotterdam,

dat door hem aldaar in Junij was gevangen. De aanteekening

betreffende laatstgenoemde soort in de lijst der Bouwstoffen

(n°. 262) moet als vervallen worden beschouwd, wijl niet 7. hirta

Winn., maar 7. distincta Winn. = Sciophila sylvatica Curt. is.

Van het geslacht Sciophila in beperkten zin werden door mij

twee soorten in de lijst der Bouwstoffen opgenomen, namelijk

Sc. notabilis Staeg. en eingulata Meig. De laatste is mij sedert

gebleken niet juist bestemd te zijn en beter overeen te komen

met de beschrijving van Sc. incisurata Zett. Behalve Sc. fuscala,

die door Winnertz in zijne monographie naar Nederlandsche

exemplaren is beschreven, en waarvan het d door den heer Snellen

van Vollenhoven te Leiden en door mij bij den Haag is gevangen,

zijn mij nog de volgende inlandsche soorten bekend geworden :

Sc. limbata Winn., meermalen door mij bij den Haag in ’t voorjaar ;

Sc. maculata Meig. !) te Empe bij Zutphen (van Eyndhoven);

1) Ik twijfel of Zetterstedt’s beschrijving van Sc. maculata (Dipt. Scand. XI.

4109.7) niet op eene andere soort doelt, omdat volgens hem de vleugels grauwachtig

en ongevlekt zouden zijn, en de wortel der onderste vorkcel niet vóór, maar onder

de middendwarsader zou liggen.

122 DIPTEROLOGISCHE AANTEEKENINGEN.

Sc. punctata Latr., een d door mij in October bij den Haag;

Sc. nigricornis Zett., het 4 te Driebergen in October (Six);

Sc. flava Winn., als voren, een d, dat met Winnertz’ beschrijving

van het 2 overeenkomt;

Sc. ornata Meig., door mij in April en Mei bij den Haag; ook te

Utrecht, in Junij (Six);

Sc. apicalis Winn., door mij in April bij den Haag; voorts te

Rotterdam in Junij (Fransen) en in ’t najaar te Drie-

bergen (Six).

Lasiosoma hirta Meig. ving ik, na hare vermelding in de lijst der

Bouwstoffen, nog meermalen tegen vensters, vooral in het najaar ;

ook werd zij te Rotterdam door Fransen gevangen. L. nigriventris

Macq., waarvan Sciophila thoracica Staeg. wel niet te onder-

scheiden is, vond ik ook eens op de Bronsbergen bij Zutphen.

L. rufa heb ik zelf nooit levend gezien, maar ken ik alleen uit

de exemplaren, indertijd door wijlen van Eyndhoven uit de

larven gekweekt. Behalve de drie genoemde soorten, allen reeds

vroeger als inlandsch opgegeven, heb ik nog L. lutea Macq.

leeren kennen door een exemplaar, dat de heer Snellen in Julij

aan een venster te Rotterdam ving. Deze soort gelijkt zeer op

L. rufa, doeh de kop is zwartbruin en alleen de palpen zijn

geel; het achterlijf is van boven somwijlen bruinachtig; de sporen

der scheenen zijn geelachtig; de bovenste vorkeel is duidelijk,

ofschoon slechts kort gesteeld.

Van Lasiosoma hirta Meig. zag ik in de collectie van den heer

Fransen te Rotterdam een exemplaar, dat eene merkwaardige

afwijking vormt door het sterk vernaauwde vierhoekige celletje,

waarvan de beide dwarsaderen bijna zonder tusschenruimte nevens

elkander zijn geplaatst, zoodat er bij oppervlakkige beschouwing

slechts eene enkele, maar dikke dwarsader aanwezig schijnt; deze

afwijking is op beide vleugels dezelfde. De overige kenmerken

laten geen twijfel over omtrent de juistheid der determinatie.

Omtrent de verdere geslachten der Mycetophiliden heb ik slechts

weinig te vermelden.

Mycetobia pallipes Meig. werd door Dr. Weyenbergh uit de

larven gekweekt, die volgens hem in rottend hout leefden.

DIPTEROLOGISCHE AANTEEKENINGEN. 123

De beide soorten van het geslacht Plesiastina moeten tot de

Nederlandsche Fauna gerekend worden. Van Pl. annulata Meig.

ving ik eens het d in Juni} in het Scheveningsche bosch; van

PI. apicalis Winn. berust een 2 in de collectie van den heer

Fransen te Rotterdam.

De fraaije muggen van het geslacht Macrocera zijn allen nog

al zeldzaam. Behalve M. lutea Meig., angulata Meig. en fasciata

Meig., reeds vroeger in de Bouwstoffen vermeld, en waarvait

vooral de eerste mij sedert nog meermalen is voorgekomen,

heb ik als inlandsche soorten opgeteekend : M. centralis Meig.,

waarvan een d mij door den heer Snellen werd geschonken,

die het in Junij te Ruurlo had gevangen; M. vittata Meig.,

waarvan ik een 2 zag, door den heer Snellen van Vollenhoven

in October te Brummen aangetroffen, terwijl mij een d door

den heer Six werd medegedeeld, dat in Junij te Driebergen

was gevangen; M. phalerata Meig. (waartoe ik M. maculipennis

Macq. als synoniem reken), die de heer Six bij Utrecht en

ik zelf ook bij den Haag ving; eindelijk M. stigma Curt.,

waarvan mij een 4 uit Driebergen van den heer Six in handen

kwam.

Van het geslacht Platyura werden vijf soorten in de lijst der

Bouwstoffen opgenomen, namelijk Pl. atrata F., discoloria Meig.,

fulvipes Meig., bicolor Macq. en flavipes Meig. Bij de eerste dezer

soorten heb ik aldaar ook P/. marginata Meig. als synoniem

aangehaald, doch naar het oordeel van den heer Winnertz ten

onregte, wijl deze de beide soorten voor onderscheiden houdt.

De exemplaren van Pl. flavipes moeten, volgens de monographie

van Winnertz, eigenlijk bestemd worden als Pl. succineta Meig.

Het voorwerp, dat ik vroeger als Pl. fulvipes had bestemd en

onder dien naam in de lijst opgenomen, heeft mij bij nadere

vergelijking aanleiding gegeven tot twijfel over de juistheid dezer

determinatie; ongelukkig is het exemplaar niet meer gaaf genoeg

om het met zekerheid tot eene andere soort te brengen. P/.

succincta Meig. eindelijk, in het 2° deel van dit Tijdschrift door

mij beschreven en afgebeeld, schijnt mij toe beter overeen te

komen met PI. eincta Winn. (= Pl. flavipes Staeg. en Zett.).

124 DIPTEROLOGISCHE AANTEEKENINGEN.

Overigens zijn mij nog als inlandsche soorten bekend geworden:

PI. modesta Winn., door een exemplaar in de collectie van den

heer Fransen te Rotterdam; Pl. infuscata Winn., die door den

heer Snellen van Vollenhoven in Junij bij Leiden en ook door

mij by den Haag werd gevangen; Pl. nana Macq., die ik mede

in Junij bij den Haag ving; Pl. nemoralis Meig., die mij uit

Utrecht door den heer Six werd medegedeeld; en eindelijk eene

nieuwe soort, hierna onder den naam van Pl. concolor beschreven.

BESCHRIJVING VAN NIEUWE SOORTEN.

1. EXxECHIA RUFITHORAX D. Sp.

(Pl. 8, fig. 4.)

gd 21. — Voorhoofd en aangezigt bruin of bruingeel; palpen

en sprieten bruin; de laatsten iets langer dan kop en thorax,

met de wortelleden en ’t begin van den geesel geel. Thorax,

schildje en achterrug eenkleurig roodgeel; het schildje plat; op

den thorax eene platliggende gele beharing; aan de kanten enkele

gele borstels even als ook aan den rand van het schildje.

Achterlijf slank, zwartbruin, met platliggende gele beharing;

het eindlid half zoo lang als het voorgaande en even als de

kleine tang bruingeel. Pooten bleek roodgeel; de sporen der

scheenen en de tarsen naauwelijks iets donkerder; de sporen

der middenscheenen groot; aan de voorpooten de tarsen twee

en een half maal zoo lang als de scheenen, het eerste tarsenlid

een vierde langer dan de scheenen. Kolfjes geel. Vleugels met

bruingele tint en donkerbruine aderen; hulpader rudimentair ;

subeostaal-ader en cubitaal-ader regt; deze laatste uit het midden

der subcostaal-ader ontspringende; de beide armen der bovenste

vorkeel aan ’t eind iets uit elkander gebogen ; basis der bovenste

vorkeel merkelijk vóór, die der onderste vorkeel een goed eind

voorbij het wortelstuk der cubitaal-ader.

Het ¢ in Junij te Driebergen door den heer Six gevangen.

(SL

DIPTEROLOGISCHE AANTEEKENINGEN. 12

2 BRACHYCAMPTA RUFICAUDA N. Sp.

d2].— Aangezigt en palpen geel; voorhoofd grijs; sprieten

een vierde langer dan kop en thorax, bruin, grijsdonzig, met

de beide wortelleden en soms de eerste geeselleden geel. Thorax

donkerbruin met grijzen weerschijn; de schoudervlekken lichtgrijs;

borstels in de zijden van den thorax en aan den rand van het

schildje zwart. Achterlijf (pl. 8, fig. 6) zwartbruin, gewoonlijk

de buik aan de eerste ringen geel; eindlid geel, groot, langer

dan de zesde ring, ruig behaard, aan ’t einde van boven met

een paar haken, van onderen met een paar behaarde tepeltjes.

Pooten bleekgeel; de spits der heupen, de uiterste spits der

dijen en scheenen, de eindsporen der scheenen en de tarsen

bruinachtig; aan de voorpooten de scheenen een weinig korter

dan het eerste tarsenlid. Kolfjes geel. Vleugels (pl. 8, fig. 7)

grauwachtig, aan den voorrand met gele tint; de aderen

donkerbruin.

Het d werd door den heer Snellen van Vollenhoven op Sterken-

burg en ook door mij zelven enkele malen bij den Haag gevangen.

3. MYCETOPHILA SORDIDA n. Sp.

o 14 1. — Kop grijsachtig; palpen bruin; sprieten zoo lang

als kop en thorax, zwartbruin, met de beide wortelleden en

het eerste geesellid geel. Thorax grauwbruin, met korte geel-

grijze, platliggende beharing; in de schouders eene bruingele

vlek; schildje aan den rand met donkere borstels. Achterlijf

eenigszins platgedrukt, zwartbruin met eenigen glans en plat-

liggende gele beharing. Pooten bleek vuilgeel; de spits der

heupen en de uiterste spits der achterdijen bruin; de eindsporen

der scheenen en de eindleden der tarsen verdonkerd; achterste

scheenen met eene dubbele rij zwartachtige doornen; achtertarsen

van onderen, althans aan de eerste leden, stekelig; aan de voor-

pooten de scheenen en het eerste tarsenlid van gelijke lengte.

Kolfjes bleekgeel. Vleugels (pl. 8, fig. 8) met grauw bruine tint en

eene bruine centraal-vlek; aan de uitmonding der subcostaal-ader

tegen den voorrand eene donkere schaduwvlek, die zich tot de

126 DIPTEROLOGISCHE AANTEEKENINGEN.

uitmonding der cubitaal-ader uitstrekt, doch zich niet als een

scherp geteekende band vertoont en te minder in ’t oog valt,

wijl de geheele vleugelspits eenigszins verdonkerd is.

Ik ving eens het 9 bij den Haag; een tweede exemplaar, mede

een 9, werd in October bij Amsterdam door den heer Kinker

gevangen.

Deze soort is naauw verwant aan M. cinerea Zett. (Dipt. Scand.

XI. 4193.16), doch kan deze niet zijn wegens den gelen wortel der

sprieten (bij M. cinerea is alleen de basis van het derde lid geel)

en ook wegens de lichtere tarsen en de meer schaduwachtige

vlek aan den voorrand.

4. PLATYURA CONCOLOR n. Sp.

& 43 1. — Kop zwart; sprieten ongeveer zoo lang als de

thorax, zwartbruin met grijs dons bedekt, palpen geelbruin.

Thorax, schildje en achterlijf zwart; de thorax met flaauwen

glans en korte zwarte beharing; bij den vleugelwortel eenige

zwarte borstels; ter wederzijde achter den halskraag een rood-

geel vlekje, dat zich lijstvormig een eind naar boven uitbreidt;

achterlijf glanzig, met korte zwarte beharing; de tang matig

dik en bijna zoo breed als de laatste lijfsring. Pooten roodgeel ;

scheenen een weinig bruinachtig; tarsen zwartbruin; de achterste

heupen met zwartbruine wortelvlek en ook de verbinding met

de dijen bruinachtig; eerste lid der voortarsen ongeveer drie

vierden ter lengte der scheenen. Kolfjes zwartachtig met gelen

steel. Vleugels met bruingele tint, aan de spits naauwelijks iets

verdonkerd; de hulpader heeft hare uitmonding in den voorrand

even vóór den oorsprong der cubitaal-ader; de bovenste arm

der cubitaal-ader ligt schuin en heeft hare uitmonding in de

randader, zoodat de eerste subcostaal-cel open is; de randader

is weinig of niet voorbij de cubitaal-ader voortgezet; anaal-ader

even duidelijk als de overige aderen en bijna den achterrand

bereikende.

Ik bezit een 4, indertijd door wijlen Dr. Wttewaall in Juni)

te Voorst gevangen. |

DIPTEROLOGISCHE AANTEEKENINGEN. 127

X. BIBIONIDAE.

Omtrent deze familie heb ik zeer weinig te vermelden. De

als inlandsch bekende soorten van het geslacht Bibio zijn met

een, die van het geslacht Scatopse met vier vermeerderd , namelijk

Bibio hybridus Hal., waarvan ik eens het d in Mei bij den Haag

ving; Scatopse pulicaria Hal., die bij den Haag niet zeldzaam

is en waarvan ik, door de goedheid van Dr. Snellen van

Vollenhoven, Dr. Piaget en anderen, ook exemplaren zag uit

Leiden, Rotterdam, Haarlem en Utrecht; Sc. transversalis Löw,

waarvan een 2, vóór jaren te Empe door wijlen van Eynd-

hoven gevangen, vroeger in mijne collectie met eene andere

soort vermengd is geweest; Sc. albitarsis Zett. en flavitarsis Zett.,

die door mij in enkele exemplaren bij den Haag werden gevangen.

Daarentegen moeten de inlandsche soorten van het geslacht

Dilophus met één worden verminderd, omdat de voorwerpen , die ik

vroeger als D. albipennis Meig. had gedetermineerd, bij nader

onderzoek toch niet wel van D. femoratus Meig. kunnen worden

afgescheiden. Ik geloof zelfs dat het exemplaren van laatstge-

melde soort met bijzonder donkere pooten zijn geweest, welke

door Meigen afzonderlijk onder den naam albipennis zijn be-

schreven; overgangen toch van roestkleurige tot pekbruine en

zelfs tot zwarte pooten kwamen mij meermalen onder de oogen.

XI CHIRONOMIDAE.

Het geslacht Ceratopogon, waarvan ik reeds in de lijst der

Bouwstoffen eene tamelijk lange reeks van inlandsche soorten

heb kunnen geven, dank zij de voortreffelijke monographie van

Winnertz in deel VI der Linnaea Entomologica, heeft in dat

opzigt nog eenige vermeerdering ondergaan, wijl mij nog de

volgende soorten, in ons land voorkomende, zijn bekend geworden,

als: C. murinus Winn., door den heer Fransen te Rotterdam

gevangen; €. pavidus Winn., door den heer Kinker in October

bij Amsterdam aangetroffen; C. varius Winn., waarvan het 9 te’

Utrecht in Mei door den heer Six en te Amsterdam in November

door den heer Kinker werd verzameld; €. flavirostris Winn. , die ik

128 DIPTEROLOGISCHE AANTEEKENINGEN.

eenmaal in Julij te Zutphen ving; €. bicolor Meig., waarvan een

exemplaar door mij te ’s Gravenhage en een tweede door den

heer Piaget te Rotterdam werd gevangen; alsmede C. spinipes

Panz., die door den heer Piaget te Rotterdam werd aangetroffen.

C. trichopterus Meig., Winn. en C. geniculatus Guérin zullen wel,

even als C. costatus Zett., de soort zijn, die Linnaeus met zijne

Tipula bipunctata bedoelt. C. ferrugineus Meig. werd door Macquart

reeds vroeger in de Dipleres du nord de la France als C. fulvus

beschreven en moet dus den laatstgemelden naam dragen. Evenzeer

komt C. variegatus Winn. in hetzelfde werk van Macquart voor

als C. unimaculatus, welke naam derhalve moet blijven. Ook is

C. coprosus Winn. ongetwijfeld dezelfde als C. niveipennis Meig.

en leucopezz Meig., en zijn deze op hare beurt weêr niet te

onderscheiden van C. albitarsis, door Wiedemann in het Zoolo-

gisches Magazin (deel I, bl. 67) beschreven, zoodat de laatst-

gemelde naam de oudste is.

Van het geslacht Corynoneura heb ik twee soorten leeren kennen :

C. scutellata Winn., waarvan het 2, te Driebergen gevangen,

mij door den heer Six werd medegedeeld, en eene nieuwe soort, die

ik bij den Haag, ook alleen in 2, aantrof en die hieronder zal

worden beschreven.

Wat het geslacht Chironomus aangaat, op de vorige winter-

vergadering, te Leiden gehouden, heb ik voorgesteld dit, wegens

zijne groote uitgebreidheid, in eenige kleinere geslachten te

verdeelen '). Niet alleen dat het overzigt van het groote aantal

soorten door zulk eene splitsing gemakkelijker wordt gemaakt,

maar ook ter wille van eene wenschelijke gelijkvormigheid in

het systeem kon een zoo uitgebreid geslacht op den duur niet

wel blijven bestaan nevens zoovele geslachten van veel minderen

omvang, waarin zich reeds de verwante familiën hebben opge-

lost. Het zal niet ongepast zijn, wanneer hier nog eens op die

verdeeling wordt teruggekomen, en de voornaamste kenmerken

worden opgegeven , waardoor de zeven geslachten, uit Chironomus

gevormd, zich van elkander onderscheiden. Ik zal daarbij tevens

1) Zie het verslag van die vergadering, in deel VIII (2de serie) van dit Tijdschrift,

blz. LXIX. i

DIPTEROLOGISCHE AANTEEKENINGEN. 129

de inlandsche soorten opgeven, die tot ieder dezer geslachten be-

hooren en van sommigen nog het een en ander aanteekenen.

Te zamen komen zij in de volgende kenteekens overeen. Aange-

zigt naar onderen een weinig snuitvormig verlengd. Sprieten bij

het d veertienledig, tot aan het einde met eene lange, digte,

pluimvormige beharing; bij het ¢ zevenledig met eenige uitstaande

haren; bij beiden het eerste lid zeer kort, plat, schijfvormig.

Palpen vierledig, omgebogen. Thorax hoog gewelfd, van voren

over den kop reikende; borst en achterrug gewelfd. Achterlijf

in een weinig platgedrukt; de laatste of anale ring duidelijk

van den voorgaanden afgescheiden, met een paar uitstekende

tangarmen. Vleugels langwerpig, met een duidelijk, meestal

regthoekig vleugellapje: de cubitaal-ader en discoidaal-ader onge-

vorkt; de posticaal-ader gevorkt.

I. Curronomus Meig. Vleugels naakt; eerste lid der voortarsen

langer dan de scheenen of (bij uitzondering) ten minste even

lang als deze; anale ring d meer lang dan breed ; de tangarmen

in den regel vrij lang en draad- of tepelvormig.

Hiertoe behooren de grootste en tevens de meest gewone en

typische soorten van Meigen’s geslacht Chironomus. De grijze en

groene, soms ook de zwarte kleur heeft de overhand; de teekening

van den thorax bestaat uit drie vrij breede langsbanden , waarvan

de middenste vooruitgeschoven en van achteren afgeknot is, de

beide zijwaartschen daarentegen van voren verkort zijn; soms

is de middenband gespleten of door eene fijne lijn met het schildje

verbonden. Ik ken niet minder dan 41 inlandsche soorten, waarvan

er 32 reeds vroeger in de lijst der Bouwstoffen zijn opgenomen,

te weten : Ch. plumosus L., annularius de G., intermedius Staeg.,

riparius Meig., viridicollis v.d. Wulp, tendens F., flaveolus Meig.,

dorsalis Meig., scalaenus Schrank, rufipes L., flexilis L. (in de lijst

als Ch. gibbus F.), chloris Meig., dispar Meig., pedellus de G., psitta-

cinus Meig., viridis Macq., paganus Meig., monochromus v.d. Wulp!),

1) Deze soort was in de lijst opgenomen onder den naam van CA. unicolor. Ik heb

gemeend dien naam te moeten veranderen, omdat Walker reeds vroeger eene Noord-

Amerikaansche soort als CA. unicolor had beschreven (zie List of the Diptera in the

British Museum, I bla. 19). 29

130 DIPTEROLOGISCHE AANTEEKENINGEN.

nigrimanus Staeg., brevitibialis Zett., viridulus L., virescens Meig.,

pusillus L., blandus v. d. Wulp, tendens F., Histrio F., pictulus

Meig., marmoratus v.d. Wulp, fasciatus Meig., albimanus Meig.,

nubeculosus Meig. en niveipennis F.

Ik heb daar thars nog bij te voegen Ch. ferrugineovittatus Zett.,

dien ik meermalen in Juli} bij den Haag ving en die ook bij

Rotterdam door Dr. Piaget, bij Arnhem door wijlen Ver Huell,

bij Zutphen door wijlen van Eyndhoven en in Limburg door

den heer Maurissen is aangetroffen; voorts Ch. aprilinus Meig.,

dien ik mede bij den Haag en ook te Zutphen verzamelde en

van verschillende andere plaatsen, o. a. ook uit Friesland door de

- goedheid van den heer J. H. Albarda ontving; Ch. barbipes Staeg.,

merkwaardig wegens de zeer ruige voortarsen ind, en dien ik

eens in aantal in een tuin bij Amsterdam aantrof, terwijl hij

later ook door den heer Ritsema van het eiland Texel is mede-

gebragt; Ch. albipennis Meig., de eenige soort, waarbij het eerste

lid der voortarsen de scheenen niet in lengte te boven gaat;

zij werd te Rotterdam door Dr. Piaget, te Hillegom door den

heer Kinker en te Leeuwarden door Mr. J. H. Albarda gevangen ;

Ch. biannulatus Staeg., eene allerfraaiste groene soort met wit

en zwart geteekende pooten, die ik leerde kennen uit een 4 van

Driebergen, mij door den heer Six gezonden, terwijl ik zelf

later een 9 aan een venster in der Haag aantrof; Ch. prasinatus

Staeg., waarvan ik eens een d in Mei bij den Haag ving, terwijl

een tweede mannelijk exemplaar uit Zutphen zich in de collectie

van wijlen van Eyndhoven bevond; Ch. nubilus Meig., waarvan

ik het 2 het eerst heb leeren kennen uit een exemplaar, door

den heer Fransen bij Rotterdam gevangen, terwijl later Dr. Piaget

beide sexen mede aldaar en ook in het Overmaassche aantrof;

eindelijk nog twee nieuwe soorten, hierna als Ch. tricolor en

trinolatus beschreven.

Ten opzigte van Ch. riparius Meig. heb ik reeds vroeger (Bouwst.

dl. III, blz. 3) als mijne meening te kennen gegeven, dat daarbij

als synoniem behoort Ch. annularius Macq. (Dipt. du nord de la

France, 138. 2); de naakte voortarsen, dáár aan het d toegeschre-

ven, passen niet op annularius de G., maar wel op riparius Meig.

DIPTEROLOGISCHE AANTEEKENINGEN. 131

Ook Macquart’s Ch. viridipes (1. e. 139. 4) schijnt mij toe niet anders

te zijn dan de dikwijls voorkomende verscheidenheid van Ch.

riparius met groene dijen. Hiertegen zou alleen kunnen worden

aangevoerd, dat hij de vleugels zonder bruine stip, d.i. zonder

verdonkerde middendwarsader, noemt; doch dit laat zich ver-

klaren uit de omstandigheid, dat die vleugelstip dikwijls,

vooral bij pas uitgekomen voorwerpen, — en deze hebben juist

gewoonlijk groene dijen, — al zeer weinig in ’t oog valt. Mac-

quart heeft dan ook later in de Suites à Buffon zijn Ch. viridipes

niet weder opgenomen, terwijl hij overigens al zijne nieuwe

Chironomus-soorten daar weder eene plaats geeft.

Ch. dorsalis Meig. is eene in kleur en teekening zeer wissel-

vallige soort. Bij vergelijking van een groot aantal exemplaren,

is het mij dan ook voorgekomen, dat naarmate men de eene

of andere kleurverscheidenheid voor zieh heeft, de beschrijvingen

van Ch. dorsalis Meig., cingulatus Meig., wigroviridis Macq. en

venustus Zett. op haar toepasselijk zijn. Eerstgemelde naam, als

de oudste, dient behouden te blijven; die van venustus zou toch

moeten worden ingetrokken, omdat reeds lang vóór Zetterstedt,

eene Chinesche soort door Wiedemann zoo was genoemd. Schiner

onderscheidt Ch. dorsalis en venustus: het verschil zou hoofd-

zakelijk liggen in de middendwarsader, die bij de eerste soort

niet, bij de tweede wel verdonkerd zou zijn, en voorts daarin

dat Ch. dersalis op het achterlijf bruine dwarsbanden, Ch. venustus

slechts bruine rugvlekken zou hebben; wat de verdonkerde

dwarsader betreft, zij is ook hier dikwijls weinig in ’t oog vallend,

terwijl de vlekken des achterlijfs zich niet zelden tot dwarsbanden

en zelfs tot ringen uitbreiden; van een en ander zijn duidelijk

overgangsvormen aan te wijzen. De donkerste voorwerpen, met

zwartachtige banden op den thorax en in d met donkerbruine

sprietenpluim komen met Macquart’s beschrijving van Ch. nigro-

viridis overeen.

Zeer waarschijnlijk is de soort, door Meigen als Ch. viridulus

Linn. beschreven, dezelfde als Ch. viridis Maeq., doeh wijl

Meigen zoomin als zijne voorgangers melding maakt van de

lengteverhouding der scheenen en tarsenleden, zou die beschrij-

132 DIPTEROLOSISCHE AANTEEKENINGEN.

ving ook op Ch. brevitibialis Zett. van toepassing kunnen zijn;

dit laatste des te meer, omdat van de bewinpering der voortarsen

d niets gezegd wordt. Dat soorten, zoo gemeen als Ch. viridis

en brevitibialis Zett., aan Meigen onbekend zouden zijn gebleven,

is bijna niet aan te nemen. Zetterstedt acht het ook zeer mogelijk

dat zijn Ch. brevitibialis dezelfde zou zijn als Tipula virens Linn,

doch ook voor deze determinatie bestaat hetzelfde bezwaar als

hierboven voor Ch. viridulus is aangegeven.

II. Cricoropus n. g. (van zouzorós, geringd, en xovs (poot).

Vleugels naakt; pooten wit en zwart geteekend, als geringd;

eerste lid der voortarsen merkelijk korter dan de scheenen;

anale ring 4 korter dan de voorgaande lijfsring en meer breed

dan lang; de tangarmen kort en breed, bladachtig, sneeuw wit.

De soorten tot dit geslacht behoorende zijn allen klein (1—13

lin.) en geel en zwart geteekend; de drie banden op den thorax

glanzig zwart en soms zoo breed, dat er slechts een paar gele

schoudervlekken overblijven. Wijl de zwarte teekening nog al

aan verandering onderhevig is, zijn de soorten niet gemakkelijk

te onderscheiden. De bestaande beschrijvingen geven ook bijna

geen plastische kenteekenen aan, maar bepalen zich in den

regel tot verschillen in kleur en teekening. Waarschijnlijk zijn

dan ook sommige soorten slechts als varieteiten te beschouwen.

Ik meen de volgende soorten, die bij ons te lande voorkomen,

te kunnen onderscheiden: Cr. tibialis Meig., bicinctus Meig. (waar-

van dizonias Meig. var. is), /ricinctus Meig. (= trifasciatus Meig.

en misschien ook = (rannulatus Macq.), annulipes Meig., motitator

L., unifasciatus Macq., oscillator Meig., sylvestris Fabr. (verreweg

de meest gewone soort van dit geslacht) en ornatus Meig. (waarvan

marginatus Macq. niet verschilt), allen vroeger reeds in de lijst der

Bouwstoffen vermeld , de laatste onder den naam van marginatus.

ill. OrruocrAnıus n. g. (van 00005, regt, en xAadıov, tak).

Vleugels naakt; cubitaal-ader regt of slechts weinig opgebogen,

tot bij het eind van den voorrand reikende; onderarm der posticaal-

vork regt of naauwelijks even gebogen; pooten eenkleurig, hoog-

stens aan de gewrichten donker geteekend; eerste lid der voor-

tarsen merkelijk korter dan de scheenen; de tangarmen 4 slank,

DIPTEROLOGISCHE AANTEEKENINGEN. 133

Meerendeels zijn de soorten van dit geslacht nog kleiner dan

die van Cricotopus. Ook hier is de gele en zwarte kleur de

meest gewone, doch nimmer hebben de pooten de eigenaardig

witte en zwarte teekening, die bij het vorige geslacht zoo in ’t

oog valt. Ik ken een tiental inlandsehe soorten, waarvan alleen

O. stercorarius de G. en dilatatus v. à. Wulp in de lijst der Bouw-

stoffen zijn opgenomen, terwijl deze laatste en 0. nigriventris

v. d. Wulp in het 2° deel van dit Tijdschrift door mij zijn

beschreven. Later zijn mij nog als inlandsch bekend geworden

O. pygmaeus Meig., door mij in April bij den Haag gevangen;

O. sordidellus Zett. en 0. thoracicus Meig., door Dr. Piaget bij

Rotterdam en in het Overmaassche gevonden; 0. ictericus Meig.,

in Junij bij Amersfoort door den heer Six aangetroffen ; en eindelijk

drie nieuwe soorten, hierna als 0. diversus, nanulus en albinervis

beschreven.

Waarschijnlijk behoort tot het geslacht Orthocladius ook Chiro-

nomus lucens Zett., onder n°. 55 in de lijst der Bouwstoffen

opgenomen, en waarvan Ch. lucidus Staeg. synoniem is. Ik bezit

de exemplaren niet meer en heb geene aanteekening gehouden

van de lengteverhouding der tarsenleden en andere bijzonder-

heden, die evenzeer ontbreken in de beschrijving van Staeger,

door Zetterstedt overgenomen.

IV. CamPTOCLADIUS n. g. (van zauntos, gebogen, en xiudvov, tak).

Vleugels naakt; cubitaal-ader naar boven gebogen, soms kort

en merkelijk vóór het eind van den voorrand uitmondende of

voor een groot deel digt langs den voorrand loopende; de eerste

achtercel daardoor zeer breed; onderarm der posticaal-vork

S-vormig gebogen. Pooten eenkleurig, gewoonlijk zwart; eerste

lid der voortarsen merkelijk korter dan de scheenen. Anale ring 3

breed en kort; de tangarmen breed, wit of met witte beharing.

Tot dit geslacht behooren drie zeer kleine, zwarte soorten,

die reeds lang als inlandsch bekend zijn geweest, namelijk

C. byssinus Schrank, aterrimus Meig. en minimus Meig. Het is

opmerkelijk, dat bij de eenvormigheid, die bij de overige soorten

van het oude geslacht Chironomus in het aderbeloop wordt

waargenomen, hier integendeel het aderbeloop niet alleen als

134 DIPTEROLOGISCHE AANTEEKENINGEN.

generiek kenmerk dient, maar zelfs de onderscheiding der drie

genoemde soorten onderling daarop kan gegrond worden. Bij

VC byssinus toch is de cubitaal-ader bijzonder kort en van den

aanvang af opwaarts gebogen, waardoor zij ver vóór het eind

van den voorrand eindigt; bij de twee andere soorten is de

cubitaal-ader langer en hare uitmonding digt bij het eind van

den voorrand; zij loopt bij C. aterrimus voor een groot deel

evenwijdig, met den voorrand, maar is toch duidelijk daarvan

afgescheiden; bij C. minimus daarentegen is zij dadelijk tot den

voorrand opgebogen en loopt zoo digt nevens de randader , dat

zij moeijelijk te zien is en de randader voor dat gedeelte als

verdikt schijnt.

V. Tanvrarsus n. g. (van zavúo, ik steek uit, en zagoós, voet).

Vleugels behaard; cubitaal-ader regt of bijna regt, aan ’t eind

van den voorrand uitmondende; onderarm der posticaal-vork regt

of slechts zacht naar beneden gebogen. Eerste lid der voortarsen

langer dan de scheenen. Tangarmen & slank.

Dit geslacht bevat twaalf inlandsche soorten, waarvan T.

punctipes Wied., abdominalis Staeg., flavipes Meig., pusio Meig.,

tenuis Meig. en sylvaticus v. d. Wulp reeds in de lijst der Bouw-

stoffen zijn vermeld, en de laatstgenoemde, alsmede eene andere

nieuwe soort, 7. signatus, door mij in het 2 deel van dit Tijdschrift

zijn beschreven. Verder leerde ik nog kennen 7. gmundensis Egger,

Junci Meig., albipes Meig., flavellus Zett. en nog eene nieuwe

soort, waarvan hierna onder den naam van 7. sordens de be-

schrijving zal worden gegeven.

Ten aanzien van T. punctipes meen ik te mogen opmerken,

dat Schiner in de Fauna austriaca (deel II, blz. 597) bij deze

soort als synoniem aanhaalt Chironomus dimidiatus Meig., waarvan

door Meigen alleen het 9 wordt beschreven, dat werkelijk in

vele opzigten met 7. punctipes schijnt overeen te komen; doch

die beschrijving zou voor het minst even goed op Chironomus laetipes

Zett. kunnen passen, waarmede zelfs het witachtige, niet groene,

achterlijf overeenstemt. Schiner’s citatie van Ch. dimidiatus is

intusschen in tegenspraak met hetgeen hij een paar regels vroeger

zegt, dat namelijk het 9 van Ch. punctipes niet zou bekend zijn.

DIPTEROLOGISCHE AANTEEKENINGEN. 135

T. abdominalis Staeg. zou een’ anderen naam behooren te krijgen

want er bestond reeds een Chironomus abdominalis Meig. Wel

is waar is deze weder vervallen, omdat die soort dezelfde is als

Chir. tentans Fabr., maar het strijdt niettemin tegen de algemeen

aangenomen regelen van nomenclatuur, om op deze wijze een

ingetrokken ouderen naam in hetzelfde geslacht op nieuw aan

eene geheel andere soort te geven. Ik stel daarom voor, om de

soort van Staeger T. danicus te noemen.

Op T. flavipes Meig. schijnt mij Zetterstedt’s beschrijving van

Chironomus albipes *) bijna nog beter te passen dan die welke

hij van Chir. flavipes geeft. In de grootte (11—1! lin.) en de

lengte van het eerste lid der voortarsen (een wierde langer dan

de scheenen) vind ik althans meer overeenstemming met de

exemplaren, die ik als 7. flavipes meen te moeten bestemmen.

Van Ch. flavipes daarentegen heet het bij Zetterstedt: lengte 1

lin. en eerste lid der voortarsen een achtste langer dan de scheenen.

Schiner in zijne Fauna austriaca, ofschoon hij Zetterstedt’s be-

schrijving van Ch. flavipes aanhaalt, geeft aan de soort zelfs 2

lin. en zegt: Metatarsen der Vorderbeine merklich länger als die

Schienen. Overigens zou de naam albipes Zeit. toch moeten wijken,

omdat Meigen reeds vroeger een Chironomus daarmede heeft

aangeduid.

VI. Eurvenemus n.g. (van svovs, breed, en zvijug, scheen).

Vleugels behaard; cubitaal-ader aan ’t eind van den voorrand

uitmondende; onderarm der posticaal-vork regt of slechts even

naar beneden gebogen. Thorax van voren puntig toeloopende.

Pooten stevig; de achterste scheenen sterk verbreed en digt

behaard; eerste lid der voortarsen korter dan de scheenen.

In dit geslacht is slechts eene enkele soort opgenomen, en

wel Chironomus elegans Meig., waarbij als synoniem behooren

Ch. crassipes Panz., aestivus Curt. en hirtipes Macq. Zij schijnt

hoogst zelden voor te komen; ik leerde haar kennen uit een

enkel mannelijk exemplaar, door den heer Snellen van Vollen-

hoven in Junij te Heelsum gevangen.

1) Diptera Scandinaviae, IX. 3588. 124 (door eene drukfout staat: aldaar allipes

in plaats van albipes). ‘

136 DIPTEROLOGISCHE AANTEERENINGEN.

VII. METRIOCNEMUS n. g. (van wézevos, gewoon, gematigd, en

xvjuy, Scheen). Vleugels behaard; cubitaal-ader aan ’t eind van

den voorrand uitmondende; onderarm der posticaal-vork regt of

slechts even naar beneden gebogen. Thorax van voren niet puntig

toeloopende. Pooten slank; de scheenen niet verbreed; het eerste

lid der voortarsen korter dan de scheenen.

Van dit geslacht ken ik een zestal inlandsche soorten, namelijk

M. albolineatus Meig., fuscipes Meig. , incomptus Zett., nanus Meig.,

en pallidulus Meig., die allen reeds in de lijst der Bouwstoffen

zijn vermeld, en voorts nog eene nieuwe soort, die als M. ochraceus

hierna zal worden beschreven.

Nog was in de genoemde lijst opgenomen Chironomus picipes

Meig., die echter, althans in de exemplaren door mij als zoodanig

bestemd, niet wel van #. fuscipes te onderscheiden zijn.

Van het geslacht Diamesa Meig. heb ik twee soorten als in-

landsch leeren kennen, te weten : D. Gaedii Meig., waarvan een 9

in’t najaar te Driebergen door den heer Six werd gevangen; en

D. notata Staeg., waarvan Dr. Piaget een 9 in September aan

den Hoek van Holland ving; de laatste soort leerde ik ook in

beide sexen kennen uit voorwerpen, die door den heer Meyer

Dür uit Zwitserland aan ’s Rijks Museum te Leiden werden

gezonden.

Van het geslacht Tanypus heb ik in de lijst der Bouwstoffen

dertien soorten vermeld; later heb ik in het 2% deel van dit

Tijdschrift blz. 170 nog eene nieuwe soort, als T. griseipennis

beschreven, en in het 4° deel blz. 16 onder den naam van

T. guitipennis eene andere nieuwe soort aangeduid. Sedert zijn

door mij nog de volgenden als inlandsch aangeteekend: 7. nebu-

losus Meig., ornatus Meig., ferruginicollis Meig., melanops Meig.

en drie nieuwe soorten, die ik hierna als 7. rufovittatus , elegantulus

en pygmaeus zal beschrijven, even als de zoo even genoemde

T. guitipennis.

De exemplaren, die ik als 7. signatus Zett. heb bestemd,

komen met Zetterstedt’s beschrijving overeen; zij hebben de vork

der posticaal-ader gesteeld, een kenmerk waarvan Zetterstedt

DIPTEROLOGISCHE AANTEEKENINGEN. 137

gezwegen heeft. Daarentegen is de beschrijving van T. signatus,

door Schiner (Fauna austriaca IT 621) op mijne voorwerpen niet

van toepassing; de aldaar bedoelde soort zou 3 lin. lang zijn

en witachtige insnijdingen aan het achterlijf, alsmede eene onge-

steelde posticaal-vork hebben; terwijl mijne exemplaren slechts

1—2 lin. lengte hebben en geene witachtige insnijdingen ver-

toonen, waardoor zij beter aan de opgaven van Zetterstedt be-

antwoorden.

De beschrijving van T. maculatus door Macquart (Dipt. du nord

de la France, 131. 4) schijnt mij toe ten volle te passen op

T. punctatus Fabr. Ik vermoed dat Macquart zelf ook niet veel

vertrouwen op de zelfstandigheid zijner soort heeft gehad, wijl

hij haar in de Suites à Buffon niet weder heeft opgenomen.

Bij T. ferruginicollis Meig. zou, volgens Zetterstedt, de onder-

arm der posticaal-vork (bij hem de zesde langsader) minder sterk

naar den achterrand gebogen zijn dan bij andere soorten; bij

mijne exemplaren valt dit kenmerk niet in het oog; daar zij

echter overigens ook met zijne beschrijving overeenkomen, twijfel

ik geenszins aan de indentiteit. Door eene zonderlinge vergissing

heeft Macquart deze soort in zijne Diptères du nord de la France

tweemaal (onder N° 6 en 13) opgenomen; de beschrijving is bij

beiden volkomen gelijkluidend.

BESCHRIJVING VAN NIEUWE SOORTEN.

1. CORYNONEURA PUMILA n. Sp.

2 4 lin. — Heldergeel; voorhoofd en schedel donkerbruin.

Thorax met drie zwarte langsbanden ; schildje en achterrug

verdonkerd. Achterlijf van boven met zwartachtige insnijdingen.

Pooten bleekgeel, met de knieën en de spits der scheenen

zwartachtig; achterscheenen niet verdikt, aan het einde met een

klein uitstekend tandje. Kolfjes witachtig. Vleugels glasachtig.

Het 9 door mij in April bij den Haag gevangen.

Deze soort gelijkt op C. scutellata Winn., doch is door de

138 DIPTEROLOGISCHE AANTEERENINGEN.

zwartachtige knieën en scheenenspits van deze onderscheiden.

Bij C. celeripes Winn., die ook een gelen thorax met zwarte langs-

banden heeft, is het achterlijf zwart met fijne witachtige insnij-

dingen; bij de overige soorten is de thorax zwart.

2. CHIRONOMUS TRICOLOR N. Sp.

d 24 lin. — Kop geelachtig; sprieten en palpen bruin; het

wortellid der sprieten geel; de sprietenpluim bruinachtig geel.

Thorax en schildje heldergroen; de rugbanden op den thorax

en de borst licht roestkleurig; achterrug zwartachtig. Achterlijf

heldergroen; op den tweeden en ieder der volgende ringen eene

zwartachtige, bijna tot een dwarsband uitgebreide vlek; de

laatste ringen geheel verdonkerd; de anale ring half zoo lang

als de voorgaande en merkelijk smaller; de tangarmen klein,

tweeledig, een weinig verbreed; beharing des achterlijls witachtig.

Pooten bleekgeel, bijna wit; de dijen iets of wat groenachtig ;

de uiterste spits der scheenen en tarsenleden gebruind; de voor-

scheenen een derde korter dan de dijen; eerste lid der voortarsen

bijna dubbel zoo lang als de scheenen; de drie volgende, kortere

leden langzaam in lengte afnemende; de voortarsen naakt; de

achterste pooten met fijne witachtige beharing. Kolfjes bleekgeel.

Vleugels met witachtige tint en bleekgele aderen.

Van deze soort, die, hoe verwant ook, door het donker

geteekende achterlijf toch duidelijk van Ch. brevihibialis onder-

scheiden is, ving ik slechts eenmaal een paar mannelijke exem-

plaren bij Hilversum.

3. CHIRONOMUS TRINOTATUS N. Sp.

2 3 lin. — Kop met de palpen zwartbruin; sprieten geel. Thorax

flaauw-glanzig, donker vuilgroen, met witten weerschijn en drie

breede zwarte langsbanden ; borst, schildje, achterrug en achterlijf

zwart of bruinzwart; het achterlijf in sommige rigtingen met

grijsachtige insnijdingen. Pooten bleek roodgeel; de heupen

zwartachtig; de knieën, de spits der scheenen en de eerste

tarsenleden, alsmede het laatste tarsenlid donkerbruin; beharing

DIPTEROLOGISCHE AANTEEKENINGEN. 139

der pooten bleekgeel; eerste lid der voortarsen ongeveer dubbel

zoo lang als de scheenen; de volgende leden in lengte afnemende.

Kolfjes geelachtig. Vleugels met grauwachtige tint, eenigszins

gemarmerd, met drie donkergrauwe vlekken, ongeveer geplaatst

als bij Ch. scalaenus. |

Deze soort, waarvan de heer Six mij het 2 mededeelde, dat

door hem in Mei te Utrecht was gevangen, gelijkt zeer op Ch.

scalaenus, doch onderscheidt zich door de donkere gewrichten

aan de pooten.

4. ORTHOGLADIUS DIVERSUS n. Sp.

Naauwelijks 4 lin. — Het d zwart met eenigen glans. Sprieten

bruin; de pluim bruingrauw. Op den rug van den thorax een

lichtgrijze weerschijn. Achterlijf met niet altijd duidelijke, fijne

witachtige insnijdingen; de anale ring breeder dan de overigen;

tangarmen zwart, aan ’t eind met witte beharing. Pooten bleek

vuilgeel of lichtbruin; de beharing gering; eerste lid der voor-

tarsen half zoo lang als de scheenen; de volgende leden in

afnemende lengte. Kolfjes geelachtig. Vleugels met witachtige

tint en ongekleurde aderen; middendwarsader merkelijk vóór

het midden der vleugellengte; wortel der posticaal-vork voorbij

de middendwarsader.

Het 2 heldergeel; thorax met drie roodachtige, bruine of zelfs

bijna zwarte langsbanden; achterlijf van boven naauwelijks iets

verdonkerd; sprieten geelachtig. Pooten, kolfjes en vleugels als

bij het 4; de pooten helderder geel.

Deze uiterst kleine soort, merkwaardig wegens het sexuele

verschil in kleur, werd meermalen te Utrecht in April en Mei,

ook beide sexen te zamen, door den heer Six gevangen; de

heer Weyenbergh vond haar mede te Overveen.

Bij de bestemming konden, naar mijn inzien, alleen in aan-

merking komen Chironomus leucopogon Meig., minutus Zett. en

alomarıus Zett., allen even kleine soorten. Van de eerste en de

laatste is alleen het 4 bekend. Van Ch. leucopogon onderscheidt

zich mijne soort door de bruinachtige, niet witte sprietenpluim

140 DIPTEROLOGISCHE AANTEEKENINGEN.

bij het 4; van Ch. atomarius door de geheel zwarte kleur van

het 4; van Ch. minutus eindelijk door de bijna naakte pooten

en door de gele kleur van het g.

5. ORTHOCLADIUS NANULUS N. Sp.

4 Ongeveer 3 lin. — Zwartbruin. Sprieten langer dan kop en

thorax, lichtbruin met zuiver witte pluimharen. Thorax glanzig.

Achterlijf slank; de laatste ringen een weinig verbreed, met

bleekgelen achterzoom; anale ring breeder dan de voorgaande;

tangarmen kort, met witte beharing. Pooten wit; aan de voor-

pooten de dijen en de wortel der scheenen een weinig gebruind;

de uiterste spits der scheenen en van de eerste tarsenleden,

alsmede de beide laatste tarsenleden geheel zwartbruin; dezelfde

teekening bevindt zich ook, ofschoon flaauwer, aan de achterste

tarsen; achterste dijen vóór het midden met een’ zwartachtigen

of bruinen ring; eerste lid der voortarsen ruim half zoo lang als

de scheenen; achterste pooten met fiine beharing. Kolfjes wit-

achtig. Vleugels melkwit, met ongekleurde aderen ; middendwars-

ader op halve vleugellengte; wortel der posticaal-vork een weinig

meer naar de vleugelspits.

Het 3 ving de heer Piaget in Augustus aan de nu droog-

gemaakte Schielandsche plassen.

Deze soort schijnt in naauwe verwantschap te staan met Chiro-

nomus leucopogon Meig., doch ik kan haar niet als zoodanig

bestemmen, omdat Meigen de pooten als bleek bruingeel met

zwarte of donkerbruine dijen beschrijft; Zetterstedt en Schiner

noemen zelfs de pooten zwartbruin en voegen er alleen bij, dat

de scheenen en tarsen lichter zijn. Bij mijne soort daarentegen

valt de helderwitte kleur der pooten niet minder in ’t oog dan

die der sprietenpluim. Bij de bestemming van deze soort zou

voorts nog in aanmerking kunnen komen Ch. minutissimus Meig.

(Syst. Beschr. VII. 8. 137), maar bij deze zouden de schouders,

de worte! des achterlijis, de voorrand van den vierden ring en

de genitaliën geel zijn; ook wordt daar van geene teekening aan

de pooten gesproken, maar worden deze kortaf wit genoemd.

DIPTEROLOGISCHE AANTEEKENINGEN. 141

6. ORTHOCLADIUS ALBINERVIS N. Sp.

2 2lin. — Kop geel; sprieten en palpen bruin. Thorax glanzig,

bleekgeel met drie vrij breede, roestkleurige langsbanden; achter-

rug en achterlijf zwartachtig; de buik aan den wortel eenigszins

geel. Pooten bleekgeel; de voorpooten, vooral aan de knieën,

bruinachtig; aan de achterste pooten de spits der scheenen en

van het eerste tarsenlid zwartbruin; de overige tarsenleden

verdonkerd; de voordijen een weinig verbreed; eerste lid der

voortarsen ruim twee derden ter lengte der scheenen, de volgende

leden in afnemende lengte. Kolfjes bleekgeel. Vleugels met

geelachtige tint en bijna ongekleurde aderen; alleen de voorste

langsaderen bleekbruin ; middendwarsader vóór de halve vleugel-

lengte; wortel der posticaal-vork meer naar de vleugelspits.

ik ontving enkele vrouwelijke exemplaren van den heer Six,

die ze in October te Utrecht en te Driebergen had gevangen.

Veel overeenkomst bestaat met Chironomus bicolor Zett. (Ins.

Lapp. 813. 23 en Dipt. Scand. IX. 3544. 69), doch deze heeft aan

den wortel der achterste dijen een donker bandje.

7. TANYTARSUS SORDENS n. Sp.

11—12 lin. — Kop met sprieten en palpen zwartbruin; de

sprietenpluim ¢ lichtbruin. Thorax eenigszins glanzig, bij het d

donker- of vuilgroen, bij het g meer geelachtig; de breede

langsbanden, het achterste deel der borstzijden, de borst en de

achterrug zwart; schildje vuilgroen. Achterlijf van het ¢ zwart-

bruin, met den achterzoom der ringen, ongeveer voor een derde

der lengte, lichtgrijs; de anale ring (pl. 8, fig. 10) eirond, zoo lang

als de voorgaande en niet breeder; de tangarmen duidelijk twee-

ledig, in ’t midden een weinig verbreed en spits geëindigd, lang

behaard , vooral aan de buitenzijde; het geheele achterlijf overigens

mede met uitstaande grauwe beharing; bij het 9 het achterlijt

zwartachtig met witachtige insnijdingen. Pooten eenkleurig geel-

bruin; eerste lid der voortarsen ongeveer anderhalf maal zoo

lang als de scheenen; achterste pooten bij het 4 met grauwe

142 DIPTEROLOGISCHE AANTEERENINGEN.

beharing. Kolfjes zwartbruin, de steel iets lichter. Vleugels door

de digte beharing grauwachtig; wortel der posticaal-vork juist

onder de middendwarsader, die op het midden der vleugel-

lengte ligt.

Enkele malen in Juli} tot September door mij gevangen bij

den Haag en ook te Zutphen; voorts door den heer Piaget

aan de voormalige Schielandsche plassen.

Deze soort gelijkt zeer op Chironomus (Metriocnemus) incomptus

Zett., waarvan zij echter door het langere eerste lid der voortarsen

duidelijk is te onderscheiden.

8. METRIOCNEMUS OCHRACEUS n. sp.

9 Ruim 1 lin. — Okergeel; oogen zwart. Thorax van boven

met drie min of meer duidelijke, bruinachtige of roestkleurige

langsbanden, waarvan de middenste tot aan het schildje doorloopt;

achterrug ter wederzijde met zwartachtige vlek, soms geheel

zwartachtig; schildje met fijne beharing. Achterlijf van boven

lichtbruin, met bleekgele insnijdingen. Pooten bleekgeel; de spits

der iets verdikte voordijen bruin, welke kleur ‘zich streepvormig

aan de bovenzijde tot omstreeks het midden uitbreidt; de uiterste

spits van al de scheenen en van de tarsenleden zwart; somwijlen

de tarsen over ’t geheel iets verdonkerd; eerste lid der voor-

tarsen een derde korter dan de scheenen; beharing der pooten

zeer gering. Kolfjes bleekgeel. Vleugels witachtig, fijn be-

haard, met bleekbruine aderen; middendwarsader vóór het

midden der vleugellengte; wortel der posticaal-vork een klein

weinig meer naar de vleugelspits.

Ik ontving het ¢ uit Utrecht van den heer Six.

9. TANYPUS GUTTIPENNIS D. Sp.

11—15 lin. — Sprieten donkerbruin; de sprietenpluim d grauw.

Thorax zwartachtig met witten weerschijn, van voren en in de

zijden met witte stippen; ook de achterrug wit gevlekt. Achterlijf

donkergrauw, bij het 4 met bleekgelen achterzoom der ringen ;

DIPTEROLOGISCHE AANTEEKENINGEN. 143

de tangarmen breed, aan ’t eind met een naar binnen gebogen

haakje; bij het e de bleekgele ringzoomen zeer smal. Pooten

bleekbruin; de dijen en scheenen iets donkerder en vooral naar

de knieën verdonkerd; de knieën zelven wit; eerste lid der

voortarsen zoo lang als de scheenen. Kolfjes wit. Vleugels (pl.

8, fig. 11) behaard, donkergrauw met een aantal onregelmatige

doorschijnend witte vlekken, vooral tegen de spits en den achter-

rand; de dwarsaderen merkelijk vóór het midden der vleugel-

lengte; middendwarsader, vooral van boven, donker geteekend ;

vork der posticaal-ader ongesteeld.

Eens in Junij in aantal aan den zoom der Duinen bij den

Haag, tegen het mos van wilgenstammen.

Bij de bestemming dezer soort zou misschien in aanmerking

kunnen komen 7. obscurus Macq. (Dipt. du nord de la France,

133. 9), doeh behalve dat daar de grootte slechts op 1 lin. wordt

aangegeven, worden de borstzijden door Macquart bleek roest-

kleurig genoemd en de pooten donker met de heupen en de

wortel der dijen roestkleurig. Dit weérhoudt mij om in de boven-

beschreven voorwerpen zijne soort te erkennen, ofschoon zijne

opgaven ten aanzien van de vleugelteekening en het aderbeloop

wel toepasselijk zijn.

10. TANYPUS RUFOVITTATUS n. Sp.

2 1 lin. — Kop geel; sprieten naar het einde bruinachtig ; palpen

bruin. Thorax en schildje bleek stroogeel, met vier roestkleurige

langsbanden, de beide middensten van achteren, de zijwaartschen

van voren afgeknot; borst roestkleurig; achterrug donkerbruin,

in ’t midden met geelachtige langsstreep. Achterlijf roodgeel,

van boven afwisselend met bruinachtige en wit weerschijnende

dwarsbanden. Pooten bleek roodgeel; de voordijen aan de spits

roestkleurig ; spits der scheenen en der eerste tarsenleden , alsmede

de laatste tarsenleden geheel zwart; aan de voortarsen het zwart

verder uitgebreid, zoodat daar alleen de wortel van het eerste

lid geel blijft; dat lid naauwelijks half zoo lang als de scheenen,

de volgende leden in afnemende lengte; beharing der pooten

144 DIPTEROLOGISCHE AANTEEKENINGEN.

gering. Kolfjes bleekgeel. Vleugels naakt, met flaauwe gele

tint en zeer bleekbruine aderen; de vork der subcostaal-ader

onduidelijk; die der posticaal-ader gesteeld, de steel ongeveer

zoo lang als de onderarm.

Dr. Piaget vond het 2 in ’tlaatst van Junij aan de voormalige

Schielandsche plassen.

Deze soort gelijkt zeer op T. ferruginicollis Meig., waarvan

zij evenwel door de gesteelde posticaal-vork duidelijk onder-

scheiden is.

11 TANYPUS ELEGANTULUS n. Sp.

4 11 lin. — Kop okergeel met witten weerschijn; sprieten met

de pluim, zoomede de palpen bleekgeel. Thorax bleek okergeel,

met de langsbanden eenigszins roestkleurig; de schouders, de

borstzijden en de tusschenruimten tusschen de banden met witten

weerschijn; boven de middenheupen een zwart stipje. Achterlijf

witachtig, met smalle bruine insnijdingen; de tangarmen bruin,

kort maar vrij breed. Pooten bleekgeel; de uiterste knieën bruin

en de tarsen naar het einde iets verdonkerd; voorpooten een

weinig, achterste pooten sterker behaard; eerste lid der voortarsen

een vierde korter dan de scheenen. Kolfjes bleekgeel. Vleugels

glasachtig met bijna ongekleurde aderen; de dwarsaderen en

het uiteinde der subcostaal-ader donkerbruin; de uitmonding der

langsaderen aan de vleugelspits schaduwachtig gevlekt; vork

der posticaal-ader ongesteeld.

De heer Six deelde mij het & mede, door hem in Junij te

Beek gevangen.

12 TANYPUS PYGMAEUS N. Sp.

21 lin — Kop met sprieten en monddeelen donkergrauw ;

sprietenpluim & bruinachtig. Thorax lichtgrijs, met vier zwart-

achtige langsbanden; de beide middensten van achteren verkort;

schildje bleekbruin ; achterrug zwart. Achterlijf van het 4 slank,

van boven zwartbruin met witachtige insnijdingen, van onderen

DIPTEROLOGISCHE AANTEEKENINGEN. 145

geelachtig met bruinen voorzoom der ringen; de tangarmen breed

en dik, als geknopt; bij het ¢ het achterlijf kort en ineengedro igen,

zwartbruin, met de insnijdingen naauwelijks een weinig grijs-

achtig. Pooten bleekbruin; de voorknieën en het uiteinde van

al de tarsen een weinig verdonkerd; eerste lid der voortarsen

een vijfde korter dan de scheenen; achterste pooten bij het d met

bleekbruine beharing. Kolfjes bleekgeel. Vleugels eenkleurig

grauw, digt behaard; dwarsaderen een weinig vóór het midden

der vleugellengte; vork der posticaal-ader ongesteeld.

Beide sexen werden in October door den heer Six in het

Driebergsche bosch gevangen.

XIL TIPULIDAE.

Omtrent deze familie heb ik betrekkelijk slechts weinige aan-

teekeningen gemaakt sedert het verschijnen der laatste naamlijst

in de Bouwstoffen.

Onder de belangrijkste aanwinsten voor onze dipterologische

Fauna mag voorzeker gerekend worden die van Pedicia rivosa

L., waarvan een exemplaar te Beek door den zoon van den

heer Snellen van Vollenhoven werd gevangen; een tweede voor-

werp ving de heer Kinker op Beekhuizen; ook de heer Maurissen

bezit een exemplaar, in Limburg opgedaan. Behalve deze, heb

ik nog de volgende Tipuliden als nieuw voor de Nederlandsche

Fauna aangeteekend: Rhamphidia longirostris Meig., waarvan

een ¢ in de Plantagie te Rotterdam door den heer Fransen en

een tweede aan de Schielandsche plassen door Dr. Piaget werden

gevangen; Dicranoptycha fuscescens Schumm., waarvan ik eenmaal

een voorwerp aan het Jagthuis bij Zutphen aantrof; en Limnophila

dispar Meig., die ik in een enkel paar bezit, het 4 bij den

Haag, het 9 in het Ulvenhoutsche bosch bij Breda door mij

gevangen.

Pachyrhina fascipenms Zett. en Tipula dentata Meig. zullen

beiden wel dezelfde soort zijn als Tipula quadrifaria Meig., en

dan moet de laatste naam, als de oudste, behouden blijven.

Zetterstedt onderscheidt P. fascipennis en dentata daardoor, dat

146 DIPTEROLOGISCHE AANTEEKENINGEN.

bij de eerste de beide uiterste banden van den thorax naar

buiten uitgebogen, bij de laatste daarentegen regt zouden zijn,

en hij noemt overigens de beide soorten „uf ovum ovo similes.”

Bij het vergelijken van een aantal exemplaren is het mij gebleken,

dat bij sommigen het voorste uiteinde der banden verbleekt is

en zich in de grondkleur verliest, waardoor juist het omgebogen

einde ontbreekt en de banden regt schijnen; aan overgangen

tusschen de beide vormen ontbreekt het niet.

Pachyrhina Sannio Meig., die ongetwijfeld dezelfde is als P.

iridicolor Schumm., houd ik voor de echte Tipula cornicma L.

Wel is waar, de zeer korte beschrijving van Linnaeus zou bijna

even goed ook op P. analis Schumm. en zelfs op P. quadrifaria

Meig. kunnen worden toegepast; maar Linnaeus zegt: „als

hyalinis, puncto marginali fusco”, en daaruit blijkt dat bij zijne

soort de randvlek klein moet zijn, iets wat voorzeker meer bij

P. Sannio dan bij eene der beide andere soorten het geval is.

Zetterstedt heeft in zijne Insecta lapponica dezelfde opvatting,

doch later is hij daarvan teruggekomen en beschrijft in zijne

Diptera Scandinaviae als P. cornicina L. eene soort, die vol-

komen aan P. analis Schumm. beantwoordt, maar die in Zweden

vrij zeldzaam schijnt te wezen. Daarentegen is P. Sanmo Meig.

dáár zoowel als in Duitschland gemeen, hetgeen het vermoeden

versterkt, dat Linnaeus die soort voor oogen heeft gehad. Ein-

delijk heeft Haliday, bij zijn onderzoek der oude Linneaansche

collectie (thans te Londen bewaard wordende), onder het etiquet :

Tipula cornicina werkelijk Schummel’s 7. iridicolor gevonden. Op

grond van dit alles, laat het zich, dunkt mij, wel verdedigen,

P. Sannio Meig. (= iridicolor Schumm.) als P. cornicina L.

te bestemmen.

Het is wel aan geen twijfel onderhevig, dat Schrank met zijne

Tipula bifasciata dezelfde soort heeft bedoeld, welke later door

Meigen als Limnobia xanthoptera is beschreven. De eerstgemelde

naam, als de oudste, dient alzoo behouden te blijven.

Limnobia barbipes Meig. onderscheidt zich door hare grootte, haar

krachtigen bouw en dikke pooten zoozeer van alle Limnophilinen en

zelfs van alle Tipuliden, dat zij reeds alleen dáárom een afzon-

DIPTEROLOGISCHE AANTEEKENINGEN, 147

derlijk geslacht dient uit te maken. Schiner heeft haar gebragt

onder zijn geslacht Poecilostola, maar er tevens bijgevoegd dat

zij welligt beter een afzonderlijk genus zou kunnen vormen. Dit

geslacht, waaraan ik den naam Eutonia (van svrovos, krachtig,

sterk) zou wenschen te geven, onderscheidt zich door de volgende

kenmerken.

EUTONIA.

Aangezigt in een korten snuit verlengd ; achterhoofd sterk ontwik-

keld ; oogen langwerpig rond, van boven door het breede voorhoofd

gescheiden; sprieten een weinig langer dan de kop; het eerste

lid groot, eylindrisch; het tweede bekervormig; de volgende vier

of vijf rondachtig; de laatsten dun en met uitstaande borstelharen.

Palpen vierledig, omgebogen, kort en dik. Thorax hoog gewelfd ,

met duidelijken dwarsnaad; ter wederzijde achter de schouders

eene driehoekige diepe groeve. Schildje halfrond; achterrug sterk

ontwikkeld. Achterlijf platgedrukt, achtringig ; bij het & de laatste

ring van onderen uitstekend; de tangarmen vrij kort; eijerbuis

van het 9 spits, een weinig opgebogen. Pooten voor eene Tipulide

bijzonder dik, digt en fijn behaard; scheenen met eindsporen ;

voethaken en voetballen duidelijk; bij het 4 het laatste lid der

tarsen aan de onderzijde met een haarbosje. Kolfjes vrijstaande.

Vleugels matig breed, naauwelijks zoo lang als het achterlijf ;

het vleugellapje duidelijk uitstekend; het dwarsadertje tusschen

de hulpader en subcostaal-ader niet of althans niet duidelijk

aanwezig; subcostaal-ader aan het einde door een kort dwars-

adertje met de radiaal-ader verbonden ; radiaal-ader vóór de

halve vleugellengte uit de subcostaal-ader ontspruitende, aan het

einde lang gevorkt; de wortel dezer vork iets vóór de middel-

dwarsader; cubitaal-ader ongevorkt; schijfcel onregelmatig zes-

hoekig, meer hoog dan breed, naar onderen versmald; uit haar

loopen naar den vleugelrand drie langsaderen, waarvan de

bovenste is gevorkt; achterdwarsader scheef; eerste en tweede

wortelcel van dezelfde lengte; de tweede niet door eene dwars-

ader gedeeld; posticaal-, anaal- en axillaar-ader lang, de beide

laatsten een weinig golvend gebogen.

148 DIPTEROLOGISCHE AANTEEKENINGEN.

Dit geslacht, waartoe alleen de bekende Limnobia barbipes Meig.

behoort, is het naast verwant aan Poecilostola Schin. , maar onder-

scheidt zich er van door merkelijk meerdere grootte, door dikker

en meer behaarde pooten; door het haarbosje aan het laatste

tarsenlid bij het 4; door hooger gewelfden thorax en korteren

hals; door korter en breeder vleugels; eindelijk door een

klein verschil in het aderbeloop der vleugels; de schijfcel

is namelijk niet zoo langwerpig als bij Poccilostola, meer hoog

dan breed en alleen naar onderen versmald; en de wortel

van de vork der radiaal-ader ligt niet voorbij, maar nog iets

vóór de middeldwarsader; eene vleugelafteekening van Eutonia

barbipes Meig. en Poecilostola angustipennis Meig. op pl. 8, fig.

11 en 12 moge deze verschillen ophelderen.

Verklaring der afbeeldingen.

Plaat 8.

Fig. 1. Colpodia pallidula n. sp. (vleugel).

» 2. Catocha crassitarsis n.sp. (id.)

po : M (voortars 2).

„ 4. Exechia rufithorax n. sp. 4.

ED, » Schummeli Stann. (vleugel).

„ 6. Brachycampta ruficauda n. sp. (achterlijf €).

” 7. ” 5 (vleugel).

» 8. Myeetophila sordida n. sp. (vleugel).

„ 9. Tanytarsus sordens n. sp. (anus d).

» 10. Tanypus guttipennis n. sp. (vleugel).

„ 11. Eutonia barbipes Meig. (vleugel).

„ 12. Poecilostola angustipennis Meig. (vleugel).

VARIA ENTOMOLOGICA

Dr. H WEIJANBERGH :).

Voor het vaderland te verlaten doorloop ik nog mijn dag-

boek en ligt er datgeene uit wat van entomologischen aard en

der mededeeling waardig is. Voor eenigen tijd heb ik het plan

gevormd — en ben door eenige opstellen in dit tijdschrift tot

de uitvoering overgegaan — om de Nederlandsche Diptera in

hunne metamorphose en levenswijze te beschrijven en aftebeel-

den; van toen af was mijne aandacht vooral op deze orde ge-

richt en daaraan is het toe te schrijven, dat deze aanteekeningen

grootendeels bestaan uit voltooide levensgeschiedenissen van

Diptera.

Ik ben nu in de noodzakelijkheid deze nauwelijks op mi

genomen taak te laten varen, maar kan dat niet doen zonder

den wensch te uiten dat een onzer vaderlandsche entomologen

dezen pas aangevangen arbeid weldra moge voortzetten; ik

durf hem daarbij uit eigen ervaring de zekerste voldoening en

de aangenaamste verrassingen voorspellen. Even als ik dat

ondervonden heb, zal ook mijn opvolger in dit onderdeel der

zoologie een onontgonnen terrein voor zich vinden, dat de

moeite der bearbeiding ruimschoots loont.

NB. Door eene onnauwkeurigheid in de verzending — het was één dag voor mijne

afreize toen ik de laatste woorden van dit opstel schreef en de drukten dus vele

en velerlei — is dit opstel eerst laat in den loop van 1873 in handen der redactie

van dit tijdschrift gekomen. W.

150 VARIA ENTOMOLOGICA.

In de eerste plaats maak ik dus gebruik van mijne aan-

teekeningen en doorloop daarbij nog even mijne dipteren-col-

lectie en schrijf het een en ander van de étiquetten af, voor

zoover ik het niet vermeld heb in mijne , metamorphose-ge-

schiedenissen” of elders gepubliceerde „aanteekeningen,” enz.

Chirenomus aunularius de G. De grauwachtige larven dezer

soort vond ik aan den kant van den vijver in mijn tuin in

den modder, reeds vroeg in het voorjaar. De eieren zijn

licht-groen.

Chironomus riparius Meig. De doorschijnende, zeer licht groene

larven dezer soort vond ik in stilstaand water, reeds zeer

vroeg in het voorjaar als nauwelijks het ijs verdwenen was. In

het laatst van Maart verpopten zij in mijn aquarium en het

mugjen verscheen binnen veertien dagen.

Chironomus tentans F. De larve dezer soort kwam veelvuldig

voor in onzen vijver, vooral in de op den bodem liggende

rotte bladeren. Ik vond er bij zacht winterweder reeds in De-

cember, maar dan dieper in den modder en veel kleiner nog.

Volwassen zijn zij in Maart of het begin van April. De kleur

is dan helder bloed-rood, de vorm lang en dun, de lengte

ruim 2 Centim. Het diertjen ligt meestal in een halven cirkel

gebogen en spartelt bij aanraking zeer sterk. Ik heb de ge-

heele metamorphose afgebeeld en beschreven, maar de aan-

teekeningen schijnen verloren gegaan, zoodat ik in mijne

| portefeuille nog slechts vind eene afbeelding der larf, eene

zeer vergroote afbeelding van de kaak en van de onderlip, be-

nevens van een der aanhangsels aan het achterlijfseinde der

made. De kaak is uit sterk donkerbruin chitinweefsel gevormd

en scherp getand, vooral de voorpunt is zeer scherp. De on-

derlip is ook scherp getand; deze tanden zijn, hoewel symme-

trisch geplaatst, onregelmatiger van vorm, zoo als figuur 3

te aanschouwen geeft.

Terzijde van het lichaamseinde ziet men een paar aanhangsels,

gelijk bij vele (alle?) Chironomus-larven voorkomen. Bij deze

soort is het echter vrij groot en daardoor valt het aanstonds

in het oog. Onder het mikroskoop gebracht, vertoonde het zich,

VARIA ENTOMOLOGICA. 151

zoo als figuur 4 voorstelt, eenigszins peervormig. De huid is

vrij dik en de inwendige holte wordt grootendeels ingenomen

door een klierachtig orgaan (g) eenigszins op een geisoleerd

gedeelte van het vetlichaam gelijkend. Meer er over dan wel

er doorheen, loopt een vrij dikke buis, waaraan ik behalve

eenige overlangsche strepen, niets bijzonders waarnam. Ik her-

inner mij niet meer of de breede overlangsche streep, die men

in het midden van mijne figuur ziet, werkelijk eene streep is,

of de grens waar de buizen tegen elkander aanliggen. Ik meen

het laatste, en in dit geval zou ik dus niet van eene buis,

maar van een paar buizen moeten spreken. Deze buis of buizen

komen aan het eind uit in een stervormig aanhangsel, dat

radiair gestreept is en zoodra men het dier weder in het water

legt, sterk in beweging komt. Dit stervormig orgaan is dubbel,

zoodat de punten van het onderliggende in de tusschenruimte

der punten van het bovenliggende te voorschijn komen. Het

schijnt mij toe dat de radiaire streepjens fijne mazen vormen

en het geheele orgaan als een zeeftoestel is te beschouwen,

terwijl de buis waarschijnlijk met de ademhaling in verband

staat.

In het laatst van Mei verkreeg ik de imagines en ook in

September; dus moet de soort twee generaties ’s jaars hebben,

van welke de laatste als jonge larf overwintert.

Chironomus chloris Meig. De bijna ongekleurde larven dezer

soort vond ik aan in het water hangende grashalmen terzelf-

der plaatse en tijd als de voorgaande soort. De imagines ver-

schenen reeds tegen het eind van April.

Chironomus virescens Meig. Van deze soort heb ik hetzelfde

aangeteekend als van de vorige. De larven zijn ietwat meer

groenachtig van kleur.

Chironomus sylvestris F. Dezelfde aanteekening. De larven

zijn troebel-wit.

Chironomus nubeculosus L. Dezelfde aanteekening. De larven

komen meer in het diepe en niet zoo aan de kanten van den

vijver voor; zij zijn moeilijk van die van 6. annularius de G.

te onderscheiden.

152 VARIA ENTOMOLOGICA.

Chironomus diversus 1). Onder eene menigte over het water

zwevende mugjens bemerkte ik, in Mei, ook deze soort en aan

het achterlijf van sommigen een vrij dikke draad. Na deze

diertjens eenigen tijd te hebben waargenomen, zag ik dat

bijna allen van zulk een draad voorzien waren, maar dat de

lengte verschilde van een bijna onmerkbaar pnntjen tot 8 of 9

decimeter, doch tevens bemerkte ik dat al de draden vrij snel

deze lengte bereikten. Wanneer de draad deze lengte bereikt

had, was het als of hare zwaarte de diertjes tot de oppervlakte

van het water deed naderen en nauwelijks bereikte haar onder-

einde het water of de geheele draad brak van het achterlijf af

en zonk. Daarna begon de vorming en verlenging van den

draad op nieuw en deze was na ongeveer drie minuten weder

even lang als te voren en verdween dan weder in de diepte

of in de maag van een er reeds op loerende visch.

Zooals ik aanstonds vermoedde, was de draad niets anders

dan door eene eigenaardige kleefstof tot eene reeks aan elkander

bevestigde eieren, die op deze wijze door het insekt werden

gelegd in het element, dat voor hunne ontwikkeling en het

leven der larven noodig is. Voor het ongewapend oog doet

zulk een voorwerp zich voor als een spiraalsgewijs gewonden,

ongeveer 1 Ned. streep dikke, eenigszins platte, vaalkleurige

draad, en eerst met eene loupe waren de eieren duidelijk te

onderscheiden; zij zijn plat-elliptisch en schuins aan elkander

bevestigd, hetgeen de schijnbaar spiraalsgewijze winding van

den draad veroorzaakt. De kleur van een geisoleerd eitjen is

porselein-blauw, onregelmatig donker-gevlamd. De excentriesch

geplaatste, heldere kern was duidelijk te onderscheiden.

Chironomus Junci Meig. De larven komen vrij talrijk onder de

vorige soorten voor. De imagines verschijnen iets later; + 6 mm.

Tipula oleracea L. Van deze algemeene soort, waarvan de

aardbewonende larf ook genoegzaam bekend is, heb ik het

langwerpige, zwarte ei bij figuur 9 afgebeeld.

1) Deze soort is in een voorgaand stuk van den heer van der Wulp (Dipterologische

aanteekeningen n° 4) onder den naam van Orthoeladius diversus beschreven.

Rep.

VARIA ENTOMOLOGICA. 153

Mycetobia pallipes Meig. In menigte in mijn tuin in rot wilgen-

hout. De lange, witte, hemicephale larven leven gezellig, in

April. De poppen zijn ook zeer lang en dun, en lichtbruin van

kleur, met korte vleugel- en pootscheeden. Op elke geleding,

vooral aan het staarteinde, heeft de pop zeer scherpe doorntjens.

De imago in het laatst van April.

Sciara Thomae L. (?). De larven vaak in den Haarlemmerhout

aan de wortels van het jonge groen, dat in het voorjaar tus-

schen het hakhout opslaat.

Sciara pallipes F. De larve leeft in het algemeen in rot hout,

vooral in wilgenhout. De kleur der larven is vuil wit.

Sciara quinquelineata Macq. De larve vindt men in het voor-

en najaar in distelstengels en andere planten met mergstengels.

Zij is oranjegeel van kleur, in het midden dikker dan aan de

uiteinden, en vertoont een donkerbrninen kop met twee sterke

kaken. Geene oogen. Het nekschild is vrij groot en donkerbruin.

Bibio ferruginatus F. Door den heer J. B. Boeke werd deze

soort den 28% Maart 1859 te Haarlemmermeer uit de larf ge-

kweekt (volgens een fleschje met voorwerpen uit de collectie

Wttewaall, in mijn bezit.) Het voedsel is niet aangegeven.

De larve heb ik bij figuur 15 afgebeeld.

Cecidomyia Crataegi Winn. In het najaar en gedurende den

winter, ook nog in het vroege voorjaar, vindt men in haag-

doornen aan het eind der jonge takjens bundeltjens verdorde

bladeren, die eenigszins tot rosetten vereenigd zijn. Daar als-

dan de boomen overigens geheel kaal zijn vallen deze rosetten

gemakkelijk in het oog. Opent men deze rosetten dan vindt

men één of meer hooggeele oranjekleurige larfjens er in, die

dezen ziekelijken groei veroorzaken. De twaalf min of meer dui-

delijke geledingen met de stigmataalstippen terzijde op den

vierden tot negenden ring, kenmerken haar als larven van het

geslacht Cecidomyia. Zij zijn eenigszins gedrongen van vorm,

zeer stomp aan het achtereind en zeer spits aan het vooreind.

Voor aan het kopeind staat een driepuntig orgaantjen, dat als

kaaktoestel te duiden is. De grootte van het volwassen diertjen

is 2,5 ad 2,75 mm,

154 VARIA ENTOMOLOGICA.

Zoodra in het voorjaar de knoppen der plant, die zij bewonen,

beginnen te werken, is de larve niet meer te vinden; waarschijnlijk

verlaat zij dan hare woning om te verpoppen in den grond.

Na ongeveer vier weken komt de imago uit het popjen te

voorschijn.

Ik vond deze soort bij Overveen en Elswout.

Cecidomyia heterobia Löw. De larve dezer soort vond ik in

Mei in de knoppen van Salix repens L. Zij is lichtgeel.

Cecidomyia rosaria Löw. Deze soort komt veel bij Haarlem

voor, waar ik ieder jaar eene menigte zoogenaamde wilgenrozen,

door hare larf veroorzaakt, aan de Brouwersvaart en het vaartjen

naar Kraantjelek vond.

Cecidomyia Cerris Koll. Uit eikengallen gekweekt in April.

Scatopse notata L. Onder eene menigte uit kippenmest bij mij

voortgekomen vliegjens dezer soort, kwam er een paar tot

paring, vier en twintig uren na beider geboorte. Ik zonderde

deze dadelijk van de overigen af en na ongeveer een etmaal in

copulatie te hebben doorgebracht, verwijderden zij zich van

elkaar, om evenwel den volgenden dag het minnespel weder

gedurende eenige uren voort te zetten. Eerst na tien dagen

legde het wijfjen eenige vuilwitte, niet volkomen ronde eieren.

De poptoestand dezer soort houd als ’t ware het midden tus-

schen de pupae obtectae en de pupae coarctatae. De lichtbruine

nimf toch vindt men slechts met een zeer dun huidjen bedekt.

Bij de echte pupae coarctatae is de larvenhuid pergamentachtig

geworden en zoo sterk en vast dat het meestal moeilijk is haar

te openen, zonder de in deze gevallen steeds zeer weeke, witte

nimf te beschadigen, terwijl daarentegen bij de andere afdeeling

de larvenhuid afgestroopt wordt en de nimf daardoor vrij en

harder van huid wordt dan zij ooit in de pupae coarctatae is.

Bij deze soort is de larvenhuid verre van pergamentachtig,

hoewel zij de nimf blijft omsluiten, maar uiterst broos en vliezig,

terwijl de daarin bevatte nimf harder van bekleedselen is. Bij

verscheidenen vond ik zelfs de larvenhuid bij grootere of kleinere

stukken afgevallen en steeds kwam bij eene ligte wrijving tus-

schen de vingers de nimf geheel bloot.

VARIA ENTOMOLOGICA. 155

Simulia maculata Löw. Bij mijne optelling der tot heden

waargenomen vliegenzwermen (zie dit tijdschrift 14° jaarg. p. 221)

heb ik, p. 229, van oneigenlijke opeenhoopingen van Svmulia-

soorten gesproken; ik vind echter ook van een’ waren zwerm

van bovengenoemde Simulia gewag gemaakt, en wel in A. A.

Berthold „ Der Heerwurm.” (Abh. d. K. Gesellsch. der Wissensch.

Göttingen. 6° B. S. 46), die dus, nevens de waarneming van

den heer Ritsema over Musca corvina F. (zie dit tijdschrift.

jaarg. 15, p. LX), in mijne lijst moet worden opgenomen. Bij

Berthold, t. a. p. lezen wij dat een zwerm van deze Sımulia in

1785 door een storm uit Servie naar Zevenbergen overwaaide,

daar in weinige uren elf stuks hoornvee door hare steken doodde

en spoedig daarop door een wolkbreuk verstrooid en vernietigd

werd.

Asilus cyanurus Löw. De eieren dezer soort zijn langwerpig

van vorm en oranjeachtig rood van kleur.

Eristalis tenax L. Het schijnt dat de made dezer soort — de

algemeen bekende „ver à queue de rat” van Lyonet — vaak,

hoewel niet steeds, het water (de riolen, enz.) verlaat om te

verpoppen en dan somtijds groote wandelingen maakt. Ik vond

zelfs verpoppende larven in de sponning van een raam op eene

derde verdieping.

Syrphus balteatus de G. De lichtgroene larven dezer soort

vindt men in Juni op riet, snel voortkruipend naar de buit van

eenig klein hemipteron of dipteron. De pop is als een druppel

aan de rietstengels bevestigd en hare kleur trekt naar het olijf-

groene. De vlieg verschijnt na veertien dagen uit de pop,

in Juli.

Syrphus Corollae F. Het lichtgele ei heb ik bij figuur 17 vergroot

afgebeeld.

Conops flaviceps L. is in Augustus gekweekt uit het nest van

Bombus lapidarius L. Het poptonnetjen is zeer regelmatig cylin-

drisch van vorm.

Sarcophaga carnaria L. De bij figuur 18 en 19 afgebeelde

larve en pop ontving ik door bemiddeling van den heer van

der Wulp uit de collectie Wttewaall, waarbij de aanteekening ; '

156 VARIA ENTOMOLOGICA.

„uitgekomen te Voorst 8 Juni.” De larf uit het ei gekomen 5

Mei (1858).

Exorista vulgaris Fall. Ik kweekte een exemplaar uit de rups

van Cucullia Verbasci L., in Juli.

Exorista fimbriata Meig. Van deze soort kweekte ik 1—5

exemplaren uit rupsen van Zerene grossulariata L.

Phorocera concinnata Meig. Meermalen, doch nooit meer dan

één exemplaar te gelijk, gekweekt uit rupsen van Zerene gros-

sulariata L.

Phorocera stupida Meig. Verkregen uit de rups van Porthesia

auriflua L. In het algemeen vertoonen de rupsen met Phorocera-

larven bezet, sterke hypernesis.

Aricia pallida F. Gekweekt uit rotte bladeren, in Juni.

Aricia lardaria F. Gekweekt uit rot hout, in April.

Anthomyia inams Fall. Deze soort heb ik dikwijls uit wespen-

nesten gekweekt, waarin vooral in het najaar de vraatzuchtige

geelwitte larven in menigte te vinden zijn. Het schijnt dat zij

zich met de maden (vooral de doode) der wespen voeden en

meermalen heb ik een wespennest van de wespen verlaten

gezien, wanneer deze larven de overhand hadden. De lang-

werpige porceleine eieren vindt men vaak op het buiten-omkleedsel

der wespennesten. Ik nam hen steeds waar bij de soorten, die

haar nest onder den grond maken, b.v. Vespa Germanica L.,

nooit bij die welke haar nest aan boomen maken, b. v. Polistes.

Het ei is afgebeeld in dit tijdschrift jaarg. 12, pl. 7, figuur 3 en 4.

Anthomyia nigritarsis Zett. In zuringbladen, zoowel van ge-

cultiveerde als wilde waterzuring, vond ik bij Haarlem de

geelwitte larven dezer soort. Zij mineeren in het blad, niet in

gangen, maar in plekken, die dan het voorkomen hebben als of

zich luchtblazen tusschen de bladplaten bevinden. De imagines

verschenen in Juli.

Anthomyia..... ? Op pl. 10, fig. 20 geef ik de afbeelding

der larf uit Bufo vulgaris Laur., beschreven door mij in dit

tijdschrift jaarg. 9, p. 94.

Anthomyia pluvialis L. In April vond ik de popjens in oude

vogelnesten.

VARIA ENTOMOLOGICA. 157

Sepedon sphegeus F. Op Polygonum amphibium L. vond ik vaak

de groene poppen dezer vlieg, vooral in de Groote of Nieuwe

Brouwerskolk bij Overveen. In Juni verschijnt de vlieg. Het

popjen ziet men bij figuur 21 afgebeeld.

Lonchaea tarsata Fall. In Mei vond ik het popjen in distel-

stengels van het vorige jaar. Het popjen is lichtbruin, lang en

smal, met een zeer puntig staarteinde.

Acidia Heraclei L. Deze fraaie vliegensoort kweekte ik uit

de bladen van een groote schermplant, die in mijn tuin opsloeg,

in Juli. De geelwitte ongeveer 8 mm. lange en vrij dikke lar-

ven mineerden in het blad bij plekken (niet in gangen). Het

poptonnetjen bleef tusschen de bladplaten bevestigd en vertoonde

even duidelijk de afscheiding in segmenten, ja duidelijker dan

de made. De kleur der pop is geelbruin.

Urophora stylata Löw. De popjens vond ik in het najaar in

galachtig vervormde distelkoppen. De popjens zijn eenigszins

plat, lichtbruin en breed.

Madiza sordida Fall. Bij het verzamelen van maden van

Phytomyza obscurella Fall., uit hulstbladeren vond ik in (aan)

een half vergaan blad eene larf die veel grooter was en een

eenigszins anderen vorm had. Sk verzuimde toen haar nauw-

keurig waar te nemen, hetgeen mij te meer speet omdat later

daaruit als imago de bovengenoemde soort voortkwam.

Limosina pullula Zett. De larve dezer soort leeft in Mei en

Juni in rozenbladeren.

Pelina aenea Fall. Terzelfder plaatse en tijd als Ephydra riparia

Fall. worden de popjens van deze soort in het water gevonden.

Zij onderscheiden zich van die van Ephydra door een regel-

matiger vorm, zijn langwerpig-plat en aan beide einden puntig

toeloopend en hebben ook aan het vooreind een paar uitsteeksels.

De imagines verschijnen te gelijk met de Ephydrae (zie figuur 22).

Ephydra breviventris Löw. Aan eendenkroos vond de heer

Groll bij Utrecht in eene sloot eenige groene dipteren-larven en

bewaarde ze in een fleschjen met water om mij te overhandigen.

Toen ik deze larven ontving, waren zij echter allen reeds ver-

popt, tot popjens van een zeer eigenaardigen vorm. De lengte

158 VARIA ENTOMOLOGICA.

is ongeveer 7 of 8 mm. Het staarteinde eindigt in een vrij-

scherp toeloopende, stevige punt; tusschen dit staarteinde en

het kopeinde ziet men zeven ringen, die elk op de zijde een

stigmataalstip vertoonen, met een klein borstelhaartjen voorzien;

de rugzijde is eenigszins hol, de buikzijde bol. Op dit lichaam

staat de kop als een bolvormig uitsteeksel (zie figuur 23 en 24);

Deze kop loopt uit in een vrij dik en stevig steeltjen, dat zich

ter helfte zijner lengte in tweeën deelt en aan de beide einden

een knopjen draagt. Onder het deel dat ik den kop heb ge-

noemd, is een stevige draad waar te nemen, waarmede, naar het

schijnt, de popjens aan omliggende voorwerpen bevestigd worden.

Na ongeveer veertien dagen komen de imagines te voorschijn.

Ephydra riparia Fall. Bij de vorige soort waren ook enkele

popjens van deze soort. Het verschil, hoewel niet groot, viel

toch duidelijk in ’t oog, hierin bestaande, dat zij kleiner,

slechts 5 mm. groot waren, meer buikig, en dat de kop eenigs-

zins anders gevormd was. Het bolvormig uitsteeksel was hier

namelijk meer van het vorig gedeelte des lichaams gescheiden

en als ’t ware rechthoekig tegen het bovenste puntige uitsteek-

sel aan geplaatst (zie figuur 25).

Drosophila transversa Fall. Uit fungi gekweekt in September.

Agromyza nigripes Meig. Het geele larfjen vindt men in

Mei, het popjen in Juni, in distelstengels.

Agromyza cunctans Meig. In Juli, Augustus en September

vindt men in distelstengels oranje-geele vliegenmaden, die zich

met het merg schijnen te voeden; zij zijn acephaal, rank van

vorm en ongeveer 8 mm. groot. In het late najaar gaan zij in

licht-geele poptonnetjens over. Op het kopeinde en het achter-

einde dezer popjens staan twee zeer kleine puntjens; de gele-

dingen zijn bijna niet waar te nemen. De popjens overwinteren

en leveren in het voorjaar de bovengenoemde soort van het

geslacht Agromyza (zie figuur 26 en 27).

Phytomyza albiceps Meig. Uit rotte kool gekweekt.

Phytomyza flavicornis Meig. Reeds vele jaren heeft het mijne

aandacht getrokken, dat op eene plaats in den Haarlemmerhout

(in de beukenlaan, waar zich de beukenboomen bevinden, in

VARIA ENTOMOLOGICA. 159

welker schors eenige fransche zinsneden gesneden staan, welke

aan de hand van Lodewijk Napoleon, den koning van Holland,

die veeltijds op het paviljoen in den Hout verblijf hield, wor-

den toegeschreven), waar veel lage kamperfoelie groeit, de

bladen dezer plant zeer door insekten-larven gemineerd zijn.

Ik herkende spoedig in deze larven eene phytomyza-soort, maar

bij herhaling mislukte het opkweeken, totdat ik eindelijk dit

jaar gelukkiger was. In Mei, bij koud voorjaar in Juni, ver-

toont zich de made in de jonge bladen en is in twee of drie

weken volwassen, zoodat, als men niet bij tijds er eenigen

verzamelt, slechts de ledige gangen in de bladen te vinden

zijn. Figuur 28 geeft eene voorstelling van een gang door deze

larf in het blad van Lonicera periclymenum L. gemaakt.

De volwassen made is ruim 2,5 mm. groot en de kleur licht-

(geelachtig) groen, het lichaam is vrij sterk afgeplat en als ’t

ware gecomprimeerd tusschen de beide bladplaten. Het kop-

einde en het achtereinde eindigen bijna even stomp, zoodat het

verschil moeilijk te zien is. In vergelijking met die der maden

van de reeds vroeger door mij beschreven phytomyza-soorten ,

zijn de klauwtjens dezer soort kort en breed. Het schijnt mij

toe, dat bij de groote eenvormigheid der maden van het ge-

slacht Phytomyza, de vorm der klauwtjens nog het grootste

verschil aanbiedt en ter onderscheiding der soorten zou kunnen

dienen. (Men vergelijke de vroeger beschrevene Ph. obscurella

Fall. en Ph. harlemensis Weyenb.) Tusschen de jonge en vol-

wassene maden is geen verschil dan het verschil in grootte

waar te nemen. Figuur 29 stelt de made voor van de rugzijde

gezien; het darmkanaal schijnt donker door; figuur 30 is een

klaauwtjen. —

De winter-generatie blijft als pop den winter over, de ima-

gines verschijnen ongeveer in Mei en leggen waarschijnlijk

eieren op de jonge bladeren. Het ei zag ik niet.

Slechts met zeldzame uitzonderingen verlaten de maden het

blad om op den bodem pop te worden. Reeds in het eind van

Juni of begin van Juli vindt men de lichtbruine popjens ; zij

vertoonen een breede donkere streep overlangs. Aan het achter-

160 VARIA ENTOMOLOGICA. |

einde en het vooreinde vindt men het gewone paar uitsteeksels,

de vervormde klauwtjens; aan het achtereinde staan deze iets

dichter bijeen, zijn minder gekromd en iets kleiner dan aan

het vooreinde.

Het schijnt dat deze maden sterker zijn dan die van Ph.

harlemensis, of dat het blad der Symphoricarpus racemosa harder

is dan dat der kamperfoelie, althands de gangen van deze

soort loopen in de kamperfoeliebladen ook dikwijls over de

bladnerven, zelfs over den hoofdnerf, wat bij de anderen niet

of zeer zelden het geval is. Dikwijls bewonen ook twee of

drie individuen één blad.

Op den rug van eene der larven, die ik voor de beschrijving

uit het blad had gehaald, bevond zich eene larve van Braco-

nide. Zij zat met den kop in de huid der Phytomyza-larf; het

kopeinde was iets spitser dan het achtereinde, de twaalf gele-

dingen sterk uitpuilend en de kleur van het diertjen was glazig

wit, eenigszins paarlemoer-glanzig. Op elk lid staat een borstel-

haartjen. Op den kop zag men een donkere vlek en daaronder

een paar min of meer gekromde kaakjens; de tractus intesti-

norum was door het doorschijnende der huid geheel te zien.

Bij sterkere vergrooting zag ik nog dat de ringen ter zijde fijn

gekarteld zijn en elk der borstelharen op een wratjen staat.

De grootte van dit diertjen was hoogstens 0.75 mm. (Zie figuur

31 a en b).

Daar ik twee soorten van Braconiden uit deze Phytomyza-

soort kweekte en de beschreven larf stierf, kan ik de soort

niet nader bepalen.

De vliegjens verschijnen in Juli of ’t begin van Augustus,

hetgeen van de min of meer gunstige weêrsgesteldheid afhangt.

Phytomyza...?... In Februari vond ik in de vrucht van

Juglans regia L. (okkernoot) eene menigte bruine vliegenpopjens

met spits staarteinde en ongeveer 3,5 mm. groot. Enkelen

waren reeds uitgekomen, de imagines zijn mij echter onbekend

gebleven, daar uit die, welke nog niet uitgekomen waren, zich

eene soort van Braconide ontwikkeld heeft. De vorm dezer

popjens geleek echter, vooral door de puntjens aan het kop-

VARIA ENTOMOLOGICA. 161

einde en achtereinde (de vervormde klauwtjens der made) vol-

komen op die van het geslacht Phytomyza. Is eene Phytomyza-

soort bekend, die in walnooten leeft?

_Phora opaca Meig. Uit een wespennest (Vespa germanica L.)

gekweekt in October. |

Stenopteryx Hirundinis L. De ronde, glinsterend zwarte, op

plantenzaden gelijkende popjens dezer soort vindt men in het

voorjaar in zwaluwnesten. De popjens hebben slechts 4 mm.

in middellijn. De vlieg verschijnt in Juli.

Enkele opmerkingen over het opkweeken en bewaren van

dipter-larven mogen hier eene plaats vinden.

Velen heb ik vaak hooren klagen over de schier onoverkome-

lijke moeilijkheden bij het opkweeken van dipteren-maden, en —

ik zelf heb die ook in ruime mate ondervonden; allengs echter

gelukte dit mij beter en beter, en daarom wil ik eenige metho-

den kortelijk mededeelen.

Wat de in bladeren levende maden betreft, zoo heb ik er

mij steeds wel bij bevonden, de bladeren bij droog weder en

als de dauw is opgedroogd te verzamelen en dan frisch en on-

verwelkt te houden, door hen in gesloten stopflesschen te be-

waren. Na eenige dagen beginnen zij dan meestal niet te

droogen of te verwelken, maar te schimmelen, en zouden gaan

rotten, als men hen niet tijdig aan de inwerking van versche

drooge lucht blootstelde. Door alzoo beurtelings de flesschen

eenige dagen met de stoppen te sluiten en dan weder eenige

dagen te openen, kan men de bladen zeer lang goed houden;

zijn de maden eenmaal verpopt, dan is het gevaar voor het

mislukken der teelt veel geringer; men neme dan de stoppen

weg en sluite de flesschen met kartonnen deksels, opdat de

imagines, als zij uitkomen, niet ontsnappen. Op dezelfde wijze

handelt men met de in stengels, wortels, knollen enz. levende

maden; daar deze plantendeelen over het algemeen vochtiger

zijn, doe men er niet veel bij elkander in ééne flesch en neme

nu en dan de knollen gedurende eenige uren er uit in karton-

nen doozen, om wat op te droogen. Daar velen der in knollen

levende maden zeer vraatzuchtig zijn, zal het goed zijn nu en

162 VARIA ENTOMOLOGICA.

dan een versche knol er bij te voegen, opdat zij des belust

daarin kunnen overkruipen.

Vleeschvretende maden voede men op in met papier gesloten

glazen; in stopflesschen wordt de lucht te zeer bedorven. Wegens

de onaangename uitwasemingen, doet men wel, die niet binnen-

’shuis te houden. In zulk een glas doet men eenige stukjens

fijn gehakt vleesch, opdat men het gemakkelijk met eene sonde

of pincet kunne doorwoelen, en doe er nu en dan, als de

voorraad verteerd is, wat versch vleesch bij. Geeft men echter

te veel in eens, dan rot het te sterk, en fijn gehakt vleesch

verdient de voorkeur boven grootere stukken, bijv. een doode

muis of vogel, daar de maden alsdan naar de binnenste deelen

kruipen en moeilijk zijn voor den dag te brengen. Mogt het te

sterk droogen, dan doe men er nu en dan enkele droppels

water op.

Maden, die in het water leven, kweekt men het best op in

opene suikerglazen, die men als ’t ware tot kleine aquaria in-

richt, door wat kroos en modder er in te doen en verversche

het water zoodra het begint te stinken; laat men den modder

en het kroos in het glas, dan blijven meestal bij het afgieten

ook de larven terug. Tegen het uitkomen der imagines be-

dekke men het glas met wit papier, waartegen zij zich gaarne

aanzetten. Neemt men geen wel-, maar slootwater, dan vinden

de larven van zelve daarin hun voedsel (infusorien, enz. of

plantendeelen). Ook doet men best slechts ééne soort in elk

glas te houden, opdat zij elkander niet verslinden, en zie toe,

met het slootwater geene roofdieren, Notonecta’s, waterkever-

larven , bloedzuigers of dergelijke in de kleine aquaria te bren-

gen, daar deze alsdan spoedig ontvolkt zouden zijn.

Wat het bewaren der Dipteren-larven in collectie aangaat ,

heb ik mij best bevonden bij kleine praeparaatbuisjens van 4

centim. lengte, met een kurk gesloten en geplaatst in een plank

van 5 centim. dikte, waarin op rijen regelmatige gaten geboord

zijn van 3 centim. diepte en met de diameter der buisjens over-

eenstemmende. Zulk eene plank voor honderd nommers is onge-

veer 3 decim. lang en 2 decim. breed en schuift gemakkelijk

VARIA ENTOMOLOGICA 163

in een kartonnen doos met lossen, neêrslaanden zijwand. Voor

zeer kleine larven is spiritus voldoende; beter, vooral voor

grootere, heb ik mij bevonden bij gezuiverde houtazijn, de

vormen blijven dan uitsteekend, hoewel na betrekkelijk geringen

tijd de larven alsdan voor anatomisch onderzoek volkomen on-

bruikbaar zijn. Wil men haar daartoe bewaren, zoo doet men

best gebruik te maken van eene geconcentreerde oplossing van

Acidum picricum, waarin zij slechts „iets minder dan eeuwig

verduurzaamd ” zijn.

Ik voeg hier nu nog eenige aanteekeningen over insekten

uit andere orden aan toe.

Vespa Germanica L. Om tot de kennis der levenswijze en

metamorphose der wespen te komen was het eene eerste ver-

eischte om de kolonien met hare geheele bevolking en toebehooren

over te brengen naar eene plaats, waar zij ongestoord in haren

arbeid konden voortgaan en de gelegenheid daar was om haar

van zoo nabij en gemakkelijk mogelijk, zonder vrees voor aan-

vallen te kunnen waarnemen. Aan het laatste nu zou wellicht

te voldoen zijn geweest, maar het eerste, de geheele over-

brenging der kolonie, bleek ons reeds bij het eerste nest

ondoenlijk te zijn, en zoowel bij het kleinste, dat slechts +

100 bewoners bevatte, als bij het grootste onpraktisch; zoodat

wij moesten besluiten de wespen eerst te dooden en dan de

nesten mede te voeren. Dit maakten wij ons gemakkelijk. Het

middel dat wij aanwendden ter dooding der wespen, bestond

uit een kwart kan petrolie, of hoogstens bij een zeer groot

nest, een halve kan. Des avonds omstreeks elf uren, als wij

zeker konden zijn alle bewoners te huis te vinden en in rust,

staken wij de flesch met petrolie met den hals in het gat dat

toegang tot het nest verleende en lieten het vocht er in loopen.

Het duurde dan niet lang of een gegons onder den grond ver-

wittigde ons dat de wespen de door ons gewenschte stoornis in

hare rust hadden ondervonden en wij haastten ons dan om door

een stevige plag of zode de opening goed te sluiten en haar

het ontsnappen onmogelijk te maken. Des anderen morgens

waren wij dan reeds vroeg bij het nest en vonden alles in de

164 VARIA ENTOMOLOGICA.

rust des doods, zoodat wij ons gemakkelijk van het nest kon-

den meester maken. Na een uur aan de lucht te hebben bloot-

gestaan, was de petrolie vervlogen en waren de doode wespen

gemakkelijk uit het nest te schudden. Daarenboven heeft de

petrolie nog het voordeel dat op plaatsen, die niet bijzonder

sterk er door getroffen zijn, de larven somtijds in het leven

bleven. Op deze wijze bemachtigden wij vele nesten. De alge-

meenste zijn die der bovengenoemde soort, waaraan ik de

volgende bijzonderheden ontleen.

De eieren schijnen het geheele saisoen door in de nesten

aanwezig te zijn, wij vonden er zoowel in het voor- als najaar.

De eerste eieren worden door de overwinterde moederwesp in

het voorjaar gelegd, waaruit dan de eerste arbeiders voortkomen,

terwijl eerst langzamerhand de andere sexen geboren worden.

Meestentijds wordt in elke cel slechts één ei gelegd, doch

somtijds ook twee in eene cel, waarvan dan echter het eene

meestal spoedig te gronde gaat. De eieren komen na zes of

zeven dagen uit. Het aantal eieren der verschillende leggen is

mij onbekend, doch uit de geringe bevolking der jonge kolonies,

meen ik te mogen opmaken, dat dit aantal bij den eersten leg

ongeveer 25 zal bedragen.

De eieren hebben een weinig weerstandbiedende, hoewel

eenigszins taaie schaal en een elliptischen vorm, zeer flauw

niervormig; de kleur is vuil wit en wordt kort na het leggen

wat geeler of eigenlijk troebel, minder doorschijnend en helder.

Het buitenste eivlies schijnt het ei los te omsluiten en wordt

als ’t ware gebruikt om het ei met het ondereinde tegen den

want niet ver van den bodem der cel vast te kleven. Uitwendig

waren verder geene bijzonderheden aan het ei waar te nemen

en gedurende de ontwikkeling nam het op sommige plaatsen

donkere, op andere lichte tinten aan, werd weeker en weeker,

en terwijl allengs de eihuid dunner werd nam het voorwerp

meer bestemde vormen aan. De grootte van het ei is 1 mm.

lengte bij 0,5 mm. breedte. Is het jonge dier 2,5 mm. groot,

dan begint zich de kop duidelijk te vertoonen; daarbij ziet men

in de linkerzijde des lichaams een donkere vlek ontstaan.

VARIA ENTOMOLOGICAL 165

Steeds nog omgeeft een vlies de made en de tusschenruimte is

met eene heldere vloeistof gevuld, die allengs verdwijnt, en

het vlies wordt dan bij de eerste vervelling afgestroopt, terwijl

het aan het achtereind der made bevestigd blijft en zoo de

made in de opene cel — de openingen zijn steeds naar beneden

gekeerd — daaraan gesuspendeerd blijft, met den kop naar

_ beneden.

Wij zien hier dus van zelf een natuurlijk suspensorium ont-

staan, dat het uit de cel vallen der made belet. De afdeeling

in geledingen wordt nu duidelijk zichtbaar en de kleur der larf

wordt allengs geel. Ook de donkergekleurde kaken zijn dan

waar te nemen, benevens het darmkanaal dat vooral na voedsel

opname recht duidelijk is te zien met het ongewapend oog.

Zij zijn nu 7,5 à 8 mm. groot en nu vooral begint hare vraat-

zucht zich te openbaren. Bij eene kleine kolonie die ik in huis

opkweekte, voedde ik, bij gebrek aan kleine vliegjens en

andere insekten, de grootere met de kleinere en dezen maaltijd

van hare soortgenooten lieten zij zich zeer wel smaken. Zoo-

dra ik slechts eenige beweging bij de cellen maakte, verhieven

allen dadelijk den kop, evenals jonge vogeltjens in een nest

op het aanvliegen der ouden doen, en begonnen dan met de

kaken te happen. Na weder eene vervelling waren zij 13 mm.

groot en ook de oogen waren nu duidelijk waarneembaar.

Eindelijk na weder verveld te zijn wordt de geheele larf meer

porceleinachtig , zelfs iets fluweelachtig en vooral in het oog

vallend is dan het groote, sterk kloppende ruggevat. Volwassen

is de lengte 20 à 22 mm. Voor de cel toe te spinnen eet zij

nog eens eene verbazende hoeveelheid en vangt dan aan eerst

de randen der cel te verlengen en dan haar koepelvormig met

een gewelf van wit spinsel te sluiten, hetgeen in een halven

dag gereed is. Reeds kort na het inspinnen is aan de larf eene

merkbare verandering te bespeuren, niet alleen verliest zij hare

beweeglijkheid, maar ook de kleur wordt vuil en ziekelijk op

het oog, zij worden rimpelig en weeker. Na een paar dagen

is de made in eene fraai wit gekleurde nimf veranderd, wier

oogen alleen lichtgrijs gekleurd zijn. Alle deelen van het vol-

166 VARIA ENTOMOLOGICA.

maakt insekt, de vleugels uitgezonderd, zijn dan reeds te

herkennen. Allengs neemt nu het achterlijf in omvang af, wordt

meer elliptisch, zoodat men zou kunnen zeggen „nu wordt het

dier gefatsoeneerd.”” De oogen en kaken worden donkerder en

midden op het voorhoofd begint zich een zwart vlekjen te ver-

toonen. Daarna begint ook het achterlijf, vooral boven het

ruggevat, zich te kleuren; vervolgens kleurt zich sterk de

thorax en de inplantingsplaats der pooten, het overige gedeelte

van den kop, zoodat na twee of drie weken (al naar de warmte)

de kleuring volkomen is en de pop geheel op de fraaie wesp

gelijkt; alleen de vleugels en de sierlijke vlugheid en bewege-

lijkheid der imago ontbreken haar nog. Eindelijk komt er be-

weging in de cel; opent men die dan, dan vindt men de vol-

maakte wesp, maar hare pooten, vleugels, enz. zijn nog z00

week en slap, dat zij voor haar tot elk doel onbruikbaar zijn;

eerst het toetreden der lucht en hare krachtige strooming door

het tracheen-net, geeft die kracht en vlugheid, die wij in de

werkzame en bedrijvige wesp bewonderen. Ook dan eerst wordt

de angel haar tot wapen.

De volwassen wespen hebben een uur noodig tot doorknaging

van het sluitend spinsel en laten, kort nadat zij uit de cel ge-

kropen zijn, eenige druppels helder of min of meer geel vocht

loopen, dat vele op houtzaagsel gelijkende vezeltjens bevat.

Eerst den volgenden dag vliegt de wesp de wereld in, om tot

het einde van het najaar zich in bedrijvige werkzaamheid te

verlustigen, te zorgen voor de uitbreiding van het nest en de

voedering der maden. Het aantal generaties in één zomer

schat ik op vijf tot acht. De wijfjes worden eerst laat in den

zomer geboren, verstrooien zich, overwinteren als in winter-

slaap hier of daar onder eene zode of in een reet en beginnen

in het volgende voorjaar eene nieuwe kolonie te stichten. De

eigenlijke arbeiders zijn de neutra en de niet talrijke manne-

tjens leven slechts voor hun genot. De 99 kan men reeds aan

de groote zware larven herkennen.

Eene beschrijving der algemeen bekende imagines te geven

is overtollig ; van de parasieten heb ik hierboven gesproken.

VARIA ENTOMOLOGICA. 167

Vespa vulgaris L. Komt in alles met de vorige overeen; wij

vonden echter de nesten veel zeldzamer. In ’t algemeen waren

de kolonien grooter 1). De nesten ook over het algemeen min-

der regelmatig rond.

Vespa rufa L. Van deze soort vonden wij slechts éénmaal

een klein nest, eenigszins omgekeerd pyramidaal van vorm.

Vespa Crabro L. Van deze soort vonden wij de nesten steeds

in holie boomen of onder daken van buitenhuizen.

Aylax Glechomae Htg. Op Glechoma hederacea L. komt som-

tijds een galveroorzakend insekt voor, bekend onder den naam

Aylax Glechomae Hart. of Diastrophus Glechomae Kaltb. De be-

schrijving van dit insekt vindt men in Hartig, über die Familie

der Gallwespen (in Germar’s Zeitschrift f. Entom. 1841, pag. 342

en Nachtrag, in eod. 1843, p. 412). Eene afbeelding der gal

geeft Malpighi, T. IX, f. 24. (Zie Taschenberg, Hymenopteren

Deutschlands, p. 132, Kircher, Catalogus Hymenopterorum Europae,

p- 27, n°. 2). Men vergelijke tevens Kircher, die Gallenauswüchse

des Budweiser Kreises, Angabe der Gallen-erzeuger und ihrer

Schmarotzer, Prag 1855.

Het geslacht Aylax behoort tot de familie der Cynipidae

Westw. en kenmerkt zich duidelijk. Hartig heeft het in tweeën

gesplitst; de eerste afdeeling, weinige soorten bevattende, is

volkomen glad en glanzig op den middenrug, de pooten en het

achterlijf zijn rood en het achterlijfseinde aan de rugzijde zeer

donker. De tweede afdeeling kenmerkt zich door een midden-

rug, die fijn gestipt is of eene lederachtige minder glanzende

oppervlakte vertoont, zonder dat die echter nog bepaald dof is

te noemen. Tot deze laatste behoort onze Aylax Glechomae

1) Ter vergelijking geef ik hier de bevolking op van eenige nesten: Vespa Gere

manica L. (uitgehaald 24 Juli) + 100 neutra, 1 9, 0 &. + 600 larven, waarvan

de helft ingesponnen en de: andere van zeer verschillenden leeftijd, de sterkte der

bevolking nam in de verdiepingen van beneden naar boven toe. De door de wespen

verlaten cellen der onderste laag bevatten reeds weder eieren, dan volgen de kleine

jonge larven, enz.; een ander van 17 Augustus telde met de larven mede slechts

300 individuen, terwijl weder een ander van 28 Augustus 2500 wespen en ongeveer

800 larven telde. Vespa vulgaris L., een nest telde 200 wespen en ongeveer even

zoovele larven; een ander + 3000 wespen en 600 larven.

168 VARIA ENTOMOLOGICA.

Hart. Aylax is later door Hartig zelven in Aulax veranderd,

daar evenwel geen geldige reden voor die naamsverandering is

op te geven, handhaaf ik de eerste spelling. Evenals van de

galwespen in ’t algemeen, is ook van deze soort het manlijk

geslacht nog niet bekend, zoodat de beschrijving alleen de

wijfjens geldt.

Van deze soort vond ik de gallen half Juni in den Haar-

lemmerhout ; de witte , glazige larven waren toen, hoewel vol-

wassen, nog niet verpopt en ongeveer 4 mm. groot. Monddeelen

bruin. Einde Juli verpopten zij. Prof. van Hall vond deze

soort in Groningen (Zie Bouwst. v. e. faun. v. Nederland, 1.

p. 233, n°. 167). De soort is niet algemeen en werd tot heden

in Holland niet gevonden (zie Nederl. Tijdschr. v. Entom. XII.

p. 115, n°. 261). De bewoonde plant, die ik vond, had twee

gallen, een aan den knop, met daardoor veroorzaakte vernieti-

ging der eindknop, en een midden in een blad (zie figuur 32).

De kleur der gallen is veel lichter groen dan die der bladen.

De bovenste was geheel rond met een diameter van 1 centimeter,

de andere was min of meer regelmatig vierkant en bol als een

kussentjen aan de bovenzijde. De bovenste had daarenboven

een roode blos en beiden waren met dons sterk bezet. De gal

bestond uit een buitenbekleedsel dat door vele vrij sterke tra-

beculae met de vrij groote kern verbonden was, overigens vulde

pulpa de tusschenruimte. De kern bevatte een viertal cellen,

door sterke tusschenschotten van elkander gescheiden (zie figuur

33). De tweede gal was minder regelmatig gebouwd, de tus-

schenruimte tusschen de buitenhuid en de kern was kleiner en

er waren een paar cellen meer in. De imagines verschenen in

het laatst van September en in October.

Kircher vond de gallen aan de bladstelen, stengels en knop-

pen, dus niet aan de bladen (bij Weenen). Hij kweekte er

twee soorten van parasieten uit, namelijk Pleromalus Glechomae

Först. en Torymus splendidus Först.

Acherontia Atropos L. Zoo als bekend is, tei ook de rups

van deze soort een geluid voort, dat met dat van den vlinder

overeenkomt, en naar mijne waarneming slechts iets minder

VARIA ENTOMOLOGICA. 169

gerekt is; zelfs bij de pop heeft de heer Ver Loren dit geluid,

hoewel zwak, waargenomen. Dat dit geluid van rups en pop

niet op dezelfde wijze kan onstaan als het bij den vlinder

ontstaat, is duidelijk, daar de organen daartoe, palpen en

zuiger, bij de rups en pop ontbreken (zie de laatste onderzoekingen

van Landois daaromtrent in Kölliker en Sieboldt’s Zeitschr. für

wissensch. Zool. Bd. 17, p. 55). Het zou m. i. dus nog kunnen

zijn dat bij de rups en pop de oorzaak van het geluid in de

zuigmaag en slokdarm gelegen is; gelijk Wagner ook van den

vlinder beweert. Landois spreekt dit wel ten stelligste tegen,

maar van de rups en pop zwijgt hij.

Taemiocampa stabilis W. V. Onder de voorwerpen van deze

soort door mij gevangen, kwamen enkele exemplaren der Var.

Juncta voor. Een dezer verdient bijzondere vermelding omdat

het zamenvloeien der niervlekken der bovenvleugels, dat hem

tot Var. Juncta Hw. maakt, aan de rechterzij zeer duidelijk

was, maar daarentegen de linker bovenvleugel volkomen gelijk

was aan 7. Stabilis W.V. type. Het exemplaar was volkomen

gaaf en goed ontwikkeld, en overigens geheel symmetrisch.

Carpocapsa grossana Haw. (Fagiglandana Zell.) Te gelijk met

rupsen van C. splendana Hübn. in aangestoken eikels, vond ik

in den Haarlemmer- en Aeren-hout de rupsen dezer soort in

beukenoten; doch zeldzamer.

De rups tast achtereenvolgens al de vruchten aan, die door

eenzelfde omhulsel omsloten zijn en verlaat om te verpoppen

de vrucht. Zij verpopt achter boomschors, enz. Volwassen is

zij 7 mm. lang. De twee eerste ringen zijn vuilgeel, het in

tweeën gedeelde schildjen en de oogen lichtbruin. Overigens is

de kleur roodachtig, eenigszins oranje, en het bovenste gedeelte

van elken ring lichter dan het onderste gedeelte. Op elken

ring staan twee puntjens op den rug en een terzijde en in elk

dezer zwarte puntjens een fijn baartjen. De buikvlakte en de

buikpooten zijn lichter, de borstpooten geelachtig (zie figuur 34).

Crambus Pratorum F. Het ei dezer soort is langwerpig, over-

langs gegroefd en oranjegeel van kleur (zie figuur 35).

Pterophorus pterodactylus L. De eieren dezer soort, eerst

170 VARIA ENTOMOLOGICA.

geelachtig en daarna donkergrijs, gelegd den 3°" Mei, kwamen

uit den 18% d. v. De rupsjens zijn grijsachtig met zwarten

kop, eenigszins ruig. Ik voedde hen op met gras.

Eenige kleinere en onbestemde aanteekeningen , waarbij ook

afbeeldingen ontbreken, vernietig ik, als m. i. niet van ge-

noegzaam belang om bewaard of gepubliceerd te worden.

En hiermede dus neem ik afscheid van mijne entomologische

vrienden in het vaderland en de vaderlandsche fauna.

Menige aangename herinnering komt mij daarbij voor den

geest; herinneringen aan de vergaderingen onzer vereeniging

en hare feestmaaltijden, waar hartelijkheid, gulle vriendschap

en gezelligheid, die alle onderscheid in jaren en maatschappe-

lijke positie als ’t ware wegnamen, steeds voorzaten ; herinne-

ringen aan excursies, die tot landelijke feesten werden; maar

vooral ook herinneringen aan hulp en onderstenning door raad

en daad ; — de laatste niet het minst, als de kunstvaardigheid van

het penseel van den eenen steeds bereid was voor anderen werk-

zaam te zijn; van der Wulp, Snellen van Vollenhoven en Brandts,

ontvangt daarvoor in ’t bijzonder nogmaals mijn hartelijken dank.

Ook gij, die zoo vaak mijne metgezellen waart op excursies om

Haarlem, Utrecht of Amsterdam, gedenk ik in ’t bijzonder, o. a.

Kinker, Lodeesen, Boogaard, onzen overleden Grebner, Hoff-

mann, Selenka, de beide Ritsema’s, Groll, Waalewijn, Sinia.

Het is mijn wensch in het verre westen ook voor onze weten-

schap, als tak der dierkunde, die 4/5 der geheele dierkunde

omvat, nuttig werkzaam te zijn, en daaraan de vereerende op-

dracht der regeering van Argentina in de eerste plaats dienstbaar

te maken. Al scheidt een groote afstand ons, toch kan het zamen-

werken voortgaan en zal ik door het toezenden van insekten, zoo-

veel mogelijk aan ieder in de afdeeling waarin hij zich specialiseert,

door het inwinnen van inlichting en inzenden van mededeelingen,

den vriendschapsband trachten aan te houden en te bestendigen.

Allen roep ik nog een hartelijk „ vaartwel” toe en.......

tot wederziens!

Rozenlust, 26 Juni 1872.

Figuur 1.

. Aanhangsel aan het staarteinde dezer larf (zeer vergroot).

24.

. Kop der pop van Ephydra riparia Fall. (vergroot, van

VARIA ENTOMOLOGICA. 171

Verklaring der Afbeeldingen.

De larf van Chironomus tentans F. (vergroot).

Kaak dezer larf (zeer vergroot).

Onderlip ” ( ” ” )

g. Klierachtig orgaan; c. luchtbuizen; s. stervormig

aanhangsel.

. De larf van Chironomus nubeculosus L. (vergroot).

De pop dezer soort (vergroot).

. Eierketen van Orthocladius diversus v. d. W. (vergroot).

. Een eitjen van dezen keten; geisoleerd (zeer vergroot).

. Ei van Tipula oleracea L. (vergroot).

. Pop van Mycetobia pallipes Meig. (vergroot).

. Pop van Sciara pallipes F. (zeer vergroot).

. Kop der larve van Sciara quinquelineata Macq. (ver-

groot, van voren).

. De larf dezer soort (vergroot).

. De eerste ringen dezer larf (vergroot van terzij).

. De larf van Bibio ferruginatus F. (vergroot).

. De larf van Cecidomyia Crataegi Winn. (zeer vergroot).

. Ei van Syrphus Corollae F. (vergroot).

. De larf van Sarcophaga carnaria L. (vergroot).

. Poptonnetjen van deze soort.

. Anthomyia-larf uit Bufo vulgaris Laur. (vergroot).

. Pop van Sepedon sphegeus F. (vergroot).

. Pop van Pelina aenea Fall. (vergroot).

. Pop van Ephydra brevwentris Fall. (vergroot, van de

rugzijde).

Pop van Ephydra breviventris Fall. (vergroot, van terzij)

terzij).

. Larven van Agromyza cunctans M. in een distelstengel.

172

Figuur 27.

28.

29.

30.

31.

32.

33.

34.

35.

VARIA ENTOMOLOGICA.

De pop dezer soort, vergroot.

Kamperfoelie-blad met gangen der larf van Phylomyza

flavicornis Meig.

De larf dezer soort, vergroot.

Een klauwtjen dezer larf, zeer vergroot.

De pop dezer soort, vergroot.

a. Braconide-larf parasiteerende op de voorgaande.

(vergroot).

b. Een segment dier Braconide-larf (zeer vergroot).

Glechoma hederacea met gallen van Aylax Glechomae

Hart.

a en b de gallen.

De bovenste gal, in doorsnede.

De rups van Carpocarpsa grossana Hw. (iets vergroot).

Ei van Crambus Pratorum F. (vergroot).

LES MACROLEPIDOPTERES DE BREDA ET

DE SES ENVIRONS.

LISTE SUPPLÉMENTAIRE N°. 4.

Captures de 1873

PAR

F. J. M. HEYLAERTS Fils.

580. Nola strigula Schiff. Une mâle fut pris par moi le

7 Juillet près du Speelhuis. L’espéce est nouvelle pour

notre Faune.

581. Psyche Graslinella Brd. Trouvée déjà en 1870 à

l’état de chenille et de femelle morte et sèche, ce

n’est qu'en 1873 que j'ai su élever les larves et

mener à bien leur entier développement. J’en possède

maintenant trois mâles superbes, éclos le 12, 19 et 25

Mai dernier, et le nom de l'espèce n’est donc plus

donteux. Les sacs se trouvent, en Avril, sur la bruyère

de Galder et en 1872 ils y furent assez communs, quoique

très-localisés.

582. Psyche plumifera O. J'avais cru toujours à l'existence

de cette Psychide dans nos environs, et, quoique j'aie

bien cherché chaque année, ce n’est que le 2 Mai der-

nier, que j'ai trouvé quelques mâles assez passés et un

seul fraichement éclos sur un point assez élevé de la

Bruyère de Galder.

583. Hadena basilinea F. Espèce très-connue et que pour-

tant je viens de découvrir ici, parce que je ne l’ai pas

cherchée dans les bonnes localités. Je la pris le 15 Mai

174 LES MACROLÉPIDOPTERES DE BRÉDA ET DE SES ENVIRONS.

sous les feuilles tombées d’une haie qui sépare un champ

cultivé de la bruyère de Galder.

584. Leucania impudens Hb. Les belles chenilles furent

trouvées par moi sur des graminées de la bruyère de

Galder. Chez moi elles n’ont mangé que les feuilles de

Holcus mollis; au commencement de Juin elles se

chrysalidèrent et le 27 du même mois la première femelle

apparut.

585. Leucania albipuncta F. Je pris, le 28 Août, un

beau mâle de cette espèce sur des fleurs de Lilium

lancifolium dans mon jardin.

REMARQUES.

1. En 1873 j'ai pu me procurer en abondance plusieurs espèces,

citées comme rares dans ma première liste. Ce sont:

1°. Psyche villosella O. environ 40 chenilles

dont j'ai eu plusieurs beaux mâles.

2, Agrotis neglecta Hb. Les chenilles presque

communes dans le Mastbosch en Avril.

3°. Mamestra contigua Vill. Les chenilles très-

communes en Octobre 1872 dans le Mastbosch.

4° Naenia typica L. Les chenilles extraordinai-

rement communes en Avril.

5°. Taeniocampa gracilis F. Le papillon très-

commun au commencement d'Avril.

6°. Bapta bimaculata F. Le papillon peu rare,

surtout les femelles, dans le Ulvenhoutsche bosch, etc.

2. J'ai pu m’assurer que la chenille figurée par Roesel (Tab

45 fig. 1) comme étant celle dAcronycta Euphrasiae

Brahm, n’est en réalité que celle d'Acronycta Euphorbiae

F., car en ayant trouvé sur la bruyère de Galder et espérant

en avoir l'espèce en question, j’eus la déception de voir ma

méprise. Le n°. 202 doit donc être rayé de ma liste.

AANTEEKENINGEN

BETREFFENDE EENE KLEINE COLLECTIE HYMENO-

PTERA VAN NEDER-GUINEA,

EN BESCHRIJVING VAN DE NIEUWE SOORTEN

DOOR

C. RITSEMA Cz.

Met eene welwillendheid waarvoor ik hem ten hoogste dank-

baar blijf, stond Dr. E. Piaget mij in het laatst van het vorig

jaar een 32-tal Hymenoptera, afkomstig van Neder-Guinea

(zuidwestelijk gedeelte van Afrika) ter bewerking af. Zij waren

in 1868 met insekten van andere orden verzameld door den

heer M. G. van Woerden, een ijverig entomoloog, die, hetgeen

voor onze wetenschap een waar verlies is, reeds in de zevende

maand van zijn verblijf in die gewesten als slagtoffer van het

ongezonde klimaat viel. !)

De Lepidoptera door van Woerden overgezonden hebben aan

den heer P. C. T. Snellen de stof geleverd voor een belangrijk

opstel, dat op blz. 1—110 van het zevende deel der tweede

serie van dit tijdschrift voorkomt, en waaraan ik de volgende

bijzonderheden ontleen betreffende de landstreek waar van

Woerden verzamelde.

Zij ligt in Neder-Guinea aan den mond der rivier Congo of

Zaïre op ongeveer 6 graden Zuiderbreedte. In den beginne hield

van Woerden zijn verblijf juist aan den mond der rivier op de

factorij Banana der Afrikaansche Handels-Vereeniging, later meer

landwaarts in, ongeveer (zooals hij schreef) veertien uren stoomens

de rivier op, te Loango. Langs de kust is het laag en zandig,

1) Nadat van Woerden den 1sten Mei 1868 op de plaats zijner bestemming was

aangekomen, overleed hij reeds in November daaraanvolgende.

176 HYMENOPTERA VAN NEDER-GUINEA.

binnenwaarts wordt het hooger; van Woerden ‘beschreef de streek

waar hij het laatst verzamelde als arm aan insekten, en den

grond als uit roodachtige, harde klei bestaande, zeer ongeschikt

voor insekten-larven om in te verpoppen.

De 32 mij ter hand gestelde Hymenoptera behooren tot 27

soorten, waarvan 2 tot de afdeeling der Ditrocha en 25 tot die

der Monotrocha. Ik trof onder hen 13 soorten aan die ik voor

onbeschreven meende te moeten houden, en daaronder eene

waarvoor ik zelfs een nieuw geslacht heb moeten oprigten. 1)

Van de 27 soorten zijn er 3 (n° 4, n° 8 en n° 14) ook in het

Zuidelijk gedeelte van Europa, en eveneens 3 (n° 3, n° 4 en

n°. 14) ook in den Oost-Indischen Archipel aangetroffen, zoodat

2 soorten (n° 4 en n° 14) in Zuid-Europa, in Afrika en in

den Oost-Indischen Archipel voorkomen.

I. DITROCHA. 11. Pompilus rutilus, Klug. 1 9.

Fam. BRACONIDAE. 12. „ ornatissimus,n.sp. 19.

1. Bracon maculifrons, n.sp. 1 2. Fam. SPHECIDAE.

» Corallinus, n. sp. 1d. 13. Ammophila Guineensis,

II. MONOTROCHA. I SD. Nee o:

FAM. CHRYSIDIDAE. 14. Pelopoeus spirifex, L. 14.

3. Pyria Iyneea, 2.22.0410. Fam. LARRIDAE.

4. Stilbum splendidum, F. 1p. 15. Larrada Vollenhovia, n.

Fam. DoRYLIDAE. SPIEL DE et eae 18.

5. Dorylus nigricans, Illig. 24. 16. Piagetia Woerdeni, n.

6. , Shuckardi,n.sp. 24. SRO Sp er 18.

FAM. SCOLIADAE. Fam. PHILANTHIDAE.

7. Elis(Dielis)ccelebs,Sich. 19. 17. Cerceris vidua, Klug . 19.

Fam. POMPILIDAE. Fam. EUMENIDAE.

8. Pompilus Bretonii, Guér. 14. 18. Eumenes Walkeri, n. sp. 2d.

9, , Taschenbergii, mihi. 19. 19. Synagris combusta, de

10. Pompilus elongatus, n. SASSI E 19.

1) Van dit genus is door mij ook reeds eene Javaansche soort beschreven. (zie

the Entomologist’s Monthly Magazine, vol. IX (Nov. 1872) p. 121.)

OLOGISCHE

C. SNELLEN VAN VOLLENHOVEN

DER WULP

VENTIENDE DEEL

SOIA

LINE

SS BRA

N aes N

2 ve S

HYMENOPTERA VAN NEDER-GUINEA. 177

Fam. VESPIDAE. Fam. APIDAE.

20. Belonogaster junceus 23. Megachile bombiformis ,

Me à ocre ie > RT 12

21. Belonogaster brunneus, 24. Megachile nigrocincta,

De RT NE a 19. ME SPs. eyes sie. Lo

22. Polistes inornatus, n. 25. XylocopacombustaSm. 1 9.

SINE NER er Rg. 2206. dons caca We Be LES:

27. , neglecta, n. sp. 29.

I. DITROCHA.

Fam. BRACONIDAE.

Genus Bracon, Fabricius.

1. Bracon maculifrons, nov. spec.

Na verwant aan Br. flagrator Gerst. (Peters, Reise nach Mossam-

bique, Insekten, S. 521, Taf. 32, Fig. 11) en dus even als deze

door vorm, sculptuur en kleur tot de groep van Brulle’s Br.

coccineus (volgens Gerstaecker in Peters’ Reise nach u. s. w.

synoniem met Br. fastidiator F.), incisus en pictus behoorende.

Van het wijfje door van Woerden overgezonden is het lig-

chaam 10, de legboor 3 mm. lang, terwijl het met uitgespreide

vleugels 22 mm. breed is.

De kleur is scharlakenrood; de zamengestelde oogen (de

enkelvoudigen zijn donkerbruin), de sprieten, op den schedel

eene ronde vlek, die juist de ocellen omvat, het einde der

bovenkaken, de scheedekleppen van den legboor, het laatste

lid der tarsen van de beide laatste pootenparen, benevens de

klaauwtjes en het daar tusschen liggende kussentje van de drie

paren zwart. Op het begin van de middellob en op de zijlobben van

den mesothorax schemert flaauw eenig zwart door. De tarsen der

pooten, vooral die van het eerste paar, (het laatste lid der beide

laatste paren uitgezonderd) zijn vuilgeel. Het aangezicht is mat

| glanzend, onmiddelijk boven de bovenkaken van eene kleine maar

diepe uitholling, en tusschen en beneden den grond der sprieten van

eene korte langsgroef voorzien. De glanzende schedel is tusschen

de ocellen en de bazis der sprieten diep en breed hartvormig

178 HYMENOPTERA VAN NEDER-SUINEA.

uitgehold, welke uitholling over het midden van eene fijne

langsgroef voorzien is. De mesothorax en het uitpuilende schildje

zijn zeer glad en glanzend, als het ware vernist, de metathorax

iets minder, daar deze met zeer fijne, verspreide puntjes bedekt is ;

over het midden echter is hij van een sterk glanzende en een

weinig verheven langsstreep voorzien. De groeven aan wederzijde

van de eenigszins boven de zijlobben uitstekende middellob des

mesothorax zijn niet diep.

De vleugels zijn donker zwartbruin; van het voorste paar zijn

de tegulae, de costa, de subcosta en het stigma koraalrood, de

beide costaaladeren door een zwart vlekje van het stigma ge-

scheiden, de overige aderen zwart; van het achterste paar zijn

de langsaderen rood, de vertakkingen zwart. In de voorvleugels

zijn bijna kleurloos: in de eerste cubitaalcel eene vlek langs

den achtterrand van het stigma, waarin eene andere vlek uit-

loopt, die als diagonaal genoemde cel in tweeën deelt; achter

de voorste discoïdaalcel, in het verlengde van genoemde diago-

naal en daarmede zamenhangende, eene driehoekige vlek, en

langs de beide zijden van den tweeden cubitaaldwarsader een

smal streepje. Voorts zijn in deze vleugels bruinachtig geel:

eene vlek in het voorste gedeelte van de apikaalcel, en in de

middelste humeraalcel langs den subcostaalader eene smalle

streep, die aan het eind der cel plotseling breeder wordt.

Van het breed eivormig achterlijf is de verhevenheid over het

midden van het eerste segment met onregelmatig geplaatste,

korte, overlangsche streepjes bedekt en daardoor lederachtig

gerimpeld en mat. Het vierkant dat deze verhevenheid als eene

lijst omgeeft, benevens de driehoekige lappen op de zijden

daarvan, zijn glad en glanzend. Het middenveld der volgende

segmenten is met puntjes digt bedekt en daardoor mat. De

diepe groef langs de bazis der segmenten is sterk overlangs

gestreept en evenals de puntjes op het middenveld fraai goud-

glanzend, waardoor de rug van het achterlijf eene vaalroode

kleur verkrijgt. De groef langs den achterrand van het derde

en de volgende segmenten, als ook de verhevenheden langs de

zijden van het achterlijf zijn echter helder rood en met puntjes

HYMENOPTERA VAN NEDER-GUINEA. 179

bedekt. De beide verhevenheden langs de bazis van het tweede

segment zijn helder rood, glad en glanzend.

De zwarte scheedekleppen van den legboor zijn flaa-1w gebogen

en naar het einde merkbaar verbreed; de legboor zelf is bruin-

rood. Het insekt is, vooral aan de onderzijde van den thorax,

spaarzaam met fijne witte haren bedekt.

2. Bracon corallinus, nov. spec. (Plaat 11, fig. 1.)

Van deze soort, die tot de groep van de voorgaande behoort,

heb ik een mannelijk voorwerp voor mij. Het heeft eene lengte

van 11 mm. en, met uitgestrekte vleugels, eene breedte van

24 mm.

De kleur is helder koraalrood; de kop bruinachtig geel; de

zamengestelde oogen (de enkelvoudigen zijn donkerbruin), de

sprieten met den top van de knobbels waarop zij zijn ingeplant,

op den schedel een vlek of band die digt achter den grond

der sprieten begint en daar breed afgerond is, juist de ocellen

in zich opneemt en zich over het achterhoofd tot aan de in-

planting van den hals uitstrekt en waarin zich achter de ocellen

eene V vormige figuur van de kleur van den kop vertoont, het

einde der bovenkaken en dat van de klaauwtjes der tarsen met

de daartusschen liggende kussentjes, zwart. Op het begin van

de middellob en op de zijlobben van den mesothorax schemert

flaauw eenig zwart door. Het laatste achterlijfssegment is bruin

rood. Het aangezicht is mat, onmiddelijk boven de bovenkaken

van een’ dwars-ovalen indruk en tusschen en beneden den grond

der sprieten van eene korte langsgroef voorzien. De sterk glan-

zende schedel is tusschen de ocellen en den grond der sprieten

diep en breed hartvormig uitgehold, welke uitholling over het

midden van eene fijne langsgroef voorzien is. De geheele thorax

met het uitpuilende schildje is glad en glanzend. De groeven

aan weerszijde van de eenigszins boven de zijlobben uitstekende

middellob des mesothorax zijn niet diep.

De vleugels zijn donker zwartbruin; van het voorste paar

zijn de tegulae, de costa, de subcosta en het stigma, welk

laatste in het midden doorschijnend en daardoor lichter gekleurd is,

180 HYMENOPTERÁ VAN NÉDER-GUINÉA.

helder koraalrood, de beide costaaladeren door een zwart vlekje

van het stigma gescheiden; de mediaal langs- en dwarsader

vuilrood, de overige aderen zwart; van het achterste paar zijn

de langsaderen rood, de vertakkingen zwart. In de voorvleugels

is bijna kleurloos: de binnenhoek van de radiaalcel tot aan de

eerste cubitaaldwarsader, het buitenste drie vierde gedeelte van

de eerste cubitaalcel, eene vlek achter de discoïdaalcellen en

het begin van de apicaalcel, welke vlekken met elkander

zamenhangen en zoodoende een’ onregelmatigen doch onafge-

broken band over de voorvleugels vormen; de aderen welke in

in dezen band liggen zijn geelachtig van kleur; voorts is kleurloos

een smal streepje langs beide zijden van den tweeden cubitaal-

dwarsader, terwijl de middelste humeraalcel, met uitzondering

evenwel van de bazis, bruinachtig geel van kleur is. In de

achtervleugels merkt men twee licht gekleurde vlekken op:

eene langwerpige op de hoogte van het frenum, en eene ronde

onmiddelijk achter en onder de plaats waar de tweede langsader

zich vertakt.

Het achterlijf is zooals gewoonlijk bij de mannetjes smal eivor-

mig. De verhevenheid op het midden van het eerste segment is

overlangs gestreept en mat, het vierkant dat haar omgeeft glan-

zend, de driehoekige lappen op de zijden van dit vierkant met grove

rimpels bedekt. Het middenveld van het tweede segment is met

overlangsche streepjes, dat der drie volgenden met puntjes digt

bezet en daardoor mat, het laatste segment is glad en glanzend.

De diepe groef langs de bazis der segmenten is sterk overlangs

gestreept en min of meer goudglanzig. De groef langs den achter-

rand van het derde segment en van de volgenden is van fijne

puntjes voorzien. De verhevenheden langs de zijden van het

achterlijf zijn glanzend, die langs de bazis van het tweede

segment mat. Waarschijnlijk door indrooging liggen de hoeken

aan wederzijde van den achterrand van het voorlaatste segment

geheel vrij. Het einde van de geledingen der tarsen is zwart-

achtig betint. Het geheele insekt is spaarzaam met fijne witte

haren bezet.

HYMENOPTERA VAN NEDER-GUINEA. 181

II. MONOTROCHA.

Fam. CHRYSIDAE.

Genus Pyria, Lepeletier et Serville.

3. Pyria lyncea. Fabricius, Syst. Piez. p. 172, n°. 8 (Chrysis).

Peters, Reise nach Mossambique, Insekten, S. 519.

Syn. Pyria armata. Lepeletier et Serville, Encycl. Méth. X,

p. 495. — Brullé, Suites à Buffon. Hymenopt. IV, p. 21, n°. 4.

Pyria Reichei. Spinola, Ann. Soc. Ent. France. VII, p. 448.

. Chrysis lyncea Fabr. Dahlbom, Hymenopt. Europ. II,

p-.339, n°. 191.

Van het wijfje dat ik voor mij heb valt niets bijzonders te

zeggen. ’s Rijks Museum van Natuurlijke Historie te Leiden bezit

van deze soort, die over het grootste gedeelte van Afrika schijnt

voor te komen (volgens Gerstaecker in Peters’ Reise l.c. ook in

Arabië en op het Prinsen-eiland), behalve een exemplaar van

de Kaap de Goede Hoop, ook een dat volgens het etiquet van

Java afkomstig is.

Genus Stilbum, Spinola.

4. Stilbum splendidum. Fabricius, Syst. Piez. p. 170, n°. 1

(Chrysis). — Brullé, Suites a Buffon. Hyménopt. IV, p. 15.

n°. 1. — Dahlbom, Hymenopt. Europ. II, p. 358 n°. 199,

tab. XII. 114. — Peters, Reise nach Mossambique, Insekten,

S. 519.

Het mannetje door van Woerden overgezonden is 10 mm. lang

en behoort tot Dahlbom’s varieteit b. De kleur is nl. helder groen

met blaauwen weerschijn, met uitzondering evenwel van het

achterhoofd, de tegulae en het achterste gedeelte van den mid-

dellob des mesothorax tot en met het scutellum welke deelen

donkerblaauw zijn, en het laatste achterlijfssegment dat violet

gekleurd is.

Met Brullé en Gerstaecker geloof ik dat St. calens F. niet

als eene afzonderlijke soort van St. splendidum F. mag worden

afgescheiden, daar tusschen beide vormen (ook in het Leidsch

182 HYMENOPTERA VAN NEDER-GUINEA.

Museum) allerlei overgangen bestaan in grootte, in kleur en in

bestippeling van den thorax. Ä

Deze soort is over Zuidelijk Europa, Afrika en den Oost-

Indischen Archipel verbreid.

Fam. DoRYLIDAE.

Genus Dorylus, Fabricius.

5. Dorylus nigricans. Illiger, Magazin der Entomologie. Bd. I,

S. 188, n°. 18. — Fabricius, Syst. Piez. p. 427,

n°. 2. — Shuckard, Annals of Natural History. vol. V,

p. 271. sp. 1. — Gerstaecker, Beitrag zur Insektenfauna

von Zanzibar, in Troschel’s Archw für Naturgeschichle,

Jahrg. 37. Bd. I, S. 355, n°. 52.

‘ De beschrijving welke Illiger ter aangehaalde plaatse geeft,

past goed op mijne beide voorwerpen; alleen zegt hij: „die

Beine schwarz; die Kinnbacken braun,” terwijl bij mijne voor-

werpen én pooten én kaken (ook de schaft der sprieten) van

dezelfde kleur, en wel zeer donker kastanjebruin zijn, hetgeen

met Shuckard’s beschrijving volkomen overeenstemt.

’s Rijks Museum bezit een exemplaar dezer soort van de Gambia

herkomstig, dat over het geheel meer bruin van tint is. Illiger

en Shuckard hadden hunne exemplaren van Sierra Leona,

Fabricius van Guinea, Gerstaecker van de Bura-bergen.

6. Dorylus Shuckardi, 1) nov. spec.

Deze soort waarvan ik twee mannetjes voor mij heb, behoort

tot de vierde Shuckardsche groep, daar de achterlijfssteel vier-

kant is en de bovenkaken breed en bijna driehoekig zijn; zij

is het naast verwant aan D. atriceps Shuck. De mij bekende

soorten van deze groep zijn behalve de laatst genoemde soort:

D. orientalis Westw., D. longicornis Shuck., D. attenuatus Shuck.

en D. diadema Gerst.

De lengte der nieuwe soort bedraagt 21 mm., de breedte

met de vleugels uit 33 mm. De kleur is graauwachtig bruin,

1) Naar den schrijver van de » Monograph of the Dorylidae » in Annals of Natural

History, 1840. È

HYMENOPTERA VAN NEDER-GUINEA. 183

overeenkomende met die van D. helvolus L., de thorax donkerder

dan het abdomen. De kop is zwart, vooral op den schedel

met uiterst fijne zilverglanzige haartjes bedekt. De bovenkaken,

de schaft en de twee of drie eerste geledingen van den vlag

der sprieten, benevens de pooten zijn kastanjebruin, zeer glad

en sterk glanzend, het overige gedeelte van de sprieten licht

bruingeel. De onderrand van den kop langs en tusschen den

grond der bovenkaken, de onderzijde van den thorax en van

de steel van het achterlijf, de heupen, de achterzijde der dijen

van het eerste pootenpaar, de achterrand van den metathorax

en van de steel van het achterlijf, benevens de zijden van het

laatste achterlijfssegment zijn met overeindstaande lange fijne

aschgraauwe haren bezet. Voorts zijn thorax en achterlijf (behalve

het glanzende laatste segment) digt bedekt met korte fijne

aschgraauwe haartjes, die aan deze deelen (vooral aan het

achterlijf) eene zijdeachtige glans geven. Onbehaard zijn de

bovenkaken, de sprieten, de pooten (met uitzondering van de

heupen en van de achterzijde der dijen van het voorste paar)

en het laatste segment van het achterlijf met uitzondering van

de zijden. De kop met de kaken heeft van voren gezien de

vorm van een’ gelijkzijdigen driehoek; zonder de kaken is het

een dwars langwerpig vierkant, waarvan de zamengestelde oogen

de hoogte aangeven. Terwijl de schedel vlak, tusschen de beide

achterste ocellen zelfs eenigszins uitgehold is, puilt het voorhoofd

zeer sterk uit; het laatste bezit slechts een spoor van een langsgroef

onder het voorste bijoogje ; daarentegen bemerkt men onmiddellijk |

achter dit oogje eene fijne gleuf, die over den schedel ver naar

achteren loopt. De helder bruine ocellen zijn in een’ driehoek

geplaatst, met iets minder dan de middellijn van een hunner

als afstand tusschen het voorste en de beide achterste; tusschen

deze laatsten bedraagt de afstand iets meer dan de genoemde

middellijn. De zamengestelde oogen zijn zwart, rond en sterk

uitpuilend; zij nemen de zijden van den kop nagenoeg geheel

in, en stooten dan ook bijna op den grond der bovenkaken.

De lengte van den schaft der sprieten bedraagt een vierde ge-

deelte van de lengte van het geheele orgaan. De bovenkaken

184 HYMENOPTERA VAN NEDER-GUINEA.

zijn kort en breed (ongeveer anderhalf maal zoo lang als breed)

en bijna driehoekig; hun bazis strekt zich naar binnen tot

voorbij den grond der sprieten uit, zoodat zij hier zeer digt tot

elkander naderen. De mesothorax is op het midden ongeveer

zoo breed als de kop, ovaal en van voren sterk gewelfd, de

metathorax iets smaller en van achteren eenigszins ingebogen ;

het scutellum vertoont op het midden eene flaauwe langslijn ;

de achterrand van het zwart gekleurde postscutellum is gegolfd.

De vleugels zijn wit troebel, als met poeder bestoven; de aderen

zwart behalve de costa , die evenals het gewricht der vleugels

bruin gekleurd is; de radiaalcel is donkergrijs, zeer donker in

het naar de vleugelbazis gekeerde gedeelte; de terugloopende

ader is flaauw naar buiten gebogen en stoot op den cubitaal-

ader digt achter het midden van de eerste cubitaalcel; de cubi-

taalader ıs bijna regt, bij den cubitaal dwarsader eenigszins

naar boven gebogen. De dijen hebben in vereeniging met de

trochanters ongeveer de gedaante van een suikerbrood. Het

achterlijfssteeltje is vierkant met afgeronde hoeken, minder hoog

en iets smaller dan het klokvormige eerste achterlijfssegment ;

aan de onderzijde is het van een’ van den top naar de bazis

afloopenden glanzenden driehoekigen kiel voorzien, waarvan de

top naar den thorax, de bazis naar het achterlijf gekeerd is.

Het achterlijf is lang, bijna cilindrisch, doch naar achteren iets

in omvang toenemende.

Bij een mijner beide vonrwerpen bemerkt men in beide voor-

vleugels (in de regter evenwel sterker dan in de linker) het

begin van een’ tweeden terugloopenden ader, hetgeen echter

slechts voor eene individueele afwijking te houden is; Shuckard

heeft bij zijn Dorylus atriceps hetzelfde waargenomen in de

linker voorvleugel.

Bij het andere voorwerp, dat overigens geheel aan de hier

bovenstaande beschrijving beantwoordt, zijn de bovenkaken zeer

donker kastanje bruin van kleur,

HYMENOPTERA VAN NEDER-GUINEA. 185

FAM. SCOLIADAE.

Genus Els, Fabricius.

Subgenus Dielis, Sichel.

1. Elis celebs. Sichel et de Saussure, Catalogue des espèces

de Vancien genre Scoha. p. 184 et 297, sp. 193.

Het wijfje dat ik voor mij heb behoort tot de zeldzame varieteit

met bleek aschgrauwe beharing op kop en thorax.

FAM. POMPILIDAE.

Genus Pompilus, Fabricius.

8. Pompilus Bretomi. Guérin, Mag. de Zool. 1843. Insectes.

pl. 115. fig. 2. — Smith, Cat. Hym. Ins. Coll. Brit. Mus.

prt. III, p. 138, n°. 101. — Peters, Reise nach Mossambique.

Insekten. S. 485 (onjuist staat hier Brentonu). — Gerstaec-

ker, Beitrag zur Insectenfauna von Zanzibar, in Troschel’s

Archiv für Naturgeschichte. Jahrg. 37. Bd. I, S. 352,

n°. 25 (ten onregte brengt Gerstaecker hier tot deze soort

terug P. xanthocerus Dahlb. = P. ruficeps Taschenb.; zie

hiervoor echter het volgende nommer).

Syn. Pompilus croceicornis Klug. Dufour, Ann. Soc, Ent. France.

1861. p. 7. pl. 1, fig. 3. — Kirchner, Cat. Hym. Europae.

1867, p. 214, n°. 15.

Dat Pepsis flavicornis F. (Fabricius, Syst. Piez. p. 216, n°. 44)

= Cyphononyx flavicorms F. (Dahlbom, Hym. Europaea. t. I. p.

XXII et p. 462 : 4) = Mygnimia flavicornis F. (Smith, Cat. Hym.

Ins. Coll. Brit. Mus. prt. III, p. 185, n". 13 and p. 206) =

Priocnemis flavicornis F. (Taschenberg, die Pompiliden des Museums

der Universitit zu Halle, in Zeitschrift für die gesammten Natur-

wissenschaften. Herausgegeb. von dem naturwissensch. Vereine

für Sachsen und Thüringen in Halle, redigirt von Giebel und

Siewert. Jahrg. 1869, Bd. 34. S. 34) ook tot deze soort behoort

is wel zeer waarschijnlijk, maar nog niet met zekerheid aan-

getoond. — Zie over deze quaestie: von Kiesenwetter, Berliner

Entomologische Zeitschrift. Bd. V (1861) S. 404 en Gerstaecker,

186 HYMENOPTERA VAN NEDER-GUINEA.

Bericht über die wissenschaftlichen Leistungen im Gebiele der

Entomologie während des Jahres 1861. S. 150.

Het mannetje door van Woerden overgezonden, beantwoordt

zeer goed aan de beschrijving die Guerin van deze sexe geeft;

alleen merk ik nog langs den binnenrand der zamengestelde

oogen eene bruine streep op, terwijl niet de boven-, maar de

„onderzijde van den thorax het blaauwe waas van het achterlijf

bezit, en het zich ook, hoewel flaauw, over de beide achterste

pootenparen uitstrekt; het grootste gedeelte der voorpooten is

donker roestkleurig.

’s Rijks Museum te Leiden bezit van deze soort onder den

naam Crocicornis Klug vier vrouwelijke exemplaren uit Egypte,

afkomstig van het Berlijnsch Museum !), twee mannelijke exem-

plaren van Sierra Leona uit de collectie Hope, en een mannetje

van de Goudkust. Zij zijn in het geslacht Mygnimia Smith ge-

plaatst. De wijfjes zijn volkomen gelijk aan de mannetjes,

behalve de gewone sexueele verschillen, zooals: forscher gestalte,

omgekrulde sprieten, minder haren aan het eind van het achterlijf,

enz. Guérin's opgave als zouden de klaauwtjes der tarsen bij

de wijfjes niet gaffelvormig, maar op het midden slechts van

een kleinen tand voorzien zijn, moet ik na eigen onderzoek

voor onjuist verklaren. a

Pompilus Bretonii Guér. behoort in de aan het geslacht Cypho-

nonyx Dahlb. beantwoordende afdeeling A van Taschenberg’s

genus Priocnemis te huis. Tot dit genus, omdat de eerste

terugloopende ader tusschen het midden en het eind van de

tweede cubitaalcel uitmondt, terwijl de scherpkantige achter-

scheenen zaagtandig bedoornd zijn, en de submediaalcel in de

voorvleugels langer is dan de mediaalcel; tot de genoemde af-

deeling, wegens de gaffelvormige klaauwtjes der tarsen. (Zie

Taschenberg, die Pompiliden u. s. w.)

Volgens de verschillende opgaven is deze soort over Zuidelijk

Europa en het grootste gedeelte van Afrika verspreid.

1) Een vrouwelijk voorwerp dat in alle vopzigten met de Egyptische wijfjes zou

overeenstemmen indien niet de top der voorvleugels bijna ongekleurd ware, houd ik

_voor eene individueele afwijking. De plaats van herkomst van dit wijfje is onbekend.

HYMENOPTERA VAN NEDER-GUINEA. 187

9. Pompilus Taschenbergii, mihi (Plaat 11, fig. 2).

Syn. /ompilus ruficeps. Taschenberg, die Pompiliden des Museums

der Unwersität zu Halle. 1. e. S. 54.

? Pompilus æanthocerus. Dahlbom, Hym. Europaea. I.

p. 446. n°. 24.

Niet zonder eenig aarzelen breng ik het wijfje dat ik voor

mij heb tot Taschenberg’s P. ruficeps (daar echter reeds door

Eversmann in de Bulletins de Moscou voor 1849 (tome XXII.

pars II, p. 376, n°. 12) een Pompilus-soort uit Zuid-Rusland

als P. ruficeps beschreven is, stel ik voor, aan de soort waar-

van hier sprake is, den naam ‘te geven van den kundigen

hymenopteroloog uit Halle) aangezien het in de volgende opzigten

van diens beschrijving afwijkt.

Aan den kop, dien Taschenberg ,,schmutzigroth” noemt,

zie ik deze kleur alleen op het kopschild, even boven den grond

der sprieten, en rondom de zamengestelde oogen, het overige

is zwart; ook het pronotum is zwart in plaats van „ bràunlich-

roth,” terwijl het achterlijf niet blaauw maar groen berijpt is.

Omtrent dit laatste verschil moet ik echter doen opmerken dat

ook bij de voorgaande soort (P. Bretonn Guér.) het achterlijf

soms meer groen dan blaauw berijpt is, zoodat deze kleuren in

elkander schijnen over te gaan. Voorts zou ik nog bij de be-

schrijving willen voegen dat de tweede cubitaaldwarsader sterk

naar binnen gebogen, ja onder het midden bijna gebroken is,

terwijl de costa tot over de helft van de radiaalcel naar voren

gekromd is, en vervolgens plotseling bijna regt voortloopt,

waardoor eene merkbare inbuiging ontstaat.

Gerstaecker brengt in zijn Beitrag zur Insectenfauna von Zanzibar

l. c. S. 352, P. ruficeps Taschenb., dien hij zonder voorbehoud

synoniem rekent met P. zanthocerus Dahlb., tot P. Bretonu Guér.

terug. Dat hiervoor niet den minsten grond bestaat, blijkt reeds

voldoende uit de omstandigheid, dat Dahlbom zijn P. zanthocerus

niet in zijn geslacht Cyphononya, en Taschenberg zijn P. ruficeps

niet in de afdeeling A van zijn geslacht Priocnemis opneemt,

188 HYMENOPTERA VAN NEDER-GUINEA.

waarin zooals wij hierboven gezien hebben P. Breton Guér.

wel degelijk te huis behoort.

Het exemplaar door Taschenberg beschreven is afkomstig van

Chartum in Nubië, Dahlbom’s P. xanthocerus van den Senegal.

10. Pompilus elongatus, nov. spec. (Plaat 11, fig. 3.)

Deze soort, waarvan ik een mannelijk exemplaar voor mij heb,

behoort evenals n° 9, n° 11 en n° 12 tot het genus Pompilus

zooals dit door Taschenberg t. a. pl. begrensd is, !) en is na

verwant aan P. Capensis Dahlb. (Hym. Eur. I, p. 49).

De donkerbruine kop is meer hoog dan breed; de binnen-

rand der evenwijdig geplaatste zamengestelde oogen is boven

het midden eenigszins ingebogen ; het kopschild is aan den onder-

rand regt afgesneden, de hoeken echter zijn afgerond; ter

wederzijde van den grond der sprieten is het aangezicht met

zilverglanzige haartjes bedekt; de sprieten zijn bruin van kleur,

aan de onderzijde lichter dan aan de bovenzijde, slechts flaauw

gebogen (niet omgekruld) en in het midden eenigszins gezwol-

len; de bovenlip is donkerbruin, op het midden zwart; de

bovenkaken en de palpen zijn bruinachtig geel, de eerste met

donkerbruine uiteinden.

De prothorax, het mesonotum, het scutellum, het postscutel-

lum en de tegulae zijn donkerbruin, de achterrand van het pro-

notum bruinachtig geel, het overige gedeelte van den thorax

koolzwart met een’ flaauwen weerschijn; de gladde metathorax

is naar achteren afgerond en van een’ breeden dwarslijst voor-

zien. De vleugels zijn fraai geel met zwarten zoom, deze

strekt zich in de voorvleugels uit over de tweede helft van

de radiaalcel, over het grootste gedeelte van de derde cubitaal-

cel, over de tweede helft van de apicaalcel en over de geheele

1) De kenmerken die Taschenberg aan zijn geslacht Pompzlus toekent zijn: Spaar-

zaam bedoornde of beborstelde ronde achterscheenen, de doorns soms in rijen geplaatst.

De mediaal- en submediaalcel der voorvleugels van gelijke lengte, hetgeen echter niet

altijd volkomen het geval is. De discoïdaalader houdt meesta/ voor den vleugelzoom op.

Vervolgens deelt hij dit geslacht in tweeën, al naar gelang de klaauwtjes der tarsen

tot op het midden van een’ kleinen, of. tusschen het midden en het eind van een’

grooten tand voorzien zijn, in welk laatste geval de klaauwtjes gegaffeld zijn. Tot de

eerste afdeeling behoort n° 9, n° 10 en n°11, en tot de tweede n° 12 van deze collectie.

HYMENOPTERA VAN NEDER-GUINEA. 189

vierde cubitaal- en derde discoïdaalcel, welke beide laatste cellen

echter bij dit genus niet volkomen zijn; het donkerste gedeelte

van dezen zoom (dat wat het einde van de vierde cubitaal-,

derde discoidaal- en apicaalcel bedekt) is fijn gerimpeld en

fraai iriserend, hetgeen ook het geval is met den donkeren

zoom der achtervleugels, die niet aan het eind der mediaalcel

raakt, maar zich, hoewel flaauw en smal, langs den achter-

rand tot aan den vleugelbasis uitstrekt; de vleugeladeren zijn

geel, behalve de costa en de subcosta met de randen van het

stigma, en dat gedeelte der aderen wat zich in den zwarten

zoom bevindt; het laatste is zwart, de eerstgenoemde aderen

zijn bruin. In de voorvleugels zijn de mediaal- en submediaal-

cel even lang; de tweede cubitaalcel is niet verlengd, en

ongeveer even zoo groot als de derde, beiden zijn tegen de

radiaalcel vernaauwd; de tweede cubitaaldwarsader is regt, de

eerste en derde naar buiten gebogen; de discoïdaalader bereikt

den vleugelrand niet. In de achtervleugels ontspringt de cubi-

taalader onmiddelijk voor het einde der anaalcel. Van de

voorpooten zijn de heupen, de trochanters en de bazis der dijen

zwart, de heupen met enkele bruine vlekjes, het overige van

de kleur der sprieten. Van de beide laatste paren, die bijzonder

lang zijn, zijn de heupen, de trochanters en de dijen (met

uitzondering der donkerbruine knieën) zwart, de scheenen donker

bruin, de tarsen nog donkerder, bij zwart af. De doorns der

pooten zijn bruin, die der scheenen in rijen geplaatst. De

klaauwtjes der tarsen zijn op het midden van een’ kleinen tand

voorzien. Het achterlijf is zoo breed als de thorax, schijnbaar

ongesteeld, en dofzwart met een’ flaauwen blaauwachtig groenen

weerschijn. De anus is donkerbruin.

De lengte van het hier beschreven mannetje, dat over het

geheel eene zeer gestrekte gedaante bezit, bedraagt 15 mm.

11. Pompilus rutilus. Klug, Symbolae Physicae, decas IV,

n°. 4, tab. 38, fig. 4. — Smith, Cat. Hym. Ins. Coll.

Brit. Mus. prt III, p. 138, n°. 99.

Het wijfje, dat ik als tot deze soort behoorende beschouw,

190 HYMENOPTERA VAN NEDER-GUINEA.

zou volkomen aan Klug’s beschrijving en afbeelding (genomen

naar een voorwerp afkomstig van Ambukohl in Nubië) beant-

woorden, als niet de kleur bruinrood was en de voorvleugels

niet donkerbruin gekleurd en met een violetten weerschijn

voorzien waren. Voorzichtigheidshalve laat ik hier eene naauw-

keurige beschrijving van mijn voorwerp volgen.

De lengte bedraagt 14 mm. De kleur is bruinrood met uit-

zondering van de zij- en ondervlakte van den mesothorax en

den geheelen metathorax, welke deelen loodkleurig zijn. De

voorvleugels zijn donkerbruin (iets donkerder nog langs de

aderen en den zoom) met violetten weerschijn; de achtervleu-

gels zijn veel lichter gekleurd met donkeren top; de vleugel-

aderen en het stigma zijn zwart, de tegulae bruinachtig geel.

Het kopschild is aan den voorrand in het midden rond uit-

gesneden en bruinachtig geel van kleur, even als de palpen en

de bovenkaken, welke laatsten aan het einde zwart zijn. On-

middellijk boven den grond der sprieten bevindt zich op het

aangezicht eene kleine verhevenheid die van een langsgroef

voorzien is. Tusschen den grond der sprieten en den binnen-

rand der zamengestelde oogen is het aangezicht met zilver-

glanzige haartjes bedekt.

Het pronotum is in de schouders sterk gezwollen, de boven-

vlakte van het mesonotum afgeplat en het schildje aan weers-

zijde en van achteren stijl afloopende en daardoor stomp kiel-

vormig. Over het midden van den naar achteren afgeronden ,

en aan het eind van een’ zich naar voren ombuigenden dwarslijst

voorzienen metathorax loopt eene overlangsche groef. Het meta-

notum, dat lager ligt dan het mesonotum is fijn dwars gerim-

peld en eenigszins zilverglanzig; dit laatste is vooral eigen aan

het mesosternum.

In de voorvleugels is de submediaalcel iets langer dan de

mediaalcel; de 2de cubitaalcel niet verlengd en slechts zeer

weinig langer dan de derde; beide zijn tegen den radiaalader

vernaauwd; de discoïdaal-ader bereikt den vleugelzoom niet. In

de achtervleugels ontspringt de cubitaal-ader juist aan het eind

der anaalcel, zoodat hij zich als eene voortzetting van den

HYMENOPTERA VAN NEDER-GUINFA. 191

anaal-dwarsader voordoet. De klaauwtjes der tarsen zijn vóór

het midden met een’ kleinen tand gewapend; de doorns der

scheenen zijn in rijen geplaatst.

Van het achterlijf is het korte steeltje en de uitgestulpte

scheede van den angel zwart, en de segmenten langs hun

achterrand iets donkerder dan aan hun bazis. Het tweede segment

is op het midden van de buikzijde van een’ dwarschen indruk

voorzien.

’s Rijks Museum bezit een vrouwelijken Pompilus van de kust

van Guinea afkomstig, die slechts van bovenstaande beschrij-

ving afwijkt, doordien hij 18 mm. lang is, de cubitaalader in

den regter achtervleugel digt achter het eind der anaalcel ont-

springt , de achterrand der geledingen van het achterlijf don-

kerder is en op het midden naar voren uitspringt en deze

geledingen op de buikzijde zwartachtig geteekend zijn.

12. Pompilus ornatissimus, nov. spec. (Plaat 11, fig. 4.)

Zonder twijfel behoort deze soort in de nabijheid van P.

ornatus Klug (Symb. Phys. dec. IV, n°. 7, tab. 38, fig. 7)

geplaatst te worden, doch deze prijkt met minder bruin.

De lengte van P. ornatissimus (het exemplaar dat ik voor

mij heb is een wijfje) bedraagt 8.5 mm. De op het aangezicht

eenigszins gezwollen kop is bruinrood, de sprieten iets lichter.

Rondom de zamengestelde oogen loopt een smalle gele band.

Het kopschild is veel breeder dan hoog, aan den voorrand

regt afgesneden, de hoeken echter zijn afgerond; het is vuil-

geel gekleurd, even als de palpen en bovenkaken; de laatsten

echter zijn aan het eind donkerbruin. Onmiddelijk boven en

naast den grond van elken spriet bespeurt men een zwart vlekje.

De prothorax is aan de voorzijde zwart, daarachter en ter

weerszijde roodbruin, terwijl de achterrand van het pronotum

vuilgeel gekleurd is. De mesothorax met het scutellum en

postscutellum is zwart, met uitzondering van het roodbruine

mesonotum en eene gele vlek op het scutellum. Ook de meso-

thorax is zwart, met uitzondering van het gladde metanotum ,

dat roodbruin is. De pooten zijn bruin met eenigszins lichter

192 HYMENOPTERA VAN NEDER-GUINEA.

gekleurde tarsen, terwijl de heupen en trochanters voor het

grootste gedeelte zwart zijn. De eindsporen der scheenen zijn

lichtgeel, en de doorns in rijen geplaatst. De klaauwtjes der

tarsen zijn tusschen het midden en heteind van een sterken

tand voorzien.

De aan hun top zwart gekleurde vleugels vertoonen een

blaauwachtig witte troebeling, terwijl de voorvleugels langs den

mediaal-dwarsader geelachtig betint zijn. In de voorvleugels zijn

mediaal- en submediaalcel even lang; de 2de cubitaalcel heeft

de vorm van een regthoekig trapezium waarvan de bazis dub-

bel zoo lang is als de breedte aan den radiaalader; ook de 3de

cubitaalcel heeft eenigszins dezen vorm maar is korter dan de

tweede; de discoidaalader reikt niet tot aan den vleugelzoom.

In de achtervleugels ontspringt de cubitaalader vóór het einde

der anaalcel. De tegulae zijn vuilgeel, de vleugeladeren donker-

bruin, het stigma in het midden doorschijnend.

Het achterlijf is glad en glanzend, aan het laatste segment

met eenige haren voorzien. De buikzijde is donkerbruin, bijna

zwart, met helderbruinen anus, en op het eerste segment van

een ankervormig geel gekleurd figuur voorzien. Op de rugzijde

is het eerste segment zwart met een donkerbruine vlek aan

weerszijde van de bazis, het 2de en 3de zeer donkerbruin,

bijna zwart, met gelen band over de bazis, welke band op het

midden eenigszins zamengetrokken en door een bruin streepje

onderbroken is; op het 4de segment is het bruin lichter,

overigens als segment 2 en 3; de beide laatste segmenten zijn

geelachtig bruin.

FAM. SPHECIDAE.

Genus Ammophila, Kirby.

13. Ammophila Guineensis, nov. spec.

Deze soort behoort tot de afdeeling waarvan de steel van het

achterlijf door de beide eerste achterlijfssegmenten gevormd

wordt, terwijl de derde cubitaalcel tegen den radiaalader weinig

of niet versmald is. Zij is daardoor verwant aan A. rubiginosa

en rugicollis Lepel. en aan A. lugubris Gerst; van A. cyamiventris

HYMENOPTERA VAN NEDER-GUINEA, 193

Guér. (Mag. de Zool. 1843.) verschilt zij slechts weinig, doch

te veel om haar voor dezelfde soort te houden.

De kop is donkerbruinrood, van voren (op het aan den voor-

rand flaauw afgeronde kopschild en ter weerszijde van den grond

der sprieten) met fijne zilverglanzige haartjes bedekt; de uit-

einden der bovenkaken en op het voorhoofd een vlek die van

voren uitgesneden is, zich naar achteren tot over de ocellen !)

uitstrekt en verder langs den binnenrand der zamengestelde

oogen doorloopt, zwart. De sprieten zijn zwart, met uitzonde-

ring van den schaft en de onderzijde der beide eerste geledingen

van de vlag, welke deelen bruinrood zijn.

De prothorax die van grove dwarsche rimpels voorzien is,

is bruinrood, met uitzondering van de voorzijde en een over-

langschen band over het midden van ‘het pronotum, die zwart

zijn. Het overige gedeelte van den thorax is dof zwart en

dwars gerimpeld (met uitzondering van het scutellum dat over-

langs gestreept is) hetgeen aan deze deelen een lederachtig

aanzien geeft. Voorts is de thorax, vooral aan de zijden en het

achterste gedeelte van den metathorax digt met grauwe,

eenigszins glanzige haren bedekt. Het metanotum is voorzien

van eene figuur in de gedaante van een wapenschild, welke

onbehaard is.

De vleugels, die tot aan het eind van den achterlijfssteel

reiken, zijn eenigszins gebruind, donkerder aan den zoom, en

in den costaalstreek geelachtig. Terwijl voorts de vleugelzoom

een’ violetten weerschijn bezit, is die van het binnenste ge-

deelte eenigszins goudglanzig. De tegulae en de vleugeladeren

zijn bruin.

De pooten zijn roodbruin met een zwarten streep over de

boven- en onderzijde van de heupen, trochanters en dijen van

de beide laatste paren, van welke vok de tarsen donkerder zijn

dan van het voorste paar; van dit laatste is alleen de boven-

zijde van de trochanters en dijen van een zwarten streep voorzien,

—

1) Het exemplaar dat ik voor mij heb besit slechte twee goed ontwikkelde bij

oogjes, ul. het voorste en het regter achterste, terwijl naast het voorste cen spoor

van een derde gevonden wordt,

194 HYMENOPTERA VAN NEDER-GUINEA

De steel van het achterlijf is van boven zwart, van onderen

roodbruin, welke kleur zich eenigszins over de onderzijde van

het op den steel volgend achterlijfssegment uitbreidt, en zich

ook op de onderzijde van het laatste segment vertoont. Voor

het overige is het achterlijf zwart met een blaauw-groenen

metaalglans, en, vooral op de drie laatste segmenten, met zoo

fijne grijze haartjes bedekt, dat het als bestoven schijnt. Aan

den anus vertoonen zich eenige lange zwarte haren. De lengte

van het beschreven exemplaar bedraagt 19 mm.

Het Leidsch Museum bezit van deze soort twee exemplaren

van de kust van Guinea afkomstig. Zij stemmen met het door

van Woerden overgezonden exemplaar volkomen overeen, daar-

gelaten dat de vleugels iets donkerder betint zijn.

Genus PrLororus, Latreille.

14. Pelopoeus spirifer. Linnaeus, Syst. Nat. t. 1, pars U. p.

942. n° 9. (Sphex). — Fabricius, Syst. Piez. p. 202. n° 1. —

Latreille, Gen. Crust. et Ins. IV. p. 60 n° 1. — Lepeletier de

Saint Fargeau, Suites a Buffon. Hymenopteres. III. p. 305.

n‘. 1. — Dahlbom, Hymenopt. Europ. I. p. 22. n° 1. —

Peters, Reise nach Mossambique. Insekten. S. 481.

Van deze soort is door van Woerden een mannelijk. individu

overgezonden. Het Leidsch Museum bezit exemplaren uit Italië,

Arabié, Egypte, Algiers, Senegal en van de Kaap de Goede

Hoop. Volgens Smith (Journal of the Proceedings of the Linnean

Society. Zoology VII. (1864) p. 34) komt zij ook op Timor voor.

Fam. LARRIDAE.

Genus Larrada, Smith.

15, Larrada Vollenhovia, !) nov. spec. (Zie Plaat 11, fig. 5).

Deze soort is na verwant aan Larrada rubella Smith (Cat. Hym.

Ins. Coll. Brit. Mus. part IV, p. 280. n° 19), doeh gemakkelijk

1) Deze soort benoem ik naar mijn hooggeschatten vriend Dr. S. C. Snellen van

Vollenhoven. Ä

HYMENOPTERA VAN NEDER-GUINEA. 195

daarvan te onderscheiden door het gemis van den donkeren

vleugelzoom en van het zwart ter wederzijde van het eerste

achterlijfssegment. |

Het mannetje waaraan de volgende beschrijving ontleend is,

heeft eene lengte van ruim 9 mm. De kop is zwart, breeder

dan de thorax en digt met fijne puntjes en grove grijze , eenigs-

zins zilverglanzige haartjes bedekt. De bovenkaken zijn helder-,

de palpen vuil bruinrood, doeh aan de bazis zwart. De sprieten

zijn zwart, de schaft aan de voorzijde zilverglanzig behaard.

Het aangezicht en de schedel zijn van moeijelijk te beschrijven

indrukken voorzien.

De thorax is zwart; de pro- en mesothorax met het scutellum

en post-seutellum digt met fijne puntjes, en in frisschen toestand

waarschijnlijk geheel met grauwe eenigszins glanzige haartjes

bedekt, waarvan mijn exemplaar slechts hier en daar overblijf-

sels vertoont. De van achteren bijna loodregt afgesneden meta-

thorax is ongeveer zoo lang als pro- en mesothorax te zamen;

hij is van dwarsrimpels voorzien en vooral van achteren met

zilverglanzige haartjes bedekt; de zijden loopen parallel, terwijl

de achtervlakte over haar midden een’ fijnen langskiel draagt.

Het achterste gedeelte der tegulae, de vleugeladeren en het

stigma zijn bruin, de vleugels een weinig berookt. De pooten

en sporen der scheenen zijn zwart, zilverachtig berijpt; de

doorns en de klaauwtjes helder bruin.

Het achterlijf is korter dan de thorax, bruinrood van kleur,

en vooral aan den achterrand der segmenten fijn zilverglanzig

behaard.

Genus Piagetia, Ritsema. 1)

Kop iets breeder dan de thorax, aan de achterzijde regt

afgesneden en uitgehold ; het aangezicht eenigszins vooruitstekend.

De zamengestelde oogen groot en ovaal, de binnenoogrand regt;

slechts één goed ontwikkeld bijoogje. De sprieten draadvormig,

1) Zie ook voor dit geslacht, waaraan ik den naam van den bezitter dezer collectie

heb toegekend: the Entomologist’s Monthly Magazine vol. 1X (1872/73) p. 121.

196 HYMENOPTERÀ VAN NEDER-GUINEA.

digt bij elkander aan de bazis van het kopschild ingeplant; de

schaft ruim zoo lang als de beide eerste geledingen van den

vlag te zamen. De bovenkaken aan den buitenrand digt bij de

bazis diep uitgesneden, aan den binnenrand niet (?) getand.

De prothorax smaller dan de mesothorax, verlengd tot een

hals, die in de uitholling aan de achterzijde van den kop wordt

opgenomen; de achterrand op het midden naar achteren uitge-

bogen. De metathorax verlengd, ongeveer zoo lang als de

mesothorax, van achteren afgesneden, en naar achteren iets

smaller wordende. De scheenen der middelpooten van slechts

één eindspoor voorzien; de dijen der achterpooten aan de bazis

van een’ sterken, krommen, naar buiten gerigten doorn (3) of

van een knobbeltje (2) voorzien, aan de onderzijde afgeplat zoo

niet uitgehold. Voorvleugels met een radiaalcel die aan het eind

afgeknot en van een gesloten aanhangeel voorzien is, en drie

cubitaalcellen, de eerste langer dan de beide volgende te zamen,

de tweede, die beide terugloopende aderen vóór het midden

opneemt, tegen de radiaalcel vernaauwd, de derde eenigszins

halve-maanvormig.

Het achterlijf iets korter dan de thorax, hartvormig, gesteeld ;

het eerste segment kegelvormig, het tweede het grootst.

Het geslacht Piagetia komt met de geslachten Larrada en

eu Larrarena, Smith, voornamelijk overeen door het bezit van

slechts één goed ontwikkeld bijoogje (de beide achtersten zijn

rudimentair) en een’ verlengden, van achteren afgeknotten meta-

thorax, maar het verschilt daarvan doordien de eerste cubitaalcel

langer is dan de beide volgenden te zamen, een kenmerk

waarin het overeenstemt met het geslacht Morphota, Smith; het

laatste echter heeft de tweede cubitaalcel driehoekig, en drie

goed ontwikkelde bijoogjes. De halsvormige prothorax, het

gesteelde hartvormige achterlijf en de gewapende achterdijen,

verwijderen het geslacht Piagetia van al de tot nu toe beschre-

ven geslachten met drie cubitaalcellen van de familie der Larridae.

Het geslacht Aulacophilus, Smith, dat slechts twee cubitaalcellen

heeft, bezit ook een gesteeld hartvormig achterlijf, maar de steel

is langer dan bij Pragetia.

HYMENOPTERA VAN NEDER-GUINEA. 197

16. Piagetia Woerdeni, *) nov. spec. (Zie Plaat 11, fig. 6).

De lengte van het 3 waaraan ik deze beschrijving ontleen

bedraagt 8 mm. De kop is zwart; de sprieten, het kopschild,

de wangen en de bovenkaken roestkleurig, de laatsten aan het

einde zwart; het kopschild, de wangen, de grond der boven-

kaken en van den buitenoogrand schaars bedekt met korte

zilverglanzige haartjes, het aangezicht met grijze, en voorzien

van drie overlangsche groeven, één tusschen de sprieten en zich

uitstrekkende van de bazis van het kopschild tot het bijoogje,

de twee anderen, breeder en veel korter, ter wederzijde van de

eerste; het kopschild met een overlangsche kiel over het mid-

den, de voorrand op het midden vooruitstekende en diep inge-

sneden, de hoeken min of meer scherp.

De thorax roestkleurig, de achterrand van het scutellum,

het post-scutellum, de onderzijde van den mesothorax, en de

metathorax (met uitzondering van de zijden en twee groote -

driehoekige vlekken, die met hun top tusschen de boven- en

de achtervlakte te zamen komen) zwart; de metathorax van

boven zeer fijn lederachtig gerimpeld, van achteren glad en

met eene ovale groef over het midden. Vleugels helder, met

een fraaijen blaauwachtig witten weerschijn en een bruinen wolk

aan den top, welke wolk begint bij de radiaalcel, de tweede

cubitaalcel, enz.; de tegulae en de costa tot aan het zwarte

vleugelstigma bleek roestkleurig, de overige aderen donkerbruin.

Pooten roestkleurig, behalve de bovenzijde van de heupen en

trochanters van het middelste en achterste, en van de bazis

der dijen en metatarsen van het middelste paar, hetgeen zwart

is; ook is zwart de binnenzijde van de dijen, de bovenzijde

van de scheenen en de metatarsen van het achterste paar,

alsmede de eindsporen van de scheenen der beide laatste paren.

Het achterlijf is zwart en glanzend, het laatste segment don-

kerbruin; de achterrand der segmenten zeer dun bedekt met

korte grijze haartjes.

1) Naar den ons te vroeg ontvallen entomoloog M. G. van Woerden , verzamelaar

van deze collectie, |

198 HYMENOPTERA VAN NEDER-GUINEA.

Fam. PHILANTHIDAE.

Genus Cerceris, Latreille.

17. Cerceris vidua. Klug, Symbolae Physicae. Decas V,

tab. 47, fig. 11. d.

Deze soort behoort in de onmiddelijke nabijheid van C. varıa-

bis, Schrank, geplaatst te worden, ja is misschien zelfs eene

der talrijke varieteiten daarvan. Het wijfje dat ik voor mij

heb, wijkt in enkele opzichten van Klug’s beschrijving af, doch

daar deze naar een mannelijk voorwerp genomen is, zijn de

afwijkingen welligt slechts sexueel.

Het 9 dan is ruim 7 mm. lang, zwart en over het geheele

ligehaam met grove puntjes bedekt. Van den kop is het kop-

schild, het aangezicht tot even onder den grond der sprieten,

de scherpe kiel daartusschen, en de binnenoogrand tot even

boven den grond der sprieten geel; de voorrand van het kop-

schild is donkerbruin, welke kleur men ook aan het eind der

gele bovenkaken waarneemt. Eene zilverglanzige beharing treft

men tusschen het kopschild en den binnenoogrand, en achter de

zamengestelde oogen aan. Van de sprieten is de schaft, met

uitzondering van den lichtbruinen top, geel; het eerste lid van

de vlag glanzend donkerbruin, bijna zwart, de overigen aan

de onderzijde licht-, aan de bovenzijde donkerbruin.

Het pronotum is met twee gele vlekjes, het post-scutellum

met een geel dwarsstreepje voorzien; ook de tegulae zijn geel

doeh met een’ bruinen zoom. De hartvormige figuur op het

metanotum is even als bij C. variabilis glad, en over het mid-

den door een’ langsgroef in tweeën gedeeld. De top der voor-

vleugels, de vleugeladeren en het stigma zijn bruin. De pooten

zijn geel behalve: aan het voorste paar de heupen, de trochanters

en de bovenzijde der dijen; aan het middelste paar de bazis

der heupen en een vlek aan de achterzijde van de bazis der

dijen, en aan het achterste paar de bazis der heupen en de

achterzijde der dijen, hetgeen alles donkerbruin is; het laatste

paar heeft voorts een lichtbruine vlek aan de binnenzijde van

het eind der scheenen, terwijl de tarsen vuil geel zijn.

HYMENOPTERA VAN NEDER-GUINEA. 199

Het achterlijf is op de volgende wijze met geel geteekend ;

op de rugzijde: op het tweede segment de bazis en een kleine

vlek aan weerszijde van den achterrand; het derde segment ge-

heel met uitzondering van een boogvormige uitsnijding op het

midden; op het vijfde segment een’ op het midden zwak boog-

vormig uitgesneden band; op de buikzijde: op het tweede, vierde

en vijfde segment aan weerszijde van den achterrand een kleine

vlek, en op het derde segment een’ doorloopende band. Aan de

bazis van de buikzijde van het tweede achterlijfssegment bemerkt

men dezelfde halfeirkelvormige verhevenheid die zich op deze

plaats bij C. variabilis voordoet.

Het exemplaar door Klug t. a. pl. beschreven was afkomstig

uit de Arabische woestijn; Francis Walker (A List of Hyme-

noptera collected by J. K. Lord in Egypt, in the neighbourhood

of the Red Sea and in Arabia, p. 27, n°. 138) vermeldt de

soort behalve uit Arabie (Wady Ferran), ook uit Afrika in de

nabijheid van de Roode-zee (Harkeko en Tajura).

Fam. EUMENIDAE.

Genus Eumenes, Fabricius.

15. Eumene; Walkeri, 1) nov. spec. 3. (Plaat 11, fig. 7.)

Deze soort behoort tot de onderafdeeling B van de 3de afdee-

ling van de Saussure (Monogr. Guépes Solitaires, p. 61) en is

verwant aan zijn £. Aethiopica van Congo.

De lengte bedraagt 17 mm., de breedte met de vleugels uit-

gespreid. 24 mm. De kop is zwart, het kopschild, een vlek

tusschen den grond der sprieten en op het onderste gedeelte

van de insnijding der zamengestelde oogen, en een streep achter

de zamengestelde oogen geel; de bovenkaken aan den binnen-

rand geel, aan den buitenrand licht bruin; de sprieten op de

bovenzijde donkerbruin, op de onderzijde: de schaft geel en de

vlag geelachtig bruin.

De prothorax geel, de mesothorax zwart met eene groote

1) Naar den Engelschen entomoloog Francis Walker, die mij reeds iu meer dan

een opzigt aan zich verpligt heeft.

200 HYMENOPTERA VAN NEDER-GUINEA,

driehoekige geele vlek onder de vleugels; het scutellum en

postscutellum (met een fijn streepje aan weerszijde daarvan)

geel, door een zwarten dwarsband van elkander gescheiden.

De metathorax geel, door eene zwarte langsgroef in tweeën

gedeeld en door een boogvormig zwart streepje van het post-

scutellum gescheiden. De voorzijde van den prothorax, en de

zijden van den meso- en metathorax zijn zwart met bruin ge-

mengd. De tegulae en vleugeladeren zijn bruin, de vleugels

lichtbruin berookt en eenigszins goudglanzig. Van de voor-

pooten zijn de heupen, de trochanters en de bovenzijde der

dijen helder, de binnenzijde der scheenen en de tarsen zeer

licht bruin, het overige geel. Van de middelpooten is een

streepje aan het eind der dijen en de buitenzijde der scheenen

en van de achterpooten slechts de buitenzijde der scheenen geel ,

het overige helder bruin.

Van het achterlijf, dat met uitzondering van de onderzijde

van het steeltje geheel met fijne grauwe haartjes bekleed is,

is het steeltje aan de bazis en verder over de rugzijde zwart,

op de buikzijde helder bruin; aan het eind van het steeltje

vloeit het bruin over de rugzijde bijna te zamen, doch blijft

door de zwarte langsgroef gescheiden. Kort voor deze uitbrei-

ding van het bruin, verbreedt zich het zwart van de rugzijde

en hier treft men aan weerszijde van het steeltje een verlengd

ovaal geel vlekje aan; tusschen dit geele vlekje en het eind is

het steeltje met tamelijk grove puntjes bedekt. Het overige

gedeelte van het achterlijf is zwart, met op de rugzijde: van

het tweede segment (het steeltje als het eerste gerekend) 4

gele vlekjes, waarvan 2 ronde even voor het midden, en 2

sterk uitgerekte aan den achterrand, en van het derde, vierde

en vijfde 2 gele vlekjes aan den achterrand; op de buikzijde

loopt over den achterrand der segmenten een smalle vuilgele

band, terwijl de bazis van het tweede segment helder bruin is.

Genus Synagris, Fabricius.

19. Synagris combusta. de Saussure, Mélanges Hyménoptéro-

logiques. Fasc. II. p. 15, n°. 7,

HYMENOPTERA VAN NEDER-GUINEA. 201

Het wijfje door van Woerden overgezonden, komt zeer goed

met de Saussure’s beschrijving dezer soort overeen. Daar de

maxillaarpalpen slechts 3 geledingen vertoonen en de meta-

thorax van twee doorntjes voorzien is, terwijl het postscutel-

lum twee tandjes draagt, moet het tot de 2de afdeeling

(Antagris) gebragt worden, en verder tot de groep waar de

drie eerste segmenten van het achterlijf zwart, de volgenden

oranje gekleurd zijn. Hiertoe brengt de Saussure dan ook zijne

S. combusta, waarvan alleen het wijfje bekend is.

In de beschrijving zegt de Saussure: , Segments 3—6 orangés ,”

terwijl boven den groep staat: „Les trois premiers segments

de abdomen noirs; les derniers orangés”. Zonder twijfel

moet hier dus aan eene vergissing gedacht, en in de beschrij-

ving gelezen worden: „Segments 4-6 orangés,” te meer daar

hij aan zijne varieteit b behalve segment 4—6 ook een oranje

rood 3de segment toeschrijft.

Het wijfje van Congo, als ook een van St. George d’Elmina

in het Leidsch Museum aanwezig, heeft het kopschild, de

bovenkaken en de onderzijde der sprieten donker roodbruin,

de bovenzijde der sprieten zwart. Indien zij 4 leedjes in de

maxillaarpalpen vertoonden, en den ovalen indruk op de onder-

zijde van het tweede abdominaal segment misten, zou ik ze

voor 92 van S. bellicosa de Sauss. (l. e. p. 21, n° 14) gehou-

den hebben.

Fam. VESPIDAE.

Genus Belonogaster, de Saussure.

20. Belonogaster junceus. Olivier, Encycl. Method. Ins. VI. 673.

(Vespa). — Smith, Cat. Hym. Ins. Coll. Brit. Mus. prt.

V. p. 93, n° 1. — Peters, Reise nach Mossambique, Insekten.

S. 468. — Gerstaecker, Beitrag zur Insektenfauna von

Zanzibar 1. e. p. 351. n° 15. — Walker, List of Hyme-

noptera collected by J. K. Lord in Egypt, in the neigh-

bourhood of the Red-sea and in Arabia. p. 39. n° 189.

202 HYMENOPTERA VAN NEDER-GUINEA.

Syn. Vespa Guineensis. Fabricius, Ent. Syst. t. 2. p. 277. n° 85.

Vespa cinerea. *) Fabricius, Ent. Syst. t. 2. p. 279. n°. 92.

Zethus Guineensis. Fabricius, Syst. Piez. p. 283. n° 2.

Zethus cinereus. 1) Fabricius, Syst. Piez. p. 283. n° 3.

Raphigaster junceus, de Saussure, Monographie des Guépes

sociales. p. 14. n° 1.

De 2 99 uit van Woerden's collectie (waarvan een echter

sterk beschadigd is) en die volkomen overeenstemmen met een

van St. George d’Elmina afkomstig wijfje dat zich in het Leidsch

Museum bevindt, meen ik tot de bovengenoemde bijzonder sterk

varieerende soort te moeten brengen.

Mijne exemplaren behooren tot die varieteit welke de beide

geelachtig witte vlekken op het achterlijf missen, en komen

vrij wel met de Saussure’s beschrijving van het wijfje overeen.

Alleen teeken ik hier nog aan, dat de vlag der sprieten aan

de onderzijde en aan het eind roodbruin gekleurd is; dat van

de beide laatste pootenparen de buitenzijde der dijen en de

geheele scheen (met uitzondering van een goudkleurig behaard

vlekje aan de bazis en het eind) en tars gevoegelijk zwart zijn

te noemen, dat van de zwartbruine vleugels het stigma roest-

kleurig is en zich in den cubitaalstreek bijna kleurlooze vlekken

en streepen vertoonen, en dat van het tweede achterlijfssegment

(het steeltje als het eerste gerekend) alleen het steelvormige

gedeelte donkerbruin is.

Uit de opgaven der aangehaalde schrijvers blijkt, dat deze

soort over het grootste gedeelte van Afrika verspreid is.

21. Belonogaster brunneus, nov. spec.

Deze soort, waarvan ik een wijfje voor mij heb, is verwant

aan B. rufipennis de Geer. De lengte van mijn exemplaar bedraagt

25 mm., de breedte met de vleugels uit 35 mm.

De kop is roodbruin, met op het voorhoofd een zwarte vlek

die de ocellen in zich opneemt; de schaft der sprieten rood-

bruin, de bovenzijde van de vlag aan den grond zwart, aan het

1) De onderbavige varieteit zonder witte vlekken op hei achterlijf.

HYMENOPTERA VAN NEDER-GUINEA. 203

eind evenals aan de onderzijde roestkleurig. De prothorax is

roodbruin met een digte aschgraauwe beharing bedekt; de

mesothorax zwart, met uitzondering van een roodbruin vlekje

dat aan de tegulae grenst, vooral op de rugzijde digt met asch-

graauwe haartjes bedekt; scutellum en post-scutellum roodbruin ;

metathorax donker roodbruin, op het midden van den rug meer

zwart, een weinig behaard, De pooten zijn roodbruin; de

scheenen van het achterste paar aan de binnenzijde aan de

bazis en aan het einde van eene kleine verhevenheid voorzien

die met goudglanzige haartjes bedekt is. De vleugels zijn bruin-

achtig geel berookt, donker langs den voorrand, aan den top

eenigszins grijsachtig, en in den cubitaalstreek met bijna kleur-

looze vlekken en streepen voorzien. De tegulae zijn roodbruin

met een donker vlekje op het midden, de vleugeladeren bruin,

het stigma bruinachtig geel. De 4de cubitaalcel is niet dubbel

zoo groot als de 3de, deze ongeveer ruitvormig; de 2de cubi-

taalcel zeer sterk tegen de radiaalader vernaauwd, sterker dan

bij B. junceus Oliv. Van het achterlijf is de steel en het tweede

segment met uitzondering van den achterrand roodbruin, het

overige zwartachtig. Met uitzondering van den steel is het ge-

heel met graauwe glanzige haartjes bedekt.

Genus Polistes, Fabricius.

22. Polistes inornatus, nov. spec. $ (Plaat 11, fig. 8.)

Deze soort is van de aan haar verwante P. Smith de Sauss.

(Mon. Guep. Soc. p. 60, n°. 17; pl. 7, f. 3) dadelijk te onder-

scheiden door de kleur der vleugels.

De werkster, waaraan ik de volgende beschrijving ontleen,

is 13 mm. lang (de geledingen van het achterlijf zijn echter

eenigszins ingeschoven) en heeft een vlugt van bijna 24 mm.

Het geheele insekt is donker vuilbruin, (de onderzijde van

de vlag der sprieten meer roestkleurig) en digt met graauwe

haartjes bedekt. De voorrand van het kopschild is geelachtig,

als ook de achterrand der achterlijfssegmenten ; die van het

eerste segment duidelijk en tamelijk breed, die der overigen

204 HYMENOPTERA VAN NEDER-GUINEA.

zeer flaauw en smal; op het eerste segment buigt de geele

zoom zich. langs de zijden naar voren om. De voorrand van

den prothorax is fijn kielvormig opgebogen, de metathorax fijn

dwars gerimpeld. De vleugels zijn glas helder; de voorvleu-

gels langs den voorrand geelachtig bruin; de radiaalcel zwart

bewolkt, naar het einde donkerder; vervolgens verspreidt deze

wolk zich flaauw over den vleugelzoom. De vleugeladeren en

het stigma zijn geelachtig bruin,

Fam. APIDAE.

Genus Megachile, Latreille.

23. Megachile bombiformis. Gerstaecker, in Peters, Reise

nach Mossambique. Insekten. S. 455, Taf. XXIX, fig. 10 4.

De vrouwelijke Megachile die ik hier ga beschrijven, meen

ik als het aan Gerstaecker onbekend gebleven ¢ van bovenge-

noemde soort te moeten beschouwen.

Zij is 20 mm. lang, bij een vlugt van 36 mm. De kleur

is zwart. De bovenkaken zijn op het midden van een breed

afgestompten tand, en daarachter van twee toegespitste tanden

voorzien. Het kopschild is aan de voorzijde flaauw afgerond,

met grove puntjes digt bedekt, en over het midden van een

bijna onmerkbaren langskiel voorzien, terwijl het slechts enkele

stijve zwarte haren draagt. Het overige gedeelte van den kop

benevens de thorax is digt met fijne puntjes bedekt ; en behalve

den bijna kalen schedel gitzwart behaard; op den metathorax

zijn deze haren langer en vaalzwart van kleur. Van het begin

tot even over het midden van het mesonotum loopt een fijne

gladde langsstreep. De pooten zijn, behalve aan de onderzijde

die glad en bijna onbehaard is, met fijne puntjes en korte

zwarte haren digt bedekt; de onderzijde der heupen en dijen

is donkerbruin. De heupen van het voorste paar zijn aan de

voorzijde van een’ rudimentairen tand voorzien; de sporen der

scheenen zijn zwart. De vleugels zijn doorzichtig, maar, en

vooral langs de donkerbruine aderen, geelachtig bruin berookt;

in de radiaalcel merkt men langs den voorrand eene donkere

HYMENOPTERA VAN NEDER-GUINEA. 205

streep op; de zoom der vleugels, vooral die van het voorste

paar is donkergrijs. Het achterlijf is op de rugzijde met

oranje roode haren digt bedekt; de borstels op de buikzijde

hebben dezelfde kleur, maar komen voornamelijk slechts op de

grof gestipte tweede helft der segmenten voor, evenwel zoo,

dat zij steeds de eerste helft van het volgende segment bedek-

ken; de borstels van het eerste segment zijn echter zoo kort

en weinig talrijk, dat zij de bazis van het tweede segment

volkomen onbedekt laten. De aan het borststuk sluitende voor-

vlakte van het achterlijf is glad, bijna onbehaard en concave.

Het door Gerstaecker beschreven en afgebeelde d was van

Imhambane afkomstig.

24. Megachile nigracincta, nov. spec. 9. (Plaat 11, fig. 9.)

Het hier beschreven wijfje is van de grootte van dat der

vorige soort, en verwant aan M. combusta en coelocera Smith,

doch van deze gemakkelijk te onderscheiden door de lichtge-

kleurde en met een’ donkeren zoom voorziene vleugels.

De kleur is zwart. De bovenkaken zijn op het midden met

een’ breed afgeronden tand, en daarachter met twee spitse tanden

gewapend. Het digt met puntjes doch schaars met stijve zwarte

haren bedekte kopschild is aan de voorzijde regt afgesneden,

op het midden echter van een weinig uitstekend stomp tandje

voorzien, dat zich over het midden van het kopschild als een

flaauwen langskiel voortzet; even voor het eind van dezen kiel

bespeurt men eenen in het midden eenigszins verhreeden fijnen

gepolijsten dwarslijst. Het overige gedeelte van den kop be-

nevens de thorax is digt met fijne puntjes bedekt, en gitzwart

behaard; terwijl deze beharing op den schedel en op het meso-

notum minder digt is, is zij op den metathorax langer en

meer vaalzwart van kleur. Ook de pooten zijn, behalve aan

de onderzijde der heupen, dijen en scheenen, die donkerbruin,

glad en bijna onbehaard is, met fijne puntjes en korte zwarte

haren digt bedekt; de sporen der scheenen en de bazis der

klaauwtjes zijn roodbruin, de haren aan de onderzijde der

tarsen roodachtig; de heupen van het voorste paar zijn aan de

206 HYMENOPTERA VAN NEDER-GUINEA.

voorzijde van een zeer rudimentairen tand voorzien. De vleugels

zijn, vooral langs de donkerbruine aderen, geelachtig bruin

berookt ; in de radiaalcel merkt men een’ donkeren streep op;

de zoom der vleugels, vooral die van het voorste paar, is

donkergrijs. Op de rugzijde van het achterlijf is het eerste

segment digt met opstaande zwarte haren bedekt; op de vijf

volgende segmenten is de beharing donkerrood, en aan den

achterrand. digter dan aan de bazis; de borstels op de buik-

zijde hebben dezelfde donkerroode kleur, maar komen voor-

namelijk slechts op de grof gestipte tweede helft der segmenten

voor, evenwel zoo, dat zij steeds de eerste helft van het vol-

gende segment bedekken; van het eerste segment echter zijn

de borstels, waartusschen zich ook zwarte haren bevinden,

zoo kort en weinig talrijk, dat zij de bazis van het tweede

segment volkomen onbedekt laten. De aan het borststuk slui-

tende voorvlakte van het achterlijf is glad, bijna onbehaard en

concave.

Genus Xylocopa, Latreille.

25. Xylocopa combusta. Smith, Cat. Hym. Ins. Coll. Brit.

Mus. prt. II, p. 350, n°. 32.

Het wijfje dat ik voor mij heb beantwoordt zeer goed aan

de beschrijving die Smith t. a. pl. van deze sexe geeft. Alleen

schijnt bij mijn voorwerp de gladde verheven lijn over het

midden van het kopschild te ontbreken, terwijl ik nog bij de

beschrijving zou wenschen te voegen: bovenlip en bovenkaken

benevens de heupen en de onderzijde der tarsen van het eerste

pootenpaar van eenige bruinroode haren voorzien; de schaft en

de twee eerste geledingen van de vlag der sprieten glanzend

donker kastanjebruin; de overige geledingen op de bovenzijde

zwart, op de onderzijde roodbruin van kleur; over het midden

van het mesonotum loopt eene fijne, naar achteren evenwel iets

breeder wordende langsgroef die aan de bazis van het mesono-

tum ontspringt en even achter het midden eindigt.

De exemplaren door Smith beschreven waren even als het

mijne van Congo afkomstig.

HYMENOPTERA VAN NEDER-GUINEA. 207

26. Xylocopa caffra. Linnaeus, Systema naturae. ed. XII. p.

959, n° 39. (Apis). — Klug, in: Mliger’s Magazin der

Entomologie. Bd. VI, S. 209. — Lepeletier de St. Fargeau,

Suites à Buffon. Hyménoptères. t. II, p. 197 n° 41. —

Peters, Reise nach Mossambique. Insekten. S. 444. —

Gerstaecker, Beitrag zur Insektenfauna von Zanzibar, in

Troschel’s Archiv für Naturgeschichte. 3T*" Jahrg. 1°" Bd.

S. 349. n° 3.

Syn. Bombus caffrus. Fabricius, Syst. Piez. p. 346, n° 17.

Van deze soort, die reeds van Zanzibar (Mombas), Mozam-

bique (Tette) en van het Kaapland bekend was, heb ik een fraai

mannetje voor mij.

27. Xylocopa neglecta, nov. spec.

? Syn. Xylocopa albiceps, St. Fargeau (nec Fabricius) Suites

a Buffon. Hyménoptères. t. II, p. 139 n° 27.

Van deze soort zijn door van Woerden twee wijfjes over-

gezonden, terwijl het Leidsch Museum een wijfje bezit dat van

de kust van Guinea afkomstig is. Het mannetje is mij niet bekend.

Zij is verwant aan X. albiceps F. (Syst. Piez. p. 341 n° 13)

waarmede zij tot nu toe verward schijnt te zijn, en aan X. imitator

Smith (Gat. Hym. Ins. Coll. Brit. Mus. prt. II p. 351 n° 35). Van

de eerstgenoemde soort is zij gemakkelijk te onderscheiden

doordien de thorax en het abdomen zwart zijn, en niet, zooals

Fabricius van zijne soort zegt subvirida; van de laatstgenoemde

doordien de vleugels aan de bazis eenigszins lichter en dus niet

overal even donker gekleurd zijn, door het gemis van de helder

roestbruine haren aan de uiterste punt van het achterlijf en door

de geringere’ grootte.

De lengte van het wijfje bedraagt 18 mm. De kleur is zwart,

de kop met puntjes digt bedekt en op het aangezicht en den

schedel - met vuil witte, achter de zamengestelde oogen echter

met helder witte haren bekleed; tusschen den grond der sprie-

ion merkt men eene korte maar scherpe langskiel op, terwijl

het eenigszins verheven kopschild digt bij de bazis van eene

208 HYMENOPTERA VAN NEDER-GUINEA,

gladde dwarsstreep voorzien is; de sprieten zijn zwart, de acht

laatste geledingen van de vlag aan de onderzijde helderbruin.

De mesothorax en het scutellum, van welk laatste de achter-

rand scherp is en eenigszins naar achteren uitsteekt, zijn op

het midden van de rugzijde glad, aan de zijden evenals de

geheele prothorax digt met puntjes en met meer of min vaal-

zwarte haren bedekt. De vleugels, die een’ fraai violetten weer-

schijn bezitten, zijn donkerbruin, naar den wortel echter eenigs-

zins lichter dan aan den zoom. De pooten zijn digt met zwarte

baren bezet; aan de buitenzijde der scheenen van het eerste

paar zijn zij echter met enkele grijze haren vermengd, terwijl

die van de onderzijde der tarsen van hetzelfde paar eenigszins

roodbruin gekleurd zijn. Het achterlijf, waarvan de zijden

evenwijdig aan elkander loopen en tamelijk lange zwarte haren

dragen, is voor het overige bijna onbehaard, doch digt met

puntjes bedekt; op het midden der rugzijde zijn zij echter iets

meer verspreid dan aan de zijden.

Leiden, 21 Augustus, 1873.

Eerst na het voleindigen van bovenstaand opstel ontving ik

het voor de Bibliotheek Hartogh Heys van de Lier aangekochte

werk van Dr. A. Gerstaecker, getiteld: „Die Gliederthier-Fauna

des Sansibar-Gebietes. Nach dem von Dr. O. Kersten während

der v. d. Decken’schen Ost-Afrikanischen Expedition im Jahre

1862 und von C. Cooke auf der Insel Sansibar im Jahre 1864

gesammelten Material”, welk werk mij heeft doen besluiten

eenige toevoegsels aan mijne „ Aanteekeningen” te geven. De

nommers hebben betrekking op de door mij behandelde verza-

meling, de bladzijden op het zooeven genoemde werk.

5. Dorylus nigricans Illig. Gerstaecker zegt (blz. 375) dat

het exemplaar van deze soort van de Bura-bergen, van

de exemplaren van West-Afrika afwijkt door de licht

HYMENOPTERA VAN NEDER-GUINEA, \ 209

pekbruine, in plaats van zwartachtige ligchaamskleur.

Het komt dus overeen met het exemplaar in ’s Rijks-

Museum dat van de Gambia afkomstig is. Behalve de

door mij genoemde vindplaatsen vermeldt Gerstaecker

nog als zoodanig het eiland St. Thomas in de Golf van

Guinea.

8 en 9. Pompilus (Prioenemis) Bretomi Guér. en Pompilus

Taschenbergu mihi (P. ruficeps Tasch.) Op blz. 330 tracht

Gerstaecker de onjuistheid te bewijzen van de bijeenvoeging

van P. Breton Guér. en P. croceicornis Duf. Mijns inziens

is hij hierin echter niet geslaagd. Hij zegt: „Der mit

deutlich blauem, seidenartig glänzendem Hinterleib ver-

sehene Pomp. croceicornis (Klug i. lit.) Duf. hat die Fuss-

klauen, bei beiden Geschlechtern in ühereinstimmender

Weise gespalten und im weiblichen Geschlechte gesägte

Hinterschienen, ausserdem auch ein deutlich querrieseliges

Metanotum. Durch alle diese Merkmale leicht von Pomp.

Bretoni, Guêr, zu unterscheiden, gehört er nach der

Bildung der weiblichen Schienen der Gattung Priocne-

mis an.”

Laat ons nu deze verschillen eens nagaan: het blaauwe

zijdeglanzige achterlijf is ook aan P. Breton Guér. eigen;

Guérin toch zegt van zijne soort: „L’abdomen est d’un

noir assez foncé, à reflets soyeux et bleus. ”” Hoewel Guérin

niet van gezaagde achterscheenen spreekt, doet de af-

beelding van het mannetje wel degelijk hieraan denken;

voorts is ook van P. Breton Guer. het metanotum niet

glad, maar gerimpeld, daar Guérin zegt: , Métathorax très

finement chagriné.’’ Op de vorige bladzijde zegt Gerstaec-

ker nog, dat bij P. #retonii de anaalcel in de achter-

vleugels ver over den oorsprong der cubitaalader verlengd

is; beschouwt men echter Guérin’s naauwkeurige af beel-

ding, dan ziet men dat deze soort ook in dit opzigt met

P. croceicornis Duf. overeenstemt, daar de cubitaalader

juist aan het eind der anaalcel ontspringt. Om deze

redenen meen ik /. Bretonù wel degelijk als identisch

210

20.

HYMENOPTERA VAN NEDER-GUINEA,

met P. croceicornis te moeten beschouwen, niettegenstaande

er omtrent één punt nog twijfel blijft bestaan, nl. dat

Guérin aan het wijfje van P. Bretonù klaauwtjes toekent

die op het midden slechts van een’ kleinen tand voor-

zien zijn, terwijl zi) bij P. croceicornis bij beide sexen

gaffelvormig zijn.

Dat Pompilus Breton Guér. in ieder geval niet iden-

tisch kan zijn met Pompilus Taschenbergu mihi (= P. rufi-

ceps Tasch.) moge door het volgende bewezen worden:

1° terwijl bij de eerste soort (volgens de beschrijving

van Guérin) het metanotum bij beide sexen gerimpeld is,

is dit bij de tweede soort (ten minste bij het wijfje) niet

het geval; 2° terwijl bij de eerste soort (volgens Guérin’s

afbeelding) in de voorvleugels de mediaalcel korter is dan

de sub-mediaalcel (ook hierin stemt zij met ?. croceicornis

Duf. overeen) en in de achtervleugels de cubitaalader

aan het eind der anaalcel ontspringt, is bij de tweede

soort de mediaal en submediaalcel even lang, en ont-

springt de cubitaalader ver vóór het eind der anaalcel;

3° terwijl bij de eerste soort (mede volgens de afbeel-

ding) de scheenen der achterpooten zaagtandig bedoornd

zijn, is dit bij de tweede niet het geval.

Belonogaster junceus Oliv. Op blz. 321 zegt Gerstaecker

dat de Saussure ten onregte Vespa Guineensis F. van

Eumenes tinctor Christ scheidt, en bij #elonogaster junceus

Oliv. voegt; ten onregte, daar de beschrijving van Fabricius

zeer goed en zelfs alleen op Eumenes tinctor Christ past,

maar daarentegen volstrekt niet op eene Belonogaster-soort,

bij welke meestal de grauwe zijde-glanzige beharing

door „ cinerea” wordt aangeduid. Ook dat Fabricius zijne

Vespa Guineensis door verscheidene Eumenes-soorten (V.

pomiformis, conica en petiolata) van de beide Belonogaster-

soorten (V. grisea en cinerea) scheidt, is voor Gerstaecker

een bewijs te meer tegen de meening van de Saussure.

Op blz. 324 geeft Gerstaeker als de verbreiding dezer

soort over Afrika aan, langs de westkust : van Senegambië

26.

tot Loanda, en langs de oostkust: van Abyssinië tot

Mozambique. Daar zij echter door J. K. Lord (zie de hier-

boven aangehaalde lijst van Francis Walker) ook in

Egypte (Caïro) aangetroffen is, breidt zij zich langs de

HYMENOPTERA VAN NEDER-GUINEA.

oostkust veel noordelijker uit.

Xylocopa caffra L. De gedetailleerde beschrijving die

Gerstaecker op blz. 315 van het mannetje van deze soort

geeft, past volkomen op mijn exemplaar, met uitzondering

van de tarsen der achterpooten, daar bij mijn voorwerp

ook de haren aan de buitenzijde zwart, en niet „ mehr

fuchsroth” zijn.

bo m

Verklaring der Afbeeldingen.

Bracon corallinus, Rits.

Radiaal- en cubitaalstreek in den voorvleugel

van Pompilus Taschenbergii, Rits.

Pompilus elongatus, Rits.

5 ornatissimus, Rits.

Larrada Vollenhovia, Rits.

Piagetia Woerdeni, Rits.

Eumenes Walkeri, Rits.

Polistes inornatus, Rits.

Megachile nigrocincta, Rits.

EENE NIEUWE,

BĲ BREDA GEVONDEN, GRAPHOLITHA-SOORT,

GRAPHOLITHA CONICOLANA, Hey.

Diagnos. Conicolana, palpis canis, alis anterioribus nigro-

fuscis, basi plumbeo-mitilulis, strigis duabus coerulescenti-

plumbeis, in costa niveis, inferius divergentibus, strigulis

tribus costae posticae niveis, inferius plumbeis, speculo ob-

soleto, puncto marginali infra apicem nullo, ciliis plumbeis. à 2.

Expansio alarum mm. 9—12.

Habitat larva in conis Pini sylvestris.

De voorvleugels zijn langer gestrekt dan bij Graph. cosmo-

pharana Tr. en Scopariana Herr.-Schäff. (welke beide soorten

zij in teekening vrij nabij komt), de vóórrand is langer dan

de binnenrand, waardoor de achterrand, vooral bij het mannetje,

schuiner wordt. De vleugelpunt is duidelijk doch, even als

de staarthoek, afgerond. Het wijfje is oogenschijnlijk iets

breedvleugeliger. De kleur is een glanzig donker rosachtig

bruin, aan de vleugelbasis iets met metaalglans. Het tweederde

buitenste gedeelte is goudgeel bestoven en wel in regelmatige

buiten- en benedenwaarts loopende strepen, doch veel minder

sterk dan bij Graph. cosmophorana Tr., terwijl de tint van het

geel niet zoo helder is en er geene ophooping daarvan in en

op den spiegel, als bij laatstgenoemde soort, voorkomt. Aan

den voorrand zijn, achter het midden, vier haakjes, de drie

eerste op gelijken, doch het vierde van het derde op grooteren

afstand van elkander, terwijl een vijfde vóór het midden staat.

Allen zijn enkelvoudig en wit gekleurd. Uit vijf en vier loopen

van den vóór- naar den binnenrand twee flaauwe, de tweede

EENE NIEUWE GRAPHOLITHA, 213

het meest, gebroken potloodlijnen, met fraaïjen blaauwachtigen

weerschijn. Zij loopen slechts tot aan het midden evenwijdig,

doch van dáár wijkt de tweede meer naar buiten om de bin-

nengrens van den spiegel te vormen, terwijl de eerste zich,

wortelwaarts gebogen, naar den binnenrand wendt. Bij enkele

exemplaren is nu eens de eerste, dan weder de tweede dwars-

lijn iets afgebroken.

De spiegel is driehoekig, niet lichter dan de grondkleur, en

is zelden dwidelijk zwart gestreept; de onderste hoek is veel

scherper dan bij Graph. cosmophorana Tr.; de achterste potlood-

grens is dik, van den achterrand gescheiden en daarmede slechts

voor een gedeelte evenwijdig en zou, bij verlenging, loodregt

op den staarthoek vallen. Zij is overigens meer of minder

door eene potloodliin met het eerste costaalhaakje vereenigd.

Ook het tweede costaalhaakje verlengt zich soms door een

potloodlijntje tot digt bij den spiegel !).

De franjelijn is donker zwart zonder oogpunten, de franje

zelf metaalglanzig grauw, aan de punt iets donkerder.

De achtervleugels zijn bruinachtig grauw, aan den wortel

lichter. De franjelijn iets donkerder dan de grondkleur; de

franje zelf is vuil wit. De donkere bestuiving naar den omtrek

is bi) het wijfje meer uitgedrukt dan bij den man.

De onderzijde is glanzig grauw met doorschijning der haakjes

aan den voorrand der voorvleugels.

Aan den kop is het voorhoofd lichtgrauw, ruig behaard, het

achterhoofd donker.

De palpen zijn eveneens, vooral het tweede lid, zeer lang

licht grauw, het derde zeer korte lid daarentegen ook vrij kort

donker behaard.

De sprieten zijn draadvormig, aan de onderzijde licht grauw,

aan de bovenzijde donker getint.

De thorax is glad, neerliggend behaard, en, met de schou-

derdeksels, van de kleur der voorvleugels; het achterlijf is

1) Ik tel het buitenst gelegen haakje als I en zoo vervolgens opklimmend naar

de vleugelbasis.

214 EENE NIEUWE, BĲ BREDA GEVONDEN,

mede donker, doch aan de randen der segmenten iets lichter

even als de geheele onderzijde. Het mannetje heeft eene

staartpluim.

De pooten, glad behaard, zijn als de onderzijde gekleurd;

de tarsen licht en donker geringd, bij het mannetje de achter-

scheenen zonder haarkwast, overigens gewoon gevormd. De

vleugelspanning bedraagt 9—12 millim.

De rups leeft in de kegels van Pinus sylvestris en wel alleen,

ten minste naar mijne ondervinding, in die van hooge opgaande

boomen in het Mastbosch bij Breda, welks bodem grootendeels

uit heidegrond bestaat. Men kent de bewoonde kegels daaraan ,

dat zij aan eene zijde kromgegroeid en met hars en uitwerp-

selen der rups zijn bedekt.

De larve zelf, die ik alleen in December, tegen het ver-

poppen vond, is geelachtig groen, betrekkelijk kort met zwart

nekschildje en anaalklepje. Zij is met zeer korte, op wrat-

achtige verhevenheden staande, haren bedekt. (Vermoedelijk

zal bij mijn exemplaar, dat zich kort na het vinden verpopte,

kleur en vorm niet de normale zijn, doch het is mij, uit den

aard der zaak, niet mogelijk geweest betere exemplaren vroeger

magtig te worden). Zij voedt zich met het inwendige der

kegels, en maakt daarin willekeurige gangen.

De pop is geheel kastanje-bruin, vrij klein en heeft aan het

kopeind een spits hoorn-verlengsel, dat donkerder getint is,

terwijl alle achterlijfsringen op de rugzijde sterke doch korte

haakjes dragen. Beide laatste hulpmiddelen maken het haar

mogelijk zich uit haren gang, en door het afsluitende spinsel

en de bedekkende hars heen, naar buiten te boren voor het

uitkomen des vlinders, welke in het laatst van Mei en in het

begin van Juni} verschijnt.

Onze soort is stellig in Noordelijk Europa verspreid, doch

is vermoedelijk daardoor nog niet ontdekt geworden, omdat de

imago de toppen der hooge dennenboomen niet verlaat en dus

alleen bij kweeking wordt verkregen. In 1871 door mij ont-

dekt, wordt zij door mi jaarlijks in aantal gekweekt.

GRAPHOLITHA-SOORT, GRAPHOLITHA CONICOLANA, HEYL. 215

PS. Hoe naauwkeurig ook eene insektenbeschrijving is op-

gemaakt, weegt zij niet op tegen eene afbeelding naar de

natuur. Een miskennen der soort wordt dan onmogelijk. Dr.

S. C. Snellen van Vollenhoven heeft mij beloofd, zoo spoedig

doenlijk, eene afbeelding van Graph. comcolana m. te maken

en alzoo zijne meesterhand in dezen alweer voor de wetenschap

te willen leenen. Hem zij daarvoor mijn’ opregte dank gebragt,

even als aan Professor Zeller, die mij, bij de beschrijving

onzer nova species, menigen nuttigen wenk heeft gegeven.

Breda, 6 Februarÿ 1874. F.J. M. Heytaerts Jr.

ATI ERE en in ze

Tot beter en gemakkelijker overzigt laat

der vier volgende, digt bij

Gr. pinetana Schläger.

De voorvleugels vrij lang gestrekt,

doch tamelijk breed.

De haakjes zijn duidelijk dubbel.

De potloodlijnen met violetten weer-

schijn.

De twee dwarslijnen zijn zeer breed,

de eerste kennelijk dubbel en scherper

gebroken dan de tweede.

De spiegel is driehoekig en breed;

de onderste hoek is bijna afgerond.

De achtergrenslijn van den spiegel is

van den buitenrand des vleugels afge-

scheiden, en loopt alleen van onderen

met dezen evenwijdig.

De franje met een onduidelijk oogpunt.

De achtervleugels bruinachtig grauw,

aan den wortel lichter.

De franjelijn donkerder dan de grond-

kleur der achtervleugels.

De onderzijde glanzig grauw met sterke

afschijning der haakjes, waarvan het

verlengde eerste den vleugelpunt insluit.

Palpen penseelvormig, wit gestippeld

donkergrauw behaard.

Gr. scopariana Herr.-Schiff.

De voorvleugels kort en breed.

De haakjes zijn ongelijk en staan in!

ongelijke afstanden van elkander. |

De potloodlijnen met roodachtigen weer-

schijn. :

De twee dwarslijnen zijn scherpe

gebroken.

De spiegel is driehoekig; de punt

van den onderhoek staat op den bin-

nenrand en is scherper.

Als Cosmophorana , doch minder even”

wijdig met den buitenrand.

Als Cosmophorana.

De achtervleugels voor de punt wit-

achtig aan den voorrand donker gevlekt.

De franjelijn der achtervleugels dik

zwart.

De onderzijde glanzig grauw met

doorschijnende haakjes. Voorrand der

achtervleugels donker gevlekt.

Palpen penseelvormig ,

eenkleurig

grauw behaard.

kander komende soorten.

hier volgen eene differentieel diagnose

Gr. cosmophorana Tr,

De voorvleugels iets langer gestrekt

dan bij de vorige.

_ De vier haakjes achter het midden

staan op gelijken afstand van elkander.

De potloodlijnen met witachtig zilve-

ren weerschijn. —

De twee dwarslijnen zijn dik, flaauw

gebroken en loopen evenwijdig.

_ De spiegel is driehoekig en breed,

de onderhoek stomper.

| De achtergrenslijn van den spiegel

is van den buitenrand des vleugels ge-

scheiden en loopt met dezen evenwijdig.

De franje met een duidelijk oogpunt

in cel 6.

1 È De franjelijn niet donkerder dan de

grond der achtervleugels.

haak 1 verlengd tot aan den achterrand.

— Palpen niet zeer lang, ruig behaard,

derde lid donkerder en kort.

Gr. conicolana mihi.

De voorvleugels lang gestrekt en

smaller.

Haakje 4 staat van haakje 3 verder

dan 1 van 2 en 2 van 3.

De potloodlijnen met blauwachtigen

weerschijn.

De twee dwarslijnen zijn dik , loopen

tot op de helft parallel en wijken dan

van elkaâr af.

De spiegel is driehoekig; de punt van

den ondersten hoek blijft van den bin-

nenrand afgescheiden en is vrij scherp.

De achtergrenslijn van den spiegel

niet parallel met den buitenrand, doch

staat loodregt op den staarthoek.

De franje zonder oogpunt. !)

De achtervleugels bruinachtig grauw,

aan den wortel lichter.

De franjelijn der achtervleugels iets

donkerder dan de grondkleur.

De onderzijde glanzig grauw met door-

schijnende haakjes, in den omtrek don-

kerder bestoven, in het midden lichter.

Palpen zeer ruig behaard, licht grauw,

derde lid zeer donker en kort.

1) Bij een enkel 4 mijner drie opeenvolgende

| kweekingen komt er een spoor van oogvlek in

cel 6 voor.

OVER DE HAREN DER RUPSEN VAN

CALLIGENIA MINIATA Forst.

DOOR

J. VAN LEEUWEN Jr.

Op den 3den Augustus jl. ving ik een beschadigd wijfje van

Calligenia miniata Forst. (rosea F.), dat des nachts daarop 42

eitjes legde. De jonge rupsen kwamen 10 Augustus des avonds

uit, werden door mij met een penseel op eikenmos overgebragt,

doch verkozen dorre wilgen- en eikenbladeren tot voedsel,

waarmede ik ze verder opkweekte.

Reeds spoedig viel mij, bij een beschouwing met het ver-

grootglas, de eigenaardige vorm der beharing van den rug in

’t oog. Ring 2—11 zijn namelijk elk met 6 behaarde wratten

bedekt, waarvan de middelste vier bestaan uit haren, die met

dwarsvezels als pluimen zijn versierd. Ring 2—6 zijn het digtst,

7—9 iets dunner en korter, 10 en 11 het langst behaard, vefs

ijler dan de voorste ringen. De gevederde haren (zie plaat 12,

fig. 1) zijn kromgebogen met de kromming buitenwaarts, zoodat

de toppen van de haren der beide rugwratten van elken ring

naar elkaar zijn toegewend. — De dwarsvezels of baardjes zitten

in geledingen van vier, en worden naar boven toe iets korter,

dikker en digter naast elkaar ingeplant; aan den top schijnen

zij een knopje te vormen. Tusschen de gevederde haren in

zitten slechts enkele kortere gladde haren, alsmede eenige

geheel regte, die dikker dan de gekromde en met korte stijve

dwarsvezels bezet zijn (Zie plaat 12, fig. 2).

De overige gedeelten der huid, namelijk de vier wratten op

ring 1 en 12, en de onderste twee wratten op elk der overige

ringen, zijn bekleed met haren die regt, vrij dun en met fijne

korte dwarsvezels zijn bezet, die, wegens haar groote teerheid,

eerst bij toenemenden wasdom der rups in ’t oog vallen. Deze

laatste haarvorm is, geloof ik, bij langharige rupsen niet on-

gewoon, althans de haren der rups van Fuliginosa hebben alle

dien vorm, en ook bij Caja zijn enkele dwarsvezels aan de

haren waar te nemen.

Eindelijk bevinden zich boven de pooten en aan den buik

nog eenige haarbosjes, uit gladde korte haren bestaande.

Verklaring der bovenste afbeeldingen op plaat 12.

Fig. 1. Een gebogen en gevederd haar.

2. Een regt en ongevederd haar.

3. Ring 2 of 3 van ter zijde gezien.

„ 4. Ring 7 of 8 of 9 van ter zijde gezien.

5. Ring 11 en 12 Een RA en

6. Rugwrat op ring 10 en 11 van voren gezien.

7 ” ” ” une ” ” ”

” ” ” 2—6 ” ” ”

Amsterdam, Mei 1874.

MAMILLO CURTISEA Wevens,

DOOR

Prof. Dr. H. WEYENBERGH.

Reeds kort na mijn aankomst te Buenos-Aires ontving ik van

Prof. Burmeister, mijn’ hooggeschatten begunstiger en bescher-

mer, eenige rupsen op een struik met veelknoopige, bijna

perpendiculaire takken en kleine elliptische vleezige, aan de

stengelknoopen tot bundels vereenigde bladen, gevonden. Deze

rupsen hadden zich reeds — het was in het laatst van Augustus —

spinsels vervaardigd, maar deze nog niet gesloten ; zij sluiten

de spinsels eerst een paar dagen voor de verpopping en waren

toen ik haar ontving nog zeer levendig. De spinsels zijn van

een harde substantie en gelijken eenigszins in vorm op de

kokertjens van jonge Coleophoren-rupsen. Figuur 2 stelt zulk

een spinsel in natuurlijke grootte voor; in het midden buikig,

zijn zij daar 1,1 à 1,2 centim. breed, de lengte is ongeveer

4,5 eentim. De beide einden zijn eenigszins toegespitst en aan

de bovenzijde zijn zij met een’ korten steel stevig aan den tak

bevestigd. Hier en daar ziet men eenige gekrulde of spiraal-

vormige aanhangsels van spinstof, vooral aan het ondereinde

en zoowel aan het onder- als aan het boveneinde eene opening

aan de binnen-(buik-)vlakte (naar de plant gekeerd), zoodat

de rugzijde van het spinsel als ’t ware een dak of gewelf over

de bovenopening vormde en aan de onderopening de rugzijde

zich er eenigzins schopvormig voor uitstrekte.

De rups is in ’talgemeen grauw, vuil-bruin van kleur; kop,

kaken en borstpooten zijn glimmend zwart. Het groote nekschild

MAMILLO CUPTISEA WEYENB. 221

op den tweeden ring is donkerbruin, bijna zwart en door eene

geele streep op het midden van den rug in tweeën gedeeld;

overigens is de tweede ring geel, even als de derde en vierde;

op deze beide laatsten bevindt zich ter zijde een breede, ge-

golfde donkerbruine band, die bijna de geheele zijvlakte in-

neemt en door een zeer, licht smal bandjen is afgezet. De

ruggestreep is breed en licht, en over de geheele lengte der

rups te zien. De overige segmenten zijn eenkleurig vuilbruin

en gelijken, met de loupe bezien, eenigszins op segrijn leder,

alleen aan de stigmataalplooi is de kleur iets lichter.

De negende ring is het lichtst en eenigszins doorschijnend;

het elfde segment en het staarteind zijn weder donkerbruin.

De buikvlakte is grauw met eene breede lichte streep in het

midden, ook de buikpooten zijn grauw, doch iets donkerder.

De segmenten, waaraan zich de borstpooten bevinden, zijn

zwart aan de onderzijde met eene witte streep in het midden.

Op den staartklep staan eenige kleine rosbruine borstelhaartjens

en de kop is met eenige lange stijve borstelharen versierd.

Aan de voorzijde van den kop o. a. staan er twee paren, helder

wit van kleur met zwarte eenigszins aangezwollen toppen; twee

fraaije witte haren staan ook op het nekschild en ter zijde staan

er hier nog eenige kortere. De stigmataalstippen zijn klein en

zwart.

De vorm dezer rups is lang en slank, van den kop af lang-

zaam tot aan den negenden ring in dikte toenemend; de drie

op den kop volgende ringen vormen als ’t ware een langen

hals; de drie laatste ringen zijn weder minder breed dan de

negende. De grootste breedte is 7 à 8 millim., de lengte der

volwassen rups is ongeveer 5 centim.

Volgens eene mededeeling van den heer C. Trieblnig , adsistent

aan het museum van natuurhistorie te Buenos-Aires en conser-

vator der gelede dieren aldaar, vervaardigt de rups haar spinsel

na de laatste vervelling, kruipt er dan mede op de takken

rond, overwintert er in en als zij gaat verpoppen bevestigt zij

het zeer vast aan een tak. Uitwendig is dit spinsel eenigszins

als segrijnleder gestippeld. Voor het verpoppen worden de

222 MAMILLO CURTISEA WEYENB.

boven- en onderopening met eenige losse draden digt gesponnen

en in het begin van. September veranderen zij in poppen, die

reeds weinige uren na de afstrooping der rupsenhuid donker-

bruin gekleurd zijn.

De pop kenmerkt zich door twee platte oorachtige uitsteek-

sels voor aan den kop, als twee plaatjens die met elkanders

binnenvlakten een hoek vormen; op den rug van den thorax

is een sterk uitpuilende lijn of kam, en met de loupe op het

midden van elken ring des achterlijfs een krans van weer-

haakjens te zien. De anaalring vertoont een zamengedrukt,

plat, eenigszins wigvormig staarteind en daarom heen enkele

kleine doorntjens of wratjens.

In het begin van October verschijnen de vlinders meest in

den morgen; bij het uitkomen wordt het kleine driehoekige

plaatjen, dat de beide hoorntjens draagt, van de poppenhuid

afgeligt. Eerst tegen den avond is de vlinder vliegvaardig.

De algemeene kleur van den vlinder is geelgrijs, min of

meer roomkleurig en hij is geheel met zwarte stippen bezaaid.

De kop is donkerder en het voorhoofd puilt als een driehoek

tusschen de groote zwarte oogen vrij sterk uit. De wortel der

sprieten is verdikt en de sprieten staan op dezen wortel geleed

en zijn fijn kamvormig, bij het mannetjen fijner dan bij het

wijfjen. De thorax is groot en zwaar bedonsd, grijsachtig-room-

kleurig, het achterlijf is grauw. De bovenvleugels zijn grijsachtig-

roomkleurig met vele zwarte stippen en vertoonen twee zwarte

lijnen, die iets beneden het midden van den binnenrand be-

ginnen en in den vleugelpunt uitloopen. Deze lijnen staan digt

nevens elkander, convergeeren in den vleugelpunt en de bovenste

is donkerder dan de tweede. Het gedeelte van den vleugel

dat onder deze lijnen ligt, is donkerder en wordt min of meer

potloodkleurig. De voorrand is donker, hetgeen vooral op het

achterste derde gedeelte zeer duidelijk is. Van het midden van

dit achterste derde gedeelte loopt een lijntjen in een kleinen

boog naar den vleugelpunt, welke door het te zamen loopen

dezer lijnen vrij donker wordt. Ongeveer in het midden van

den afstand tusschen den vleugelpunt en den vleugelwortel, op

MAMILLO CURTISEA WEYENB. 223

een afstand van drie millimeter van den voorrand, ziet men

eene ongeschubde plaats in den vorm van twee onregelmatige

driehoeken, die met een der zijden met elkander zijn vereenigd.

De ondervleugels zijn in twee helften door eene kromme donkere

lijn verdeeld; eigenlijk verdient deze lijn den naan van een

band, welks bovenrand eene zwarte lijn vormt; de kleinere

bovenhelft dezer vleugels is grauw, de grootere onderhelft heeft

de kleur der bovenvleugels. Overigens zijn onder- en boven-

_ vleugels vrij wel aan elkander gelijk. De franje is lichtgrijs.

De ondervlakte der vleugels is grauw met vele zwarte stippen

en aan den achtterrand eenigszins bruin bestoven. De dijen en

scheenen zijn zeer bedonsd en van de algemeene ligchaams-

kleur; de tarsen zijn onbedonsd en zwartachtig.

Het verschil tusschen den mannelijken en vrouwelijken vlinder

bestaat hierin, dat het mannetjen kleiner is, terwijl zijn achter-

lijf gepluimd eindigt en op den rug een weinig rood bestoven is.

Ook de vleugelpunt der bovenvleugels is een weinig rood be-

stoven en bepaald rozenrood gekleurd is de binnenrand der

voorvleugels, vooral onder den dwarsband. Deze roode teeke-

ning is bij de mannetjens zeer geprononceerd.

De lengte van het mannetjen is 15 millim., van het wijfjen

20 millim.; de vlucht is ongeveer d 35 millim., 2 55 millim.

De eijeren zijn lang met afgeronde uiteinden en hoog geel

van kleur; zij worden bij kleine hoopjens, van drie tot acht,

aan elkander gekleefd.

De eerste toestanden dezer soort waren reeds aan Curtis

bekend en hij heeft die afgebeeld en beschreven, de vlinder

bleef hem echter onbekend en daarom heeft hij de soort niet

benoemd. Het opstel van Curtis is mij echter niet toegankelijk

en bleef mij onbekend; de mededeeling er over dank ik aan

Prof. Burmeister.

Ik meende daarom reden te hebben de soort naar den ver-

dienstelijken zooloog Curtis te benoemen.

Buenos- Aires 1872.

RN rs

Verklaring der afbeeldingen.

De voedselplant der rups.

Het spinsel.

De rups.

Het voorste gedeelte van de rups, vergroot.

De kop der rups van de rugzijde gezien, vergroot.

De pop.

De oorachtige aanhangsels op den kop der pop, zeer

vergroot.

Staarteinde der pop, zeer vergroot.

Een ei, vergroot.

De vlinder 9 (a. afmeting).

De vlinder & (b. afmeting).

MICROLEPIDOPTERA,

is OF Shi {1 DSi SD JOVD) Son 894 1:9

NIEUW VOOR DE FAUNA VAN NEDERLAND,

SSU „DEAD DOOL IBF _-

MEDEGEDEELD DOOR DE HEEREN

DE GRAAF eù SNELLEN.

De vroegere aanvullingen van de list in de Bouwstoffen

vindt men in dit Tijdschrift, deel 8; bl. 36 en serie 2, deel 1,

bl. 42; deel 3, bl. 49; deel 4; bl. 203; deél 5, bl. 218;

deel 6; bl. 232 en deel 8, bl. 26 en 231.

PYRALIDINEN:

Diàsemia litteratá Scopoli. — Literata von Heine-

mann; Zünsler; p. 98. — Litteralis Hübú: fig. 86.

Noord-Brabant: Mr. Herman, Albarda heeft 8 Junij 1873 in

het Ulvenhoutsche bosch bij Breda een exemplaar dezer soort

gevängen.

Aep

1311132

Zuid-Holland: In September 1872 heb ik bij den Haag eenige

rupsen dezer soort tusschen plat op elkander gesponnen blade-

ren van Populus tremula gevonden, waarvan 16 en 27 Junij

1873 twee scherpgeteekende vlinders zijn voortgekomen. De

rups is grauw bruin (Snellen).

226 MICROLEPIDOPTER A,

Gymnancyla canella W.V. — v. Heinem. Zünsler,

p. 161, — Buckler, Entom. Monthly Mag. VIII, p. 163

(de rups). |

Zuid-Holland: In September 1872 heb ik bij Scheveningen

een aantal rupsen dezer soort in de stengels van eene Sa/sola

gevonden, die nog in diezelfde maand vrij diep in het zand

verpopten en in Julij 1874 ten deele vlinders opleverden, ter-

wijl enkele poppen, ofschoon levend, niet uitkwamen en dus

wel ten tweeden male zullen overwinteren. G. canella is ook

in Julij 1873 door den heer de Graaf gevangen bij het Pavil-

joen te Scheveningen, alwaar een menigte exemplaren bij het

vallen van den avond rondvlogen, die zich nu en dan tegen

het rasterwerk plaatsten, waarmede het terrein aan de zuidzijde

is afgesloten.

Tot in 1852 zijn onder den naam Canella twee sterk op

elkander gelijkende, doch inderdaad goed te onderscheiden

soorten verward. Lederer heeft toen eene der twee generiek

en specifiek gescheiden en als Spermatophthora Hormgù bekend

gemaakt. Bij v. Heinemann zijn beide species goed onderschei-

den, doch het komt mij voor dat Zeller (Isis 1848, p. 745)

ze vermeugt. Canella Hübn. fig. 289, eene zeer grove figuur,

schijnt mij toe Hormgù Led. voor te stellen (Snellen).

TORTRICINEN.

Lobesia littoralis Curtis. — Wilkinson, Brit. Tort.

p. 272.

Noord-Brabant: Bergen-op-Zoom 14 Junij 1873 (Heylaerts).

De door mij geziene exemplaren van den heer Heylaerts,

twee mannetjes, wijken door hunne grijsachtig okergele grond-

kleur met minder donkerder teekening zeer af van vier Engel-

sche voorwerpen in mijne collectie, waardoor Wilkinson’s op-

gaven omtrent het sterk varieeren dezer soort bevestigd worden.

Lob. litoralis schijnt, zoo als de naam ook aanduidt, een kust-

bewoner te zijn. Wilkinson zegt dat de rups op Statice armeria

leeft. In de Flora van Nederland vind ik opgeteekend dat

MICROLEPIDOPTER À. 221

onze beide inlandsche soorten van het geslacht Statice bij uit-

sluiting groeïjen aan zeedijken, op schorren en zilten zandgrond.

Volgens de laatste editie van Staudinger’s en Wocke’s Catalogus

komt de soort in Spanje en Engeland voor. Waarschijnlijk

komt het mij voor dat ook Lobesia porrectana Zell. uit Corsica,

Sardinië en Sicilië dezelfde soort is. Lobesia Indusiana Zell. is

mede, zoo niet dezelfde species (de witte ondervleugels schijnen

verschil aan te duiden), dan toch eene zeer na verwante (Snellen).

Grapholitha conicolana Heylaerts, nov. spec. Tijd-

schrift voor Entomologie, Jaargang 1873—74, bl. 212. PL 12.

Noord-Brabant. Zie verder t. a. p.

TINEINEN.

Tinea angustipennis Herr.-Schaeff. System. Bearb.

V. p. 73. Tin. fig. 601. — v. Heinem. Motten, p. 52. —

Staudinger, Berl. Ent. Zeitschr. 1810, p. 288 (nog eens

als nov. spec. beschreven !).

Gelderland: Arnhem, 13 Augustus 1873, een wijfje bij

Prunus spinosa (van Medenbach de Rooy Jr.).

Naar dit exemplaar te oordeelen is het voorrandsvlekje bij

de punt, en zijn de gele vlekken der franje op Herr.-Schaeffer’s

afbeelding te sterk uitgedrukt.

Nemotois minimellus W. V. — Zeller, Linn. Ent.

VII. p. 76. — Herr.-Schaeff. Syst. Bearb. V. p. 99, Tin.

fig. 235. — Staint. Nat. Hist. Tin. XIII (1873). p. 229.

pl. 5. fig. 3.

Noord-Brabant: Breda, 30 Julij (Heylaerts). Komt ook “fh

Limburg voor.

Nemotois cupriacellus Hübn. fig. 445. — Zell.

Linn. Entomol. VIII. p. 57.

Gelderland: Arnhem, 30 Julij 1873, een wijfje (van Medenbach

de Rooy Jr). — Noord-Brabant: Breda, 4 Augustus eenige

exemplaren op bloemen van Tanacetum vulgare (Heylaerts).

228 MICROLEPIDOPTERA.

Gelechia atrella Haworth. — v. Heinemann, Motten

p. 309.

Gelderland: Arnhem, 19 Julij 1873, een exemplaar (van

Medemb. de Rooy Jr.).

De rups leeft volgens Stainton in Mei in den stengel van

Hypericum. Zäe Entomol. Monthly Magazine, VI. p. 36.

Gracilaria Simploniella Fisch. v. Rösl. Abbildun-

gen, p. 197. pl. 70. fig. 3. — Zeller, Linn. Entomol. IT.

p. 345.

Noord-Brabant: Breda, 20 Julij 1873, een exemplaar uit

eiken hakhout geklopt (Heylaerts).

Deze zeldzame Gracilaria was tot dus verre alleen in het

kanton Wallis (Zwitserland) en in België gevonden.

Elachista pullicomella Zeller. — Herr.-Schaeffer,

Syst. Bearb. V. p. 805, Tin. fig. 947. — Frey, Linn.

Entomol. XIII. p. 248. — Furvicomella Herr.-Schaeffer.

fig. 945.

Gelderland: Arnhem, 20 Junij 1873 verscheidene exemplaren

tegen een raster zittende gevouden (v. Medenb. de Rooy Jr).

Lithocolletis Betulae Zeller, Isis 1839, p. 217;

Linn. Entomol. I. p. 222. fig. 24. — Herr.-Schaeff. Syst.

Bearb. Tin. fig. 744 en 780; Betulella p. 330.

Gelderland: Arnhem, 18 Mei 1873, een exemplaar op berk

(v. Medenb. de Rooy Jr.).

De vraag onbeslist latende of Betulae al dan niet specifiek

verschilt van Lith. Corylifoliella Haw. constateer ik alleen, dat

de kenmerken, die de aangehaalde schrijvers bij Lith. Betulae

Stellen, op het exemplaar van den heer de Rooy aanwezig zijn

(Snellen).

Maart 1874.

SUR DEUX NOUVELLES ESPÈCES DE

TRICHOPTERES D'EUROPE,

PAR

M. HERMAN ALBARDA.

1. NYCTIOPHYLAX STAGNALIS,

N. antennis testaceis, late fusco-annulatis; articulis basali et

secundo fuscis. Capite palpis et mesothoracis parte anteriori

lestaceo-pilosis. Alis anterioribus griseo-ochraceis, pallide

aureo-pilosis, maculis dilute griseo-fuscis, in fascias indistinctas

confluentibus, adspersis ; venis fuscis; ciliis concoloribus.

Alis posterioribus fumatis. Abdomine nigro-fusco. Pedibus tes-

laceis; coxis et femoribus fusco tinctis.

Exp. al. 14—16 mm.

Habitat in BATAVIA, prope Leovardiam, in uliginosis.

Antennes testacées, largement anneléés dé brun foncé; leurs

deux premiers articles entiérément bruñs. Tête, palpes et la

partie antérieure du mésothorax bruns, couverts de poils testa-

cés. Ailes antérieures d’un jaune d’ocre un peu grisätre, cou-

vertes de poils fins d’un fauve doré trés-pale et aspergées de

taches grisâtres, qui sont plus grandes vers les marges, sur-

tout vers la postérieure, et qui en se réunissant tendent à for-

mer sur la seconde moitié de l’aile deux ou trois bandes trans-

versales irrégulières et parfois indistinctes; nervures fines, mais

bien visibles, brunes; franges de la couleur des ailes; une

petite tache blanche et transparente au thyridium et à l’arculus.

Ailes postérieures d’un gris de fumée avec les franges plus

claires, surtout vers l’extrimité de l’aile; nervures brunatres ;

230 SUR DEUX NOUVELLES ESPÈCES DE TRICHOPTÈRES D EUROPE.

la sous-costale et le radius munis de poils d'un jaune d’ocre;

la nervule transversale, qui réunit le rameau subdiscoïdal au

cubitus, blanche et transparente.

Mésothorax, métathorax et abdomen d’un brun foncé et cou-

verts de quelques poils testacés. Pattes avec leurs éperons

fauves; tarses des antérieures un peu obscurcis; hauches et

fémurs bruns, à l’exception de leurs extrêmités, qui restent

fauves.

Les organes génitaux extérieurs du mâle sont jaunâtres et

ont, vus de face, beaucoup d’analogie avec ceux de Cyrnus

flavidus McLach.

Le segment terminal de l’abdomen est un peu prolongé et

couvre en partie les appendices supérieurs, qui sont petits et

arrondis. Les appendices intermédiaires manquent. Les infé-

rieurs sont grands, proéminents, obtus, recourbés en haut.

Au-dessus d’eux se trouve une petite pièce triangulaire, qui

couvre probablement le pénis.

La femelle a les tibias et tarses intermédiaires dilatés. Le

dernier segment de son abdomen porte deux valvules, couvertes

de poils jaunes, au-dessous desquelles se trouve encore une

petite pièce tuberculeuse, peu saillante.

J'ai pris cet insecte un mois de mai, en frappant les roseaux

et les pieds secs de Typha, qui se trouvent dans un petit ma-

rais près de Leeuwarde.

Il est très-alerte et a le vol si irrégulier et si rapide, qu'on

a de la peine à l’attraper au filet. Sa physionomie est celle

d'un Polycentropus du groupe de picicornis Steph., mais la

réticulation des ailes l'en éloigne suffisamment.

Le genre Nyctiophylax a été établi par M. Brauer, en 1866,

dans son travail sur les Névroptères recueillis pendant le voyage

de la frégate Novara, en faveur d’une seule espèce de Shanghai,

nommée par lui sinensis. Il est intermédiaire entre Polycentro-

pus et Cyrnus. Dans les ailes antérieures, il n’y a que quatre

fourches apicales, le ramule supérieur du rameau discoidal

étant simple. Cette disposition est analogue à celle qu’on trouve

dans le genre Cyrnus, mais celui-ci a la cellule discoïdale

SUR DEUX NOUVELLES ESPÈCES ‘DE TRICHOPTÈRES D EUROPE. 231

des postérieures ouverte, tandis qu’elle est fermée dans Nyctio-

phylax, comme dans le dernier groupe de Polycentropus. On

doit ajouter à la description des caractères du genre, qu'a

donnée M. Brauer, que l’abdomen a de chaque côté un petit

filament : caractère que possèdent probablement tous les genres

voisins de Polycentropus.

Vu la localité où j'ai pris l’insecte parfait, qui rend probable

que sa larve vit dans les eaux stagnantes, je lui ai donné le

nom de Stagnalis,

2. LEPTOCERUS RIPARIUS.

L. antennis totis fusco alboque annulatis; articulis basali et

secundo, capite, palpis et mesothoracis parte anteriore testa-

ceis, albo-pilosis. Alis anlerioribus dilute ochraceis griseo-

pilosis, apicem versus et pone anastomosin obscurioribus ;

cils concoloribus; venis saturate ochraceis. Alis posterioribus

albidis, iridicoloribus, tenuiter griseo-pilosis; cılus dilute

canis, apicalibus testaceis. Abdomine dilute migro-virescente.

Pedibus testaceis ; tarsis anterioribus fusco maculatis.

Exp. al. 3 19, 9 13—16 mm.

Habitat in BATAVIA ef in GERMANIA, in ripis fluminum.

Antennes annelées de brun et de blanc jusqu'au bout. Leur

premier article, ainsi que la téte, les palpes et la partie anté-

rieure du mesothorax, d’un jaune testacé roussâtre et couverts

de poils blancs. Le reste du mésothorax et le métathorax de

la même couleur, mais glabres.

Ailes antérieures ayant la membrane d’un ochracé un peu

roussâtre mais très-pale et couverte de poils grisâtres, qui sont

rares sur le disque, mais qui en s’accumulant produisent une

teinte plus foncée vers l’extrèmité et près de l’anastomose;

nervures un peu plus foncées, bien visibles, un peu saillantes;

franges de la couleur du bout de l'aile.

Ailes postérieures blanches, irisées, couvertes de poils fins

srisätres, leurs franges faiblement teintes de grisâtre, à l'ex-

ception de celles du bout de l’aile, qui sont testacées.

232 SUR DEUX NOUVELLES ESPÈCES DE TRICHOPTÈRES D EUROPE.

Abdomen d’un vert grisâtré en dessus et d’un jaune testacé,

en-dessous. Pieds dun testacé pale avec les tarses antérieurs

et intermédiaires faiblement tachés de brun.

Le segment terminal de l’abdomen du mâle a en-dessus un

prolongement triangulaire. Les appendices anals sont analogues

à ceux de L. dissimilis Steph. mais néanmoins bien distinctes.

Les inférieurs ont, comme chez les espèces voisines, la forme

de crochets, dont la pointe est recourbée en dedans et sont

munis de longs cils Ce qui les distingue, c’est qu'ils ont à

leur extrêmité deux ou trois dents assez fortes et quelquefois

encore quelques dents semblables en-dessous.

Pour le reste des appendices je me borne à renvoyer le lecteur

aux figures, que j'ai copiées d'après un dessin exact fait par

M. Mac Lachlan au moyen d’une Camera lucida, Vexplication

des diverses parties ne pouvant être faite avec précision avant

que les appendices de toutes les espèces de ce genre ne soient

étudiés.

La femelle est ordinairement de beaucoup plus petite. Elle a

les ailes antérieures un peu plus foncées, les inférieures un

peu plus grisâtres et abdomen d'un vert vif. Ses pattes sont

d'un testacé plus foncé et ses tarses sont tous faiblement mar-

qués de brun.

Le segment terminal de son abdomen a en-dessus un pro-

longement triangulaire beaucoup moindre que celui du mâle,

au-dessous duquel se trouve une profubérance, qui porte deux

appendices digitiformes larges, un peu courbés en-dedans. Entre

ces derniers on aperçoit encore une petite pièce triangulaire.

Ces organes sont d’un jaune testacé.

Ceste espèce a été prise dans les Pays-Bas à Arnheim, aux

mois de Juillet et de Septembre, par M. Medenbach de Rooy,

fils, et à Rotterdam, par M. Fransen. M. Snellen la prit à Bonn

en Juillet et j'ai trouvé moi même une femelle à Rudesheim,

en Août.

J'ai long-temps hésité de la publier comme nouvelle. La ques-

tion si une espèce de Trichoptère est nouvelle pour la science

ou déjà décrite, est souvent, à défaut d'exemplaires typiques ,

SUR DEUX NOUVELLES ESPÈCES DE TRICHOPTÈRES D EUROPE. 233

trés-difficile à résoudre, par le fait que la plupart des auteurs

se sont bornés à indiquer les couleurs, sans donner une des-

cription détaillée ou une bonne figure des appendices anals,

qui seuls peuvent servir à séparer sûrement les espèces voisines.

. M. Pictet a décrit un Leptocéride nommé par lui Mystacides

aureus et M. Kolenati a appliqué ce même nom à une espèce

évidemment différente, quoique voisine. À en juger d’après les

descriptions, ces deux espèces ont beaucoup de ressemblance

avec la mienne. Celle de M. Pictet a été long-temps dubieuse.

On présumait que c'était le mâle de Leptocerus dissimilis Steph.,

comme sa Mystacides uniguttata en est la femelle.

Or M. Mae Lachlan, qui inclinait aussi pour cette opinion,

me fit savoir récemment qu'il possède un mâle de Zurich, qui

répond parfaitement à la description de M. Pictet et dont les

ailes antérieures sont plus larges et plus courtes et sont couver-

tes d’un duvet serré d’un beau jaune; tandis que les inférieures

sont d'un gris de fumée et sont fortement irisées. De plus

jai pu me convaincre, par un dessin qu'il eut la complaisance

de me communiquer, que les appendices anals différent aussi

de ceux de L. dissimilis et également de ceux de mon espèce.

Restait done à savoir si M. Kolenati n'avait pas eu mon

espèce sous les yeux, lorsqu'il décrivit son M. aureus. Il est

vrai que les termes: margine suturali ad arculum stranuneo-piloso

ne l’indiquent pas, mais en revanche les mots: tegminibus tes-

iaceis, dense aureo-pilosis sy adaptent très-bien. De plus cet

auteur, tout en citant comme synonyme Leptocerus aureus Steph. ,

qui est sans contredit L. dissimilis Steph., nomme son espèce

M. aureus Pict. Il était done possible que deux espèces voisines

eussent été entremelées par lui. |

Pour élucider ce point autant que possible, j'ai prié M. le

docteur Stein de vouloir confronter une couple d'exemplaires de

mon espèce, que je lui avais communiquée, aux types de M,

aureus Kol, conservés au musée royal de Berlin. Je dois à

Fobligeance de ce Névroptéologue d’avoir acquis la certitude que

les deux espèces sont réellement distinctes. Les exemplaires de

M. Kolenati, qui proviennent de St. Petersbourg, sont d’une

234 SUR DEUX NOUVELLES ESPÈCES DE TRICHOPTÈRES D EUROPE.

taille un peu plus forte, ont les ailes antérieures brunâtres

(braun) avec une tache blanche distincte à l'arculus et ont les

tarses plus distinctement annelés de brun.

Ceci me semble prouver suffisamment, non seulement que

“mon espèce est une autre que Mystacides aureus Pict. et que

l'espèce décrite sous le même nom par M. Kolenati, mais en-

core que M. Mac Lachlan a très-bien vu en considérant celle-

ci comme identique avec Leptocerus dissimilis Steph.

Leeuwarden, Février 1874.

Explication de la planche.

Fig. 1. Nyctiophylax stagnalis, mâle.

» 2. Grandeur naturelle.

» 3. Appendices anals, vus de face.

„ 4 Les mêmes, vus de côté.

» ©. Palpe.

» 6. ‚Retieulation des ailes.

» 4 Bout de l’abdomen de la femelle vu de côté.

n 8. Leptocerus riparius, mâle.

„ 9. Grandeur naturelle.

» 10. Leptocerus riparius, femelle.

„ 11. Grandeur naturelle,

„ 12. Appendices anals du mâle, vus de face.

„ 13. Les mêmes, vus de côté.

„ 14. La partie terminale d’un appendice inférieur, beaucoup

grossie.

„ 15. Bout de l'abdomen de la femelle, vu de face.

» 16. Le même, vu de dessous.

» 17. Le même, vu de côté.